I OSK 1152/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z.K. i M.K. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Sprawa dotyczyła ustalenia odpłatności za pobyt ich wnuka w Domu Pomocy Społecznej. Organy administracji ustaliły skarżącym miesięczną opłatę w wysokości 728,37 zł, uznając, że odmówili oni zawarcia umowy w tej sprawie. WSA podtrzymał to stanowisko, argumentując, że okoliczności zdrowotne skarżących nie mają wpływu na obowiązek pokrywania kosztów pobytu wnuka. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym brak uwzględnienia ich sytuacji materialnej, zdrowotnej i wydatków związanych z leczeniem. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 61 ust. 2d ustawy o pomocy społecznej, w przypadku odmowy zawarcia umowy, ale zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, przy ustalaniu opłaty należy uwzględnić nie tylko dochody, ale także możliwości finansowe i sytuację osobistą zobowiązanych. Ponieważ wywiad środowiskowy został przeprowadzony, organy miały obowiązek uwzględnić te okoliczności, a nie tylko kryterium dochodowe. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje administracyjne, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych wytycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, uwzględnianie możliwości finansowych i sytuacji osobistej zobowiązanych, znaczenie wywiadu środowiskowego w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zawarcia umowy, ale zgody na wywiad środowiskowy w kontekście ustawy o pomocy społecznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku odmowy zawarcia umowy o odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, ale zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, organy administracji mają obowiązek uwzględnić możliwości finansowe i sytuację osobistą zobowiązanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku odmowy zawarcia umowy, ale zgody na wywiad środowiskowy, organy mają obowiązek uwzględnić możliwości finansowe i sytuację osobistą zobowiązanych, a nie tylko kryterium dochodowe.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 61 ust. 2d ustawy o pomocy społecznej nakłada obowiązek uwzględnienia możliwości zobowiązanych, gdy przeprowadzono wywiad środowiskowy, nawet jeśli umowa nie została zawarta. Ignorowanie tych okoliczności stanowi naruszenie prawa.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił skargę, nie badając możliwości finansowych skarżących przy ustalaniu odpłatności za pobyt w DPS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo oddalił skargę, ponieważ organy administracji nie uwzględniły możliwości finansowych skarżących, co stanowiło naruszenie przepisów.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie zaakceptował stanowisko organów, które nie zbadały możliwości finansowych skarżących, co było obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa materialnego.
Przepisy (4)
Główne
ups art. 61 § ust. 1, 2, 2d, 2e
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Przepisy te regulują kolejność obowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w DPS oraz sposób ustalania wysokości tych opłat, w tym w przypadku odmowy zawarcia umowy.
ups art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Przepis ten stanowi podstawę do ustalania wysokości opłaty za pobyt w DPS w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi, z uwzględnieniem dochodów i możliwości.
ppsa art. 135, 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, 151, 183 § 1 i 2, 188, 203 pkt 1, 239 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące rozpoznawania skargi kasacyjnej, uchylania orzeczeń, rozstrzygania o kosztach oraz zwolnienia od kosztów sądowych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7, 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zebrania dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7 i art. 77 kpa poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, albowiem organy błędnie nie ustaliły, że skarżący wyrazili zgodę na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. • Naruszenie art. 61 ust. 2d w zw. z art. 103 ust. 2 ups przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie, polegające na pominięciu, przy ustalaniu wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, możliwości osobistych skarżących. • Naruszenie art. 151 ppsa przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja była wadliwa.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7 i art. 77 kpa polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał oceny przesłanek stanu faktycznego (chorób skarżących, stopni niepełnosprawności, wydatków na leki, rehabilitację) które powinny być brane pod uwagę jako 'możliwości' skarżących.
Godne uwagi sformułowania
w przypadku odmowy zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 ups, ale jednocześnie wyraziła zgodę na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, przy ustalaniu wysokości opłaty obciążającej daną osobę, organy gminy winny uwzględnić nie tylko kryterium dochodowe, określone w art. 61 ust. 2 pkt 2 ups, lecz także możliwości osoby zobowiązanej • nie sposób przy tym podzielić stanowiska organów oraz Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym okoliczności te pozostają bez wpływu na wysokość ustalonej opłaty i powinny być brane pod uwagę dopiero w toku postępowania o zwolnienie z opłat.
Skład orzekający
Zygmunt Zgierski
przewodniczący sprawozdawca
Karol Kiczka
sędzia
Jakub Zieliński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, uwzględnianie możliwości finansowych i sytuacji osobistej zobowiązanych, znaczenie wywiadu środowiskowego w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zawarcia umowy, ale zgody na wywiad środowiskowy w kontekście ustawy o pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy społecznej i odpłatności za pobyt w DPS, a orzeczenie NSA precyzuje sposób uwzględniania sytuacji życiowej osób zobowiązanych do ponoszenia kosztów.
“Czy odmowa podpisania umowy o pobyt w DPS oznacza utratę prawa do uwzględnienia Twojej trudnej sytuacji życiowej?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.