II SA/OP 13/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2023-03-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek węglowymiejsce zamieszkaniagospodarstwo domoweprawo administracyjneświadczenia socjalneKodeks cywilnyCEEB

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, uznając, że dodatek przysługuje tylko w miejscu faktycznego zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego.

Skarżąca E. G. domagała się przyznania dodatku węglowego na dom w J., mimo że jej miejscem zamieszkania jest O. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, wskazując na art. 2 Kodeksu cywilnego o jednym miejscu zamieszkania. Skarżąca argumentowała, że ustawa posługuje się pojęciem "zamieszkiwania", a nie "miejsca zamieszkania", i że prowadzi gospodarstwo domowe w obu lokalizacjach. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że dodatek węglowy przysługuje tylko w miejscu faktycznego zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego, a jedna osoba może prowadzić tylko jedno gospodarstwo domowe.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania E. G. prawa do dodatku węglowego. Skarżąca złożyła wniosek o dodatek na dom w J., ogrzewany piecem kaflowym na paliwo stałe, podając jednocześnie, że jej miejscem zamieszkania jest O., gdzie znajduje się budynek wielorodzinny ogrzewany miejską siecią ciepłowniczą. Organy administracji, powołując się na przepisy ustawy o dodatku węglowym oraz art. 25 i 28 Kodeksu cywilnego, uznały, że dodatek przysługuje tylko w miejscu faktycznego zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego, a jedna osoba może mieć tylko jedno miejsce zamieszkania i prowadzić tylko jedno gospodarstwo domowe. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów, twierdząc, że ustawa posługuje się pojęciem "zamieszkiwania", a nie "miejsca zamieszkania", i że prowadzi gospodarstwo domowe w obu lokalizacjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że przepisy ustawy, w tym art. 2 ust. 7, jednoznacznie wskazują na "miejsce zamieszkania" jako kryterium przyznania dodatku, a możliwość prowadzenia tylko jednego gospodarstwa domowego wyklucza przyznanie dodatku na kilka nieruchomości. Sąd podkreślił, że okresowe przebywanie w innej lokalizacji nie oznacza prowadzenia tam gospodarstwa domowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dodatek węglowy przysługuje tylko w miejscu faktycznego zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego, a jedna osoba może mieć tylko jedno miejsce zamieszkania i prowadzić tylko jedno gospodarstwo domowe.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o dodatku węglowym (art. 2 ust. 7) oraz art. 28 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Okresowe przebywanie w innej lokalizacji nie jest równoznaczne z prowadzeniem tam gospodarstwa domowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.d.w. art. 2 § 1-3, 6, 7 pkt 1, 9, 12, 15, 15a pkt 3, 16

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, którego głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe zasilany paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do CEEB do określonego terminu. Kryterium przyznania jest miejsce zamieszkania osoby składającej wniosek, z którym powiązana jest właściwość organu. Jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego. Dodatek przysługuje osobom mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium RP.

Pomocnicze

u.w.t.i.r.c.e.b. art. 27a § 1

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

u.w.t.i.r.c.e.b. art. 27g § 1

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Miejsce zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

k.c. art. 28

Kodeks cywilny

Można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania.

k.p.a. art. 6, 7, 7a, 7b, 8, 9, 10 § 1 i § 3, 12, 107 § 1 pkt 3, § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c, pkt 2, pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2, 7, 32 § 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dodatek węglowy przysługuje tylko w miejscu faktycznego zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego. Jedna osoba może mieć tylko jedno miejsce zamieszkania i prowadzić tylko jedno gospodarstwo domowe. Kryterium przyznania dodatku węglowego jest miejsce zamieszkania, a nie samo zamieszkiwanie.

Odrzucone argumenty

Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe w dwóch różnych lokalizacjach (O. i J.) i powinna otrzymać dodatek na dom w J. Ustawa o dodatku węglowym posługuje się pojęciem "zamieszkiwania", które jest szersze niż "miejsce zamieszkania" z Kodeksu cywilnego. Organy naruszyły przepisy K.p.a. i Konstytucji RP, dyskryminując skarżącą.

Godne uwagi sformułowania

można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania dodatek węglowy powiązany jest z gospodarstwem domowym prowadzonym w miejscu zamieszkania nie można mówić o prowadzeniu kilku gospodarstw domowych kryterium przesądzającym o możliwości przyznania wnioskowanego dodatku jest faktyczne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego w danym miejscu

Skład orzekający

Daria Sachanbińska

przewodniczący sprawozdawca

Krzysztof Bogusz

członek

Krzysztof Sobieralski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących miejsca zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego w kontekście przyznawania świadczeń socjalnych, w szczególności dodatku węglowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej i przepisów ustawy o dodatku węglowym. Może mieć zastosowanie do innych świadczeń, gdzie kluczowe jest ustalenie miejsca zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy interpretacyjne związane z pojęciami "miejsce zamieszkania" i "zamieszkiwanie" w kontekście świadczeń socjalnych, co jest istotne dla prawników i obywateli.

Jedno miejsce zamieszkania, jedno gospodarstwo domowe – klucz do dodatku węglowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 13/23 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2023-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Daria Sachanbińska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Bogusz
Krzysztof Sobieralski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1692
art. 2 ust. 1-3. ust. 6, ust. 7 pkt 1, ust. 9 i ust. 12
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant Inspektor sądowy Magdalena Figurniak-Cis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2023 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 14 listopada 2022 r., nr SKO.40.3021.2022.ro w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku węglowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 12 października 2022 r., nr SDS.4003.000469.2022.JGA, Z-ca Dyrektora Miejskiego Centrum Świadczeń w Opolu, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, odmówił E. G. (zwanej dalej skarżącą lub wnioskodawczynią) prawa do dodatku węglowego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 2 ust. 1-3, ust. 12, ust. 15 i ust. 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. poz. 1692, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu decyzji organ odnotował, że wnioskodawczyni złożyła wniosek z dnia 22 sierpnia 2022 r. o wypłatę dodatku węglowego, podając, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, które znajduje się w budynku jednorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania, a głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawczyni jest piec kaflowy na paliwo stałe. Do wniosku dołączyła oświadczenie, z którego wynika, że zamieszkuje w O., ale posiada także dom w J., który ogrzewa piecem kuchennym na węgiel i na ten dom składa wniosek o dodatek węglowy. Wyjaśnił organ, że zgodnie z art. 2 ust. 12 ustawy wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek, natomiast ust. 15 tego artykułu nakłada na organ rozpatrujący wniosek o wypłatę dodatku węglowego obowiązek dokonania weryfikacji wniosku, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w ustawie o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Dokonując weryfikacji przedmiotowego wniosku o przyznanie dodatku węglowego, zgodnie z właściwością ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy oraz w zakresie wpisu głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynku, stwierdził organ, że pod adresem zamieszkania wnioskodawczyni - ul. [...] w O. nie figuruje piec kaflowy na paliwo stałe, natomiast jako zainstalowane i eksploatowane źródło w całym budynku przy ul. [...] widnieje miejska sieć ciepłownicza zgłoszona przez zarządcę budynku. W związku z tym uznał, powołując się na art. 2 ust. 1-3 ustawy, że wnioskodawczyni nie przysługuje dodatek węglowy. Dodał jeszcze, że w domu położonym w J. przy ul. [...], jak wynika z wniosku i złożonych oświadczeń, strona nie prowadzi gospodarstwa domowego. Stąd brak jest podstaw do przyznania dodatku węglowego w związku ze zgłoszonym źródłem ciepła w domu położonym w J.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 15 ustawy oraz szeregu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), zwanej dalej K.p.a., a to art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i § 3 oraz art. 12. Podniosła, że organ nie dokonał weryfikacji wniosku w odniesieniu do budynku mieszkalnego w J., którego wniosek dotyczył, a ponadto organ nie umożliwił wnioskodawczyni wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Przypomniała, że odnośnie do domu w J., w którym znajduje się kuchnia węglowa stanowiąca źródło ciepła, złożyła w dniu 29 czerwca 2022 r., za pośrednictwem Gminy Ł., deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw. Dlatego zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy przysługuje jej dodatek węgłowy. Podkreśliła, że w domu w J. prowadzi gospodarstwo domowe. Dodatkowo zarzuciła, że organ nie chroni wrażliwych danych osobowych, umieszczając jej PESEL w decyzji.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu (dalej również: SKO, Kolegium) decyzją z dnia 14 listopada 2022 r., nr SKO.40.3021.2022.ro, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Po zrelacjonowaniu stanu faktycznego sprawy i po przytoczeniu przepisów ustawy mających zastosowanie w sprawie (art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 12 i ust. 15) wywodziło, że dodatek węglowy przysługuje gospodarstwom domowym, które mają zainstalowane i eksploatują wskazane w przepisie źródła ogrzewania (tj. kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy) na paliwo stałe, którym jest jedynie: węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Natomiast z literalnej treści art. 2 ust. 1 ustawy (w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2022 r., nadanym ustawą z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw - Dz. U. poz. 1967, z późn. zm., i znajdującym zastosowanie do postępowań niezakończonych ostatecznie przed 20 września 2022 r.) wynika, że ustawodawca uzależnił przyznanie dodatku węglowego nie tylko od wykorzystywania wskazanego paliwa stałego, ale przede wszystkim od wpisana lub zgłoszenia tego źródła ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków, w zakreślonym do tego terminie. Z przywołanych regulacji wynika również, iż dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym (jedno lub wieloosobowym) znajdującym się pod oznaczonym adresem miejsca zamieszkania, z którym to miejscem zamieszkania osoby składającej wniosek powiązana została właściwość organu przyznającego (wypłacającego) dodatek węglowy lub orzekającego w przedmiocie odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia. Podniosło także Kolegium, że ustawa nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", dlatego za celowe uznało odwołanie się do art. 25 Kodeksu cywilnego, wedle którego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Natomiast jak stanowi art. 28 Kodeksu cywilnego, można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania.
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, SKO wskazało, że wnioskodawczyni złożyła w dniu 29 czerwca 2022 r. (a więc przed 11 sierpnia 2022 r.) do Urzędu Gminy w Ł. deklarację dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw odnoszącą się do budynku jednorodzinnego położonego w J. przy ul. [...]. Jako swoje dane adresowe - inne niż adres budynku, którego dotyczy formularz - podała: O., ul. [...] m. [...]. Z kolei we wniosku o wypłatę dodatku węglowego, złożonym w Miejskim Centrum Świadczeń w Opolu w dniu 22 sierpnia 2022 r., zaznaczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe znajdujące się w budynku jednorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania, przy czym jako adres miejsca swojego zamieszkania wskazała O., ul. [...] m. [...]. W załączonym do wniosku oświadczeniu jednoznacznie określiła, iż mieszka w O., a jednocześnie posiada dom w J. ogrzewany piecem kuchennym na węgiel. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji trafnie określił, że miejscem zamieszkania wnioskodawczyni jest O., ul. [...] m. [...], zaś z miejscem zamieszkania osoby wnioskującej o dodatek węglowy powiązana została właściwość miejscowa organów administracji publicznej władnych do rozpatrzenia wniosku o dodatek węglowy. Organ pierwszej instancji prawidłowo też przyjął, że dla adresu: O., ul. [...] do ewidencji wpisane zostało przez zarządcę budynku (spółdzielnię mieszkaniową) główne źródło ogrzewania w postaci miejskiej sieci ciepłowniczej. W związku z tymi ustaleniami - zdaniem Kolegium - osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo domowe (zamieszkującej) pod ww. adresem nie przysługuje dodatek węglowy z tytułu ogrzewania gospodarstwa domowego źródłem ogrzewania na paliwo stałe wymienione w ustawie.
Odnosząc się do argumentacji odwołania, SKO wywodziło, że okoliczność posiadania przez stronę także domu w J. przy ul. [...] nie jest równoznaczna z prowadzeniem gospodarstwa domowego również pod tym adresem. Prowadzenie gospodarstwa domowego wiąże się bowiem stricte z miejscem (i adresem) zamieszkania osoby fizycznej, które może być tylko jedno, a oceny w tym zakresie nie zmienia okoliczność prowadzenia aktywności życiowej przez stronę w kilku miejscach. Zaznaczyło Kolegium, że złożona deklaracja do CEEB nie dotyczy miejsca zamieszkania strony (miejsca prowadzenia gospodarstwa domowego), stąd nie przysługuje jej dodatek węglowy. Ponadto SKO wyjaśniło, że organy administracji publicznej uprawnione są do przetwarzania danych osobowych w związku z realizacją nałożonych na nie zadań. Zgodnie z art. 107 §1 pkt 3 K.p.a. decyzja zawiera oznaczenie strony, a w myśl art. 2 ust. 15a pkt 3 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta, dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, bierze pod uwagę w szczególności dane zgromadzone w rejestrze PESEL. Poza tym akta sprawy udostępniane są wyłącznie stronom postępowania, a w niniejszym postępowaniu stroną jest tylko wnioskodawczyni.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu skarżąca zarzuciła wydanie decyzji bez podstawy prawnej oraz z naruszeniem art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 25 Kodeksu cywilnego. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 2, art. 7 i art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP poprzez nieprzyznanie prawa do dodatku węglowego, pomimo spełnienia przez skarżącą warunków ustawowych.
W związku z tymi zarzutami skarżąca wniosła o unieważnienie kwestionowanej decyzji i uznanie tej decyzji za niezgodną z prawem oraz za dyskryminującą jej osobę. Domagała się również zobowiązania strony przeciwnej do nakazania organowi wykonania wniosku z dnia 22 sierpnia 2022 r., zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych oraz stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca ponownie podniosła, że jej wniosek dotyczył domu w J. Wedle skarżącej Kolegium "złamało ustawę", ponieważ w jej art. 2 ust. 2 mowa jest o osobie/osobach zamieszkujących, a nie o ich miejscu zamieszkania. W tym zakresie odwołała się do stanowiska Ministerstwa Środowiska wyrażonego na tle ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach odnośnie do pojęć "zamieszkiwanie" i "miejsce zamieszkania", które to pojęcia - co podkreśliła - są różne. W związku z tym wywodziła, że jej miejsce zamieszkania jest wprawdzie w O., ale miejscem zamieszkiwania, o którym stanowi ustawa, jest dom w J. przy ul. [...]. W domu tym są piece, a w kuchni tzw. trzon węglowy (źródła wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków) i tu prowadzone jest gospodarstwo. Wedle skarżącej brak jest podstaw prawnych do twierdzenia, że nie można prowadzić gospodarstwa w dwóch miejscach. Dlatego skarżąca uważa, że decyzja Kolegium jest błędna, pozbawiona podstaw prawnych i rażąco narusza prawo, zaś brak wypłaty skarżącej dodatku węglowego świadczy o dyskryminowaniu jej osoby.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i akcentując, że próba zdefiniowania pojęcia "miejsce zamieszkania" przez pryzmat ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach "podlegać może kwestionowaniu jako dowolna". Podkreśliło też Kolegium, że wsparcie w postaci dodatku węglowego ma dotyczyć jednego, głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego.
Na rozprawie w dniu 28 marca 2023 r. skarżąca podtrzymała wnioski, zarzuty i argumentację skargi. Podkreśliła, że Kolegium błędnie skupiło się na pojęciu "miejsce zamieszkania", podczas gdy ustawa posługuje się pojęciem "zamieszkiwanie". Ponadto - zdaniem skarżącej - SKO niewłaściwie interpretuje przepisy ustawy i "nagina" prawo odwołując się do art. 25 i art. 28 Kodeksu cywilnego. Dodała również skarżąca, że podczas pobytu w domu w J. opala go, gotuje w nim posiłki, chroni przed dewastacją. W przekonaniu skarżącej także w tym domu prowadzi gospodarstwo domowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że rozstrzygnięcia te nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, zaś ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną decyzji kontrolowanej w niniejszej sprawie stanowiły przepisy cyt. już wcześniej ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, nadal zwanej ustawą. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 ustawy).
Z kolei przepis art. 2 ust. 6 ustawy stanowi, że na potrzeby składania wniosków o wypłatę dodatku węglowego przyjmuje się, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego. Ustawodawca postanowił też, że dodatek węglowy przysługuje, jeżeli umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, osobom posiadającym obywatelstwo polskie mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 2 ust. 7 pkt 1 ustawy).
Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek (art. 2 ust. 9 i ust. 12 ustawy).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła wniosek o dodatek węglowy w dniu 22 sierpnia 2022 r., podając, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe znajdujące się w budynku jednorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania. Jako adres miejsca zamieszkania skarżąca wskazała O., ul. [...] m. [...]. Natomiast w załączonym do wniosku oświadczeniu jednoznacznie określiła, że mieszka w O., a jednocześnie posiada dom w J. ogrzewany piecem kuchennym na węgiel i na ten dom ubiega się o przyznanie dodatku węglowego.
Stosownie do powyższego, w ocenie Sądu, Kolegium słusznie uznało, że w sytuacji skarżącej, która posiada miejsce zamieszkania w O. i tu w konsekwencji prowadzi gospodarstwo domowe, nie przysługuje jej dodatek węglowy na wnioskowany dom w J., który ogrzewa piecem kaflowym na paliwo stałe wymienione w ustawie. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że ratio legis wprowadzonych w ustawie rozwiązań to wsparcie gospodarstw domowych w związku z koniecznością zakupu węgla w sytuacji rosnących jego cen. W uzasadnieniu projektu ustawy wskazano również, że dodatek węglowy powiązany jest z gospodarstwem domowym prowadzonym w miejscu zamieszkania (por. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, druk sejmowy nr 2471, dostępny na stronie internetowej Sejmu RP www.sejm.gov.pl). W przypadku skarżącej, zdaniem Sądu, nie ma żadnych wątpliwości, że miejscem zamieszkania jest O., a nie J. Powyższe wynika wprost z oświadczenia skarżącej zawartego we wniosku o przyznanie przedmiotowego dodatku węglowego.
Sąd zgodził się również z twierdzeniem organu, że okresowe przebywanie przez skarżącą w domu w J. nie oznacza, że tu prowadzi ona gospodarstwo. Przy czym - co wymaga podkreślenia - nie można mówić o prowadzeniu kilku gospodarstw domowych, jak chce tego skarżąca. W tym zakresie ustawodawca w przepis art. 2 ust. 6 ustawy jednoznacznie bowiem określił, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego. Oznacza to, że prowadzenie gospodarstwa możliwe jest wyłącznie w jednej lokalizacji. Powyższe wyklucza zatem możliwość występowania przez wnioskodawcę o przyznanie dodatku węglowego w więcej niż jednym miejscu, nawet w przypadku posiadania kliku nieruchomości.
Natomiast odnosząc się do zarzutów skarżącej, Sąd przyznaje, że posłużenie się przez prawodawcę w art. 2 ust. 2 ustawy pojęciem osoby zamieszkującej mogło być mylące dla wnioskodawczyni, niemniej jednak w innych jednostkach redakcyjnych art. 2 ustawy ustawodawca konsekwentnie posługuje się już pojęciem miejsca zamieszkania, w tym w ust. 7, stanowiącym, że dodatek węglowy przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo polskie mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że kryterium przesądzającym o możliwości przyznania wnioskowanego dodatku jest faktyczne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego w danym miejscu. Dostrzec też trzeba, że zawarte w art. 2 ust. 2 ustawy sformułowanie "zamieszkiwanie" to element opisu pojęcia gospodarstwa domowego. Natomiast to w ust. 7 art. 2 ustawy jest mowa o uprawnieniu do dodatku węglowego i w tym przepisie ustawodawca używa pojęcia "miejsce zamieszkania". Słusznie odnotowało Kolegium, że ustawa nie definiuje tego pojęcia, dlatego celowe jest odwołanie się w tym zakresie do art. 28 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania.
Stosownie do powyższego za prawidłowe należy uznać stanowisko SKO, że skoro skarżąca - według oświadczenia - mieszka w O. i tu prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, które znajduje się w budynku wielorodzinnym ogrzewanym z miejskiej sieci ciepłowniczej, to dodatek węglowy wnioskowany na nieruchomość położoną w J. jej nie przysługuje.
Z powyższych przyczyn Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, która w kwestii "zamieszkiwania" wskazała na konieczność uwzględnienia poglądów wyrażonych na gruncie innej ustawy.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało poprawnie i doprowadziło do dokładnego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i jego oceny zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organy dokonały prawidłowej subsumcji poczynionych ustaleń faktycznych sprawy pod zastosowany art. 2 ust. 7 ustawy, co uprawniało je do orzeczenia o odmowie przyznania skarżącej prawa do dodatku węglowego. Sąd miał również na uwadze to, że organy wskazały - stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. - podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, Kolegium prawidłowo też odniosło się do zarzutów stawianych w odwołaniu. Ponadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI