I OSK 1137/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez U. B. i I. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego. Decyzja ta zezwalała E. S.A. na czasowe zajęcie części działki skarżących pod budowę rurociągów. Głównym zarzutem skarżących było naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami przez brak orzeczenia o odszkodowaniu w decyzji zezwalającej na ograniczenie prawa własności. Skarżące argumentowały, że odszkodowanie jest obligatoryjnym elementem każdej decyzji wywłaszczeniowej, w tym ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że przepis art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, nie wymagał jednoczesnego ustalenia odszkodowania w decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Sąd wskazał, że obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego spoczywa na inwestorze, a odszkodowanie przysługuje, gdy restytucja jest niemożliwa lub nadmiernie kosztowna, zgodnie z art. 128 ust. 4 ustawy. Sąd podkreślił, że nowelizacja ustawy z 2004 roku, wprowadzająca odrębną decyzję o odszkodowaniu w takich przypadkach, potwierdzała tę wykładnię i nie działała na niekorzyść skarżących, zapewniając możliwość ustalenia odszkodowania w przyszłości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwłaszcza w kontekście zmian legislacyjnych.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia i interpretacji przepisów, które uległy zmianie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja zezwalająca na czasowe zajęcie nieruchomości pod infrastrukturę, ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, musi zawierać obligatoryjnie orzeczenie o odszkodowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odszkodowanie za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nie musiało być elementem koniecznym pierwotnej decyzji zezwalającej na takie ograniczenie, zwłaszcza gdy obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego nie został jeszcze wykonany lub jest niemożliwy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie odsyłał do art. 129 ust. 1, który nakazywał ustalenie odszkodowania w decyzji o wywłaszczeniu. Odszkodowanie za ograniczenie korzystania ma inny charakter i może być ustalone w odrębnej decyzji, szczególnie po zmianach legislacyjnych wprowadzonych w 2004 roku.
Jak należy interpretować przepis art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście obowiązku ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, uprawniał do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, a obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego spoczywał na inwestorze. Dopiero gdy restytucja była niemożliwa lub kosztowna, stosowano art. 128 ust. 4, przewidujący odszkodowanie.
Uzasadnienie
Sąd szczegółowo analizuje brzmienie art. 124 i art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując, że odszkodowanie ma charakter następczy i nie musi być ustalone w pierwotnej decyzji zezwalającej na zajęcie, zwłaszcza że jego wysokość często można określić dopiero po zakończeniu prac.
Przepisy (7)
Główne
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Umożliwia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji zezwalającej na zakładanie i przeprowadzanie instalacji, gdy właściciel nie wyraża zgody.
u.g.n. art. 124 § 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Nakłada na wnioskodawcę obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, a w przypadku niemożności lub nadmiernych kosztów, stosuje się art. 128 ust. 4.
u.g.n. art. 128 § 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przewiduje przyznanie odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń z art. 124, odpowiadającego wartości poniesionych szkód, a także za zmniejszenie wartości nieruchomości.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 112 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definiuje wywłaszczenie jako pozbawienie albo ograniczenie prawa własności lub innego prawa rzeczowego.
u.g.n. art. 129 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
W brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, stanowił, że odszkodowanie ustala się w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 129 § 4
W nowym brzmieniu, stanowi, że w przypadkach z art. 124 wydaje się odrębną decyzję o odszkodowaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odszkodowanie za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nie musi być ustalone w pierwotnej decyzji zezwalającej na takie ograniczenie. • Obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego jest podstawowym obowiązkiem inwestora. • Zmiana legislacyjna potwierdziła możliwość wydania odrębnej decyzji o odszkodowaniu.
Odrzucone argumenty
Odszkodowanie jest obligatoryjnym elementem każdej decyzji ograniczającej prawo własności. • Nowelizacja przepisu art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi argument za tym, że wcześniej ustalenie odszkodowania było konieczne.
Godne uwagi sformułowania
Odszkodowanie ma charakter następczy, a nie pierwotny w stosunku do decyzji zezwalającej na prowadzenie robót. • Wykładnia celowościowa wskazuje na to, że w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, nie zawsze jest konieczne (bo nie zawsze jest możliwe) równoczesne orzeczenie o odszkodowaniu.
Skład orzekający
Janina Antosiewicz
przewodniczący
Barbara Adamiak
członek
Anna Lech
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwłaszcza w kontekście zmian legislacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia i interpretacji przepisów, które uległy zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości, ale jej rozstrzygnięcie opiera się głównie na interpretacji przepisów, a nie na nietypowych faktach.
“Kiedy odszkodowanie za zajęcie Twojej działki? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.