I OSK 1134/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Województwa Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę województwa na decyzję Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa nieruchomości pod drogę publiczną. Województwo zarzucało sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 22 ust. 1 specustawy drogowej, art. 12 ust. 5 specustawy w zw. z art. 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Argumentowano, że podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania nie powinno być województwo, a zasady ustalania odszkodowania powinny uwzględniać uzyskanie realnej korzyści majątkowej przez przejmującego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd wskazał, że przejęcie nieruchomości pod drogi publiczne następuje z mocy prawa na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a przepisy specustawy drogowej nie mają zastosowania do skutków prawnych decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości w tym kontekście. Sąd podkreślił, że zasady ustalania odszkodowania wynikają z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie opierają się na kryterium uzyskania realnej korzyści majątkowej, a na ustawowo określonym sposobie zarządzania drogami publicznymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie odszkodowania za nieruchomości przejmowane pod drogi publiczne z mocy prawa, stosowanie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia nieruchomości pod drogi publiczne z mocy prawa na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zagadnienia prawne (3)
Kto jest podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod drogi publiczne z mocy prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest ten, kto stał się właścicielem nieruchomości na mocy prawa, co w tym przypadku wynika z ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Przejęcie nieruchomości pod drogi publiczne następuje z mocy prawa na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a przepisy specustawy drogowej nie mają zastosowania do tego skutku prawnego.
Według jakich zasad ustala się odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną z mocy prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Ustawa o gospodarce nieruchomościami reguluje zasady ustalania odszkodowania w takich przypadkach, a nie specustawa drogowa czy ustawa o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego. Kryterium uzyskania realnej korzyści majątkowej nie jest decydujące.
Czy zasada słusznego odszkodowania (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP) wymaga uwzględnienia realnej korzyści majątkowej przejmującego przy ustalaniu odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną?
Odpowiedź sądu
Nie, ustawowo określony sposób zarządzania drogami publicznymi nie uwzględnia kryterium realnej korzyści majątkowej przy ustalaniu odszkodowania w tym trybie.
Uzasadnienie
Konstytucyjna zasada słusznego odszkodowania jest realizowana poprzez przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, które nie przewidują ustalania odszkodowania na podstawie korzyści majątkowej przejmującego w przypadku przejęcia z mocy prawa pod drogi publiczne.
Przepisy (7)
Główne
u.g.n. art. 98 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przejęcie nieruchomości pod drogi publiczne następuje z mocy prawa.
u.g.n. art. 98 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
W przypadku braku uzgodnienia wysokości odszkodowania, ustala się je i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych art. 22 § 1
Nie ma zastosowania do skutków prawnych decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości w kontekście art. 98 u.g.n.
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych art. 12 § 5
Nie ma zastosowania do skutków prawnych decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości w kontekście art. 98 u.g.n.
u.g.n. art. 132 § 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Nie ma zastosowania do skutków prawnych decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości w kontekście art. 98 u.g.n.
Konstytucja RP art. 21 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada słusznego odszkodowania nie wymaga uwzględnienia realnej korzyści majątkowej przejmującego w tym trybie.
u.d.p. art. 20
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Nie ma znaczenia w sprawie, gdyż działka nie została nabyta przez zarządcę drogi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 22 ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego. • Naruszenie art. 12 ust. 5 specustawy w zw. z art. 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. • Naruszenie art. 98 ust. 1 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie analogii do klasycznego wywłaszczenia. • Naruszenie art. 21 ust. 2 Konstytucji RP poprzez błędne ustalenie podmiotu zobowiązanego do zapłaty odszkodowania.
Godne uwagi sformułowania
przejęcie z mocy prawa • nie nastąpiło na podstawie przepisów powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. • nie budzi żadnych wątpliwości, kto stał się właścicielem przedmiotowej działki gruntu.
Skład orzekający
Piotr Przybysz
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
sędzia
Jakub Zieliński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie odszkodowania za nieruchomości przejmowane pod drogi publiczne z mocy prawa, stosowanie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia nieruchomości pod drogi publiczne z mocy prawa na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości i wywłaszczeń, jakim jest ustalanie odszkodowania za grunty przejmowane pod drogi publiczne. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi cenne źródło informacji dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Kto płaci za drogę na Twojej działce? NSA wyjaśnia zasady odszkodowania.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.