I OSK 1134/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-08-09
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościużytkowanie wieczysteprawo administracyjnepostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniadecyzja ostatecznaskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki P. w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego, uznając, że jej wniosek z 1996 r. nie był wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 1994 r.

Spółka P. domagała się stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntów, powołując się na przepisy z 1990 r. Po serii decyzji administracyjnych i uchyleniach, WSA oddalił jej skargę. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne uznanie, że jej wniosek z 1996 r. nie był wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 1994 r. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, podkreślając, że wniosek z 1996 r. nie zawierał wyraźnego żądania wznowienia postępowania, a postępowanie wznowieniowe wymaga postanowienia.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki P. o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntów, który był przedmiotem wieloletniego postępowania administracyjnego. Po wydaniu przez Zarząd Miasta decyzji odmawiającej stwierdzenia nabycia prawa, spółka cofnęła odwołanie, a postępowanie zostało umorzone. Następnie spółka złożyła kolejny wniosek, który również został rozpatrzony negatywnie. Po uchyleniu decyzji i ponownym rozpatrzeniu, organ administracji uznał, że sprawa jest bezprzedmiotowa ze względu na istnienie ostatecznej decyzji z 1994 r. WSA w Poznaniu oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu II instancji. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 147 k.p.a. poprzez uznanie, że jej wniosek z 1996 r. nie był wnioskiem o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że wniosek z 1996 r. nie zawierał wyraźnego żądania wznowienia postępowania, a postępowanie wznowieniowe wymaga wydania postanowienia. Sąd podkreślił, że nawet jeśli przepisy nie określają szczególnej formy wniosku o wznowienie, to musi on zawierać wyraźne żądanie wznowienia i wskazanie przyczyn. W piśmie spółki z 1996 r. brak było takich elementów. NSA odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego ze względu na długotrwałość postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego, złożony po wydaniu ostatecznej decyzji w tej samej sprawie, nie może być traktowany jako wniosek o wznowienie postępowania, jeśli nie zawiera wyraźnego żądania wznowienia i nie spełnia przesłanek z art. 145 k.p.a.

Uzasadnienie

Postępowanie wznowieniowe wymaga wydania postanowienia o jego wszczęciu. Wniosek z 1996 r. nie zawierał wyraźnego żądania wznowienia ani wskazania przyczyn, a jedynie ponowne żądanie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego. Organ administracji nie miał obowiązku domyślać się woli strony o wznowienie postępowania, gdy wniosek był jasny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 63 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.u.g.i.w.n. art. 2a

Ustawa z dnia 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

u.z.u.g.i.w.n.

Ustawa z dnia 29 grudnia 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

u.g.n. art. 200

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek z 1996 r. nie był wnioskiem o wznowienie postępowania, gdyż nie zawierał wyraźnego żądania wznowienia ani wskazania przyczyn. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego nie jest samodzielną podstawą skargi kasacyjnej w postępowaniu przed NSA.

Odrzucone argumenty

Wniosek z 1996 r. powinien być traktowany jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 1994 r. Organ administracji miał obowiązek ustalić, czy wniosek nie jest wnioskiem o wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego jest bezprzedmiotowe brak postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania oznacza tym samym, że postępowanie w tym przedmiocie nie zostało wszczęte nie można się zgodzić z pełnomocnikiem skarżącej Spółki, iż pismo z dnia 20 sierpnia 1996 roku zawierało żądanie wznowienia postępowania

Skład orzekający

Małgorzata Borowiec

członek

Tomasz Zbrojewski

sprawozdawca

Wojciech Chróścielewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego oraz dopuszczalności podstaw skargi kasacyjnej w NSA."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem gruntów i wnioskami o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, takich jak wznowienie postępowania i zakres podstaw skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy wniosek o wznowienie postępowania musi być wprost nazwany? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1134/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-08-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Borowiec
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Po 892/03 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2005-05-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Tomasz Zbrojewski(spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Spółki z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Po 892/03 w sprawie ze skargi P. Spółka z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie użytkowania wieczystego gruntów 1. oddala skargę kasacyjną , 2. odstępuje od zasądzenia od P. Spółki z o.o. w [...] na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 maja 2005 roku (sygn. akt II SA/Po 892/03) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę P[...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] w przedmiocie użytkowania wieczystego.
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Sąd I instancji zauważył, że decyzją z dnia 22 listopada 1994 roku Zarząd Miasta [...] odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 5 grudnia 1990 roku przez P. w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Miasta [...], oznaczonych w ewidencji działek nr 1 i 3/2, o łącznej powierzchni 67.495 m2, położonych w [...] przy ul. [...] oraz prawa własności znajdujących się na tym gruncie budynków.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyło P. Sp. z o.o. w [...], które jednakże pismem z dnia 20 lutego 1995 roku cofnęło odwołanie i wniosło o umorzenie postępowania w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 4 marca 1995 roku umorzyło postępowanie odwoławcze.
Dnia 20 sierpnia 1996 roku P. Sp. z o.o. wystąpiło do Zarządu Miasta [...] o stwierdzenie prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] przy ul. [...] o powierzchni 31.813 m2, oznaczonego w ewidencji nr działek 1/7, 1/9, 1/10 i własności znajdujących się na nim budynków i urządzeń zgodnie ze specyfikacją stanowiącą integralną część wniosku. Podkreślono, że żądanie znajduje swoje uzasadnienie w przepisach art. 2a ustawy z dnia 7 października 1992 roku zmieniającej ustawę o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Nadto zaznaczono, że P. Sp. z o.o. na mocy uchwały Rady Miejskiej z dnia 12 czerwca 1991 roku Nr XXI/126/91 jest następcą prawnym P. w [...], które to przedsiębiorstwo komunalne w dniu 5 grudnia 1990 roku wskazane wyżej mienie miało w zarządzie. Dnia 26 lutego 1999 roku [...] Sp. z o.o. wystosowało do Zarządu Miasta [...] pismo, w którym zwrócono się o pozytywne ustosunkowanie się do opisanego wyżej wniosku.
Decyzją z dnia 11 października 1999 roku Zarząd Miasta [...] odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 5 grudnia 1990 roku przez P. Sp. z o.o. prawa użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości, oznaczonej nr działek: 17 o powierzchni 30.644 m2, 18 o powierzchni 108 m2 i 19 o powierzchni 1.047 m2, z obrębu 04, wpisanej do księgi wieczystej Kw nr 21941, położonej w [...] przy ul. [...].
Po rozpoznaniu wniesionego przez P. Spółki z o.o. odwołania od powyższej decyzji, decyzją z dnia 18 marca 2002 roku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z dnia [...] Zarząd Miasta [...] odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 5 grudnia 1990 roku przez P. Sp. z o.o. prawa użytkowania wieczystego działek gruntu o nr 17, 18 i 19 położonych w [...] przy ul. [...] oraz prawa własności obiektów położonych na tym terenie. W uzasadnieniu organ administracji podniósł, iż zarówno nieistniejące P., jak i P. Sp. z o.o. nie spełniają warunków uwłaszczenia przedmiotową nieruchomością określonych w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nawiązującym do art. 2a ustawy z dnia 29 grudnia 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. P. nie istniało w dniu 23 grudnia 1992 roku, a P. Sp. z o.o. nie jest osobą wymienioną w tym przepisie.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o., uchyliło decyzję Zarządu Miasta [...] z dnia [...] i umorzyło postępowanie przed organem I instancji.
Organ administracji stwierdził, iż P. Sp. z o.o. wystąpiło do Zarządu Miasta o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu działek o nr 1 i 3/2 przy ul. [...]. Zarząd odmówił wnioskodawcy stwierdzenia nabycia z mocy prawa wyżej wymienionej nieruchomości. Decyzja w tym zakresie stała się ostateczna. Ponowny wniosek o uwłaszczenie Spółka złożyła w dniu 20 sierpnia 1996 roku. Wniosek ten dotyczył działek o nr 1/7, 1/9 i 1/10 powstałych z podziału działki nr 1. Z dołączonego do akt wykazu zmian gruntowych wynika natomiast, że działkom tym zmieniono numerację i obecnie oznaczone są nr 17, 18 i 19. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że zaskarżoną decyzją Zarządu Miasta [...] orzeczono ponownie w tej samej sprawie, mimo że w obrocie pozostawała nadal decyzja ostateczna Zarządu Miasta [...] z dnia 22 listopada 1994 roku. O tym, że jest to ta sama sprawa, zdaniem organu administracji, świadczy tożsamość podmiotu występującego o uwłaszczenie oraz nieruchomości objętych wnioskiem (zmiana numerów ewidencyjnych działek nie zmienia przedmiotu wniosku). Jest to ten sam przedmiot sprawy, jedynie o mniejszej powierzchni i ten sam organ jest właściwy do jej rozpatrzenia. Wprawdzie zmienił się akt prawny, regulujący kwestię uwłaszczenia (obecnie jest to art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami), ale została zachowana ciągłość prawa z aktu poprzedniego, tj. przepisu art. 2a ustawy z dnia 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. W tej sytuacji postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu jest bezprzedmiotowe względem działek o nr 17, 18 i 19. Wydanie zaś takiej samej decyzji bez wzruszenia decyzji poprzedniej stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności drugiej decyzji (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.).
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania orzeczenia stwierdzającego nabycie prawa użytkowania wieczystego działek o nr 17, 18 i 19, złożyło P. Sp. z o.o. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w sytuacji, gdy organ I instancji nie uchylił swej pierwotnej decyzji z 1994 roku i przeprowadził postępowanie w sprawie, to przyjąć należy, że postępowanie w istocie zostało wznowione, a tym samym nie sposób przyjąć, że w obrocie pozostaje decyzja z dnia 22 listopada 1994 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu za trafne uznał stanowisko organu administracji II instancji, iż przedmiotowa sprawa jest tożsama ze sprawą, która została rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia 22 listopada 1994 roku. W ocenie Sądu I instancji o tożsamości można mówić, jeśli w sprawie występują te same podmioty, sprawy dotyczą tego samego przedmiotu, stanu prawnego, a stan faktyczny nie uległ zmianie.
Przyjmując za własne ustalenia faktyczne i wywody poczynione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] Sąd I instancji stwierdził, że nie ma żadnych argumentów, które przemawiałyby za stanowiskiem głoszącym, iż z powodu uchylenia ustawy z dnia 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości sprawa uwłaszczenia państwowych i komunalnych osób prawnych, co do istoty uwłaszczenia i zasad orzekania w tych sprawach uregulowana została inaczej w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sposób sformułowania tego przepisu wyraźnie świadczy o tym, że jakkolwiek stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntów i prawa własności budynków następuje na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to jest to stwierdzenie uprawnień nabytych z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
W motywach orzeczenia Sąd I instancji podkreślił, że nie znajdują uzasadnienia wywody skarżącej Spółki, co do wznowienia postępowania per facta concludentia. Wznowienie postępowania następuje na żądanie strony lub z urzędu, przy czym do wznowienia, zgodnie z art. 149 k.p.a. koniecznym jest wydanie postanowienia w tym przedmiocie. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie wydał takiego postanowienia. Ponieważ skarżąca Spółka nie składała wniosku o wznowienie postępowania nie może w czynnościach organu doszukiwać się wszczęcia postępowania, którego sama nie miała zamiaru wdrożyć. Kontrolne postępowanie administracyjne zostało wszczęte w oparciu o jej wniosek, który jednak nie zawierał żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 22 listopada 1994 roku.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 maja 2004 roku wniosło P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] reprezentowane przez radcę prawnego M. B.. Strona wnosząca skargę kasacyjną zaskarżyła powyższe orzeczenie w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. – Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), polegające na przyjęciu, że wniosek skarżącego z dnia 20 sierpnia 1996 roku znak ER/112/96 nie zawierał żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W oparciu o powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.
W uzasadnieniu środka odwoławczego pełnomocnik skarżącej Spółki zauważył, że przepisy k.p.a. nie określają, jakie wymogi formalne musi spełniać wniosek o wznowienia postępowania. Brak przepisów szczególnych w tym zakresie oznacza, że należy stosować przepisy o podaniach, które to wymogi wniosek skarżącego z dnia 20 sierpnia 1996 roku spełniał.
Autor skargi kasacyjnej podniósł również, iż wobec powtórnego złożenia przez stronę skarżącą wniosku o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego organ administracji publicznej, mając świadomość istnienia ostatecznej decyzji w tym samym przedmiocie, zgodnie z treścią art. 9 k.p.a., zobowiązany był ustalić w toku postępowania wyjaśniającego, czy nie jest to wniosek o wznowienie postępowania.
Strona wnosząca skargę kasacyjną zwróciła uwagę, że spełniała przesłanki uwłaszczenia określone w art. 2a ustawy z dnia 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.). Okoliczności tej nie zmienia fakt, że datą wejścia w życie przepisów umożliwiających uwłaszczenie przedsiębiorstw komunalnych był dzień 23 grudnia 1992 roku, gdyż moc obowiązująca została określona na dzień 5 grudnia 1990 roku.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] reprezentowane przez radcę prawnego R. S. wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od skarżącej Spółki na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów z tytułu zastępstwa procesowego. Zdaniem organu administracji skarga kasacyjna nie odpowiada wymogom z art. 174 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem została oparta na naruszeniu postanowień art. 147 k.p.a., które to naruszenie nie stanowi samodzielnej podstawy kasacyjnej. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko organu administracji, iż postępowanie administracyjne wszczęte i prowadzone w sprawie działek oznaczonych nr 17, 18 i 19 było bezprzedmiotowe. Zgodzono się z orzeczeniem Sądu I instancji, że w przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka nie składała wniosku o wznowienie postępowania, a w czynnościach organu I instancji nie można się było doszukać wszczęcia postępowania, które sama strona nie miała zamiaru wdrożyć.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwana "p.p.s.a." - Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego. W odniesieniu do prawa materialnego winien wskazać, na czym polegała błędna wykładnia lub nieprawidłowe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Przy naruszeniu prawa procesowego należy natomiast wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie przedstawiona została jedynie podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Podstawa ta zarazem została skonstruowana w sposób wadliwy, gdyż zarzucono jedynie naruszenie przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 147 k.p.a. W tym miejscu należy zauważyć, iż podstawa skargi kasacyjnej wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. odnosi się do naruszenia przepisów postępowania sądowego, a nie administracyjnego. Powszechnie w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie prawa przyjęte zostało, że podnosząc w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania, należy wskazać przepisy procedury sądowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2004 roku, sygn. akt FSK 181/04, opubl. ONSAiWSA 2004/2/36; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2005 roku, sygn. akt FSK 2139/04, opubl. Lex nr 173185; B. Adamiak: Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2004 roku, sygn. OSK 81/04, opublik. OSP 2004/11/135; B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Zakamycze, Kraków 2005, str. 456; H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 546; J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str. 247).
Zauważyć należy, iż wbrew twierdzeniom strony skarżącej, jej pismo z dnia 20 sierpnia 1996 roku nie zawierało żądania wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Zarządu Miasta [...] z dnia 22 listopada 1994 roku.
Przepisy k.p.a. w przeciwieństwie do trybu zwykłego oraz pozostałych trybów wyraźnie regulują formę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Wznowienie postępowania następuje tylko i wyłącznie w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.). Brak postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania oznacza tym samym, że postępowanie w tym przedmiocie nie zostało wszczęte. Z tego względu nie mogą znaleźć potwierdzenia argumenty strony dotyczące wszczęcia postępowania wznowieniowego per facta concludentia.
Zgodzić się natomiast trzeba z autorem skargi kasacyjnej, iż ustawodawca dla wniosku o wznowienia postępowania nie przewidział szczególnej formy, wobec czego do wniosku w tym przedmiocie należy stosować przepisy dotyczące podań. Strona skarżąca jednakże wysnuwa z tej okoliczności zbyt daleko idące wnioski. Regulujący formę podania art. 63 § 2 k.p.a. nakłada bowiem na wnoszącego podanie obowiązek określenia żądania. W przypadku wniosku o wznowienie postępowania pismo procesowe powinno zawierać wyraźne żądanie wznowienia określonego postępowania, a dodatkowo - z uwagi na treść art. 145 i art. 149 § 2 k.p.a. - wskazanie przyczyn wznowienia, tak by organ administracji miał możliwość podjęcia postanowienia o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 1313/97, opubl. Lex nr 47878).
W piśmie z dnia 20 sierpnia 1996 roku skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie prawa wieczystego użytkowania gruntu. W treści tego pisma brak jest jakiegokolwiek wyrażenia, które pozwoliłoby na wywiedzenie, iż żądanie strony dotyczy wznowienia postępowania. W piśmie tym Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega ani sformułowań wskazujących na wolę wznowienia postępowania, ani okoliczności, które można by uznać za przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 k.p.a.
Nietrafna jest argumentacja pełnomocnika skarżącej Spółki, co do zakresu obowiązku udzielania przez organ administracji publicznej informacji faktycznej i prawnej stronie postępowania. Z postanowień art. 9 k.p.a., ustanawiającego zasadę informowania, wywiedziono m.in. obowiązek organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie zwrócenia się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska, jaki charakter i zakres żądania ma pismo złożone przez stronę. Przy ustaleniu charakteru pisma strony nie ma decydującego znaczenia jego tytuł, ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w niej zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczności. O tym, jaki charakter ma mieć ostateczne pismo decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie informacji o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Jednakże obowiązek ten dotyczy jedynie pism, które zredagowane zostały w sposób niezręczny, niezrozumiały, niepozwalający na ustalenie rzeczywistej woli strony. Obowiązek ten nie może być rozciągany na wszystkie pisma stron, a więc także na te, które są w swej treści jasne i zrozumiałe. Jeśli z pisma wprost wynika wola strony organ nie ma obowiązku żądać sprecyzowania pisma. Dotyczy to również sytuacji, w których bez pogłębionej analizy prawnej (na pierwszy rzut oka) zawarte w piśmie żądanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z samego faktu wystąpienia przez stronę z wnioskiem o stwierdzenie powstania z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości organ administracji, pomimo istnienia ostatecznej decyzji w tym przedmiocie, nie mógł wywodzić innego żądania aniżeli wprost we wniosku sformułowane. Wobec jasnej treści pisma nie było potrzeby ustalania woli strony skarżącej, a tym samym wzywania do sprecyzowania pisma w swej treści jasnego i niewymagającego interpretacji. Wobec powyższego nie można się zgodzić z pełnomocnikiem skarżącej Spółki, iż pismo z dnia 20 sierpnia 1996 roku zawierało żądanie wznowienia postępowania.
Na marginesie należy dodać, iż strona skarżąca podnosząc, że w sprawie powinno nastąpić wznowienie postępowania w żadnym miejscu nie wskazuje jaka miałaby być podstawa wznowienia. Tryb wznowieniowy jest trybem nadzwyczajnym, który może być uruchomiony jedynie w sytuacjach szczegółowo wyliczonych w przepisach art. 145 § 1 i art. 145a kpa. Żadna z tych sytuacji, jak wynika z akt, w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała.
Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzania od P. Sp. z o.o. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Za takim rozstrzygnięciem przemawiał fakt bardzo długiego prowadzenia postępowania administracyjnego (7 lat). W toku postępowania uchylono merytoryczną decyzję organu I instancji i skierowano sprawę do ponownego rozpatrzenia, a następnie - na skutek zaskarżenia ponownej decyzji Zarządu Miasta [...] rozstrzygającej meritum sprawy - stwierdzono, że postępowanie w przedmiocie uwłaszczenia jest bezprzedmiotowe. Swoimi działaniami organy administracji przyczyniły się do powstania po stronie skarżącej Spółki przekonania, co do istnienia podstaw do rozpatrzenia wniosku o uwłaszczenie, a tym samym do powstania kosztów, których zwrotu organ administracji dochodził.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI