I OSK 1124/07

I OSK 1124/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-10-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janina Antosiewicz
Jerzy Bujko
Jolanta Rajewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1809/06 - Postanowienie NSA z 2006-12-05
II SA/Łd 292/05 - Wyrok WSA w Łodzi z 2007-02-16
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art.101 ust.1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.183 § 2 pkt.5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia NSA Jerzy Bujko Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 10 października 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 292/05 w sprawie ze skargi [...] Spółka Akcyjna w S. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, 2. zasądza od Miasta S. na rzecz [...] Spółki z o.o. w W. kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 16 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 292/05, oddalił skargę [...] S.A. w S. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
[...] Spółka Akcyjna z siedzibą w S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości, podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, ze zm. - zwana dalej u.s.g.) oraz art. 102 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543, ze zm.). Domagając się uchylenia zaskarżonej uchwały, zarzuciła, że stanowiąca jej własność działka nr [...], zlokalizowana w S. przy ul. [...], położona na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego pod budowę ulicy, mogła być objęta tylko wywłaszczeniem, a nie postępowaniem w sprawie scalenia i podziału nieruchomości. Przedmiotowa działka jest zabudowana, a jej właściciel nigdy nie wyrażał zgody na dokonanie jej podziału lub scalenia. Budynek zlokalizowany na działce ma charakter użytkowy, a teren wokół obiektu jest zagospodarowany w sposób umożliwiający prowadzenie różnorodnej działalności gospodarczej. Odebranie części tego terenu obniży wartość handlową działki i uniemożliwi (bez zaplecza parkingowego) dotychczasowe jej wykorzystanie.
W odpowiedzi na skargę Gmina Miejska w S. wniosła o jej oddalenie, podkreślając, że postępowaniem scaleniowym objęta jest tylko niezabudowana część działki oraz że wykonany na niej parking został zrealizowany w sposób niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W planie tym powyższa część działki przeznaczona jest bowiem pod zieleń przydomową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 11 lipca 2006 r. umorzył postępowanie w powyższej sprawie, uznając, że stało się ono bezprzedmiotowe. [...] S.A. w S. sprzedała bowiem nieruchomość [...] sp. z o.o. w W.. Skarżąca, nie mając już tytułu prawnego do nieruchomości, utraciła też interes prawny do kwestionowania uchwały z dnia [...]. Posiada jedynie interes faktyczny, co nie wystarcza do uznania, że może wykazać się legitymacją do uczestniczenia w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skarg kasacyjnych [...] S.A. oraz [...] Sp. z o.o., uchylił zaskarżone przez spółki postanowienie Sądu I instancji, podkreślając, że brak legitymacji skargowej nie jest brakiem formalnym podlegającym rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym. Stanowi element merytorycznego rozpatrzenia skargi, co obliguje konieczność jej rozpatrzenia na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku omówił pojęcie interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - dalej ustawa P.p.s.a.). Powołując w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych oraz doktryny, podkreślił, że podmiotem, który ma legitymację skargową o charakterze materialnym, jest ten kto ma w tym interes prawny. Musi to być interes własny, indywidualny i wynikający z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Spółka [...] nie wskazała przepisu prawa materialnego, z którego mogłaby wywieść legitymację do skutecznego wniesienia skargi. W tej sytuacji Sąd I instancji zobligowany był do oddalenia skargi, bez możliwości merytorycznej oceny zarzutów strony skarżącej. Na rozprawie w dniu 1 lutego 2007 r. pełnomocnik [...] S.A. oświadczył, że legitymacja skargowa spółki wynika ze względów faktycznych i prawnych, a mianowicie przyszłych roszczeń i rozliczeń z obecnym właścicielem nieruchomości. Kwestia wzajemnych rozliczeń między stronami i powstania z tego tytułu ewentualnych roszczeń finansowych, jest zdarzeniem przyszłym, niepewnym. Nie dowodzi jeszcze interesu prawnego spółki we wniesieniu skargi na omawianą uchwałę w przedmiocie scalenia i podziału. Wskazywać może tylko na istnienie interesu faktycznego, który nie daje jeszcze legitymacji skargowej.
Zdaniem Sądu I instancji nie można też przyjąć, aby stroną skarżącą w sprawie stała się [...] Sp. z o.o, mimo że jej pełnomocnik złożył oświadczenie, iż spółka wstępuje do sprawy w takim charakterze a swój interes prawny i faktyczny wywodzi z nabycia prawa własności nieruchomości. Przedmiotowa uchwała w przedmiocie scalenia i podziału nieruchomości podlega zaskarżeniu w trybie art. 101 u.s.g. Stosownie do tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wezwanie to nie jest ograniczone żadnym terminem, jednakże musi zostać dokonane przed wniesieniem skargi do sądu. Oznacza to, że nowy właściciel mógł po nabyciu nieruchomości (bez określenia terminu końcowego), precyzując naruszenie własnego interesu prawnego, wezwać organ do jego usunięcia, a po bezskutecznym wezwaniu (co oznacza zarówno brak jakiejkolwiek reakcji ze strony organu, jak i wyraźną odmowę usunięcia naruszenia), wnieść skargę do sądu administracyjnego. Do wystąpienia nabywcy nieruchomości- [...] Sp. z o.o jako strony skarżącej w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] niezbędne jest zatem uprzednie wyczerpanie trybu przewidzianego w art.101 u.s.g.
Konkludując, WSA w Łodzi uznał, że [...] S.A. poprzez fakt sprzedaży nieruchomości utraciła legitymację skargową do wniesienia skargi na uchwałę dotyczącą scalenia tej działki. Natomiast [...] Sp. z o.o poprzez zakup przedmiotowej nieruchomości nabyła prawo najpierw do kwestionowania omawianej uchwały w trybie art.101 ust. 1 u.s.g., a dopiero później wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Sąd dodał także, że ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), w zakresie w niej nienormowanym, zawierała odesłania (m.in.) do subsydiarnego stosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym procedury administracyjnej. Tego rodzaju "odpowiednie stosowanie" przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. – dalej kpa) obejmowało również jej art. 29- 32 (art. 59 ustawy o NSA). W myśl art. 30 § 4 kpa, w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia lub śmierci strony w toku postępowania w miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. W doktrynie przyjmuje się, ze przeniesienie praw zbywalnych dokonane z zachowaniem wymogów prawnych, np. przeniesienie własności nieruchomości z zachowaniem formy umowy notarialnej, sporządzenie umowy sprzedaży z zachowaniem formy pisemnej z uwagi na kwotę wartości przedmiotu transakcji, powoduje, że nabywca wstępuje do postępowania w miejsce poprzedniej strony z mocy prawa (por. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 8 wydanie, str. 251). W przepisach obecnie obowiązującej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnym nie przyjęto podobnego odniesienia o charakterze subsydiarnym, co także potwierdza trafność powyższego stanowiska Sądu I instancji.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła Spółka z o.o. [...], reprezentowana przez radcę prawnego. Orzeczenie to zaskarżyła w całości, domagając się, na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 ustawy P.p.s.a., stwierdzenia nieważności postępowania przed WSA w Łodzi w związku z pozbawieniem skarżącego prawa do obrony swoich praw na skutek odmowy przyznania mu legitymacji procesowej i nierozpatrzenie merytorycznych zarzutów spółki, ewentualnie wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, a ponadto o zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Powyższemu wyrokowi [...] Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania, tj.:
1) art. 50 ustawy P.p.s.a., przez błędną jego interpretację i przyjęcie, iż zarówno [...] S.A. w S., jak i [...] Sp. z o.o nie mają legitymacji procesowej do występowania w charakterze strony, mimo, że Sąd I instancji ustalił, iż [...] Sp. z o.o, nabywając po wniesieniu skargi nieruchomość objętą scaleniem, ma interes prawny do popierania skargi, co stanowi naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2) art. 52 ustawy P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i błędne ustalenie,
iż w niniejszej sprawie nie doszło do wyczerpania środków zaskarżenia, uprawniających do popierania skargi, co stanowi naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
3) art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a., poprzez nierozpatrzenie zarzutów skargi oraz nieustosunkowanie się merytorycznie do zawnioskowanych przez [...] S.A. i popieranych przez [...] Sp. z o.o. dowodów, z których w sposób oczywisty wynika, iż także część nieruchomości objętej scaleniem była zabudowana, a zatem że objęcie jej procedurą scaleniową wymagało zgody właściciela, co stanowi naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
4) art. 147 ustawy P.p.s.a. w zw. z "art. 156 pkt 2" kpa, poprzez niestwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w S. dnia [...], nr [...], pomimo że została ona podjęta bez wymaganej zgody właściciela na objęcie nieruchomości procedurą scaleniową, a zatem z naruszeniem prawa, co stanowi naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. prawa materialnego, tj.:
1) art. 101 § 1 u.s.g., poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwie zastosowanie wobec [...] Sp. z o.o w sytuacji, kiedy "powyższa droga postępowania administracyjnego" przed wniesieniem skargi została wyczerpana przez [...] S.A.,
2) art. 101 § 4 w zw. z art. 94 u.s.g., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie w uzasadnieniu wyroku, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 101 § 1 u.s.g., nie jest ograniczone żadnym terminem dla skarżącego-nabywcy działki nr [...] i że jest wymagane i możliwe do dokonania przez [...] Sp. z o.o., pomimo upływu rocznego terminu w postaci możliwości stwierdzenia przez sąd nieważności powołanej uchwały Rady Miejskiej w S.,
3) art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie pomimo, iż objęta scaleniem działka nr [...], zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego dla osiedla mieszkaniowego R., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w S. nr [...] z dnia [...] grudnia 1993 r. oraz uchwałą Rady Miejskiej z [...] lutego 2003 r., nr [...], przeznaczona była i jest pod drogę (ulicę), a więc na cele publiczne,
4) art. 113 § 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż w okolicznościach faktycznych i prawnych nie jest wymagana zgoda właściciela działki nr [...] na scalenie, pomimo iż procedurą scalenia została objęta również zabudowana część przedmiotowej działki,
5) art. 104 § 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż w dniu [...] maja 2003 r., podczas spotkania właścicieli nieruchomości objętych scaleniem, [...] S.A. wyraziła zgodę na podjęcie procedury scalenia i pokrycia związanych z tym kosztów,
pomimo że żadna z osób umocowanych do reprezentowania spółki nie brała udziału w tymże spotkaniu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej omówiono przedstawione wyżej zarzuty, podkreślając, że skoro [...] S.A. przed wniesieniem skargi wystąpiła do Rady Miejskiej w S. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, to należy uznać, że wymagany tryb zaskarżenia uchwały został już wyczerpany, a zatem nabywca nieruchomości nie ma obowiązku zwracania się z takim wezwaniem i wnoszenia nowej skargi. Zawarty w art. 50 § 1 ustawy P.p.s.a. zwrot, iż "skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia", nie może być bowiem rozumiany w taki sposób, że tylko ten podmiot, który wniósł taki środek zaskarżenia ma prawo do złożenia skargi. W ocenie [...] Sp. z o.o, gdyby zgodnie z wykładnią Sądu I instancji spółce przyznać prawo do zaskarżenia, w trybie art. 101 § 1 u.s.g., omawianej uchwały, to wówczas w kolejnym postępowaniu sądowym wszczętym przez [...] Sp. z o.o, w wypadku nieusunięcia przez Gminę naruszenia prawa, zachodziłaby nieważność postępowania zgodnie z art. "156 pkt 3" kpa oraz art. "183 pkt 3" ustawy P.p.s.a., ponieważ sprawa o identycznych okolicznościach faktycznych została już rozstrzygnięta wskutek skargi [...] S.A.. Autor skargi kasacyjnej stwierdził ponadto, że na przedmiotowej działce znajduje się salon samochodów firmy R.. Przy tego rodzaju obiektach nieodzowne jest posiadanie odpowiedniego placu manewrowego wraz z parkingiem i dojazdem. Objęcie procedurą scaleniową tylko części działki pozbawia pozostały teren nieruchomości znaczenia ekonomicznego i możliwości dotychczasowego wykorzystania. Omawiana nieruchomość mogła być ewentualnie w całości wywłaszczona, niedopuszczalne natomiast było objęcie jej części, i to bez zgody właściciela, postępowaniem scaleniowym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skargę kasacyjną spółka z o.o. [...] oparła na obu podstawach wskazanych w art. 174 ustawy P.p.s.a., a w ramach podstawy określonej w punkcie 2 tego przepisu zgłosiła zarzut nieważności postępowania z przyczyn przewidzianych w art. 183 § 2 pkt 5 ustawy P.p.s.a. Zarzut ten, jako mogący wywoływać najdalej idące skutki procesowe, wymaga rozważenia w pierwszej kolejności.
Jako podstawę nieważności postępowania z powodu pozbawienia jej możności obrony swych praw, Spółka wskazała niezasadną, jej zdaniem, odmowę przyznania jej przez Sąd I instancji czynnej legitymacji procesowej i nierozpatrzenia merytorycznych zarzutów podniesionych przez [...] S.A. oraz podtrzymanych przez [...] Sp.z o.o. Takie zarzuty nie mogą jednak dowodzić nieważności postępowania. Stosownie do art. 183 § 2 pkt 5 ustawy P.p.s.a., nieważnością postępowania skutkuje pozbawienie strony możności obrony swych praw. Strona pozbawiona jest możności obrony swych praw, jeżeli na skutek uchybień procesowych sądu lub strony przeciwnej nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, jeżeli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnej rozprawie przed wydaniem wyroku. Chodzi przy tym o rzeczywiste pozbawienie strony obrony swych praw i działania w postępowaniu, nie zaś, nawet bezzasadne, nieuwzględnienie stanowiska i wniosków stron oraz uczestników postępowania. Spółka z o.o. [...] prawidłowo była zawiadamiana o terminach rozpraw, a jej pełnomocnik uczestniczył aktywnie w postępowaniu sądowym. Przed Sądem I instancji nie została zatem w żaden sposób pozbawiona możności obrony swych praw w omawianym znaczeniu. Z tych przyczyn zgłoszony w skardze kasacyjnej zarzut zmierzający do wykazania nieważności postępowania, określonej w art.183 § 2 pkt 5 ustawy P.p.s.a., musi być uznany za bezzasadny.
Przechodząc do pozostałych zarzutów, podkreślić przede wszystkim należy, że postępowanie sądowoadministracyjne oparte jest na zasadzie skargowości i może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Stosownie do art. 50 § 1 ustawy P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny. W myśl zaś art. 101 ust. 1 u.s.g., skargę na uchwałę rady gminy podjętą z zakresu administracji publicznej może wnieść do sądu administracyjnego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone tą uchwałą. Abstrahując od problemu, czy legitymacja procesowa skarżącego powyższą uchwałę wynika wyłącznie z art. 101 ust. 1 u.s.g., czy również z art. 50 § 1 ustawy P.p.s.a., zauważyć należy, iż w obu tych przypadkach jest ona uzależniona od wykazania się posiadaniem interesu prawnego. W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości fakt, że musi to być interes własny, indywidualny i wynikający z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego, a ponadto, że istnienie tego interesu powinno być badane nie tylko w dacie wniesienia skargi, ale również na etapie rozstrzygania sprawy przez sąd administracyjny (m.in. wyrok NSA z 8 marca 2005r sygn. OSK 1229/04 LEX 175364 ).
W sprawie nie jest sporne, że spółka akcyjna [...], jako właściciel działki nr [...] przy ul. [...] w S., w momencie składania skargi dysponowała interesem prawnym do zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej w S. dnia [...], nr [...], w przedmiocie przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w zaskarżonym wyroku błędnie jednak przyjął, iż w postępowaniu sądowoadministacyjnym nie jest możliwe następstwo prawne i wejście w prawa skarżącego jego następcy prawnego. Wprawdzie przepisy ustawy P.p.s.a. nie regulują wyraźnie kwestii wejścia innego podmiotu w prawa skarżącego, tak jak czyni to art. 30 § 4 kpa, ale nie dowodzi to jeszcze, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym w ogóle nie mamy do czynienia z następstwem prawnym. Niektóre z przypadków tego następstwa wynikają chociażby z przepisów dotyczących zawieszenia oraz umorzenia postępowania, które w art. 124 § 1 pkt 1 i art. 130 § 1 ustawy P.p.s.a. przewidują zawieszenie oraz umorzenie postępowania sądowego związane ze skutkami wynikającymi właśnie z następstwa prawnego. Należy podkreślić, że następstwo prawne jest przede wszystkim instytucją prawa materialnego, która może, ale nie musi wywoływać skutków procesowych. Jeżeli skutki procesowe zostały wyraźnie przewidziane dla niektórych sytuacji związanych z następstwem prawnym, oznacza to, że w każdym innym przypadku następca wchodzi bezpośrednio w prawa i obowiązki skarżącego, bez konieczności zawieszenia postępowania. W przedmiotowej sprawie wskutek przeniesienia praw właścicielskich uprawnienia skarżącego przejął zatem nabywca omawianej nieruchomości - jego następca prawny. Przejęcie tych uprawnień oznacza w konsekwencji, iż jeżeli uprzednio przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego wnoszący skargę wyczerpał wymagane środki zaskarżenia, to warunek ten został spełniony również w odniesieniu do jego następcy prawnego. Oddalenie skargi w takim przypadku narusza art.101 ust. 1 u.s.g.
Ponadto w sentencji zaskarżonego wyroku WSA w Łodzi błędnie określił osobę skarżącego w momencie rozstrzygania sprawy. Uznał bowiem, że w takim charakterze nadal występowała [...] S.A. Jednocześnie jednak wyrokiem tym rozstrzygnął o sytuacji prawnej jej następcy prawnego, stwierdzając, iż wniesienie skargi przez [...] Sp. z o.o. byłoby dopiero możliwe po złożeniu przez te spółkę wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Tymczasem w przypadku, gdy w prawa skarżącego wchodzi jego następca prawny, wyrok sądu winien być skierowany do tego następcy. Nie można oczywiście wykluczyć sytuacji, gdy - w razie niepełnego przeniesienia uprawnień - interes prawny posiadałby zarówno dotychczasowy skarżący, jak i inny podmiot postępowania. Możemy mieć wówczas do czynienia bądź ze współuczestnictwem, bądź z występowaniem w postępowaniu sądowym dwóch podmiotów, tj. strony i uczestnika postępowania. Ten ostatni przypadek będzie miał miejsce, gdy w istocie nie doszłoby do następstwa prawnego, lecz do przyłączenia się innego podmiotu, wskazującego na swój odrębny interes. Nie zachodzi to jednak w niniejszej sprawie, gdyż wskutek zawartego aktu notarialnego następcą prawnym [...] S.A stała się w pełnym zakresie spółka z o.o. [...]. Zmienił się zatem charakter uczestnictwa spółki akcyjnej [...], która zaczęła występować w postępowaniu już nie z uwagi na swój interes prawny, określony w skardze jako interes właściciela nieruchomości objętej scaleniem, ale jako podmiotu występującego w sprawie z uwagi na inny interes - kwestie rozliczeń pomiędzy pierwotnym właścicielem a jego następcą prawnym. WSA w Łodzi mógł kwestię tę rozważać jedynie w aspekcie dalszego występowania spółki akcyjnej [...] jako uczestnika postępowania. Wypowiadając się w zaskarżonym wyroku o braku podstaw do uczestniczenia tej spółki w charakterze strony Sąd ten naruszył przepis art.101 ust. 1 u.s.g. Wykroczył także poza granice skargi, którą wyznaczał interes prawny określony we wniesionej doń skardze. Z uwagi na to, że skargę kasacyjną złożyła jedynie spółka z o.o. [...], Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonywał kontroli istnienia interesu prawnego po stronie spółki akcyjnej [...]. Stwierdził jedynie naruszenie interesu prawnego skarżącego przez którego rozumie następcę prawnego byłego właściciela omawianej nieruchomości.
Pozostałe zarzuty poniesione w skardze kasacyjnej są przedwczesne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie wypowiadał się bowiem co do meritum sprawy.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna [...] Sp. z o.o. zawiera usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie. Dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 ustawy P.p.s.a.