I OSK 1122/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-08-22
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnydyrektor szkołykonkurslegitymacja procesowainteres prawnysąd administracyjnypostępowanie administracyjneNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną gminy, potwierdzając, że gmina nie ma legitymacji do samodzielnego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, gdy jej organ wydał decyzję w pierwszej instancji.

Gmina wniosła skargę do WSA na decyzję SKO uchylającą decyzję wójta o unieważnieniu konkursu na dyrektora szkoły. WSA odrzuciło skargę gminy, uznając, że nie posiada ona interesu prawnego do jej wniesienia, gdyż jej organ działał jako administracja publiczna. Gmina wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących samorządu gminnego i systemu oświaty. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA, że gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, nie ma legitymacji skargowej do sądu administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Gminę [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odrzuciło skargę Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzja SKO uchyliła decyzję Wójta Gminy o unieważnieniu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły. Gmina, działając poprzez swojego wójta, wniosła skargę do WSA, jednak SKO wniosło o jej odrzucenie, argumentując brak legitymacji gminy do samodzielnego wniesienia skargi. WSA przychyliło się do tego stanowiska, wskazując, że gmina, działając w ramach swoich kompetencji jako organ prowadzący szkołę, realizuje zadania publiczne, a dbałość o interes publiczny nie jest tożsama z interesem prawnym. Skarga kasacyjna Gminy zarzucała naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o systemie oświaty. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając pogląd, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa. Sąd podkreślił, że w sytuacji, gdy organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, jednostka ta nie jest uprawniona do reprezentowania jej interesu prawnego jako osoby prawnej. W związku z tym, gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, nie ma legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina nie posiada legitymacji skargowej w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Gmina, działając poprzez swój organ (wójta) w ramach powierzonych jej kompetencji administracji publicznej, nie może być jednocześnie stroną postępowania i dochodzić własnego interesu prawnego. Interes prawny musi być skonkretyzowany w drodze decyzji skierowanej do podmiotu nim się legitymującego, a dbałość o interes publiczny nie jest tożsama z interesem prawnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 50 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny.

p.p.s.a. art. 50 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja interesu prawnego.

k.p.a. art. 5 § § 2 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja organu administracji publicznej.

u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 8

Ustawa o samorządzie gminnym

Zakres kompetencji gminy.

u.s.o. art. 36 a

Ustawa o systemie oświaty

Regulacje dotyczące konkursu na dyrektora szkoły.

Dz. U. Nr 189, poz. 1855 art. § 4 § pkt 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu prac komisji konkursowej

Warunki dla kandydata na stanowisko dyrektora szkoły.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina nie posiada legitymacji do samodzielnego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdy jej organ działał jako administracja publiczna w pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Gmina zarzucała naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 36 a ustawy o systemie oświaty i § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia MENiS.

Godne uwagi sformułowania

aktywność wójta jako ,,organu prowadzącego szkołę" pozostawała w związku z powierzonymi mu kompetencjami do podejmowania wszystkich czynności związanych z obsadzaniem stanowisk dyrektorów, które to czynności mają znamiona prawne działań z zakresu administracji publicznej. Nałożonych na jednostkę samorządu terytorialnego zadań z zakresu administracji publicznej nie można zaś utożsamiać z posiadaniem interesu prawnego. Dbałość o interes publiczny nie może być identyfikowana z interesem prawnym na gruncie art. 28 kpa i art. 50 § 1 p.p.s.a. Po wtóre interes prawny konkretyzowany jest w drodze decyzji, kierowanej do podmiotu nim się legitymującym o czym w realiach rozstrzyganego przypadku nie może być mowy. rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Należy zatem podzielić pogląd, że gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie.

Skład orzekający

Małgorzata Jaśkowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii legitymacji procesowej jednostek samorządu terytorialnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy ich organy działają jako administracja publiczna."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ gminy działał jako organ administracji publicznej w pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej dotyczącej praw jednostek samorządu terytorialnego w sądzie administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i samorządowców.

Gmina kontra sąd: Kiedy samorząd nie może skarżyć własnych decyzji?

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1122/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-07-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1355/06 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2007-01-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 1355/06 odrzucające skargę Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły postanawia oddalić skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...], nr [...] orzekł o unieważnieniu konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących w [...].
Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy [...] i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.
Skargę na tę decyzję złożyła Gmina [...] działająca poprzez swojego wójta.
W odpowiedzi SKO wniosło o odrzucenie tej skargi argumentując, że gmina nie posiada legitymacji do samodzielnego wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 1355/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił powyższą skargę. W uzasadnieniu podano, iż w myśl art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (oraz prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym). Zgodnie natomiast z art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Wskazano, iż w niniejszej sprawie gmina [...] działała w ramach przydanego imperium. Nie ulega bowiem wątpliwości, że aktywność wójta jako ,,organu prowadzącego szkołę" pozostawała w związku z powierzonymi mu kompetencjami do podejmowania wszystkich czynności związanych z obsadzaniem stanowisk dyrektorów, które to czynności mają znamiona prawne działań z zakresu administracji publicznej. W ten sposób gmina realizowała bowiem swoje własne, obowiązkowe zadanie o charakterze publicznym jakim jest zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie edukacji publicznej powiązane z prowadzeniem szkół na jej terenie. Nałożonych na jednostkę samorządu terytorialnego zadań z zakresu administracji publicznej nie można zaś utożsamiać z posiadaniem interesu prawnego. Dbałość o interes publiczny nie może być identyfikowana z interesem prawnym na gruncie art. 28 kpa i art. 50 § 1 p.p.s.a. Po wtóre interes prawny konkretyzowany jest w drodze decyzji, kierowanej do podmiotu nim się legitymującego o czym w realiach rozstrzyganego przypadku nie może być mowy. Z powyższych powodów zbędne było ustosunkowanie się do zarzutu sformułowanego w skardze.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniosła reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika Gmina [...]. Wskazała w niej na naruszenie przez Sąd I instancji art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz naruszenie art. 36 a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r., Nr 96 ze zm.). Wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i rozpatrzenie przedmiotowej skargi. W uzasadnieniu powołano się na naruszenie § 4 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu prac komisji konkursowej (Dz. U. Nr 189, poz. 1855) określającego warunki, jakie musi spełniać kandydat na stanowisko dyrektora szkoły
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w niniejszej sprawie podziela w całej rozciągłości wyrażony w uchwałach NSA pogląd, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to w na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego.
Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Należy zatem podzielić pogląd, że gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie.
Z tego powodu należy przychylić się do stanowiska Sądu I instancji, który w zaistniałym stanie faktycznym skargę odrzucił.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz naruszenie art. 36 a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r., Nr 96 ze zm.) i § 4 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu prac komisji konkursowej (Dz. U. Nr 189, poz. 1855) jest nieusprawiedliwiony. W opisanym bowiem stanie faktycznym sprawy zbędne było ustosunkowanie się Sądu do zarzutu sformułowanego w skardze.
Z tych względów, działając na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI