I OSK 1121/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. F. i J. K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość. Skarżący zarzucili WSA naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) poprzez bezzasadne oddalenie skargi i niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., wskazując na naruszenie przez organ przepisów k.p.a. (art. 7, 7a, 77 § 1, 80 k.p.a.) w zakresie oceny dowodów i swobodnego władania nieruchomością do dnia 5 kwietnia 1958 r. Zarzucili również naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., art. 336 k.c., art. 340 k.c.) oraz przepisów Konstytucji RP (art. 2, 21 ust. 1, 21 ust. 2, 64 ust. 3, 31 ust. 3) i art. 1 Protokołu dodatkowego do EKPC, poprzez antykonstytucyjną interpretację art. 215 ust. 2 u.g.n. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że art. 215 ust. 2 u.g.n. wymaga spełnienia dwóch warunków: przeznaczenia działki pod budownictwo jednorodzinne przed wejściem w życie dekretu warszawskiego oraz pozbawienia faktycznego władztwa po 5 kwietnia 1958 r. W niniejszej sprawie, mimo że budowa przedszkola i osiedla była wieloetapowa, ustalono, że plac budowy objął całą nieruchomość już w latach 1955-1956, a inwestycja była realizowana w sposób ciągły. W związku z tym pozbawienie faktycznego władztwa nastąpiło przed 5 kwietnia 1958 r., co wyklucza możliwość przyznania odszkodowania. NSA odniósł się również do genezy art. 215 ust. 2 u.g.n., wskazując, że roszczenia odszkodowawcze dla byłych właścicieli gruntów warszawskich wygasły lub mogły być realizowane na innych zasadach, a obecny przepis nie stanowi podstawy do nabycia nowych roszczeń, co potwierdzają rozważania Trybunału Konstytucyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 215 ust. 2 u.g.n. w kontekście nieruchomości warszawskich, daty pozbawienia faktycznego władztwa oraz genezy przepisów reprywatyzacyjnych.
Dotyczy specyficznej kategorii nieruchomości warszawskich i konkretnego stanu faktycznego związanego z inwestycją publiczną.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pozbawienie faktycznego władztwa nad nieruchomością warszawską po dniu 5 kwietnia 1958 r. jest warunkiem koniecznym do przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pozbawienie faktycznego władztwa nastąpiło przed tą datą, nawet jeśli nieruchomość była częścią wieloetapowej inwestycji publicznej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że inwestycja publiczna realizowana etapami, która objęła całą nieruchomość przed 5 kwietnia 1958 r., oznacza pozbawienie faktycznego władztwa przed tą datą, co wyklucza przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n.
Czy art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w kontekście historycznym i konstytucyjnym, narusza zasady ochrony własności i równego traktowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ przepis ten odzwierciedla historycznie ukształtowane normy i nie stanowi podstawy do nabycia nowych roszczeń odszkodowawczych, a kwestie reprywatyzacyjne wymagają uregulowania ustawowego.
Uzasadnienie
NSA, powołując się na analizę Trybunału Konstytucyjnego, stwierdził, że art. 215 ust. 2 u.g.n. nie narusza konstytucyjnych zasad ochrony własności i równego traktowania, gdyż jego treść jest wynikiem historycznego procesu legislacyjnego, a roszczenia wygasły lub mogły być realizowane na innych zasadach.
Przepisy (21)
Główne
u.g.n. art. 215 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
k.c. art. 340
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) poprzez bezzasadne oddalenie skargi i niezastosowanie przepisów k.p.a. w zakresie oceny dowodów i władania nieruchomością. • Naruszenie prawa materialnego (art. 336 k.c., art. 340 k.c.) oraz przepisów Konstytucji RP i EKPC poprzez antykonstytucyjną interpretację art. 215 ust. 2 u.g.n.
Godne uwagi sformułowania
pozbawienie faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. • objęcie faktycznego, rzeczywistego władztwa przez Państwo • nie można twierdzić, że pozbawienie byłej właścicielki faktycznego władztwa nad nieruchomością było tylko przejściowe
Skład orzekający
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący
Iwona Bogucka
członek
Dariusz Chaciński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 215 ust. 2 u.g.n. w kontekście nieruchomości warszawskich, daty pozbawienia faktycznego władztwa oraz genezy przepisów reprywatyzacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii nieruchomości warszawskich i konkretnego stanu faktycznego związanego z inwestycją publiczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy trudnego zagadnienia reprywatyzacji i odszkodowań za nieruchomości warszawskie, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Nieruchomości warszawskie: Kiedy można liczyć na odszkodowanie za PRL-owskie wywłaszczenie?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.