I OSK 1120/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-18
NSAAdministracyjneWysokansa
ruch drogowykoszty usunięcia pojazduprawo administracyjnesamorząduchwała radyryczałtodstąpienie od usunięciaNSAWSA

NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że właściciel pojazdu ponosi koszty usunięcia, nawet jeśli odstąpiono od tej czynności, zgodnie z ryczałtową stawką określoną w uchwale.

Sprawa dotyczyła kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, od której odstąpiono. WSA uchylił decyzję SKO, uznając naruszenie przepisów KPA i PRD. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że właściciel ponosi ryczałtowe koszty określone w uchwale Rady Warszawy, niezależnie od faktycznie poniesionych wydatków, jeśli wydano dyspozycję usunięcia pojazdu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie dotyczącą ustalenia kosztów usunięcia pojazdu, uznając naruszenie przepisów KPA i PRD. Sąd wskazał na nieścisłości w dokumentacji i potrzebę dokładnego ustalenia okoliczności powstania kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalając skargę. NSA uznał, że zgodnie z art. 130a ust. 2a Prawa o ruchu drogowym, właściciel pojazdu ponosi koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, nawet jeśli od usunięcia odstąpiono. Koszty te są ustalane ryczałtowo na podstawie uchwały Rady m.st. Warszawy i nie zależą od faktycznie poniesionych wydatków. NSA podkreślił, że uchwała rady jest aktem prawa miejscowego, którego organy nie mogą oceniać ani stosować stawek innych niż określone. Sąd uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy, nie uwzględniając ryczałtowej stawki i wymagając ustalenia faktycznych kosztów, co było niezgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel ponosi koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, nawet jeśli od usunięcia odstąpiono. Koszty te są ustalane ryczałtowo na podstawie uchwały rady gminy/miasta.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 130a ust. 2a Prawa o ruchu drogowym nakłada na właściciela obowiązek pokrycia kosztów wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, jeśli takie koszty powstały. Wysokość tych kosztów jest określana ryczałtowo przez radę gminy/miasta w drodze uchwały i nie zależy od faktycznie poniesionych wydatków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.r.d. art. 130a § ust. 1 pkt 1 i 5

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia go w miejscu zabronionym, utrudniającym ruch lub zagrażającym bezpieczeństwu, a także w miejscu obowiązywania znaku wskazującego na usunięcie pojazdu na koszt właściciela.

p.r.d. art. 130a § ust. 2a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji lub w trakcie usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu.

p.r.d. art. 130a § ust. 6

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rada powiatu corocznie ustala, w drodze uchwały, wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów oraz wysokość kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia pojazdu. Wysokość tych kosztów nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu.

Uchwała Rady m. st. Warszawy nr LXXII/1866/2013 § załącznik nr 2

Określa ryczałtową wysokość kosztów za odstąpienie od usunięcia pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3.500 kg na kwotę 478 zł.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 20 września 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA błędnie uznał, że decyzja SKO naruszała przepisy KPA i PRD, wymagając ustalenia faktycznych kosztów zamiast stosowania ryczałtowej stawki z uchwały. WSA pominął dowód w postaci dokumentacji fotograficznej przyjazdu holownika, co było istotne dla oceny kosztów. WSA nieprawidłowo zinterpretował art. 130a ust. 2a PRD, nie uwzględniając ryczałtowego charakteru kosztów określonych w uchwale Rady m.st. Warszawy.

Godne uwagi sformułowania

koszty, które w takim przypadku obciążają właściciela pojazdu, nie odnoszą się do wysokości kosztów rzeczywiście poniesionych. podstawą prawidłowego zastosowania art. 130a ust. 2a p.r.d. jest ustalenie bez żadnych wątpliwości, że obciążenie kosztami, o których mowa w tym przepisie możliwe jest wówczas, gdy organ ustali bez żadnych wątpliwości wysokości tych kosztów. ustawodawca ustanowił w tym przypadku mechanizm ustalania opłat i kosztów za usunięcie pojazdu nieuzależniony od ich faktycznej wysokości w konkretnym przypadku.

Skład orzekający

Mariola Kowalska

przewodniczący

Aleksandra Łaskarzewska

członek

Monika Nowicka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie i egzekwowanie ryczałtowych kosztów usunięcia pojazdu, nawet w przypadku odstąpienia od tej czynności, zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym i uchwałami rady gminy/miasta."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wydano dyspozycję usunięcia pojazdu, a następnie od niej odstąpiono. Interpretacja opiera się na konkretnych przepisach Prawa o ruchu drogowym i uchwale Rady m.st. Warszawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kosztów związanych z parkowaniem i usuwaniem pojazdów, a orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie interpretacyjne dotyczące ryczałtowych stawek.

Czy musisz płacić za odholowanie, nawet jeśli samochód nie został zabrany? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1120/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska
Mariola Kowalska /przewodniczący/
Monika Nowicka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 253/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-10-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1990
art. 130a ust 2a w zw. z art. 130a ust 6
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie sędzia NSA Aleksandra Łąskarzewska sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant asystent sędziego Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 253/18 w sprawie ze skargi Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 listopada 2017 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od Z.S. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 października 2018 r. (sygn. akt VII SA/WA 253/18), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Z. S., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 listopada 2017 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu.
Z motywów w/w wyroku wynikało, że decyzją z dnia 13 września 2017 r. nr [...], Prezydent [...] ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr. rej. [...] na kwotę 478 zł. Rozpoznając zaś odwołanie wniesione od tej decyzji przez Z.S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, decyzją z dnia 21 listopada 2017 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy powołał się na treść art. 130a ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm. dalej "p.r.d."), wyjaśniając, że nawet jeżeli odstąpiono od usunięcia pojazdu, to i tak - na podstawie art. 130a ust. 2a p.r.d. - właściciel pojazdu był obowiązany do pokrycia kosztów, związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Wysokość tych kosztów wynikała natomiast z uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2013 r. nr LXXII/1866/2013 (załącznik nr 2) w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu. Wysokość tego rodzaju kosztów jest ustalana bowiem corocznie w ten sposób, że nie może być ona jedynie wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu. Na 2014 r. zaś dla pojazdu o masie do 3,5 t. określono ją na kwotę 478 zł. Ponadto organ w tym miejscu podkreślił, że koszty, które w takim przypadku obciążają właściciela pojazdu, nie odnoszą się do wysokości kosztów rzeczywiście poniesionych.
Odnosząc powyższe do stanu rozpoznawanej sprawy, Kolegium wskazało zatem, iż w analizowanym stanie faktycznym Straż Miejska wydała dyspozycję usunięcia pojazdu w dniu 17 stycznia 2014 r. o godzinie 10.24, holownik przyjął to zgłoszenie a następnie odstąpiono od holowania o godzinie 10.30, tj. 6 minut po wydaniu dyspozycji holowania. Z zestawienia zaś, będącego załącznikiem do faktury vat, koszt ten określono na kwotę. 150,90 zł.
Na wyżej przedstawioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 listopada 2017 r. Z. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi wydanie decyzji bez analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz nieustalenie bezspornie faktu powstania kosztów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wnosiło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Uchylając – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") - zaskarżoną decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że została ona wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 130a ust. 2a p.r.d. a które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Kolegium pominęło bowiem fakt, że organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz niedostatecznie uzasadnił motywy rozstrzygnięcia.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, z ustaleń organu wynikało, że w dniu 17 stycznia 2014 r. o godz. 10.24 wydano dyspozycję usunięcia ww. pojazdu z ulicy [...], sporządzono również notatkę urzędową a przed przybyciem holownika odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ze zgłoszeniem się skarżącej. Z zapisów przy tym, dokonanych na dyspozycji usunięcia pojazdu i notatki urzędowej wynikało, że odstąpienie nastąpiło o godz. 10:30, zatem czas, jaki upłynął od wydania dyspozycji usunięcia pojazdu (10.24) do odstąpienia od niej (10.30) wynosił 6 minut. Tymczasem wydruk zlecenia holowania z systemu FM Solutions wskazywał że zgłoszenie holowania przyjęto o 10.25 a dyspozycję jego wydano o 10.26. Zatem, czas jaki upłynął od wydania dyspozycji do usunięcia pojazdu do wydania dyspozycji w celu jego realizacji wyniósł 3 minuty.
Sąd Wojewódzki zwrócił też uwagę na fakt, iż z w/w wydruku wynikało, że o godz. 10.30 przybył na miejsce zdarzenia (w celu usunięcia pojazdu) kierowca R. O., po czym w tej samej godzinie odstąpiono od tej czynności. Natomiast organ I instancji wskazał, że odwołanie usunięcia pojazdu było spowodowane stawieniem się osoby kierującej przy pojeździe i odjechanie nim z miejsca zdarzenia.
Wprawdzie zatem – w ocenie Sądu Wojewódzkiego - rozbieżności czasowe, pojawiające się w omawianej dokumentacji zostały wyjaśnione w piśmie Prezydenta [...] z dnia 20 listopada 2017 r., ale nie zostało wyjaśnione jakie dokładnie, po otrzymaniu wezwania, zostały podjęte czynności zmierzające do usunięcia pojazdu skarżącej. Sąd podnosił przy tym, że w treści ww. pisma wskazano na rozbieżność dotyczącą przejechanej przez holownik długości trasy. Z faktury vat za styczeń 2014 r. wynikało, że wynosiła ona 2 km a z raportu drogowego – 1 km. Ponadto z tego ostatniego dokumentu (poz. 3 – raportu) k. 9 – akt) wynikało, że firma holująca realizowała zgłoszenie od godz. 10.14 do godz. 10.22 (również na ul. [...]) a zatem przed zgłoszeniem zlecenia holowania o nr 36386/14, zaś w dokumencie Zlecenie holowania nie zostały wypełnione szczegóły rubryki pn. "Miejsce włączenia przełącznika" i "Czas włączenia przełącznika".
W rezultacie Sąd Wojewódzki, wskazując na nieścisłości, które miały wynikać z analizy treści znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, stwierdził, że (cyt.): " podstawą prawidłowego zastosowania art. 130a ust. 2a p.r.d. jest ustalenie bez żadnych wątpliwości, z zachowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, że obciążenie kosztami, o których mowa w tym przepisie możliwe jest wówczas, gdy organ ustali bez żadnych wątpliwości, iż zdarzenie powodujące konieczność usunięcia pojazdu z drogi faktycznie miało miejsce, jakie były okoliczności zastosowania tego przepisu oraz, w razie powstania sytuacji, w której ustaną przyczyny usunięcia pojazdu, że powstały koszty, do których uiszczenia obowiązany jest właściciel pojazdu, przy czym koniecznym jest ustalenie (i wyjaśnienie) wysokości ww. kosztów".
W związku z tym zatem Sąd Wojewódzki polecił by Kolegium przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonało (cyt.): "weryfikacji, z zachowaniem zasad wynikających z art. 7, 77 § 1, 80 i 75 k.p.a. nie tylko w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu i odstąpienia od tej dyspozycji, w tym czy holownik wyjechał do pojazdu skarżącej (...)".
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie zarzuciło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie:
I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) , a mianowicie:
1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 20 września 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 poz. 2107 – dalej: "p.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. - poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli i działalności administracji publicznej w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 - dalej k.p.a.) w zw. z art. 130a ust. 2a w zw. z art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1990) w związku z załącznikiem nr 2 pozycja dotycząca pojazdu do 3.500 kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej uchwały Rady m. st. Warszawy nr LXXII/1866/2013 z dnia 5 grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014 (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 215, poz. 6507 - dalej uchwała) polegające na:
- nieprawidłowym uznaniu, że decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 11 art. 80 k.p.a. w zw. z art. 130a ust. 2a Prawa o ruchu drogowym w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., nieprawidłowym zleceniu przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia czy w związku z zaistniałą sytuacją powstały koszty, do których pokrycia zobowiązana jest skarżąca i w jakiej wysokości, podczas gdy w materiale dowodowym znajduje się faktura z załącznikiem, z której wynika, że pojazd holujący pokonał określoną trasę, co wygenerowało koszt w wysokości 150,90 zł, co znajduje odzwierciedlenie w uchylonej przez WSA decyzji SKO z dnia 21 listopada 2017 r. [...] oraz co pominięcia przez WSA ryczałtowych kosztów określonych w uchwale,
- pominięciu przepisów uchwały Rady m. st. Warszawy nr LXXII/1866/2013 z dnia 5 grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014 (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 215, poz. 6507), w szczególności załącznika nr 2 pozycja dotycząca pojazdu do 3.500 kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej, w której określono ryczałtową wysokość kosztów w złotych za odstąpienie od usunięcia pojazdu w wysokości 478 zł,
- nieprawidłowym pominięciu dowodu tj. dokumentacji fotograficznej dotyczącej przyjazdu pojazdu holującego na miejsce interwencji w związku z nieprzepisowym parkowaniem pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [....] w sytuacji gdy niewątpliwie sam fakt przyjazdu wygenerował koszty interwencji, co w rezultacie miało odzwierciedlenie w wystawionej fakturze vat i tym samym uprawniało organ I instancji do zastosowania stawki ryczałtowej określonej w uchwale Rady m.st. Warszawy,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zw. z art. 130a ust. 2 a Prawa o ruchu drogowym poprzez:
- niezasadne uchylenie decyzji i wadliwe uznanie, że fakt powstania kosztów związanych z odstąpieniem od dyspozycji usunięcia pojazdu jest wątpliwy, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że powstały koszty w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr. rej. [...] tj kwota na 150,90 zł zatem koszty powstały,
3) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) 1 pkt p.p.s.a. - poprzez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy oraz uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny i uzasadnienia rzekomo naruszonych "przepisów prawa przez organy administracji publicznej, w tym przez błędne wskazanie że organ nie wskazał jak została wyliczona kwota 478 zł, pominięcie przepisów uchwały Rady m. st. Warszawy Nr LXXII/1866/2013 z dnia 5 grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu i na rok 2014 (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 215, poz. 6507), w szczególności załącznika nr 2 pozycja dotycząca pojazdu do 3.500 kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej, w której określono ryczałtową wysokość kosztów w złotych za odstąpienie od usunięcia pojazdu w wysokości 478 zł, a także przywołanie na jednej stronie uzasadnienia wyroku stanu nie dotyczącego rozpatrywanej sprawy;
II. prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) - przez błędną wykładnię tub niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 130a ust. 2a w zw. art. 130a ust. 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zw. z załącznikiem nr 2 pozycja dotycząca pojazdu do 3.500 kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej, w której określono ryczałtową wysokość kosztów w złotych za odstąpienie od usunięcia pojazdu w wysokości 478 zł uchwały Rady m. st. Warszawy nr LXXII/1866/2013 z dnia 5 grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014 (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2012 r. poz. 10224) - poprzez błędną wykładnię przepisów ustawy i niezastosowanie przepisu uchwały, podczas gdy w przypadku stwierdzenia powstania kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu i odstąpieniem od usunięcia pojazdu należy zastosować stawki ryczałtowe określone w ww. uchwale.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjnie organ wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.
Ponadto skarżący kasacyjnie wnosił także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w w/w skardze.
Zostały one oparte na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. to jest na obrazie prawa materialnego, w postaci: art. 130a ust. 2a w zw. art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w zw. z załącznikiem nr 2 do uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2013 nr LXXII/1866/2013 w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014 - Dz. Urz. Woj. Maz. z 2012 r. poz. 10224 (pozycja dotycząca pojazdu do 3.500 kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej, w której określono ryczałtową wysokość kosztów w złotych za odstąpienie od usunięcia pojazdu w wysokości 478 zł) i istotnym naruszeniu postępowania takich jak: art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art i 80 k.p.a. w zw. z art. 130a ust. 2a w zw. z art. 130a ust. 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w związku z w/w załącznikiem nr 2 a także art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) 1 pkt p.p.s.a.
Jak z powyższego zatem wynika zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty były ze sobą ściśle powiązane a to uzasadniało ich łączne rozpoznanie. W rozpatrywanej sprawie rozstrzygające znaczenie miała przy tym wykładnia prawa materialnego, gdyż wpływała ona w zasadniczy sposób na zakres postępowania dowodowego, które winno być w tym przypadku przeprowadzone.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2013 nr LXXII/1866/2013 w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014 (załącznik nr 2). Zgodnie bowiem z art. 130a ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym – Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm. (gdyż ta wersja ustawy była podstawą wydania zaskarżonej decyzji), pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu, a także w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Stosownie natomiast do art. 130a ust. 2a p.r.d., od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu.
Z kolei, po myśli art. 130a ust. 6, rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1 i 2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a.
W realiach rozpoznawanej sprawy miała zatem zastosowanie uchwała Rady m. st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2013 nr LXXII/1866/2013 w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014 a dokładnie załącznik do niej nr 2 odnoszący się do pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3.500 kg, w którym określono ryczałtową wysokość kosztów za odstąpienie od usunięcia pojazdu - w wysokości 478 zł. Wyjaśnić przy tym trzeba, że powołana uchwała stanowi akt prawa miejscowego i dlatego orzekające w sprawie organy nie były władne do oceny jej przepisów. Nie mogły też odstąpić od ustalenia kosztów, ani ustalić ich w innej wysokości.
W rezultacie z powyższych zatem regulacji prawnych wynikało, że właściciel nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu, wobec którego wydano dyspozycję jego usunięcia z drogi, ponosi koszty nawet w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu w trakcie jego usuwania, jeżeli wydanie tej dyspozycji spowodowało powstanie kosztów. Podkreślić jednak w tym miejscu trzeba, że regulacja ta przewiduje, iż ustalanie opłat za usunięcie pojazdów i kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdów, nie jest uzależnione od faktycznej wysokości tych opłat i kosztów poniesionych w konkretnym przypadku. Rada powiatu związana jest bowiem jedynie stawkami maksymalnymi określonymi w ustawie, ale waloryzowanymi w drodze corocznych obwieszczeń ministra właściwego do spraw finansów publicznych (art. 130a ust. 6c p.r.d.). Zatem to radzie przyznana została kompetencja do corocznego określania w drodze uchwały konkretnych stawek opłat i kosztów, nieprzekraczających kwot ustalonych w wyniku waloryzacji ministra dokonywanej w obwieszczeniu, których ustalenie winno być dokonywane w uwzględnieniem konieczności sprawnej realizacji zadań związanych z usuwaniem pojazdów oraz kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu.
Z tych powodów przyjęty przez ustawodawcę sposób ustalania wysokości kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu nie pozwala na ustalenie rzeczywistej (faktycznej) wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w zależności od np. stopnia zawinienia, czasokresu parkowania w miejscu niedozwolonym, kosztów kontaktów telefonicznych związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, dystansu, jaki przejechał holownik czy zaawansowania procesu usuwania pojazdu, podczas którego jego właściciel powrócił. Przepisy te nie dopuszczają również do przyjęcia innej wysokości omawianych kosztów aniżeli ta, jaka wynika z faktury wystawionej przez firmę holującą. Jak wspomniano bowiem wyżej, ustawodawca ustanowił w tym przypadku mechanizm ustalania opłat i kosztów za usunięcie pojazdu nieuzależniony od ich faktycznej wysokości w konkretnym przypadku (vide np.. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt I OSK 3734/18, 4 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2644/14, z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2897/16, z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK982/16, 4 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 1543/16 oraz z dnia 22 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 106/17).
Z przedstawionych zatem względów skład orzekający nie podzielił poglądu Sądu Wojewódzkiego, że podstawą prawidłowego zastosowania art. 130a ust. 2a p.r.d. jest ustalenie bez żadnych wątpliwości, że obciążenie kosztami, o których mowa w tym przepisie możliwe jest wówczas, gdy organ ustali bez żadnych wątpliwości wysokości tych kosztów. Przepis bowiem art. 130a ust. 2a P.r.d. wskazuje bowiem jedynie na konieczność powstania kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, jako na przesłankę obowiązku właściciela pojazdu pokrycia kosztów powstałych wskutek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, w razie odstąpienia od jego usunięcia. Nie odwołuje się on jednak do rzeczywistych kosztów powstałych w wyniku wydania tej dyspozycji, jako do odpowiednika zakresu obowiązku pokrycia tych kosztów, które obciążają kierowcę pojazdu.
Ponadto nie można było zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż w rozpoznawanej sprawie nie został ustalony sam fakt powstania spornych kosztów.
W sprawie nie budził wątpliwości fakt, że uczestniczka postępowania w dniu 17 stycznia 2014 r. zaparkowała pojazd marki [...] nr rej. [...] w miejscu obowiązywania znaku B-36 z tabliczką T-24, a zatem nie zastosowała się znaku zakazu zatrzymywania się wskazującego ponadto, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Takie zachowanie właściciela pojazdu - w świetle art. 130 a ust. 1 pkt 1 P.r.d. - spowodowało, że w związku z tym faktem została wystawiona przez funkcjonariusza Straży Miejskiej [...] (II Oddział Terenowy) dyspozycja usunięcia w/w pojazdu a która to czynność ( a nie fakt przyjazdu na miejsce holownika) rozpoczęła proces R.. O. przyjechał na ulicę [...] i z tego powodu została wystawiona przez firmę holującą faktura.
Zasadnie zatem Kolegium podnosiło, że Sąd Wojewódzki nieprawidłowo w zaskarżonym wyroku uznał, że decyzja organu II instancji z dnia 21 listopada 2017 r. została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 11 art. 80 k.p.a. w zw. z art. 130a ust. 2a Prawa o ruchu drogowym w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. i nieprawidłowo polecił organowi odwoławczemu by przeprowadził postępowanie dowodowe w celu ustalenia czy w związku z zaistniałą sytuacją powstały koszty, do których pokrycia zobowiązana była skarżąca oraz w jakiej wysokości. Z tych powodów zarzuty oparte na art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. raz art. 3 § 1 p.p.s.a. w powiązaniu z w/w przepisami kodeksu postępowania administracyjnego były trafne.
Zasadnie także zwrócono uwagę w skardze kasacyjnej na pominięcie przez Sąd Wojewódzki dowodu w postaci dokumentacji fotograficznej dotyczącej przyjazdu pojazdu holującego na miejsce interwencji, w sytuacji gdy sam fakt jego przyjazdu wygenerował pewne koszty. Okoliczność ta dowodziła zaś, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie było w pełni zgodnie z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a. a zatem zarzut oparty na tym przepisie w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. także był uprawniony.
W rezultacie, biorąc pod uwagę, że skarga kasacyjna okazała się usprawiedliwiona a istota sprawy była w tym przypadku dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 188 w zw. z art. 193 i art. 151 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI