I OSK 1120/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-07-21
NSAAdministracyjneWysokansa
świadczenie przedemerytalneprzyczyny dotyczące pracodawcylikwidacja stanowiska pracyreorganizacja urzęduprawo pracyustawa o zatrudnieniuNSApostępowanie administracyjne

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że likwidacja miejsca pracy w wyniku reorganizacji urzędu stanowi przyczynę leżącą po stronie pracodawcy, uprawniającą do świadczenia przedemerytalnego.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego K. T., której umowa o pracę została rozwiązana w trybie art. 42 k.p. w związku z reorganizacją urzędu. WSA oddalił skargę, uznając, że rozwiązanie umowy w tym trybie nie jest równoznaczne z przyczyną leżącą po stronie pracodawcy. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że likwidacja miejsca pracy w wyniku reorganizacji, potwierdzona ugodą sądową i świadectwem pracy, spełnia przesłanki do przyznania świadczenia przedemerytalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Sąd pierwszej instancji uznał, że rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 42 k.p. w związku z reorganizacją urzędu (likwidacją miejsca pracy) nie jest równoznaczne z przyczyną leżącą po stronie pracodawcy, wymaganą do uzyskania świadczenia. Skarżąca argumentowała, że likwidacja miejsca pracy była spowodowana zmianą organizacji urzędu, co literalnie wypełnia przesłanki ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego za usprawiedliwione. Sąd podkreślił, że likwidacja miejsca pracy w wyniku reorganizacji, potwierdzona ugodą sądową i świadectwem pracy, stanowi przyczynę leżącą po stronie pracodawcy w rozumieniu ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, wskazując na błędną wykładnię przepisów przez sąd niższej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rozwiązanie stosunku pracy z powodu likwidacji miejsca pracy w wyniku reorganizacji pracodawcy, potwierdzone ugodą sądową i świadectwem pracy, stanowi przyczynę leżącą po stronie pracodawcy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że likwidacja miejsca pracy w wyniku reorganizacji, udokumentowana ugodą sądową i świadectwem pracy, spełnia definicję 'przyczyn dotyczących zakładu pracy' zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, nawet jeśli formalnie nastąpiło to w trybie art. 42 k.p.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.z.p.b. art. 37k § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Świadczenie przedemerytalne przysługuje m.in. osobie, która rozwiązała stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, spełniając dodatkowe warunki wieku i stażu pracy.

u.z.p.b. art. 2 § ust. 1 pkt 20a

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Definiuje 'przyczyny dotyczące zakładu pracy', w tym likwidację stanowiska pracy z przyczyn organizacyjnych.

Pomocnicze

k.p. art. 42 § § 1 - § 3

Kodeks pracy

Dotyczy wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy lub płacy.

k.p. art. 30 § § 1 pkt 2

Kodeks pracy

Dotyczy rozwiązania umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje podstawy i skutki orzekania przez NSA w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje moc wiążącą prawomocnych orzeczeń.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

p.p.s.a. art. 106 § § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy uzupełniającego postępowania dowodowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 roku o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych

Przyczyna reorganizacji urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Likwidacja miejsca pracy w wyniku reorganizacji urzędu, potwierdzona ugodą sądową i świadectwem pracy, stanowi przyczynę leżącą po stronie pracodawcy uprawniającą do świadczenia przedemerytalnego.

Odrzucone argumenty

Rozwiązanie stosunku pracy w trybie art. 42 k.p. z powodu nieprzyjęcia nowych warunków pracy nie jest przyczyną leżącą po stronie pracodawcy.

Godne uwagi sformułowania

Zapis w świadectwie pracy czyni zadość ugodzie zawartej w dniu 15 lipca 2004 roku. Ugoda sądowa ma dwoisty charakter, łączący elementy materialnoprawne i procesowe. Pojęcia 'likwidacja miejsca pracy' i 'zmiana organizacji' użyte w świadectwie pracy i ugodzie sądowej odpowiadają pojęciom 'likwidacja stanowiska pracy' i 'przyczyny organizacyjne'.

Skład orzekający

Anna Łuczaj

sprawozdawca

Jolanta Rajewska

przewodniczący

Maria Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że likwidacja miejsca pracy w wyniku reorganizacji pracodawcy, potwierdzona ugodą sądową, stanowi przyczynę leżącą po stronie pracodawcy w rozumieniu przepisów o świadczeniach przedemerytalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z reorganizacją urzędu i ugody sądowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ugoda sądowa i precyzyjne sformułowania w świadectwie pracy mogą wpłynąć na prawo do świadczeń, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Ugoda sądowa kluczem do świadczenia przedemerytalnego: NSA wyjaśnia, co liczy się jako przyczyna leżąca po stronie pracodawcy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1120/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj /sprawozdawca/
Jolanta Rajewska /przewodniczący/
Maria Wiśniewska
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2627/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-04-05
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący NSA: Jolanta Rajewska Sędziowie NSA: Anna Łuczaj (spr.) Maria Wiśniewska Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 2627/04 w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2005 roku, sygn. akt II SA/Wa 2627/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji podał, że Starosta [...] decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252), odmówił K. T. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 kwietnia 2004 roku. Starosta [...] wskazał, iż zgodnie z art. 29 ust. 2 i 3 oraz art. 30 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Z tej przyczyny w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. j. Dz.U. z 2003 roku, Nr 58, poz. 514 ze zm.). Aby zatem otrzymać świadczenie przedemerytalne należy spełnić wszystkie przesłanki z art. 37k tej ustawy, w tym przesłankę rozwiązania umowy o pracę z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy. Skarżąca nie spełniła tego warunku, ponieważ jak wynika ze świadectwa pracy, rozwiązanie stosunku pracy pomiędzy skarżącą a Urzędem Kontroli Skarbowej w [...] nastąpiło na podstawie art. 42 § 1 - § 3 Kodeksu pracy w związku z art. 30 § 1 pkt 2 k.p. i było następstwem wejścia w życie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (Dz.U. Nr 137, poz. 1302). Wprawdzie, zgodnie z art. 42 § 3 k.p. w razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków pracy umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu wypowiedzenia lecz nie oznacza to, zdaniem organu, że strona straciła pracę bez swojej winy. W przypadku wypowiedzenia zmieniającego istniała możliwość dalszego zatrudnienia, z której strona nie skorzystała.
Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] – po rozpatrzeniu odwołania K. T. - utrzymał w mocy decyzję Starosty [...]. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy powołał art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych Organ II instancji wskazał, iż K. T. spełnia określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz legitymuje się odpowiednim okresem uprawniającym do emerytury (32 lata i 9 miesięcy). Jednocześnie organ odwoławczy, po przytoczeniu treści art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stwierdził, iż tryb rozwiązania stosunku pracy tj. na podstawie art. 42 § 1 - § 3 w związku z art. 30 § 1 pkt 2 k.p. nie wyczerpuje przesłanki, o której mowa w art. 37k ust. 1 tej ustawy / rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy /. W ocenie organu świadectwo pracy zmienione w następstwie zawartej przed sądem ugody, nie zmienia trybu rozwiązania stosunku pracy - nadal jest to art. 42 § 1 - § 3 k.p. w związku z art. 30 §1 pkt 2 k.p. - jedynie pracodawca wskazuje powód wypowiedzenia zmieniającego i w konsekwencji rozwiązania stosunku pracy. Tym samym nie można uznać, iż przyczyna rozwiązania stosunku pracy leżała tylko po stronie zakładu pracy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego K. T. zarzuciła naruszenie art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu podnosząc, iż spełnia wszystkie warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Likwidacja miejsca pracy skarżącej była spowodowana zmianą organizacji pracy urzędu, co literalnie wypełnia przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a potwierdza to wydane przez pracodawcę świadectwo pracy. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie skarżącej organ II instancji nie przeprowadził postępowania rozpoznawczego w sprawie i nie odniósł się do przedstawionych w odwołaniu dowodów potwierdzających, że nie mogła przyjąć nowych warunków pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, iż K. T. spełnia określone w ustawie warunki uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz legitymuje się odpowiednim okresem uprawniającym do emerytury. Jednak tryb rozwiązania stosunku pracy ze skarżącą przez Urząd Kontroli Skarbowej w [...] na podstawie art. 42 § 1 - § 3 k.p. w związku z art. 30 1 pkt 2 k.p. nie wyczerpuje przesłanek, o których mowa w art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 roku w art. 2 ust. 1 pkt 20a zawiera zamknięty katalog przyczyn uznawanych za przyczyny rozwiązania stosunku pracy leżące po stronie pracodawcy. Ze świadectwa pracy skarżącej wynika, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło, ponieważ skarżąca nie przyjęła nowych warunków pracy. Rozwiązanie stosunku pracy w trybie art. 42 § 1 - § 3 w związku z art. 30 § 1 pkt 2 k.p., zdaniem Sądu, nie daje podstaw do stwierdzenia, że przyczyna rozwiązania stosunku pracy z K. T. leżała po stronie zakładu pracy.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących postępowania odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że stosownie do art. 365 § 1 k.p.c. prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe. Ugoda zawarta w dniu 15 lipca 2004 roku przed sądem pracy ustalała brzmienie świadectwa pracy. Żądanie przez skarżącą przeprowadzenia dowodów na okoliczność podstaw wypowiedzenia podważałoby tą ugodę. Nadto przepisy dotyczące świadczeń przedemerytalnych nie zezwalają organom administracji publicznej na weryfikację świadectw pracy.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. T., zaskarżając powyższy wyrok w całości. K. T., reprezentowana przez adwokata J. S., zarzuciła:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przez błędną wykładnię tj. uznanie, że podany w poprawionym świadectwie pracy art. 42 k.p. wyłącza stosowanie art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy oraz
- art. 2 ust. 1 pkt 20a tejże ustawy przez jego niezastosowanie do stanu faktycznego wynikającego z zebranego materiału dowodowego;
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, a w szczególności ugody sądowej z dnia 15 lipca 2004 roku oraz treści poprawionego świadectwa pracy z dnia 21 lipca 2004 roku, z których wynika rzeczywista przyczyna rozwiązania stosunku pracy ze skarżącą – art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także art. 365 § 1 k.p.c.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż sporządzone przez pracodawcę w dniu 21 lipca 2004 roku świadectwo pracy w pkt 3 a zwiera zapis: "Stosunek pracy ustał w wyniku: rozwiązania na podstawie art. 42 § 1 - § 3 Kodeksu pracy w związku z art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy z powodu likwidacji miejsca pracy w [...], spowodowanej zmianą organizacji UKS w [...] Ośrodek Zamiejscowy w [...], będącej następstwem wejścia w życie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie ... (Dz.U. Nr 137, poz. 1302)". Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 roku w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (t.j. Dz. U. z 2003 roku, Nr 230, poz. 2289), w pkt 3 lit. a) świadectwa pracy pracodawca podaje jeden z trybów rozwiązania stosunku pracy, określonych w art. 30 § 1 k.p., a w przypadku rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem – dodatkowo wskazuje stronę stosunku pracy składającą oświadczenie woli w tej sprawie. Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że stosunek pracy został rozwiązany, gdyż skarżąca nie przyjęła nowych warunków pracy. Pogląd taki narusza zasadę wynikającą z art. 365 § 1 k.p.c. Strony zawarły bowiem ugodę sądową, na mocy której jednoznacznie określiły przyczynę rozwiązania stosunku pracy, a przyczyna ta wyczerpuje definicję "przyczyn dotyczących zakładu pracy", o których stanowi art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Podkreślono, iż w zmienionym świadectwie pracy z dnia 21 lipca 2004 roku pracodawca podał tryb rozwiązania stosunku pracy (art. 30 § 1 pkt 2 k.p.) oraz stronę stosunku pracy składającą oświadczenie woli w tej sprawie i jednoznaczną przyczynę rozwiązania stosunku pracy z powodu likwidacji miejsca pracy, spowodowanej zmianą organizacji urzędu. Nadto wypowiedzenie skarżącej warunków pracy zostało dokonane z pogwałceniem obowiązujących przepisów, co znajduje potwierdzenie w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w Ostrołęce Wydziału Pracy z dnia 15 kwietnia 2004 roku, przyznającym skarżącej odszkodowanie w związku z niezgodnym z przepisami wypowiedzeniem umowy o pracę.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, iż odmowa przyjęcia nowych warunków pracy i płacy, jeżeli jest uzasadniona okolicznościami sprawy, nie stanowi powodu uzasadniającego rozwiązanie stosunku pracy. Odmowa przyjęcia nowych warunków pracy przez skarżącą spowodowana była obiektywnymi przeszkodami tj. brakiem możliwości dojazdu w odpowiednim czasie środkami komunikacji publicznej z [...] do proponowanego miejsca pracy w [...]. W ocenie strony przedstawiona przez pracodawcę w wypowiedzeniu zmieniającym propozycja zmiany miejsca pracy z [...] na [...] miała na celu jedynie zachowanie pozorów dbałości o pracowników. Nie można traktować poważnie tej propozycji, gdyż nie ma żadnej możliwości dojazdu środkami komunikacji publicznej do miejsca pracy na wymaganą przez pracodawcę godzinę rozpoczęcia pracy. W tych okolicznościach odmowa przyjęcia przez skarżącą nowych warunków pracy nie stanowiła motywu rozwiązania umowy o pracę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis. Naruszenie prawa procesowego może następować w tych samych postaciach co naruszenie prawa materialnego.
Wnoszący skargę kasacyjną zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię upatruje w przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji stanowiska, iż art. 42 k.p. wyłącza stosowanie art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Powyższe stanowisko doprowadziło, zdaniem strony, do naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy - przepis ten nie został zastosowany w sprawie mimo, że stan faktyczny sprawy uzasadniał jego zastosowanie.
Powyższy zarzut naruszenia prawa materialnego jest usprawiedliwiony, a to z następujących względów.
Stosownie do art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. j. Dz. U. z 2003 roku, Nr 58, poz. 514 ze zm.) świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn.
A zatem jedną z koniecznych przesłanek nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego stanowi rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
Po myśli zaś do art. 2 ust. 1 pkt 20a) tejże ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o "przyczynach dotyczących zakładu pracy" - oznacza to:
a) rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, w przypadku rozwiązania stosunku pracy z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników,
b) rozwiązanie stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych,
c) wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż – jak wynika ze świadectwa pracy, sporządzonego w dniu 21 lipca 2004 roku stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania na podstawie art. 42 § 1 - § 3 Kodeksu pracy w związku z art. 30 § 1 pkt 2 k. p. z powodu likwidacji miejsca pracy w [...], spowodowanej zmianą organizacji UKS w [...] Ośrodek Zamiejscowy w [...], będącej następstwem wejścia w życie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz.U. Nr 137, poz. 1302). Zapis w powyższym świadectwie pracy czyni zadość ugodzie zawartej w dniu 15 lipca 2004 roku w Sądzie Rejonowym, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ostrołęce w sprawie z powództwa K. T., sygn. akt IV P 386/04.
Ugoda sądowa ma dwoisty charakter, łączący elementy materialnoprawne i procesowe. Ugoda sądowa jest czynnością procesową dokonaną w formie przewidzianej prawem procesowym, które wiąże z tą czynnością zamierzony przez strony skutek w postaci wyłączenia dalszego postępowania sądowego co do istoty sporu i umorzenia postępowania. Jednocześnie zawarte w treści ugody porozumienie co do istniejącego między stronami stosunku prawnego ma charakter zgodnego oświadczenia woli, a więc czynności prawnej zmierzającej do wywołania skutków w dziedzinie prawa materialnego, w tym zakresie zawarte przed sądem porozumienie jest ugodą w rozumieniu art. 917 KC. ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2005 roku, V CK 691/04, LEX nr 177225, uchwała pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN z dnia 20 grudnia 1969 r., III PZP 43/69, OSNCP 1970 z. 3, poz. 40).
Oświadczenia materialnoprawne i procesowe stron zawarte w ugodzie sądowej ocenia się według przepisów tej gałęzi prawa, do której oświadczenie należy. Prawo materialne normuje ważność i skuteczność oświadczeń woli stron składających się na umowę cywilnoprawną zawartą w ugodzie, a ważność i skuteczność wyrażonych w niej oświadczeń procesowych zmierzających do umorzenia postępowania ocenia się według prawa procesowego. Ugoda sądowa z punktu widzenia prawa materialnego jest umową. Wprawdzie w takiej sytuacji nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, ale ugoda sądowa jest skuteczna i wiąże strony dopóki nie zostanie prawnie podważona (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 200 roku, I PKN 503/99, OSNP 2001/12/411, z dnia 13 października 1972 roku, III PRN 66/72, LEX nr 14193 glosa: M. Filipowicz, L. Lapierre, NP 1974/3/375).
Strony tj. K. T. i Urząd Kontroli Skarbowej w [...] zawarły w dniu 15 lipca 2004 roku w Sądzie Rejonowym, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ostrołęce ugodę sądową w sprawie sygn. akt IV P 386/04. Powyższa ugoda sądowa nie została prawnie podważona, a więc jest skuteczna i wiąże strony. To zaś oznacza, iż świadectwo pracy z dnia 21 lipca 2004 roku stanowi dowód z dokumentu na okoliczność nie tylko daty rozwiązania stosunku pracy, ale i przyczyn rozwiązania stosunku pracy. Przyczyna ta wynika jednoznacznie z treści powyższego świadectwa pracy i treści ugody sądowej, będącej podstawą do zmiany pierwotnego świadectwa pracy z dnia 31 marca 2004 roku. Rozwiązanie stosunku pracy przez pracodawcę z K. T. nastąpiło z powodu likwidacji miejsca pracy w [...], spowodowanej zmianą organizacji UKS w [...] Ośrodek Zamiejscowy w [...].
Pojęcia "likwidacja miejsca pracy" i "zmiana organizacji" użyte w świadectwie pracy i ugodzie sądowej odpowiadają pojęciom "likwidacja stanowiska pracy" i "przyczyny organizacyjne", o jakich mowa w art. 2 ust. 1 pkt 20a) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. j. Dz. U. z 2003 roku, Nr 58, poz. 514 ze zm.). Tym samym w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka z art. 37k ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy – rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
W tym stanie rzeczy podzielić należy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 37k ust. 1 pkt 2 i art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Powyższej oceny nie może zmienić okoliczność rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 42 § 1 - § 3 w związku z art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy.
Okoliczność, że rozwiązanie stosunku pracy następuje w trybie wypowiedzenia zmieniającego, a nie w drodze wypowiedzenia definitywnego, ma jedynie znaczenie dla oceny, czy przyczyny dotyczące zakładu pracy stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy, przy czym w orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie prezentowane jest stanowisko, iż odmowa przyjęcia przez pracownika wypowiedzenia zmieniającego, w zasadzie nie stanowi współprzyczyny rozwiązania z nim umowy o pracę ( por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2000 roku, I PKN 79/00, OSNP 2002/10/240, z dnia 4 lipca 2001 roku, I PKN 521/00,OSNP 2003/10/244, z dnia 9 listopada 1990 roku, I PR 335/90, LEX nr 13607 ).
Zważywszy na zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania tj. art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. przypomnieć należy brzmienie tegoż przepisu. Przepis art. 233 § 1 k.p.c. stanowi, iż Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Przepis ten może zatem zostać naruszony tylko wówczas, gdy Sąd przeprowadza uzupełniające postępowanie dowodowe, o jakim mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2006 roku, II CK 372/05, LEX nr 172186). W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie przeprowadzał uzupełniającego postępowania dowodowego. Z powyższych względów nie można podzielić zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 233 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI