Orzeczenie · 2025-09-12

I OSK 112/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-12
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo administracyjnenieruchomościszkolnictwo wyższenabycie z mocy prawaużytkowanie wieczystestwierdzenie nieważnościskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Politechniki Warszawskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę uczelni na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii. Decyzja Ministra stwierdzała nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z 2013 r., która z kolei stwierdzała nabycie z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez Politechnikę prawa własności gruntu Skarbu Państwa, pozostającego w użytkowaniu wieczystym uczelni. Podstawą do stwierdzenia nieważności przez Ministra było ustalenie, że Politechnika nie posiadała prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu na dzień 1 września 2005 r., co stanowiło rażące naruszenie art. 256 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 r. WSA w Warszawie uznał, że decyzja Wojewody była wadliwa, opierając się na prawomocnych wyrokach sądów powszechnych, które ustaliły, że Politechnika nie nabyła prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie wcześniejszych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 256 ustawy z 2005 r.) nie był zasadny, ponieważ skarga kasacyjna nie zakwestionowała ustaleń faktycznych sądu I instancji ani nie odniosła się do przepisów dotyczących postępowania nadzwyczajnego (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). NSA podkreślił, że obiektywne istnienie przesłanek rażącego naruszenia prawa jest kluczowe w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, niezależnie od wiedzy organu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 256 Prawa o szkolnictwie wyższym z 2005 r. w kontekście nabycia z mocy prawa prawa własności gruntu przez uczelnie publiczne oraz zasady kontroli sądowej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej uczelni publicznych i nabycia gruntów na podstawie przepisów przejściowych z 2005 r. Wymaga analizy stanu prawnego gruntu na konkretną datę.

Zagadnienia prawne (2)

Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o nabyciu z mocy prawa prawa własności gruntu przez uczelnię publiczną była prawidłowa, jeśli uczelnia nie wykazała posiadania prawa użytkowania wieczystego gruntu na dzień wejścia w życie przepisów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o stwierdzeniu nieważności była prawidłowa, ponieważ brak prawa użytkowania wieczystego na wskazany dzień stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

NSA uznał, że kluczowym warunkiem nabycia z mocy prawa prawa własności gruntu przez uczelnię publiczną na podstawie art. 256 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 r. było posiadanie przez uczelnię prawa użytkowania wieczystego tego gruntu na dzień 1 września 2005 r. Ponieważ prawomocne wyroki sądów powszechnych ustaliły, że Politechnika Warszawska nie nabyła prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu, decyzja Wojewody stwierdzająca nabycie własności z mocy prawa była obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, co uzasadniało jej stwierdzenie nieważności.

Czy zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 256 ustawy z 2005 r.) może być skutecznie podniesiony w skardze kasacyjnej bez kwestionowania ustaleń faktycznych sądu I instancji i bez odniesienia się do przepisów dotyczących postępowania nadzwyczajnego (stwierdzenie nieważności)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki zarzut nie jest skuteczny, ponieważ skarga kasacyjna musi być prawidłowo skonstruowana, co obejmuje odniesienie się do podstawy prawnej zaskarżonej decyzji i wyroku sądu I instancji.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że skarga kasacyjna musi być skonstruowana zgodnie z wymogami formalnymi, w tym poprzez wskazanie konkretnych przepisów, które zostały naruszone, oraz poprzez odniesienie się do podstawy prawnej zaskarżonej decyzji (w tym przypadku art. 156 § 1 pkt 2 kpa) i przepisu stosowanego przez sąd I instancji (art. 151 ppsa). Podnoszenie zarzutu naruszenia prawa materialnego bez kwestionowania ustaleń faktycznych lub bez odniesienia się do specyfiki postępowania nadzwyczajnego (stwierdzenie nieważności) uniemożliwia merytoryczną ocenę skargi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Politechniki Warszawskiej od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (9)

Główne

Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365 art. 256

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

Przepis ten stanowił podstawę do stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez uczelnię publiczną nieodpłatnie prawa własności gruntu Skarbu Państwa, pod warunkiem, że grunt ten pozostawał w użytkowaniu wieczystym uczelni.

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis określający przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, w tym rażące naruszenie prawa (pkt 2).

Pomocnicze

k.p.a. art. 107

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 1990 nr 65 poz 385 art. 182

Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

Przepis ten stanowił podstawę do uzyskania przez Politechnikę prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu.

k.p.c. art. 365 § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi o związaniu prawomocnym orzeczeniem sądowym.

ppsa art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.

ppsa art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak prawa użytkowania wieczystego gruntu przez Politechnikę Warszawską na dzień 1 września 2005 r. stanowił rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody. • Skarga kasacyjna była wadliwie skonstruowana, ponieważ nie kwestionowała ustaleń faktycznych sądu I instancji ani nie odnosiła się do przepisów dotyczących postępowania nadzwyczajnego.

Odrzucone argumenty

Politechnika Warszawska argumentowała, że decyzja Wojewody była prawidłowa, ponieważ na dzień jej wydania istniał wpis w księdze wieczystej potwierdzający prawo użytkowania wieczystego gruntu przez uczelnię, a organ nie miał wiedzy o braku tego prawa. • Politechnika podnosiła, że w sprawie istniały co najwyżej przesłanki do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności.

Godne uwagi sformułowania

decyzja obarczona wadą rażącego naruszenia prawa • nieodpłatnie prawa własności gruntu Skarbu Państwa, pozostającego w użytkowaniu wieczystym uczelni • nie wykazała posiadania prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu na dzień 1 września 2005 r. • skarga kasacyjna pozbawiona waloru zasadności • związanie Naczelnego Sąd Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

sprawozdawca

Iwona Bogucka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 256 Prawa o szkolnictwie wyższym z 2005 r. w kontekście nabycia z mocy prawa prawa własności gruntu przez uczelnie publiczne oraz zasady kontroli sądowej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej uczelni publicznych i nabycia gruntów na podstawie przepisów przejściowych z 2005 r. Wymaga analizy stanu prawnego gruntu na konkretną datę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z nabyciem nieruchomości przez uczelnie publiczne i interpretacją przepisów przejściowych. Pokazuje, jak prawomocne orzeczenia sądów cywilnych mogą wpływać na postępowania administracyjne.

Uczelnia nie nabyła prawa własności gruntu z mocy prawa – NSA wyjaśnia kluczowe warunki uwłaszczenia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst