I OSK 1119/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-23
NSAinneŚredniansa
laboratoriumzatwierdzeniebadania biegłościkontrola urzędowaweterynariaochrona zwierzątprawo administracyjneinspekcja weterynaryjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki E. Sp. z o.o. od decyzji cofającej zatwierdzenie laboratorium, uznając brak udziału w badaniach biegłości za podstawę do cofnięcia zatwierdzenia.

Spółka E. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Głównego Lekarza Weterynarii o cofnięciu zatwierdzenia laboratorium w zakresie badań specyficznego [...] metodą real-time PCR, argumentując, że brała udział w badaniach biegłości, ale nie mogła przedstawić wyników wszystkimi metodami. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy. NSA uznał, że jednokrotne niepodjęcie badania biegłości w danym kierunku jest wystarczającą podstawą do cofnięcia zatwierdzenia, a argumentacja spółki o niemożności przedstawienia wyników wszystkimi metodami nie znajduje uzasadnienia w przepisach.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii (GLW) cofającą zatwierdzenie laboratorium w zakresie badań specyficznego [...] w próbkach środowiskowych metodą real-time PCR. Podstawą decyzji GLW był fakt, że laboratorium nie wzięło udziału w badaniach biegłości w 2020 r. w tym konkretnym kierunku i metodzie, podczas gdy ostatni raz badania takie przeprowadzono w 2017 r. Spółka argumentowała, że brała udział w badaniach biegłości w latach 2019-2021, ale nie mogła przedstawić wyników wszystkimi zatwierdzonymi metodami, gdyż można było podać tylko jeden wynik. GLW i WSA uznali, że jednokrotne niepodjęcie badania biegłości w danym kierunku jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia zatwierdzenia, zgodnie z art. 25a ust. 6 pkt 2 lit. a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko sądów niższych instancji. NSA podkreślił, że przepis ten ma charakter związany i nie przewiduje uznaniowości organu. Sąd uznał, że brak udziału w badaniu biegłości jest traktowany jako rażące niedbalstwo lub działanie celowe, które nie może być usprawiedliwione, w przeciwieństwie do sytuacji, gdy dwukrotnie nie uzyska się wymaganych wyników. NSA stwierdził, że spółka nie przedstawiła dowodów na niemożność uczestnictwa w badaniach, a jej interpretacja przepisów nie znajduje uzasadnienia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jednokrotne niepodjęcie przez laboratorium badań biegłości w określonym kierunku i metodzie, zgodnie z przepisami ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, stanowi obligatoryjną podstawę do cofnięcia zatwierdzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 25a ust. 6 pkt 2 lit. a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej ma charakter związany i nie przewiduje uznaniowości. Brak udziału w badaniach biegłości jest traktowany jako rażące niedbalstwo lub działanie celowe, które nie może być usprawiedliwione, w przeciwieństwie do sytuacji, gdy dwukrotnie nie uzyska się wymaganych wyników.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.I.W. art. 25a § ust. 6 pkt 2 lit. a

Ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej

Jednokrotne niepodjęcie przez laboratorium badań biegłości w określonym kierunku i metodzie stanowi obligatoryjną podstawę do cofnięcia zatwierdzenia.

Pomocnicze

u.I.W. art. 25a § ust. 4 pkt 1

Ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej

Określa obowiązek udziału laboratorium w badaniach biegłości.

u.I.W. art. 25a § ust. 5

Ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej

Określa procedurę ponownego badania biegłości.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Jednokrotne niepodjęcie badania biegłości w danym kierunku i metodzie jest wystarczającą podstawą do cofnięcia zatwierdzenia laboratorium. Brak udziału w badaniach biegłości jest traktowany jako rażące niedbalstwo lub działanie celowe, które nie może być usprawiedliwione. Strona skarżąca nie przedstawiła dowodów na niemożność uczestnictwa w badaniach biegłości.

Odrzucone argumenty

Laboratorium brało udział w badaniach biegłości, ale nie mogło przedstawić wyników wszystkimi zatwierdzonymi metodami, ponieważ można było podać tylko jeden wynik. Obowiązujące przepisy wskazują na obowiązek udziału w badaniach biegłości oraz uzyskania konkretnego wyniku, co laboratorium spełniło.

Godne uwagi sformułowania

nie ma żadnego powodu, aby racjonalny prawodawca stawiał w uprzywilejowanej sytuacji laboratorium - a do tego sprowadza się argumentacja Skarżącej - które w ogóle nie poddało się badaniom w stosunku do tego, które poddało się badaniom, ale nie osiągnęło wymaganych wyników. Niewzięcie udziału w badaniach przez laboratorium traktować należy albo jako działanie celowe, albo jako rażące niedbalstwo. Decyzja ta ma charakter związany, Główny Lekarz Weterynarii musi cofnąć laboratorium zatwierdzenie [...] jeżeli spełnione zostały ustawowe przesłanki.

Skład orzekający

Piotr Niczyporuk

przewodniczący sprawozdawca

Karol Kiczka

sędzia

Maria Grzymisławska-Cybulska

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących cofania zatwierdzenia laboratoriom weterynaryjnym w przypadku braku udziału w badaniach biegłości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku udziału w badaniach biegłości w konkretnym kierunku i metodzie, zgodnie z ustawą o Inspekcji Weterynaryjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności laboratoriów za utrzymanie jakości badań, co ma znaczenie dla bezpieczeństwa żywności. Interpretacja przepisów jest kluczowa dla branży.

Laboratorium straciło zatwierdzenie przez jeden błąd w badaniach biegłości – sąd wyjaśnia dlaczego.

Sektor

weterynaria

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1119/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Karol Kiczka
Maria Grzymisławska-Cybulska
Piotr Niczyporuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1577/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-02-03
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. Sp. z o.o. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1577/21 w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w M. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zatwierdzenia laboratorium w zakresie wskazanych kierunków badań oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 lutego 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1577/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej również: Sąd Wojewódzki/Sąd I instancji) oddalił skargę E. Sp. z o.o. w M. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z 9 sierpnia 2021 r. nr BP.024.22.2021.2.AD w przedmiocie cofnięcia zatwierdzenia laboratorium w zakresie wskazanych kierunków badań.
Przedmiotem zaskarżenia do Sądu I instancji była decyzja Głównego Lekarza Weterynarii (dalej również: "GLW", "Główny Lekarz" lub "organ") z 9 sierpnia 2021 r. nr BP.024.22.2021.2.AD, którą, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał w mocy własną decyzję z 10 czerwca 2021 r. nr SL.80.48.2021.2, cofającą zatwierdzenie [...] Polska Sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej "Skarżąca", "Laboratorium" lub "Spółka") w zakresie zatwierdzonego kierunku badań w kierunku wykrywania obecności specyficznego [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością, metodą real-time PCR zgodnie z procedurą badawczą [...].
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zgodnie z przygotowanym przez Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy w P. zestawieniem uczestnictwa w badaniach biegłości w 2020 r. laboratoriów zatwierdzonych przez Głównego Lekarza Weterynarii do wykonywania badań laboratoryjnych do celów kontroli urzędowych, Skarżąca nie wzięła udziału w badaniach biegłości w 2020 r. w kierunku wykrywania obecności specyficznego [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością, metodą real-time PCR zgodnie z procedurą badawczą [...]. Organ przeanalizował udział spółki w badaniach biegłości od 2017 r. do 2020 r. w kierunku wykrywania obecność specyficznego [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością, metodą real-time PCR zgodnie z procedurą badawczą [...]. Jak ustalono laboratorium ostatni raz wykonało badania biegłości w w/w kierunku w 2017 r. W 2018 r. i 2020 r. Strona wykonała badanie biegłości w kierunku wykrywania obecności [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością zgodnie z normą [...], a w 2019 r. badania biegłości w zakresie wykrywania obecności [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością nie były organizowane.
Organ przed wszczęciem postępowania w sprawie cofnięcia zatwierdzenia przeanalizował udział laboratorium w badaniach biegłości i uwzględnił to, że laboratorium posiada kilka zatwierdzeń w kierunku wykrywania obecności [...] różnymi metodami badawczymi. Mając na uwadze naprzemienne wykonywanie i raportowanie wyników z badań biegłości z wykorzystaniem procedury badawczej [...] i nomy [...], w 2020 r. strona powinna wykonać badanie biegłości w kierunku wykrywania obecność specyficznego [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością metodą real-time PCR zgodnie z procedurą badawczą [...].
Decyzją z 10 czerwca 2021 r., SL.80.48.2021.2 GLW cofnął zatwierdzenie Skarżącej w zakresie zatwierdzonego kierunku badań w kierunku wykrywania obecności specyficznego [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością przedmiotową metodą. Organ wskazał, że jednokrotne nieprzystąpienie laboratorium zatwierdzonego do badań biegłości organizowanych przez właściwe krajowe laboratorium referencyjne, obejmujących kierunek badań w zakresie zatwierdzenia, jest podstawą do cofnięcia laboratorium zatwierdzenia. Organ podkreślił, że nie jest to decyzja uznaniowa, bowiem przepis prawa w przypadku wystąpienia ww. przesłanki obliguje go do wydania decyzji o cofnięciu zatwierdzenia laboratorium.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, GLW decyzją z 9 sierpnia 2021 r., BP.024.22.2021.2.AD utrzymał w mocy decyzję własną z 10 czerwca 2021 r., nr SL.80.48.2021.2. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Skarżąca nie poddała się badaniu biegłości we wskazanym kierunku, a ostatni raz zrobiła to w 2017 r., co nie pozwoliło Głównemu Lekarzowi na inne rozstrzygnięcie toczącego się postępowania. Zdaniem GLW, postępowanie było prowadzone prawidłowo, a stan faktyczny sprawy został w całości wyjaśniony, przez co w sprawie nie pozostały żadne okoliczności sporne. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci pisma Krajowego Laboratorium Referencyjnego, przy którym zostało przekazane zestawienie uczestnictwa w badaniach biegłości w 2020 r. laboratoriów zatwierdzonych przez GLW do wykonywania badań laboratoryjnych do celów kontroli urzędowych, wskazał na brak spełnienia przez spółkę wymagań, o których mowa w art. 25a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej z dnia 29 stycznia 2004 r. (Dz.U. 2021 poz. 306;
dalej "ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej"). Organ nadmienił, że powyższe ustalenia jednoznacznie wskazały, iż oceniane laboratorium wyczerpało przesłanki określone wart. 25a ust. 6 pkt 2 lit. a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej utraciło możliwość wykonywania badań dla celów kontroli urzędowych w kierunku wykrywania obecności specyficznego [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością, metoda real-time PCR zgodnie z procedurą badawczą [...]. Zatem postępowanie nie było obarczone zarzucanymi uchybieniami.
Pismem z 10 września 2021 r. Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wywiodła skargę na decyzję z 9 sierpnia 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję własną z 10 czerwca 2021 , zarzucając jej naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego tj. art. 25 a ust. 6 pkt 2 lit. a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do cofnięcia zatwierdzenia dla Spółki w zakresie określonym decyzją;
2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (w dacie wydawania zaskarżonej decyzji Dz.U. z 2018 r. poz. 2096; dalej jako: "k.p.a.") poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, skutkujące wydaniem błędnej decyzji sprawie.
Na tych podstawach wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania.
Skarżąca podkreśliła, że podejmowała działania w kierunku wykonania badań biegłości w okresie 2019-2021 r. Laboratorium brało udział w każdej organizowanej rundzie, nie miało jednak możliwości w każdej rundzie przedstawić wyników PT wszystkimi zatwierdzonym metodami. Spółka nie mogła w każdej rundzie przedstawić wyników ze wszystkich metod zatwierdzonych przez Głównego Lekarza Weterynarii ponieważ można podać tylko jeden wynik, w przypadku podania dwóch wyników traktowane jest to jak brak uczestnictwa i żaden z tych wyników nie jest brany pod uwagę. Zdaniem spółki, obowiązujące przepisy wskazują na obowiązek udziału w badaniach biegłości oraz uzyskania konkretnego wyniku w trakcie badań biegłości, a zatem laboratorium spełniło ustawowe wymagania.
W odpowiedzi na skargę, GLW wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Opisanym na wstępie wyrokiem z 3 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1577/21 Sąd I instancji oddalił wniesioną skargę.
W uzasadnieniu Sąd I instancji przytoczył treści art. 25a ust. 6 pkt 2 lit. a. ustawy
o Inspekcji Weterynaryjnej. Zgodnie z tym przepisem, Główny Lekarz Weterynarii, w drodze decyzji administracyjnej, cofa laboratorium zatwierdzenie, jeżeli dwukrotnie w kolejnych badaniach biegłości nie uzyskało wyników zgodnych z kryteriami określonymi przez krajowe lub wspólnotowe laboratorium referencyjne, które przeprowadziło te badania, lub nie poddało się badaniu biegłości, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, lub ponownemu badaniu biegłości, o którym mowa w ust. 5.
W ocenie Sądu I instancji, w realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że Spółka nie przystąpiła w 2020 r. do badania biegłości organizowanego przez krajowe laboratorium referencyjne, tj. Państwowy Instytut Badawczy w P. Sąd podkreślił przy tym, że ocena, czy Spółka przystąpiła do badań biegłości (PT - Proficiency Testing) w kontekście art. 25a ust. 6 pkt 2 lit .a. ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej musi być dokonywana odrębnie w odniesieniu do danego zatwierdzenia. W przypadku Skarżącej nie chodzi ogólnie o zatwierdzenie metody wykrywania i oznaczania liczby bakterii [...], ale wyłącznie o zatwierdzenie w kierunku wykrywania obecności [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością, metodą real-time PCR zgodnie z procedurą badawczą [...]. Zaskarżona decyzja nie dotyczy zatem posiadanego przez spółkę zatwierdzenia dotyczącego horyzontalnej (klasycznej) metody wykrywania i oznaczania liczby [...] zgodnie z normą [...].
Dalej Sąd I instancji wskazał, że Spółka nie kwestionuje, że w 2020 r. nie przystąpiła do badań biegłości wspomnianą metodą real-time PCR w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością. Spółka natomiast twierdzi, że nie mogła przedstawić wyników badań otrzymanych obiema metodami, co do których posiadała w tym czasie zatwierdzenie. W ocenie Sądu I instancji, twierdzenia te nie są poparte jakimikolwiek dowodami, w tym nie są wsparte wiedzą ekspercką. Tymczasem Główny Lekarz Weterynarii jest organem wyspecjalizowanym w dziedzinie kontroli bezpieczeństwa żywności, odpowiedzialnym m. in. za kontrolę laboratoriów. Sąd I instancji dodał, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek zawiadomienia Państwowego Instytutu Badawczego w P., czyli podmiotu eksperckiego, wyznaczonego jako laboratorium referencyjne w odniesieniu do badań biegłości w kierunku [...] (zob. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 kwietnia 2012 r. w sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych - Dz.U. z 2014 r., poz. 256). Zasada prawdy obiektywnej (art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a.) nie oznacza, że strona może pozostawać bierna w trakcie postępowania. W podobnym kierunku wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 grudnia 2009 r. (II OSK 1933/08, CBOSA), w którym przyjęto, że nałożenie zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a. na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie może oznaczać przerzucenia całego ciężaru dowodowego w sprawie na organ. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Zdaniem Sądu I instancji, w postępowaniu administracyjnym obowiązuje ogólna zasada prawa dowodowego ei incumbit probatio, qui dicit, non ei, qui negat, czyli ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (por. np. wyroki NSA z dnia 27 sierpnia 2010 r., II OSK 1131/10 oraz z dnia 13 grudnia 2011 r., II OSK 1860/10 - CBOSA; W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, 3 wyd., Warszawa 2009, s. 119). W realiach niniejszej sprawy, zdaniem Sądu I instancji, spółka takiego kontrdowodu nie przedstawiła, tj. nie wykazała, że obiektywnie nie było możliwe wypełnienie obowiązku uczestnictwa w badaniach biegłości organizowanych w 2020 r. przez Państwowy Instytut Badawczy w P. Co więcej, z zestawienia sporządzonego przez ten Instytut wynika, że spółka nie wzięła również udziału w badaniu wykrywania obecności [...] metodą horyzontalną. Jeżeli chodzi o tę metodę w odniesieniu do [...], to spółka wzięła udział w badaniu biegłości dotyczącym oznaczania liczby tej bakterii w żywności. Wobec powyższego Sąd I instancji oddalił wniesioną skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca, zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 25 a ust. 6 pkt 2 lit. a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do cofnięcia zatwierdzenia dla Skarżącej w zakresie określonym decyzją;
- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, skutkujące wydaniem błędnej decyzji sprawie.
Wskazując na powyższe, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, pismem z 23 maja 2022 r., wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podać należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a."), ponieważ Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec powyższego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
W oparciu o art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno wskazanie przesłanek kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Wskazanie podstaw kasacyjnych wymusza potrzebę konkretnego przytoczenia tych regulacji prawnych, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
Rozpoznając zarzuty Skarżącej kasacyjnie, w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie są one uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego przez błędną wykładnię, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do istoty zasadniczego problemu w niniejszej sprawie, tj. do poprawności dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni prawa materialnego.
Nie doszło do naruszenia prawa materialnego w sposób wskazany w petitum skargi kasacyjnej.
W pierwszym rzędzie należy wskazać, że niezasadny był zarzut naruszenia prawa materialnego. Wbrew zarzutom Skarżącego organ prawidłowo zinterpretował art. 25 a ust. 6 pkt 2 lit. a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej. Zgodnie z tym przepisem Główny Lekarz Weterynarii cofa laboratorium zatwierdzenie do przeprowadzania badań laboratoryjnych w zakresie określonych kierunków i metod, w drodze decyzji administracyjnej, laboratorium z rejestru, jeżeli laboratorium: dwukrotnie w kolejnych badaniach biegłości lub międzylaboratoryjnych badaniach porównawczych nie uzyskało wyników zgodnych z kryteriami określonymi przez krajowe laboratorium referencyjne lub laboratorium referencyjne Unii Europejskiej, które przeprowadziło te badania, lub nie poddało się badaniu biegłości lub międzylaboratoryjnemu badaniu porównawczemu, o których mowa w ust. 4 pkt 1, lub ponownemu badaniu, o którym mowa w ust. 5.
W myśl art. 25 a ust. 4 pkt 1 tejże ustawy laboratorium wpisane do rejestru bierze udział w badaniach biegłości lub międzylaboratoryjnych badaniach porównawczych, przeprowadzanych przez właściwe dla danego kierunku badań krajowe laboratorium referencyjne, w terminach określonych w harmonogramie opracowanym przez krajowe laboratorium referencyjne, a w przypadku gdy nie ma takiego laboratorium referencyjnego - nie rzadziej niż raz na 4 lata w badaniach biegłości lub międzylaboratoryjnych badaniach porównawczych przeprowadzanych przez właściwe dla danego kierunku badań krajowe laboratorium referencyjne znajdujące się na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego EFTA lub laboratorium referencyjne Unii Europejskiej.
Zgodnie z art. 25 a ust. 5 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej laboratorium wpisane do rejestru, o którym mowa w ust. 1, w terminie 6 miesięcy od dnia uzyskania w badaniach biegłości lub międzylaboratoryjnych badaniach porównawczych, o których mowa w ust. 4 pkt 1, wyniku niezgodnego z kryteriami określonymi przez krajowe laboratorium referencyjne lub laboratorium referencyjne Unii Europejskiej, które przeprowadziło te badania, lub wyniku wątpliwego podlega ponownemu badaniu, będącemu badaniem biegłości lub międzylaboratoryjnym badaniem porównawczym, przeprowadzanemu przez właściwe dla danego kierunku badań krajowe laboratorium referencyjne, a w przypadku gdy nie ma takiego krajowego laboratorium referencyjnego - przez krajowe laboratorium referencyjne znajdujące się na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego EFTA lub laboratorium referencyjne Unii Europejskiej.
Zarówno dyrektywy wykładni językowej, jak i systemowej, a także funkcjonalnej prowadzą do wniosku, że wykładnia dokonana przez organ i Sąd I instancji jest prawidłowa. Ustawodawca jest przy tym precyzyjny, gdyż określa przesłanki do cofnięcia laboratorium zatwierdzenia do przeprowadzania badań laboratoryjnych w zakresie określonych kierunków i metod w ten sposób, że laboratorium dwukrotnie w kolejnych badaniach biegłości nie uzyskało wyników zgodnych z kryteriami określonymi przez krajowe lub wspólnotowe laboratorium referencyjne lub nie poddało się badaniu biegłości lub międzylaboratoryjnemu badaniu porównawczemu, o których mowa w ust. 4 pkt 1, lub ponownemu badaniu, o którym mowa w ust. 5.
Skarżąca wskazywała, że podejmowała działania w kierunku wykonania badań biegłości w okresie 2019-2021 r. Jej zdaniem laboratorium brało udział w każdej organizowanej rundzie, ale nie miało możliwości w każdej rundzie przedstawić wyników PT wszystkimi zatwierdzonym metodami. Spółka nie mogła w każdej rundzie przedstawić wyników ze wszystkich metod zatwierdzonych przez Głównego Lekarza Weterynarii, ponieważ można podać tylko jeden wynik, w przypadku podania dwóch wyników traktowane jest to jak brak uczestnictwa i żaden z tych wyników nie jest brany pod uwagę. Twierdzenie spółki, iż obowiązujące przepisy wskazują na obowiązek udziału w badaniach biegłości oraz uzyskania konkretnego wyniku w trakcie badań biegłości, a zatem laboratorium spełniło ustawowe wymagania nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy wskazać, że nie ma żadnego powodu, aby racjonalny prawodawca stawiał w uprzywilejowanej sytuacji laboratorium - a do tego sprowadza się argumentacja Skarżącej - które w ogóle nie poddało się badaniom w stosunku do tego, które poddało się badaniom, ale nie osiągnęło wymaganych wyników. Taka regulacja jest zrozumiała, gdyż cofnięcie laboratorium zatwierdzenia do przeprowadzania badań laboratoryjnych w zakresie określonych kierunków i metod już po jednokrotnej niezgodności wyników z kryteriami określonymi przez krajowe lub wspólnotowe laboratorium referencyjne, mogłoby doprowadzić do pochopnego cofnięcia uprawnień. Przesłanka dwukrotności została wprowadzona po to, aby zapobiec sytuacji, w której na skutek pomyłki czy innej sytuacji niezawinionej (tak ze strony laboratorium znajdującego się na liście jak i laboratorium referencyjnego), doszło do uzyskania wyników, niezgodnych z kryteriami określonymi przez krajowe lub wspólnotowe laboratorium referencyjne. Jeśli również w drugim badaniu nie doszło do osiągnięcia zgodności wyników badań z tymi kryteriami, wówczas jest jasne, że nie ma mowy o pomyłce, a dane laboratorium przestało spełniać kryteria jakości dokonywanych badań. W przypadku natomiast przesłanki związanej z brakiem udziału w badaniach, nie ma żadnego racjonalnego powodu, aby tolerować tę sytuację i dawać "drugą szansę" danemu laboratorium. Każde laboratorium jest podmiotem w pełni profesjonalnym, wysoko wyspecjalizowanym, od którego wymaga się należytej dbałości.
Niewzięcie udziału w badaniach przez laboratorium traktować należy albo jako działanie celowe, albo jako rażące niedbalstwo. W ocenie Sądu nie ma żadnych przesłanek ku temu, aby z treści ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej wyprowadzać wniosek, że ustawodawca godzi się na to, aby usprawiedliwiać rażące niedbalstwo po stronie laboratorium w jakimkolwiek wymiarze - tak samych badań, jak i kwestii organizacyjnych.
Z tych względów prezentowana przez Skarżącą interpretacja art. 25 a ust. 6 pkt 2 lit. a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej nie ma żadnych podstaw, a wykładnia dokonana przez organ jest poprawna.
Niezasadne są również zarzuty naruszenia prawa procesowego. Organ administracyjny zgromadził cały niezbędny do rozstrzygnięcia materiał dowodowy i dokonał jego właściwej oceny. Ustalenia faktyczne mające być poczynione przez organ administracji, a w rezultacie zakres materiału dowodowego, który winien być zgromadzony w danym postępowaniu administracyjnym, jest wyznaczony przez normę materialnoprawną, która kształtuje daną sytuację prawną. Zarzuty skargi zmierzają do tego, aby organ administracyjny dokonał dodatkowych, wykraczających poza ten zakres ustaleń faktycznych i na te okoliczności gromadził materiał dowodowy. Wbrew jednak stanowisku skarżącego nie ma normy prawnej, która pozwalałaby Głównemu Lekarzowi Weterynarii na odstąpienie od decyzji o cofnięciu laboratorium zatwierdzenia do przeprowadzania badań laboratoryjnych w zakresie określonych kierunków i metod - mimo że zostały spełnione przesłanki ku temu określone w art. 25 a ust. 6 pkt 2 lit. a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej. Decyzja ta ma charakter związany, Główny Lekarz Weterynarii musi cofnąć laboratorium zatwierdzenie do przeprowadzania badań laboratoryjnych w zakresie określonych kierunków i metod, jeśli spełnione zostały ustawowe przesłanki - w szczególności, jeżeli laboratorium nie poddało się badaniom, o których mowa w ust. 4 pkt 1. Skarżąca nie neguje tego, że laboratorium nie poddało się tym badaniom, a jedynie przedstawia okoliczności, które mają to usprawiedliwić. Nie mają one jednak prawnego znaczenia, skoro - jak należy jeszcze raz podkreślić - nie ma normy materialnoprawnej, która pozwalałby na odstąpienie od decyzji o skreśleniu laboratorium z rejestru. Wbrew zarzutom skargi Sąd I instancji zasadnie uznał, że decyzja Głównego Inspektora została należycie i jasno uzasadniona, a zarzuty naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie mają uzasadnionych podstaw.
Sąd I instancji dokonał zatem prawidłowej analizy materiału dowodowego, uwzględnił w stanie faktycznym wszystkie okoliczności sprawy, a swoją ocenę uzasadnił nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów.
W świetle powyższych wywodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI