I OSK 1119/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-01-04
NSAAdministracyjnensa
nauczycielawans zawodowykwalifikacjekarta nauczycielaprawo oświatowesąd administracyjnyNSAWSAinterpretacja przepisów

NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Edukacji Narodowej, uznając, że nauczycielka I. J. posiadała kwalifikacje do nauczania zintegrowanego, mimo odmiennej oceny organów administracji.

Sprawa dotyczyła odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego I. J., która legitymowała się studiami pedagogicznymi i podyplomowymi. Organy administracji uznały, że jej wykształcenie nie daje wystarczającej wiedzy do nauczania zintegrowanego. WSA uchylił decyzje organów, a NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra, podkreślając, że ocena kwalifikacji nauczyciela w kontekście awansu zawodowego wymagała szczegółowego uzasadnienia i uwzględnienia przepisów obowiązujących w momencie rozpoczęcia pracy i stażu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Edukacji Narodowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra Edukacji i Nauki odmawiającą I. J. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Problem dotyczył kwalifikacji I. J. do nauczania zintegrowanego, mimo posiadania dyplomu studiów magisterskich z pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej oraz studiów podyplomowych z nauczania integracyjnego. Organy administracji uznały, że jej wykształcenie nie jest wystarczające, ograniczając jej możliwość zatrudnienia do roli wychowawcy świetlicy. WSA uznał, że organy nie wykazały w sposób należyty, dlaczego kierunek studiów skarżącej nie jest zbliżony do nauczanego przedmiotu, naruszając tym samym przepisy Karty Nauczyciela i rozporządzeń wykonawczych. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną Ministra, zwrócił uwagę na istotne kwestie proceduralne i materialne. Stwierdził, że zarzut naruszenia nieistniejącego przepisu Prawa o ustroju sądów administracyjnych jest nieskuteczny. Odnosząc się do zarzutu naruszenia Karty Nauczyciela, NSA podkreślił, że w okresie rozpoczęcia pracy przez I. J. (2000 r.) i stażu (2001 r.) obowiązywało rozporządzenie, które przyznawało dyrektorowi szkoły uprawnienia do ustalania, czy kierunek studiów jest zbliżony do nauczanego przedmiotu. Podkreślono, że dyrektor działał jako pracodawca, a zgodność zatrudnienia z kwalifikacjami podlegała nadzorowi kuratora oświaty, który nie stwierdził nieprawidłowości. NSA zwrócił również uwagę na fakt, że I. J. posiadała już stopień nauczyciela mianowanego, co sugerowało posiadanie kwalifikacji do zatrudnienia w szkołach podstawowych i ponadgimnazjalnych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw i dokonał sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w oznaczeniu organu w wyroku WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli kierunek studiów zostanie uznany za zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć, a ocena ta powinna być należycie uzasadniona przez organy administracji.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że ocena zbliżoności kierunku studiów do nauczanego przedmiotu powinna być szczegółowo uzasadniona przez organ administracji. W przypadku I. J., brak takiego uzasadnienia oraz uwzględnienie przepisów obowiązujących w momencie jej zatrudnienia i stażu, które przyznawały dyrektorowi szkoły uprawnienia do oceny kwalifikacji, doprowadziły do oddalenia skargi kasacyjnej Ministra.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.n. art. 9b § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela

Warunkiem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu z pozytywną oceną oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej.

k.n. art. 9 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela

Stanowisko nauczyciela może zajmować osoba posiadająca wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończona szkoła kształcenia nauczycieli, podejmująca pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli art. 1 § pkt 4

Przez kierunek (specjalność) studiów zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć należy rozumieć kierunek (specjalność) dający dostateczną wiedzę merytoryczną. Ustalenia w tym zakresie dokonywał kurator oświaty (przepis uchylony w 2004 r.).

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia § § 1 pkt 3

W okresie rozpoczęcia pracy przez I. J. uprawnienia do ustalenia, czy kierunek studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem, posiadał dyrektor szkoły.

u.s.o. art. 33 § ust 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Zgodność zatrudnienia nauczyciela z wymaganymi kwalifikacjami podlegała nadzorowi pedagogicznemu.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nauczycielka I. J. posiadała kwalifikacje do nauczania zintegrowanego, co wynikało z posiadanych studiów i przepisów obowiązujących w momencie jej zatrudnienia. Organy administracji nie wykazały w sposób należyty braku kwalifikacji i nie uzasadniły odmowy uznania kierunku studiów za zbliżony do nauczanego przedmiotu. Zarzut naruszenia nieistniejącego przepisu prawa procesowego w skardze kasacyjnej jest nieskuteczny.

Odrzucone argumenty

Minister Edukacji Narodowej argumentował, że ocena dyrektora szkoły co do zbliżoności kierunku studiów nie jest wiążąca dla organu wydającego decyzję o awansie zawodowym. Minister podnosił, że I. J. była wzywana do przedłożenia dokumentów potwierdzających kwalifikacje, a uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji było wystarczające.

Godne uwagi sformułowania

Ocena kuratora oświaty, czy kierunek studiów nauczyciela jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, jest wiążąca dla organu wydającego decyzję. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw – oddalił. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w świetle postanowień § 8 pkt 6 (...) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. (...) Kurator Oświaty był zobowiązany wskazać skarżącej szczegółowo stwierdzone braki w dostarczonej przez nią dokumentacji...

Skład orzekający

Małgorzata Borowiec

przewodniczący sprawozdawca

Janina Antosiewicz

sędzia

Małgorzata Pocztarek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kariery zawodowej nauczycieli – awansu zawodowego i kwalifikacji. Pokazuje, jak interpretacja przepisów przez różne instancje może wpłynąć na życie zawodowe.

Czy studia pedagogiczne wystarczą do nauczania zintegrowanego? NSA rozstrzyga spór o kwalifikacje nauczycielskie.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1119/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-01-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak
Janina Antosiewicz
Małgorzata Borowiec /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek
Symbol z opisem
6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
II SA/Wa 172/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-04-25
Skarżony organ
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie NSA Janina Antosiewicz Małgorzata Pocztarek Protokolant Justyna Nawrocka po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Edukacji Narodowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 172/06 w sprawie ze skargi I. J. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego 1. prostuje z urzędu w rubrum wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 172/06 nazwę organu "Minister Edukacji Narodowej" w ten sposób, że zastępuje ją nazwą właściwą "Minister Edukacji i Nauki"; 2. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 172/06 uwzględnił skargę I. J. i uchylił decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] Nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Minister Edukacji i Nauki decyzją z dnia [...] znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 9 b ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] znak: [...] wydaną na podstawie art. 9 b ust. 6 w związku z art. 9 b ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela, odmawiającą I. J. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1 a oraz ust. 3 ustawy – Karta Nauczyciela, warunkiem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego nauczycielowi zatrudnionemu w szkole jest:
- spełnienie wymagań kwalifikacyjnych,
- odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego,
- uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku
zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie.
Nauczycielowi, który nie spełnia tych warunków organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej.
I. J. ur. [...] 1965 r., legitymuje się dyplomem ukończenia w 1989 r. studiów magisterskich w Wyższej Szkole Pedagogicznej w [...] na Wydziale Humanistyczno-Pedagogicznym, kierunek pedagogika w zakresie pedagogiki opiekuńczej, a ponadto w roku 2001 ukończyła również na tej uczelni studia podyplomowe – dwusemestralne, z wynikiem bardzo dobrym, w zakresie nauczania i wychowania integracyjnego z terapią pedagogiczną.
Aktem nadania z dnia 6 kwietnia 2000 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] nadał I. J. stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, stwierdzając posiadanie przez nią kwalifikacji do zatrudnienia w szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych.
I. J. jest zatrudniona w Szkole Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] od dnia [...]1994 r., początkowo na stanowisku nauczyciela-wychowawcy w świetlicy szkolnej, następnie w okresie od dnia [...] 2000 r. jest zatrudniona w charakterze nauczyciela kształcenia zintegrowanego w pełnym wymiarze godzin dydaktycznych. Od [...] 2000 r. do [...] 2003 r. była wychowawcą klasy integracyjnej. W okresie od [...] 2001 r. do [...] 2004 r. odbywała staż na nauczyciela dyplomowanego, zakończony pozytywną oceną dyrektora szkoły, wydaną na podstawie art. 9 c ust. 6, 8, 9 ustawy – Karta Nauczyciela. W ocenie Ministra Edukacji i Nauki, kierunek studiów magisterskich – specjalność pedagogika wychowawcza, które ukończyła skarżąca, nie daje jej wystarczającej wiedzy merytorycznej z zakresu kształcenia zintegrowanego w klasach I-III. Takiej wiedzy nie uzyskała także po ukończeniu studiów podyplomowych w zakresie nauczania i wychowania integracyjnego z terapią pedagogiczną, które ukończyła w 2001 r., a ukończony przez nią kurs doskonalenia zawodowego nauczycieli w zakresie nauczania zintegrowanego w szkole podstawowej, był jedynie formą doskonalenia zawodowego i także nie przyznaje jej uprawnień do zajmowania stanowiska nauczyciela kształcenia zintegrowanego.
Zdaniem Ministra, ukończone przez I. J. studia pedagogiczne , studia podyplomowe, kursy doskonalenia zawodowego i dotychczasowe zatrudnienie, upoważniają do zatrudnienia jej na stanowisku wychowawcy w świetlicy szkoły podstawowej z dziećmi klas I-III. Dlatego też, podzielając stanowisko [...] Kuratora Oświaty w zakresie braku przez I. J. kwalifikacji zawodowych do zajmowania stanowiska nauczyciela kształcenia zintegrowanego, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi I. J. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca podniosła, że organy administracji błędnie przyjęły, że ukończone przez nią studia pedagogiczne i późniejsze szkolenia dają jej prawo tylko do pomocy dzieciom w świetlicy szkolnej. Podkreśliła, że studia z pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej były zawsze zbliżone do pedagogiki wczesnoszkolnej, czy uprzedniego nauczania początkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela, stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Ustalenia, czy kierunek studiów, którego ukończeniem legitymuje się nauczyciel ubiegający się o awans zawodowy jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć dokonuje kurator oświaty – zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że ocena kuratora oświaty, czy kierunek studiów nauczyciela jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, jest wiążąca dla organu wydającego decyzję. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, z uzasadnienia decyzji wydanej na podstawie takiej oceny, zwłaszcza odmownej, powinno wynikać jakimi przesłankami kierował się organ, odmawiając uznania nauczycielowi kierunku studiów za zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Adresat tej decyzji, poprzez odwołanie do organu wyższego stopnia, który z mocy art. 9 h ustawy – Karta Nauczyciela, sprawuje nadzór nad czynnościami podejmowanymi w postępowaniu o nadanie nauczycielowi stopnia awansu zawodowego, może zakwestionować brak należytej i pełnej oceny.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w świetle postanowień § 8 pkt 6 (wydanego na podstawie art. 9 g ust. 10 ustawy – Karta Nauczyciela) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 70, poz. 825) – obecnie § 11 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 260, poz. 2523) [...] Kurator Oświaty był zobowiązany wskazać skarżącej szczegółowo stwierdzone braki w dostarczonej przez nią dokumentacji do wniosku o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Natomiast, w przedmiotowej sprawie Kurator stwierdził jedynie brak dokumentu posiadania przez nią kwalifikacji do prowadzenia zajęć z zakresu kształcenia zintegrowanego w szkole podstawowej. W ocenie Sądu pierwszej instancji, treść uzasadnień zaskarżonych decyzji nie pozwala na wyjaśnienie przyczyn, dla których organy I i II instancji uznały, że skarżąca mimo legitymowania się ukończeniem magisterskich studiów pedagogicznych, studiów podyplomowych dwusemestralnych w zakresie nauczania i wychowania integracyjnego z terapią pedagogiczną, kursu doskonalenia zawodowego "Nauczanie zintegrowane w szkole podstawowej", posiadania stopnia nauczyciela mianowanego, może zajmować tylko stanowisko wychowawcy w świetlicy szkolnej. Nie wskazano bowiem jakim wykształceniem powinna legitymować się skarżąca, aby mogło być ono uznane za zbliżone z nauczanym przez nią przedmiotem kształcenia zintegrowanego w szkole podstawowej. W konsekwencji stwierdził, że pominięcie przez organ wydający zaskarżoną decyzję tej kwestii, świadczy o naruszeniu art. 9 b ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela w związku z § 1 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) decyzje organów obu instancji uchylił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Minister Edukacji Narodowej i zaskarżając go w całości zarzucił:
- naruszenie przepisu art. 9 b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 z późn. zm.) w związku z § 1 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288) przez przyjęcie, że ocena dyrektora szkoły, czy kierunek studiów nauczyciela jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć jest wiążąca dla organu wydającego decyzję w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela,
- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) poprzez uwzględnienie skargi pomimo, że postępowanie administracyjne nie było dotknięte żadną z wad, która mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności przez stwierdzenie Sądu, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala na ustalenie spełnienia jakich warunków przez I. J. oczekiwał [...] Kurator Oświaty, aby uznać, że posiada ona wystarczające kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela kształcenia zintegrowanego.
Powołując się na powyższe naruszenia prawa wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także orzeczenie o koszach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. W motywach skargi kasacyjnej wskazano, że w niniejszej sprawie nie można zarzucić naruszenia przepisów § 11 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w spawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 260, poz. 2593), bowiem I. J. dwukrotnie była wzywana przez Kuratorium Oświaty w [...] do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela kształcenia zintegrowanego – pismo z dnia 5 lipca 2004 r. Nr [...] i pismo z dnia 11 stycznia 2005 r. Nr [...].
Minister nie podzielił również oceny Sądu pierwszej instancji, iż z uzasadnienia decyzji odmawiającej I. J. nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego nie wynika, jakimi przesłankami kierował się organ, odmawiając uznania nauczycielowi kierunku studiów za zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju powadzonych zajęć. Podkreślił, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] nr [...] [...] Kurator Oświaty dokładnie wyjaśnił przyczyny niespełnienia przez skarżącą wymagań kwalifikacyjnych i uzasadnił, po dokładnej analizie programu studiów, swoje stanowisko odnośnie nieuznania ukończonego przez I. J. kierunku studiów – pedagogika w zakresie pedagogiki opiekuńczej za zbliżony z kształceniem zintegrowanym tym, "że absolwenci tej specjalności nie uzyskali w toku studiów wystarczającej wiedzy merytorycznej do zajmowania stanowiska nauczyciela kształcenia zintegrowanego".
Podnosząc zarzut błędnej wykładni art. 9 ust. 1 pkt ustawy Karta Nauczyciela oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 10 września 2002 r., Minister wskazał, że o posiadaniu przez nauczyciela kwalifikacji wymaganych do nauczania konkretnego przedmiotu lub prowadzenia określonych zajęć świadczą posiadane dyplomy ukończenia studiów wyższych lub zakładu kształcenia nauczycieli oraz świadectwa ukończenia studiów podyplomowych lub kursów kwalifikacyjnych. Akt uznania przez dyrektora szkoły ukończonego przez nauczyciela kierunku studiów za zbliżony do nauczanego przedmiotu nie ma charakteru decyzyjnego i nie wywołuje skutków prawnych w sferze awansu zawodowego nauczyciela. Dyrektor szkoły nie jest bowiem uprawniony do wyrażania w tej kwestii wiążących opinii (wyrok WSA z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 389/04). Ocena kwalifikacji nauczyciela dokonana przez dyrektora, w tym uznanie zbliżoności ukończonego kierunku studiów z nauczanym przedmiotem, podlega nadzorowi pedagogicznemu ze strony kuratora oświaty. Zgodnie bowiem z art. 31 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty tekst jednolity (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) kurator oświaty sprawuje nadzór pedagogiczny nad publicznymi i niepublicznymi szkołami i placówkami na obszarze województwa. Stosownie do postanowień art. 34 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy, nadzorowi pedagogicznemu podlega w szczególności zgodność zatrudniania nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zwanej dalej w skrócie "Ppsa") skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest on zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 ustawy, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe
zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Autor skargi powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego.
W odniesieniu do prawa materialnego winien wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd pierwszej instancji ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie.
Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut.
Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.
Przepisem, którego naruszenie zarzucono Sądowi pierwszej instancji był art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zauważyć należy, iż powołana ustawa zawiera jedynie 50 artykułów. Zaskarżony wyrok nie mógł zatem naruszać przepisu nieistniejącego w tym akcie prawnym. Wydając wspomniany wyrok Sąd pierwszej instancji stosował przepisy zawarte w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia konkretnych przepisów tej ustawy nie został podniesiony. Wynikająca z art. 183 § 1 Ppsa zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi nie pozwala temu Sądowi na poprawianie jakichkolwiek błędów skargi kasacyjnej, sporządzonej przez wykwalifikowanego prawnika, jakim jest radca prawny. Zatem przytoczenie w skardze kasacyjnej nieobowiązującego przepisu, czyni zarzut jego naruszenia nieskutecznym, i powoduje, iż ustalenia faktyczne zawarte we wskazanym wyroku są niepodważone. Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 9 b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 z późn. zm.) w związku z § 1 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.) przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ocena dyrektora szkoły czy kierunek studiów nauczyciela jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć jest wiążąca dla organu wydającego decyzję w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela jest nietrafny.
Zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 3 ustawy Karta Nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust 1a – 3, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9 e ust. 1-3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9 c ust. 6 oraz w przypadku nauczyciela mianowanego uzyskanie akceptacji komisji konkursowej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Wymogi kwalifikacyjne dla osoby na stanowisku nauczyciela dekretu art. 9 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, który stanowi, iż stanowisko nauczyciela, z zastrzeżeniem ust 1 a, może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. W art. 9 ust. 2 tej ustawy zawarto delegację dla właściwego ministra do spraw oświaty i wychowania do określania w drodze rozporządzenia szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz szkoły i wypadki, w których można zatrudniać nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli.
Stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 kwietnia 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.), przez kierunek (specjalność) studiów zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć – należy rozumieć kierunek (specjalność) dający dostateczną wiedzę merytoryczną z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć i ustalenia, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, dokonuje kurator oświaty.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 maja 2004 r. U1/04 OTK-A2004/T/43 uznał, iż wyżej powołany § 1 art. 4 cyt. rozporządzenia w zakresie, w jakim powierza kuratorowi oświaty ustalanie, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć, jest niezgodny z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten w tym zakresie został uchylony z dniem 31 maja 2004 r.
Zauważyć należy, iż rozważania te nie mają w sprawie istotnego znaczenia albowiem w okresie, w którym I. J. rozpoczęła pracę na stanowisku nauczyciela kształcenia zintegrowanego 1 września 2000 r., jak i w chwili, gdy pracowała jako nauczyciel nauczania zintegrowanego i rozpoczęła staż na stopień nauczyciela dyplomowanego 1 września 2001 r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.), które w § 1 pkt 3 stanowiło, że uprawnienia, w zakresie ustalenia, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć – posiadał dyrektor szkoły.
W rozpoznawanej sprawie dyrektor, który stwierdził uprawnienia I. J. do nauczania danego przedmiotu uczynił to jako pracodawca, a nie jako organ nadający nauczycielowi stopień awansu zawodowego. Zgodność zatrudnienia nauczyciela z wymaganymi kwalifikacjami stosownie do art. 33 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty podlegała nadzorowi pedagogicznemu, które w tej mierze nie stwierdził żadnych nieprawidłowości.
Dodatkowo podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie nie wyjaśniono na jakiej podstawie obecnie uznaje się, iż I. J. posiada kwalifikacje jedynie do zatrudnienia na stanowisku wychowawcy w świetlicy szkoły podstawowej z dziećmi klas I – III skoro z uzyskanego przez nią z mocy prawa aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego wynika, iż posiada ona kwalifikacje do zatrudnienia w szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponad gimnazjalnych.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw – oddalił.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a. dokonał sprostowania z urzędu w rubrum wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oczywistej omyłki pisarskiej przez określenie nazwy organu, którego decyzja została zaskarżona wpisano Minister Edukacji Narodowej, należało wpisać Minister Edukacji i Nauki.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI