I OSK 1117/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę na decyzję odmawiającą świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że pełnienie funkcji w zarządzie spółki wyklucza rezygnację z zatrudnienia.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego E. W., która pełniła funkcje prezesa zarządu i wspólnika w spółce z o.o. oraz prokurenta w innej spółce. Organy administracji uznały, że aktywność ta wyklucza spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. WSA uchylił decyzję, uznając związek przyczynowy między opieką a niepodejmowaniem pracy. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet bez wynagrodzenia, świadczy o niespełnieniu przesłanki rezygnacji z zatrudnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego E. W., która ubiegała się o nie z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem. WSA uznał, że skarżąca nie zrezygnowała z aktywności zawodowej, ale istniał związek przyczynowy między opieką a niepodejmowaniem zatrudnienia, a także zakwestionował ustalenia organów dotyczące dochodów i pełnomocnictw. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną SKO, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę. NSA podkreślił, że zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, świadczenie to przysługuje osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. NSA stwierdził, że E. W., będąc prezesem zarządu i wspólnikiem spółki z o.o. oraz prokurentem w innej spółce, nie spełniała tej przesłanki, ponieważ pełnienie takich funkcji, nawet bez wynagrodzenia, świadczy o aktywności zawodowej i możliwości podjęcia zatrudnienia. Sąd odwołał się do przepisów Kodeksu spółek handlowych i ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, wskazując na domniemanie prawdziwości danych wpisanych do rejestru. NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej za zasadne, w tym dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego, i orzekł zgodnie z wnioskiem SKO.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania z tego tytułu wynagrodzenia, świadczy o niespełnieniu przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Uzasadnienie
Pełnienie funkcji prezesa zarządu i wspólnika spółki kapitałowej, a także prokurenta w innej spółce, jest formą aktywności zawodowej, która wyklucza możliwość ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia. Nawet zawieszenie działalności spółki nie oznacza całkowitego zaprzestania aktywności zarządczej. Domniemanie prawdziwości danych z KRS jest wiążące dla organów administracji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (25)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności z określonymi wskazaniami.
u.ś.r. art. 3 § pkt 22
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Przez 'zatrudnienie lub inną pracę zarobkową' rozumie się m.in. prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.
u.KRS art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
Domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § ust. 1b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 40 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi, a strona może wskazać takiego pełnomocnika.
K.p.a. art. 42 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 32
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 33 § § 1-2
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.KRS art. 17 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
K.s.h. art. 191 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Udziałowiec ma prawo do udziału w zysku spółki proporcjonalnie do posiadanych udziałów.
P.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet bez wynagrodzenia, wyklucza spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Aktywność zawodowa wnioskodawcy w spółkach prawa handlowego przeczy gotowości do rezygnacji z zatrudnienia. Organy administracji są związane danymi wpisanymi do Krajowego Rejestru Sądowego.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące związku przyczynowego między opieką a niepodejmowaniem zatrudnienia, mimo aktywności zawodowej wnioskodawczyni. Zarzuty WSA dotyczące niewłaściwej oceny materiału dowodowego i pełnomocnictw.
Godne uwagi sformułowania
pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, świadczy o braku przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe pełnienie ww. funkcji w spółkach prawa handlowego przeczyło gotowości do rezygnacji z zatrudnienia
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący sprawozdawca
Aleksandra Łaskarzewska
sędzia
Agnieszka Miernik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki rezygnacji z zatrudnienia przy ubieganiu się o świadczenie pielęgnacyjne w kontekście aktywności zawodowej w spółkach prawa handlowego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca pełni funkcje zarządcze lub prokurenckie w spółkach prawa handlowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia pielęgnacyjnego, ale pokazuje, jak formalne statusy (np. bycie prezesem zarządu) mogą wpływać na prawo do jego otrzymania, nawet jeśli nie generują bieżących dochodów.
“Czy bycie prezesem spółki wyklucza świadczenie pielęgnacyjne? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1117/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-01-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Miernik Aleksandra Łaskarzewska Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane II SA/Gd 945/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-03-06 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 390 art. 17 ust.1, art. 3 pkt 22 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 945/23 w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 11 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 945/23, po rozpoznaniu skargi E. W., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 11 września 2023 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 8 marca 2023 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Wydanie powyższego wyroku poprzedzone było następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi. Pismem z dnia 12 października 2022 r. E. W. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, R. B. Prezydent Miasta Gdańska decyzją z dnia 8 marca 2023 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390), dalej powoływanej jako "u.ś.r.", albowiem wnioskodawczyni pełni funkcję prezesa zarządu w firmie "A." sp. z o.o. oraz funkcję prokurenta w "P." sp. z o.o. oraz wchodzi w skład rady fundacji "F.". Pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, świadczy o braku przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Niezależnie od powyższego, zdaniem organu w sprawie zachodzi także negatywna przesłanka przyznania świadczenia, wynikająca z art. 17 ust. 1 b u.ś.r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z dnia 11 września 2023 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że Prezydent Miasta Gdańska prawidłowo odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jednak nie z powodu niespełnienia przesłanki wskazanej w art. 17 ust. 1b u.ś.r., lecz z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy rezygnacją wnioskodawczyni z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Zdaniem organu wnioskodawczyni nie zrezygnowała z aktywności w sferze gospodarczej, a zatem nie może sprawować stale i całodobowo opieki nad niepełnosprawnym ojcem. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględniając skargę wskazał, że organ odwoławczy nie rozważył zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że czynności jakie wykonuje skarżąca "nie wymagają stałej i całodobowej opieki nad ojcem" W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę stan zdrowia ojca skarżącej jak również zakres opieki jaką świadczy skarżąca, nie ma wątpliwości, że w sprawie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Ponadto Sąd zauważył, że skarżąca przedłożyła kopię zaświadczenia wydanego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 9 marca 2023 r., z treści którego wynika, że E. W. jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych. W okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. dochód skarżącej wyniósł 0,00 zł. Powyższe pozostaje w sprzeczności z ustaleniami organu w zakresie braku rezygnacji z prowadzenia działalności gospodarczej, której immanentną cechą jest osiąganie zysku. Nawet gdyby przyjąć, że skarżąca jednak prowadziła działalność gospodarczą i poniesione koszty spowodowały brak dochodu to zgromadzone w sprawie dowody powinny umożliwiać ocenę prawidłowości takiego wniosku. Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie ocenił i nie ustosunkował się także do dokumentów przedłożonych przy piśmie z dnia 19 kwietnia 2023 r. Dokumenty te dotyczą m.in. spółek, w których funkcjonowanie była zaangażowana skarżąca i mają istotne znaczenia dla oceny stanu faktycznego sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dodatkowo stwierdził, że organy administracji publicznej nie wyjaśniły kwestii udziału pełnomocników w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. W aktach sprawy znajduje się bowiem pełnomocnictwo udzielone 12 października 2022 r. adwokatowi K. G. do udziału w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną. Pełnomocnictwo to nie zostało na żadnym etapie postępowania odwołane, ani nie wygasło. Jednocześnie przedłożone zostało pełnomocnictwo przez adwokata M. Ż., który brał udział w postępowaniu przed organem I i II instancji. W aktach sprawy brak jest wskazania strony, któremu z nich należy doręczać pisma. W ocenie Sądu, oświadczenie kolejnego pełnomocnika, że został umocowany do działania w postępowaniu oświadczenia takiego nie zastępuje. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, zarzucając naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych wyrażającą się w przyjęciu przez Sąd I instancji, że jedynie łączenie opieki nad osobą niepełnosprawną z działalnością zarobkowa (przynosząca dochód) świadczyć może o braku związku przyczynowego pomiędzy nie podejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a sprawowaniem opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy prawidłowo rozumiana norma wyrażona art. 17 ust. 1 u.ś.r. prowadzić winna do wniosku, że wszelka aktywność zawodowa wnioskodawcy niezależnie od przynoszonego dochodu, którą jest on w stanie łączyć ze sprawowaną opieką, świadczy o realnej możliwości podjęcia i łączenia z opieką zatrudnienia, a zatem o braku sprawowania opieki tego rodzaju, który wykluczałby zatrudnienie, a w konsekwencji o braku związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, które to naruszenie doprowadziło Sąd I instancji do niewłaściwego zastosowania normy prawa materialnego; 2) przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 80 K.p.a. oraz art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., wyrażające się w uznaniu przez Sąd I instancji, że w okolicznościach badanej sprawy spełniony jest ustawowy wymóg sprawowania nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności opieki wykluczającej możliwość podjęcia zatrudnienia spełniony, pomimo że wnioskodawca łączy sprawowaną opiekę a działalnością polegającą na wykonywaniu czynności członka zarządu oraz prokurenta w spółkach prawa handlowego, podczas gdy prawidłowo zastosowana norma wyrażona przepisem art. 17 ust. 1 u.ś.r. w okolicznościach niniejszej sprawy prowadzić winno do wniosku, iż skoro skarżąca łączy sprawowaną opiekę z wykonywaną osobiście działalnością polegającą na pełnieniu funkcji członka zarządu i prokurenta, to tym samym opieka ta przez swój charakter, zakres, wymiar czasowy oraz z uwagi na pomoc innych członków rodziny obiektywnie rzecz biorąc nie wyklucza innej aktywności zawodowej, w tym podjęcia zatrudnienia, a zatem nie jest spełniony wymóg istnienia związku przyczynowego pomiędzy nie podejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności bowiem sprawowana opieka sama w sobie nie wyklucza innej aktywności zawodowej wnioskodawcy; 3) przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 80 K.p.a. oraz art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., wyrażające się w przyjęciu przez Sąd I instancji, że przesłanka faktyczna "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia" oceniania być może jedynie przez pryzmat składanych przez wnioskodawcę na dzień złożenia wniosków i oświadczeń o potencjalnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, w oderwaniu od całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności historii dotychczasowej aktywności zawodowej strony świadczącej o jej realnej, a nie jedynie deklarowanej, gotowości do podjęcia zatrudnienia; 4) przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na przyjęciu i przedstawieniu w uzasadnieniu wydanego orzeczenia okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy w oczywisty sposób sprzecznych z treścią przekazanych Sądowi I instancji akt sprawy oraz treścią zaskarżonej decyzji, co budzi uzasadnione wątpliwości co do zgodności z prawem materialnym i procesowym dokonanej przez Sąd oceny zaskarżonej decyzji, nie pozwalając w sposób wiarygodny zrekonstruować nie tylko motywów podjętych przez Sąd rozstrzygnięcia, ale także trafności wyrażonych przez Sąd ocen, co ma istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, żądając na podstawie art. 42 § 2 K.p.a. ustalenia przez organ odwoławczy wyjaśnienia, który z dwóch pełnomocników reprezentuje stronę w sytuacji gdy w postępowaniach brał udział jeden z później ustanowionych pełnomocników formułujący też odwołanie do organu odwoławczego - Sąd I instancji narusza art. 42 § 2 w zw. z art. 32 i art. 33 § 1-2 K.p.a. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi 2) obciążenie kosztami postępowania Skarb Państwa. Jednocześnie skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną E. W. podzieliła stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i przedstawioną w nim wykładnię prawa, wnosząc jednocześnie o sprostowanie cytowanych w skardze kasacyjnej dokumentów i dowodów w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest zasadna. W skardze kasacyjnej powołano się na obie podstawy, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania jak i prawa materialnego, jednakże istota sprawy sprowadza się do ustalenia czy w świetle przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych E. W. zrezygnowała z prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem czy w sprawie zachodzi związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy rezygnacją wnioskodawczyni z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stosownie do treści art. 17 ust. 1 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z kolei w myśl art. 3 pkt 22 u.ś.r. ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Powołany art. 17 ust. 1 u.ś.r. określa więc przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, które muszą zaistnieć łącznie, aby danej osobie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom wymienionym w tym przepisie, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą w nim wskazaną. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że E. W. zasiadała od 31 lipca 2017 r. w zarządzie spółki "A." sp. z o.o. w G., będąc jednocześnie jej prezesem, a także wspólnikiem tej spółki posiadając 99 udziałów o łącznej wartości 4.950 zł. Z odpisu pełnego z KRS (nr [...]) wynika, że jako prezes zarządu ujawniona była do dnia 21 listopada 2023 r., a zatem w dacie wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie była wykreślona z tej funkcji. Powyższe ma istotne znaczenie, ponieważ na co zasadnie zwróciło uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, świadczy o niespełnieniu przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. Dodatkowo zauważyć trzeba, że udziałowiec ma prawo do uzyskania w przyszłości od spółki przysporzenia majątkowego w postaci dywidendy, w takim przypadku wynagrodzeniem wspólnika jest wynikające z art. 191 § 1 K.s.h., prawo do udziału w zysku tej osoby prawnej. Pełniąc zatem funkcję prezesa w zarządzie spółki kapitałowej nie spełnia się przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a tym samym nie jest się uprawnionym do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad podopiecznym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 3283/15, z dnia 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1662/19, z dnia 6 grudnia 2022 r. sygn. akt I OSK 2034/21 oraz z dnia 19 lipca 2023 r. sygn. akt I OSK 1098/22). Odnosząc się do stanowiska strony, że działalność gospodarcza spółki została zawieszona od dnia 14 lipca 2020 r. podkreślić należy, że zarząd spółki kapitałowej w okresie zawieszenia może dokonywać wszelkich czynności prawnych i procesowych, a więc zawierać umowy, składać i przyjmować oświadczenia w imieniu spółki oraz dochodzić należności. Przedsiębiorca ma bowiem prawo wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, ma prawo przyjmować należności, ma też obowiązek regulować zobowiązania powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, ma prawo zbywać własne środki trwałe i wyposażenie, ma prawo albo obowiązek uczestniczyć w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej, wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa, ma prawo osiągać przychody finansowe – także z działalności prowadzonej przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej, może też zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą. Do obowiązków przedsiębiorców należy również składanie rocznego sprawozdania finansowego. Z powyższego wynika, że zawieszenie działalności spółki nie oznacza jednoznacznego zawieszenia działalności przedsiębiorcy będącego prezesem zarządu i jednocześnie jedynym udziałowcem spółki. Nie można także pominąć, że E. W. była także prokurentem "P." sp. z o.o. z siedzibą w Ł., tj. zajmowała się reprezentacją innej spółki prawa handlowego. Jak wynika z odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Handlowego (nr [...]) funkcję tę pełniła od 26 lipca 2013 r. do 11 marca 2024 r., a do dnia dzisiejszego we wskazanej spółce jest udziałowcem. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 979 ze zm.) domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Przepis ten konstytuuje zasadę domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru. Jest ona wiążąca zarówno w stosunkach pomiędzy podmiotem podlegającym wpisowi do rejestru a osobami trzecimi, jak i pomiędzy osobami trzecimi dokonującymi między sobą czynności na podstawie danych bez udziału podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru. Ustanowione w tym przepisie domniemanie ma charakter domniemania formalnego, na podstawie którego przyjmuje się istnienie określonego stanu rzeczy bez jakichkolwiek założeń. Organy administracji publicznej związane są dokonanymi wpisami do Krajowego Rejestru Sądowego i nie mogą dokonywać odmiennych ustaleń faktycznych. Zgodnie z ust. 2 ww. przepisu, jeżeli dane wpisano do Rejestru niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu. Faktem pozostaje, że skarżąca podjęła działania, które skutkować miały wykreśleniem stosownych wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, jednakże w chwili wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzji nadal były one aktualne. Nie sposób zatem nie zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że skoro E. W. widniała w Krajowym Rejestrze Sądowym jako prezes zarządu i wspólnik "A." sp. z o.o. w G. oraz jako prokurent i wspólnik w spółce "P." sp. z o.o. z siedzibą w Ł. to brak było podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 w zw. z art 3 pkt 22 u.ś.r. Pełnienie ww. funkcji w spółkach prawa handlowego przeczyło gotowości do rezygnacji z zatrudnienia. W konsekwencji skuteczne okazały się również zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Zakres postępowania dowodowego w danej sprawie wyznaczają bowiem przesłanki prawa materialnego. Mając na uwadze przedstawioną wykładnię przepisów prawa materialnego i poczynione przez organy ustalenia faktyczne w zakresie aktywności w spółkach prawa handlowego E. W., zbędne było prowadzenie dalszego postępowania dowodowego, odnośnie zakresu i rozmiaru sprawowanej przez wnioskodawczynię opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że stosownie do treści art. 40 § 2 K.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Zatem gdy strona, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, ustanowiła dwóch pełnomocników do działania w jej imieniu w postępowaniu administracyjnym i nie wskazała pełnomocnika, któremu należy doręczać pisma to doręczanie pism adwokatowi M. Ż., który wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji i był aktywny w sprawie nie naruszało ww. przepisu. Sąd I instancji niezasadnie wobec powyższego zarzucił organom błędną wykładnię prawa materialnego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, a w rezultacie nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Ustalenia poczynione przez organy w postępowaniu administracyjnym były bowiem wystarczające do uznania, że E. W. nie spełniała przesłanek materialnych warunkujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Z tych względów, uznając jednocześnie, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny – na zasadzie art. 188 w zw. z art. 151 w zw. z art. 193 i w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI