I OSK 1108/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-11-24
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnypowiatSP ZOZdyrektorpowierzenie obowiązkówkwalifikacjeustawa o samorządzie powiatowymustawa o zakładach opieki zdrowotnejrozstrzygnięcie nadzorczekompetencje

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą powierzenia obowiązków dyrektora SP ZOZ osobie bez wymaganych kwalifikacji, podkreślając ścisłą wykładnię przepisów.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Zarządu Powiatu G. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Zarządu Powiatu w G. w sprawie powierzenia Markowi H. pełnienia obowiązków Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w G. Głównym zarzutem było powierzenie stanowiska osobie bez wymaganego wyższego wykształcenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że SP ZOZ nie jest jednostką organizacyjną powiatu w rozumieniu ustawy, a uchwała została podjęta z naruszeniem kompetencji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zarządu Powiatu G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. stwierdzające nieważność uchwały Zarządu Powiatu w G. z dnia 14 września 2004 r. w sprawie powierzenia Markowi H. pełnienia obowiązków Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w G. Podstawą nieważności było powierzenie stanowiska osobie, która nie spełniała wymogów formalnych określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia, w szczególności wymogu posiadania wyższego wykształcenia. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Wojewody, wskazując na ścisłą interpretację przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, które precyzują warunki, jakie musi spełniać kandydat na stanowisko kierownicze. Zarząd Powiatu argumentował, że powierzenie obowiązków na czas określony nie wymaga spełnienia wszystkich formalnych przesłanek, a także próbował zakwalifikować SP ZOZ jako jednostkę organizacyjną powiatu, co pozwoliłoby na zastosowanie przepisów ustawy o samorządzie powiatowym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej nie jest jednostką organizacyjną powiatu w rozumieniu ustawy o samorządzie powiatowym, a uchwała Zarządu Powiatu została podjęta z naruszeniem jego kompetencji. W związku z tym istniały podstawy do stwierdzenia jej nieważności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora SP ZOZ osobie bez wymaganych kwalifikacji, w tym wyższego wykształcenia, nie jest dopuszczalne na podstawie ogólnych przepisów prawa pracy, a wymaga ścisłego przestrzegania przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i rozporządzenia wykonawczego.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że ustawa o zakładach opieki zdrowotnej precyzyjnie określa warunki, jakie musi spełniać kierownik zakładu, a przepis art. 44 ust. 4 tej ustawy musi być rozumiany ściśle jako zawarcie czynności prawnej, a nie jako czynność substytucyjna. SP ZOZ nie jest jednostką organizacyjną powiatu w rozumieniu ustawy o samorządzie powiatowym, a uchwała Zarządu Powiatu została podjęta z naruszeniem kompetencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.z.o.z. art. 44 § ust. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MZ art. 1 § par. 1

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2000 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać osoby na stanowiskach kierowniczych w zakładach opieki zdrowotnej określonego rodzaju

Pomocnicze

u.s.p. art. 32 § ust. 2 pkt 5

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 79 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.z.o.z. art. 44 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej

u.z.o.z. art. 44 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej

u.z.o.z. art. 8 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej

u.z.o.z. art. 33 § b ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej

u.z.o.z. art. 67 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej

u.s.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 35 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 46 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

p.p.s.a. art. 183 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s.

Ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych

k.p. art. 42 § par. 4

Kodeks pracy

k.p. art. 3

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

SP ZOZ nie jest jednostką organizacyjną powiatu w rozumieniu ustawy. Uchwała Zarządu Powiatu w sprawie powierzenia obowiązków dyrektora SP ZOZ została podjęta z naruszeniem kompetencji. Powierzenie stanowiska kierowniczego w SP ZOZ wymaga spełnienia wymogów formalnych określonych w ustawie i rozporządzeniu, a nie może być oparte na ogólnych przepisach prawa pracy dotyczących delegowania. Marek H. nie spełniał podstawowego wymogu wyższego wykształcenia.

Odrzucone argumenty

SP ZOZ jest jednostką organizacyjną powiatu w szerokim ujęciu. Zarząd Powiatu, jako pracodawca Marka H. zatrudnionego w Starostwie, mógł go delegować do pełnienia obowiązków dyrektora SP ZOZ na podstawie art. 42 par. 4 Kp. Przepisy szczególne dotyczące powierzenia obowiązków dyrektora SP ZOZ są zbędne, skoro art. 42 par. 4 Kp przewiduje taką możliwość. Ustawa o systemie oświaty stanowi przykład, gdzie powierzenie obowiązków dyrektora szkoły jest możliwe osobom nie spełniającym wszystkich kryteriów.

Godne uwagi sformułowania

Zwrot "nawiązuje stosunek pracy albo umowę cywilnoprawną" musi być rozumiany ściśle jako zawarcie czynności prawnej wyczerpującej wszystkie znamiona przedmiotowe, podmiotowe i proceduralne zawierające cechy odpowiadające zasadzie wyodrębnienia jednego z wymienionych stosunków prawnych, a nie jako zawarcie czynności substytucyjnej polegającej na powierzeniu obowiązków. Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej nie może być zaliczony do jednostek organizacyjnych powiatu, gdyż przepis art. 46 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym kwalifikuje jako powiatowe jednostki organizacyjne tylko te, którym ustawy przyznają wprost taki status, oraz tworzone na podstawie odrębnych ustaw wyłącznie przez powiat. Wskazany przepis ustanawia trzy niezależne od siebie rozłączne grupy warunków, spośród których spełnienie choćby jednego pozwala ubiegać się o powierzenie kierownictwa zakładu opieki zdrowotnej. Wskazane przesłanki zostały sformułowane w postaci enumeracji pozytywnej, w sposób nie dopuszczający żadnego odstępstwa od zakresu zastosowania objętego ich hipotezami i nie pozostawiający decydentowi żadnego marginesu swobody.

Skład orzekający

Zbigniew Rausz

przewodniczący

Henryk Dolecki

członek

Jan Paweł Tarno

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących powierzania stanowisk kierowniczych w publicznych zakładach opieki zdrowotnej, statusu prawnego SP ZOZ jako jednostki organizacyjnej powiatu oraz zakresu stosowania przepisów prawa pracy w kontekście zarządzania jednostkami samorządu terytorialnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej SP ZOZ i jego relacji z organem założycielskim (powiatem). Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów jednostek organizacyjnych lub innych organów samorządu terytorialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zarządzania w sektorze publicznym, a konkretnie powierzania stanowisk kierowniczych w placówkach medycznych. Pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie formalnych wymogów prawnych, nawet w przypadku tymczasowego powierzenia obowiązków, oraz jak precyzyjna wykładnia przepisów może decydować o ważności uchwał organów samorządu.

Czy można powierzyć kierowanie szpitalem osobie bez wyższego wykształcenia? NSA wyjaśnia.

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1108/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Dolecki
Jan Paweł Tarno /sprawozdawca/
Zbigniew Rausz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
6412 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące powiatu; skargi organów powiatu na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 291/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2005-06-10
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1592
art. 32 ust. 2 pkt 5, art. 79 ust. 1
ustawa z dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie powiatowym - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz, Sędziowie NSA Henryk Dolecki, Jan Paweł Tarno (spr.), Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Powiatu G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2005 r. sygn. akt IV SA/Wr 291/05 w sprawie ze skargi Zarządu Powiatu G. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. z dnia 18 lutego 2005 r. (...)_ w przedmiocie powierzenia Markowi H. pełnienia obowiązków Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w G. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 10 czerwca 2005 r., IV SA/Wr 291/05 oddalił skargę Powiatu G. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. z 18 lutego 2005 r., (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Zarządu Powiatu w G. (...) z 14 września 2004 r. w sprawie powierzenia Markowi H. pełnienia obowiązków Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w G. W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd podzielił stanowisko Wojewody D. Stwierdził, że prawną problematykę powierzenia funkcji kierownika publicznego zakładu opieki zdrowotnej reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej /Dz.U. nr 91 poz. 408 ze zm./. W myśl art. 44 ust. 4 wskazanego aktu prawnego, podmiot, który utworzył publiczny zakład opieki zdrowotnej nawiązuje z kierownikiem tego zakładu stosunek pracy na podstawie powołania lub umowy o pracę albo zawiera z nim umowę cywilnoprawną. Szczegółowe przesłanki wymagane od osób, które mają pełnić rozważone stanowiska kierownicze określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2000 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać osoby na stanowiskach kierowniczych w zakładach opieki zdrowotnej określonego rodzaju /Dz.U. nr 44 poz. 520 ze zm./. Zgodnie z przepisem par. 1 powołanego rozporządzenia Kierownikiem zakładu opieki zdrowotnej /zespołu zakładów opieki zdrowotnej/, zwanego dalej "zakładem, może być wyłącznie osoba mająca wyższe wykształcenie i co najmniej sześcioletni staż pracy zawodzie lub posiadająca wyższe wykształcenie i ukończone studia podyplomowe o kierunku zarządzanie w służbie zdrowia i co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie bądź posiadająca wyższe wykształcenie i szkolenie zagraniczne i co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, z zastrzeżeniem par. 3-9 /ust. 1/. W myśl ust. 2 tego przepisu, przez szkolenie zagraniczne, o którymi mowa w ust. 1, należy rozumieć uznane przez ministra właściwego do sprawi zdrowia szkolenie w ośrodku zagranicznym, trwające co najmniej pół roku| zakończone egzaminem /certyfikat/.
Wskazany przepis ustanawia trzy niezależne od siebie rozłączne grupy warunków, spośród których spełnienie choćby jednego pozwala ubiegać się o powierzenie kierownictwa zakładu opieki zdrowotnej. Warunki te sformułowane zostały w następujący sposób: 1/ posiadanie wyższego wykształcenia i co najmniej sześcioletniego stażu pracy lub; 2/ posiadanie wyższego wykształcenia i ukończenie studiów podyplomowych o kierunku zarządzanie w służbie zdrowia oraz posiadanie co najmniej trzyletniego stażu pracy w zawodzie albo 3/ posiadanie wyższego wykształcenia i szkolenia zagranicznego i co najmniej trzyletniego stażu pracy w zawodzie.
Wskazane przesłanki zostały sformułowane w postaci enumeracji pozytywnej, w sposób nie dopuszczający żadnego odstępstwa od zakresu zastosowania objętego ich hipotezami i nie pozostawiający decydentowi żadnego marginesu swobody /kierownikiem zakładu może być "wyłącznie" osoba spełniająca jeden z podanych warunków/. W sprawie jest poza sporem, że Marek H., jako osoba powołana uchwałą Zarządu Powiatu w G. na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora zakładu opieki zdrowotnej nie posiadał wyższego wykształcenia, co oznacza, że nie spełniał podstawowej przesłanki warunkującej powołanie na stanowisko dyrektora takiego zakładu. Dla oceny sytuacji nie ma znaczenia podnoszony przez skarżącego fakt kompetencji i kwalifikacji M. H. do pełnienia powierzonego mu stanowiska, są to przesłanki pozaprawne.
Zdaniem strony skarżącej, wskazane wyżej przesłanki warunkujące powołanie na stanowisko dyrektora zakładu opieki zdrowotnej nie odnoszą się do osób, którym tylko powierzono pełnienie obowiązków, tzn. delegowanych do pełnienia wskazanej funkcji na czas określony. Marek H. był zatrudniony w Starostwie Powiatowym w G., a podstawą powierzenia mu pełnienia obowiązków był przepis art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym, stanowiący, że kierowników jednostek organizacyjnych powołuje zarząd powiatu oraz art. 42 par. 4 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracodawca /tzn. zdaniem skarżącego zarząd powiatu/ może w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy powierzyć pracownikowi wykonywanie innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nie przekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym. Z interpretacją taką nie sposób się zgodzić. Należy natomiast podzielić argumentację organu nadzoru, który wywiódł, że w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej brak jest przepisu pozwalającego powołać kogoś na stanowisko pełniącego obowiązki kierownika zakładu, gdyż zgodnie z art. 44 ust. 4 tej ustawy, podmiot, który utworzył publiczny zakład opieki zdrowotnej nawiązuje z kierownikiem tego zakładu stosunek pracy albo zawiera z nim umowę cywilnoprawną. Zwrot "nawiązuje stosunek pracy albo umowę cywilnoprawną" musi być rozumiany ściśle jako zawarcie czynności prawnej wyczerpującej wszystkie znamiona przedmiotowe, podmiotowe i proceduralne zawierające cechy odpowiadające zasadzie wyodrębnienia jednego z wymienionych stosunków prawnych, a nie jako zawarcie czynności substytucyjnej polegającej na powierzeniu obowiązków. Przechodząc natomiast do oceny podanej wyżej interpretacji starającej się uzasadnić podstawy prawne powierzenia stanowiska M. H. treścią art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym i art. 42 par. 4 Kp stwierdzić należy, co następuje: Po pierwsze, samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej nie może być zaliczony do jednostek organizacyjnych powiatu, gdyż przepis art. 46 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym kwalifikuje jako powiatowe jednostki organizacyjne tylko te, którym ustawy przyznają wprost taki status, oraz tworzone na podstawie odrębnych ustaw wyłącznie przez powiat. Nie ma zatem podstaw do objęcia zakresem pojęcia jednostki organizacyjnej powiatu zakładu utworzonego i działającego na podstawie ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej. Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej utworzony na podstawie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej /a nie ustawy o samorządzie powiatowym/ nie jest jednostką organizacyjną powiatu, gdyż zasady utworzenia i zasady organizacji, zakres zadań określa powołana ustawa o zakładach opieki zdrowotnej /por. analogicznie wobec wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska wyrok NSA z 13.01.2005 r., OSK 1581/04 - nie publ./.
Po drugie, publiczny zakład opieki zdrowotnej utworzony przez jednostkę samorządu terytorialnego prowadzony jest w formie samodzielnego zakładu, pokrywającego z posiadanych środków i uzyskiwanych przychodów koszty działalności i zobowiązań (...) Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej podlega obowiązkowi rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym. Z chwilą wpisania do rejestru samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej uzyskuje osobowość prawną /art. 33 "b" ust. 1 i 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej/. Zgodnie z art. 44 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy odpowiedzialność za zarządzanie publicznym zakładem opieki zdrowotnej ponosi kierownik zakładu. Kierownik publicznego zakładu opieki zdrowotnej kieruje zakładem i reprezentuje go na zewnątrz. Kierownik zakładu jest przełożonym pracowników zakładu. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem można zatem przyjąć, że skoro w myśl art. 3 Kp zakładem pracy może być jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, to tym bardziej jest nim osoba prawna. Każda osoba prawna jest zakładem pracy w rozumieniu art. 3 Kp dla zatrudnionych przez nią pracowników, chyba że dla niektórych z nich za zakład pracy należy uznać jednostkę organizacyjną stanowiącą jakąś jej część składową /wyrok SN z 16.11.1991 r., I PRN 47/91 - OSP 1992 z. 7 poz. 151/. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że błąd w rozumowaniu polega na nieuwzględnieniu faktu, że w rozważanej sytuacji mamy do czynienia z dwoma pracodawcami: starostwem powiatowym /podobnie urząd gminy, urząd marszałkowski/, w którym starosta jest kierownikiem starostwa powiatowego oraz zwierzchnikiem służbowym pracowników starostwa i kierowników jednostek organizacyjnych powiatu /w ustalonym wyżej znaczeniu art. 35 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym/ oraz publicznym zakładem opieki zdrowotnej, w którym kierownik takiego zakładu kieruje zakładem, reprezentuje go na zewnątrz i jest przełożonym pracowników zakładu /art. 44 ust. 2/. W związku z tym, nieprawidłowa jest interpretacja, że Zarząd Powiatu G., jako pracodawca M. H. zatrudnionego w Starostwie Powiatowym w G. mógł go w trybie art. 42 par. 4 Kp czasowo delegować do i pełnienia obowiązków kierownika zakładu opieki zdrowotnej. Wynika to z następujących okoliczności. Po pierwsze, uprawnienia pracodawcy wobec M. H., jako pracownika Starostwa Powiatowego wykonywał nie zarząd powiatu, a starosta /art. 35 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym/. Zarówno, w ustawie o samorządzie powiatowym, w ustawie z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych, jak i ustawie o zakładach opieki zdrowotnej brak jest unormowania, które mogłoby stanowić podstawę do delegowania kompetencji "pracodawczych" przypisanych jednemu podmiotowi /np. staroście/ na rzecz drugiego /np. zarządowi/, i na odwrót. Po drugie, czasowego powierzenia M. H. innej pracy w tym trybie mógł dokonać tylko jego pracodawca - starosta powiatowy - przy czym polecenie wykonywania takiej pracy mogło wyłącznie dotyczyć stanowiska w strukturze organizacyjnej starostwa powiatowego jako zakładu pracy, a nie stanowiska w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej, jako odrębnym od starostwa i samodzielnym pracodawcy. Po trzecie, powierzenie stanowiska kierownika zakładu opieki zdrowotnej mogło się odbyć wyłącznie na podstawie i w trybie przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i z uwzględnieniem przesłanek zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 17 maja 2000 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać osoby na stanowiskach kierowniczych w zakładach opieki zdrowotnej, a nie art. 42 par. 4 Kp służącego zapewnieniu należytej organizacji pracy w ramach struktury danego pracodawcy.
Przepis art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej stanowi, że zakład taki może być m.in. utworzony przez jednostkę samorządu terytorialnego. Przepisy ustawy o zakładach opieki zdrowotnej nie określają w sposób jednoznaczny organu założycielskiego samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Ustawa ta używa różnych określeń w sposób zamienny, takich jak jednostka samorządu terytorialnego, organ czy podmiot. Stąd też dla rozstrzygnięcia kwestii podziału kompetencji pomiędzy organami powiatu należy odwołać się do regulacji zawartych w ustawie o samorządzie powiatowym. Klauzula określona w art. 12 tej ustawy ustala kompetencje na rzecz rady powiatu z wyłączeniem zawartym w art. 32 ust. 2 pkt 5 tej ustawy, który szerzej rozumiany, uprawnia zarząd powiatu do zatrudniania i zwalniania /kierowników jednostek organizacyjnych tworzonych przez powiat.
Wniesioną od tego wyroku skargę kasacyjną Powiat G. oparł na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, to jest art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5.06.1998 r. o samorządzie powiatowym /Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1592 ze zm./, art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 30.08.1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej /Dz.U. nr 91 poz. 408/ oraz art. 42 par. 4 ustawy z dnia 22.02.2005 r. Kodeks Pracy, polegające na przyjęciu, iż:
Brak było podstaw do powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora SP ZOZ w G. pracownikowi Starostwa Powiatowego w G., gdyż w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej brak jest przepisu pozwalającego powołać kogoś na stanowisko pełniącego obowiązki kierownika zakładu, a zapis art. 44 ust. 4 ustawy musi być rozumiany ściśle jako zawarcie czynności cywilnoprawnej wyczerpującej wszystkie znamiona przedmiotowe, podmiotowe i proceduralne, a nie jako zawarcie czynności substytucyjnej polegającej na powierzeniu obowiązków, a nadto na przyjęciu, że wobec Marka H. uprawnienia pracodawcy wykonuje Starosta, a nie Zarząd Powiatu, dlatego też Zarząd Powiatu nie będący pracodawcą M. H. nie mógł go delegować do pracy w innym zakładzie, jakim jest Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w G, przy tym sąd błędnie przyjął, iż nastąpiło delegowanie kompetencji pracodawczych przypisanych jednemu podmiotowi /tj. staroście/ na rzecz innego podmiotu /tj. zarządu/,
- Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w G. nie jest jednostką organizacyjną powiatu stąd też Zarząd Powiatu nie mógł przyjąć jako podstawy powołania Marka H. na stanowisko dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w G. przepisu art. 32 ust, 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym, zgodnie z którym kierowników jednostek organizacyjnych powiatu powołuje zarząd powiatu,
Następnie wniósł na podstawie art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu,
2. zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych,
Kasację uzasadniono tym, iż w sprawie zachodzi potrzeba wykładni przepisów: art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym i art. 42 par. 4 Kp oraz art. 44 par. 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, albowiem Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej stanowi w szerokim rozumieniu jednostkę organizacyjną powiatu, natomiast Zarząd Powiatu był uprawniony do powierzenia pełnienia obowiązków kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w G. komukolwiek, mimo ze nie stanowi o tym wprost ustawa o zakładach opieki zdrowotnej, lecz stosując ogólne zasady prawa pracy, mając na uwadze fakt, iż organ założycielski pełni funkcje pracodawcy w stosunku do kierownika zakładu. W ocenie Skarżącego nie uprawnione jest uzależnianie możliwości powierzenia pełnienia obowiązków kierownika samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej od konkretnego zapisu w ustawie, który przewidzi, a więc unormuje takie rozwiązanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny powyższe twierdzenie o tym, iż podstawą prawną do powołania kogoś na stanowisko pełniącego obowiązki musi być wyraźny przepis prawa wywiódł na podstawie analogii polegającej na tym, iż np. ustawa o systemie oświaty przewiduje powierzenie pełnienia obowiązków. Sąd nie zważył jednak, iż powierzenie pełnienia obowiązków w przypadku dyrektora szkoły obwarowane zostało wskazanym w ustawie okresem oraz możliwością powierzenia tylko określonym podmiotom. W interpretacji Skarżącego ustawa o systemie oświaty normuje kwestię powierzenia obowiązków, dlatego tylko, aby powierzenie obowiązków dyrektora szkoły nie nastąpiło na rzecz osoby przypadkowej, a zapis ten znalazł się w ustawie po to by wskazać komu konkretnie stanowisko można powierzyć.
Zawieranie w ustawach szczególnych przepisów o możliwości powierzenia obowiązków jest zbędne skoro przewiduje taką możliwość art. 42 par. 4 Kp. Ogólne zasady stosowania prawa nakazują stosować przepisy ogólne, w przypadku, gdy przepisy szczególne nie regulują szczegółowo określonych sytuacji. Zatem podstawą prawną powierzenia obowiązków dyrektora SP ZOZ w G, organ założycielski uczynił art. 42 par. 4 Kp. Zważyć trzeba, iż żaden przepis prawa nie formułuje zasady o tym, iż podstawą prawną do powołania kogoś na stanowisko pełniącego obowiązki musi być przepis prawa zawarty w przepisach szczególnych.
Poza sporem pozostaje, iż Marek H. nie spełnia przesłanki warunkującej powołanie na stanowisko dyrektora SP ZOZ w G, jakim jest wyższe wykształcenie. Zdaniem skarżącego spełnienie wymogu posiadania wyższego wykształcenia nie ma zastosowania do osoby, którą delegowano do pełnienia funkcji na czas określony. Skoro stosować analogię to należy zważyć, iż ustawa o systemie oświaty przewiduje również powierzenie obowiązków osobom, które nie muszą spełniać wszystkich kryteriów, jakie spełniać musi dyrektor szkoły.
Nadto Skarżący nie zgadza się z przyjęciem, iż zakład opieki zdrowotnej nie jest powiatową jednostką organizacyjną. W szerokim ujęciu należy nadać samodzielnemu publicznemu zakładowi opieki zdrowotnej status jednostki organizacyjnej z uwagi na fakt, iż założycielem zakładu jest jednostka samorządu terytorialnego /art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej/, która jako podmiot założycielski pełni nadzór /art. 67 ust. 1 ustawy/. Powiatowe osoby prawne stanowią kategorię powiatowych jednostek organizacyjnych. Z kolei do kategorii powiatowych osób prawnych należy również zaliczyć samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej utworzone przez powiaty, jeżeli mają one osobowość prawną i realizują zadania powiatu, o czym stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym /komentarz K. Bandarzewskiego do ustawy o zakładach opieki zdrowotnej/.
Sąd zarzucił, iż organ powiatu nie uwzględnił faktu, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z dwoma pracodawcami, tj. Starostwem Powiatowym w G. i publicznym zakładem opieki zdrowotnej. Dlatego jak podaje sąd nieprawidłowa jest interpretacja, że Zarząd Powiatu w G. jako pracodawca M. H. zatrudnionego w Starostwie Powiatowym mógł delegować do pełnienia obowiązków kierownika zakładu opieki zdrowotnej, albowiem brak uregulowań do delegowania kompetencji pracodawczych przypisanych staroście na rzecz zarządu. Przepis art. 42 par. 4 stanowi, iż pracodawca może powierzyć pracownikowi inną pracę. W niniejszej sprawie brak jest tzw. delegowania kompetencji miedzy zarządem a starostą. Zważyć trzeba, iż podmiot który utworzył zakład, a w tym przypadku Powiat G. zawiera z kierownikiem zakładu umowę o pracę lub umowę cywilnoprawną, natomiast zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 2.12.2004 r. OSNP 2005 nr 14, do dokonywania czynności w sprawach ze stosunku pracy kierownika samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej utworzonego przez powiat uprawniony jest starosta powiatowy. Z uwagi na powyższe Starosta G. jako pracodawca M. H. prawidłowo zastosował art. 42 par. 4 Kp.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu nie są trafne.
W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu /art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, cyt. dalej jako "p.p.s.a."/. NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres.
Cały wywód skarżącego, że samodzielnemu publicznemu zakładowi opieki zdrowotnej należy nadać status jednostki organizacyjnej w szerokim ujęciu nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym prawie. Po pierwsze nie ma w nich unormowania, które uzasadniałoby podział powiatowych jednostek organizacyjnych na jednostki w szerokim i wąskim ujęciu. Po drugie, w art. 46 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym została zamieszczona definicja legalna takiej jednostki i jest rzeczą oczywistą, że zakłady opieki zdrowotnej nie spełniają zawartych tam kryteriów. Jeżeli tak, zarówno organ nadzoru, jak i Sąd administracyjny I instancji prawidłowo wywiedli, że uchwała Zarządu Powiatu w G. (...) z 14 września 2004 r. w sprawie powierzenia Markowi H. pełnienia obowiązków Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w G. została podjęta z naruszeniem kompetencji Zarządu określonych w art. 32 ust. 2 pkt 5 z ustawy o samorządzie powiatowym. W tym stanie rzeczy istniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie jej nieważności na zasadzie art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, co obligowało WSA we Wrocławiu do oddalenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. z 18 lutego 2005 r.
Z tych względów, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI