I OSK 110/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zbigniewa K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który utrzymał w mocy decyzję odmawiającą dokonania zmian na mapie ewidencji gruntów w zakresie granic działki skarżącego. Skarżący domagał się przywrócenia pierwotnej granicy działki, twierdząc, że została ona sfałszowana. WSA oddalił skargę, argumentując, że ewidencja gruntów ma charakter informacyjno-techniczny i nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, a zmiany mogą być dokonywane jedynie na podstawie określonych dokumentów. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, wskazując na naruszenie przepisów postępowania. Sąd pierwszej instancji nie ocenił prawidłowo zgodności mapy ewidencyjnej z dokumentacją geodezyjną, która stanowiła podstawę prawomocnego postanowienia o zasiedzeniu. NSA podkreślił, że ewidencja gruntów powinna być zgodna z dokumentacją geodezyjną, a w przypadku sprzeczności danych źródłowych, organy są obowiązane do przeprowadzenia weryfikacji. Z uwagi na te uchybienia, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ewidencji gruntów, znaczenia dokumentacji geodezyjnej i roli sądów administracyjnych w kontroli prawidłowości wpisów ewidencyjnych, zwłaszcza w kontekście sporów o granice działek.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ale jego ogólne zasady dotyczące funkcji ewidencji i obowiązku weryfikacji danych mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów może dokonywać ustaleń dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w postępowaniu aktualizacyjnym, czy też jest związany wyłącznie dokumentacją geodezyjną stanowiącą podstawę prawomocnego orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ prowadzący ewidencję gruntów nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych podlegających wpisowi, w tym przebiegu granic, ponieważ przepisy ustawy nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych. Ewidencja ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ewidencja gruntów ma funkcję informacyjno-techniczną i służy rejestrowaniu stanów prawnych ustalonych w innym trybie. Zmiany w ewidencji (aktualizacja) mogą być dokonywane na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych lub aktów normatywnych. W przypadku sporów o przebieg granic, należy opierać się na dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w odpowiednich postępowaniach, a w razie wątpliwości lub braku wiarygodności danych, przeprowadzić terenowe pomiary geodezyjne.
Czy sąd administracyjny, kontrolując decyzję organu ewidencyjnego, powinien ocenić zgodność mapy ewidencyjnej z dokumentacją geodezyjną, która stanowiła podstawę prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest obowiązany do oceny zgodności danych ewidencyjnych z dokumentacją geodezyjną, zwłaszcza gdy istnieją sprzeczności między mapą ewidencyjną a innymi dokumentami, a także do weryfikacji zastosowania przepisów dotyczących ustalania i aktualizacji granic.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA nie dokonał oceny zgodności ewidencji gruntów z dokumentacją geodezyjną, która była podstawą postanowienia o zasiedzeniu, co uniemożliwiło ocenę prawidłowości wpisu i sprzeczności między mapą katastralną a ewidencyjną. Sąd pierwszej instancji powinien był również ocenić zastosowanie przepisów rozporządzenia dotyczących weryfikacji danych ewidencyjnych i zgodności mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA orzeka w granicach skargi kasacyjnej, może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
rozp. MRRiB z 29.03.2001 § 37
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
W razie braku dokumentacji lub gdy zawarte w niej dane nie są wiarygodne lub nie odpowiadają standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie.
rozp. MRRiB z 29.03.2001 § 54 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Starosta zapewnia przeprowadzenie okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie zgodności danych z treścią dokumentów źródłowych oraz zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie.
p.g.k. art. 20
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Ewidencja gruntów i budynków stanowi zbiór informacji o gruntach i budynkach, obejmujący m.in. położenie, granice, powierzchnie gruntów, a także dane dotyczące właścicieli.
p.g.k. art. 21
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Funkcje ewidencji gruntów i budynków obejmują planowanie przestrzenne, wymiar podatków, oznaczanie nieruchomości w księgach wieczystych, statystykę publiczną i gospodarkę nieruchomościami.
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżony wyrok, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do uchylenia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez sąd I instancji, w szczególności nieuwzględnienie rażącego naruszenia prawa przez organ przy zmianie przebiegu granicy działki. • Niewłaściwa wykładnia przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, prowadząca do niewłaściwego zastosowania przepisów. • Brak oceny zgodności ewidencji gruntów z dokumentacją geodezyjną, która była podstawą prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego.
Godne uwagi sformułowania
ewidencja gruntów i budynków nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntów ani nie nadaje takich praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie przez inne organy orzekające, ma więc charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. • Sąd obowiązany był dokonać oceny prawidłowości zastosowania par. 36 i par. 37 powołanego rozporządzenia, które stanowią, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, będącej podstawą do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego, która podlega jednak w przypadkach określonych w par. 37 weryfikacji. • Sąd nie zważył na rozwiązanie przyjęte w par. 54 ust. 1 powołanego rozporządzenia, według którego 'Starosta zapewnia przeprowadzenie okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie: 1/ zgodności danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji, 2/ zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie'.
Skład orzekający
Barbara Adamiak
sprawozdawca
Henryk Ożóg
członek
Zbigniew Rausz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ewidencji gruntów, znaczenia dokumentacji geodezyjnej i roli sądów administracyjnych w kontroli prawidłowości wpisów ewidencyjnych, zwłaszcza w kontekście sporów o granice działek."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ale jego ogólne zasady dotyczące funkcji ewidencji i obowiązku weryfikacji danych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy częstego problemu sporów o granice działek i roli ewidencji gruntów, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i profesjonalistów z branży. Wyjaśnia, że ewidencja nie rozstrzyga sporów, ale musi być zgodna z dokumentacją.
“Ewidencja gruntów to nie wyrok: dlaczego spory o granice działek wymagają precyzyjnej dokumentacji, a nie tylko wpisu w rejestrze.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.