I OSK 11/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-01-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
bezczynność organusądy administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiprawo o szkolnictwie wyższymwłaściwość sąduskarga kasacyjnaodrzucenie skargi

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Warszawie o odrzuceniu skargi na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, uznając, że sprawy dotyczące działań dyscyplinujących wobec rektora uczelni nie należą do właściwości sądów administracyjnych.

Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w zakresie rozpatrzenia skargi na odmowę sprostowania zarzutów, zwrotu dokumentów i szykanowanie pracownika. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie przewiduje takich uprawnień dla Ministra, a kwestie szykanowania pracownika należą do sądów powszechnych. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Skarga dotyczyła braku reakcji Ministra na skargę dotyczącą odmowy sprostowania nieprawdziwych zarzutów, odmowy zwrotu dokumentów oraz szykanowania pracownika. Sąd pierwszej instancji uznał skargę za niedopuszczalną, argumentując, że ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie przyznaje Ministrowi uprawnień do rozpatrywania tego typu spraw, a kwestie szykanowania pracownika leżą w gestii sądów powszechnych. NSA, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, potwierdził, że kontrola sądów administracyjnych obejmuje akty i czynności dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie NSA, działania dyscyplinujące Ministra wobec Rektora uczelni, takie jak żądanie informacji czy kontrola, nie skutkują wydaniem aktu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 P.p.s.a., co czyni skargę na bezczynność niedopuszczalną. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność Ministra w tym zakresie jest niedopuszczalna, ponieważ działania te nie skutkują wydaniem aktu administracyjnego w formie decyzji lub postanowienia, ani nie dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w sposób bezpośredni, co wyłącza właściwość sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad aktami i czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Działania dyscyplinujące Ministra wobec Rektora, takie jak żądanie wyjaśnień czy kontrola, nie są aktami administracyjnymi w rozumieniu P.p.s.a., a kwestie szykanowania pracownika należą do właściwości sądów powszechnych. Brak podstawy prawnej do wydania aktu w formie przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. czyni skargę niedopuszczalną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1-4a i 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego. Skarga na bezczynność organu jest pochodną dopuszczalności skargi ponieważ można ją wnieść jedynie w przypadkach określonych w art.3 § 2 pkt 1-4a.

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W sprawach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-8, Naczelny Sąd Administracyjny orzeka na podstawie przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwzględnieniem przepisów o kasacji.

Pomocnicze

u.p.s.w. art. 33

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

Przepis ten określa uprawnienia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do żądania informacji i wyjaśnień od organu uczelni oraz przeprowadzania kontroli działalności uczelni, ale nie stanowi podstawy do wydawania aktów administracyjnych w rozumieniu P.p.s.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Argumentacja sądu niższej instancji, że działania dyscyplinujące Ministra wobec Rektora nie mieszczą się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych. Brak podstawy prawnej do wydania aktu administracyjnego w rozumieniu P.p.s.a. w związku z żądaniami skarżącego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 3 P.p.s.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że nie doszło do bezczynności po stronie Ministra. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi pomimo tego, że sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

działalność dyscyplinująca Ministra jaką mógłby zastosować wobec Rektora sprowadza się jedynie do możliwości żądania informacji i wyjaśnień od organu uczelni Skutkiem "interwencji" Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie będzie wydanie aktu o którym mowa w art.3 § 2 ust.1 do 4 P.p.s.a., wobec czego zarzut bezczynności nie mieści się w katalogu spraw o których mowa w art.3 § 2 pkt 1 do 4 P.p.s.a. W obowiązujących przepisach prawa brak jest podstaw do działania organu w formach przewidzianych w art.3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. skarga K. P. na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu

Skład orzekający

Wiesław Kisiel

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie granic właściwości sądów administracyjnych w sprawach dotyczących działań dyscyplinujących organów wyższego stopnia wobec podległych jednostek, w szczególności w kontekście Prawa o szkolnictwie wyższym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z Prawem o szkolnictwie wyższym i działaniami Ministra wobec Rektora. Może być stosowane analogicznie w innych przypadkach, gdy organ wyższego stopnia wykonuje czynności nadzorcze lub dyscyplinujące, które nie przybierają formy aktu administracyjnego podlegającego zaskarżeniu do WSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne określenie granic właściwości sądów administracyjnych i dopuszczalności skargi na bezczynność w specyficznych sytuacjach administracyjno-prawnych.

Kiedy bezczynność organu nie jest sprawą dla sądu administracyjnego? NSA wyjaśnia granice właściwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 11/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-01-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wiesław Kisiel /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SAB/Wa 59/09 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2009-07-29
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.3 § 2 pkt 1-4a i 8, art.58 § 1 pkt 1, art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
art.33
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Sentencja
Dnia 20 stycznia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Kisiel po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2009 r., I SAB/Wa 59/09, o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K. P. i R. Z. na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie rozpatrzenia skargi dotyczącej odmowy sprostowania nieprawdziwych zarzutów, odmowy zwrotu złożonych dokumentów i szykanowania pracownika postanawia: oddalić skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 lipca 2009 r., I SAB/Wa 59/09, odrzucił skargę K. P. i R. Z. na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie rozpatrzenia skargi dotyczącej odmowy sprostowania nieprawdziwych zarzutów, odmowy zwrotu złożonych dokumentów i szykanowania pracownika.
W ocenie Sądu skarga na brak powyższych czynności jest niedopuszczalna, gdyż ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie przewiduje uprawnień dla Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do spełnienia żądań skarżących. Szykanowanie pracownika podlega kognicji sądu powszechnego. Natomiast pozostałe czynności o których mowa w skardze nie wyczerpują dyspozycji przepisu art.3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm., powoływana w dalszym ciągu niniejszego uzasadnienia jako "P.p.s.a.").
Zakwalifikowanie czynności pod dyspozycję przepisu art.3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. wymaga ustalenia, że dotyczą one uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem) organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność.
Zarzut bezczynności Ministra dotyczy braku wyciagnięcia przez niego konsekwencji wobec Rektora Uniwersytetu Warmińsko - Mazurskiego na postępowanie pracownika uczelni. W tej sytuacji działalność dyscyplinująca Ministra jaką mógłby zastosować wobec Rektora sprowadza się jedynie do możliwości żądania informacji i wyjaśnień od organu uczelni, jakim jest Rektor, a także przeprowadzenia ewentualnej kontroli działalności uczelni (art.33 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. prawo o szkolnictwie wyższym, Dz.U. nr 164, poz.1365). Skutkiem "interwencji" Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie będzie wydanie aktu o którym mowa w art.3 § 2 ust.1 do 4 P.p.s.a., wobec czego zarzut bezczynności nie mieści się w katalogu spraw o których mowa w art.3 § 2 pkt 1 do 4 P.p.s.a.
K. P. w skardze kasacyjnej zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art.3 P.p.s.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych;
2. art.3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w sprawie nie doszło do bezczynności po stronie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego;
3. art.58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi pomimo tego, że sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne,
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
Skarga na bezczynność organu jest pochodną dopuszczalności skargi ponieważ można ją wnieść jedynie w przypadkach określonych w art.3 § 2 pkt 1-4a (art.3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.).
Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej jest bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie rozpatrzenia skargi dotyczącej odmowy sprostowania nieprawdziwych zarzutów, odmowy zwrotu złożonych dokumentów i szykanowania pracownika. W związku z powyższym należy podzielić stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż działalność dyscyplinująca Ministra jaką mógłby zastosować wobec Rektora sprowadza się jedynie do możliwości żądania informacji i wyjaśnień od organu uczelni, a także przeprowadzenia ewentualnej kontroli działalności uczelni i nie następuje w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. W przepisach prawa powszechnie obowiązującego brak jest umocowania do rozstrzygania tego rodzaju kwestii w drodze innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Tym bardziej upoważnienia do wydania takiego aktu nie można znaleźć w art.33 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. W takiej sytuacji skoro w obowiązujących przepisach prawa brak jest podstaw do działania organu w formach przewidzianych w art.3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. skarga K. P. na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art.58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.182 § 1 i 3 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI