I OSK 1099/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru za dokument urzędowy potwierdzający skuteczne doręczenie decyzji i tym samym stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Skarga kasacyjna dotyczyła postanowienia Ministra Infrastruktury stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody. Skarżący kwestionowali skuteczność doręczenia decyzji pierwszej instancji ich pełnomocnikowi, podnosząc, że duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru nie jest dokumentem urzędowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie, uznając duplikat za dokument urzędowy i stwierdzając, że skarżący uchybili terminowi do wniesienia odwołania.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej F.S. i A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Minister stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody, która odmawiała stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości pod modernizację linii energetycznej. Kluczowym elementem sporu była skuteczność doręczenia decyzji Wojewody pełnomocnikowi skarżących. Minister oparł się na duplikacie zwrotnego potwierdzenia odbioru, wskazującym na doręczenie w dniu 14 października 2014 r., podczas gdy odwołanie wniesiono 29 października 2014 r. Skarżący zarzucali naruszenie szeregu przepisów proceduralnych, w tym kwestionowali status prawny duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru jako dokumentu urzędowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając utrwalony w orzecznictwie pogląd, że duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru jest dokumentem urzędowym, który skutecznie potwierdza fakt doręczenia. Sąd podkreślił, że skarżący nie przedstawili dowodów obalających domniemanie prawdziwości tego dokumentu i tym samym nie wykazali naruszenia przepisów prawa przez organy administracji czy sąd pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru, opatrzony odpowiednimi danymi i pieczęciami, posiada cechy dokumentu urzędowego i stanowi dowód stwierdzający w sposób wystarczający i jednoznaczny doręczenie przesyłki adresatowi w konkretnym dniu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru, sporządzony przez operatora pocztowego, jest dokumentem urzędowym. Podkreślono, że zawiera on wszystkie niezbędne dane potwierdzające fakt doręczenia i jest opatrzony odpowiednimi podpisami i pieczęciami, co nadaje mu moc dowodową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (21)
Główne
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 76 § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru jest dokumentem urzędowym.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 129 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa.
k.p.a. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Decyzja ostateczna uzyskuje walor trwałości.
pusa art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 174 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 106 § 3 i 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. 2013. 545 art. 31
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego
Konstytucja art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 250 § 1 zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dz.U. 2013 poz 267 art. 156 § 1
Dz.U. 2013 poz 267 art. 158 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru jest dokumentem urzędowym potwierdzającym skuteczne doręczenie. Skarżący nie przedstawili dowodów obalających domniemanie prawdziwości dokumentu urzędowego. Skarżący uchybili terminowi do wniesienia odwołania.
Odrzucone argumenty
Duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru nie jest dokumentem urzędowym. Organ I instancji nie doręczył decyzji za pokwitowaniem. Organy obu instancji nie ustaliły, czy przesyłka została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi. Brak w aktach sprawy dokumentu potwierdzającego doręczenie decyzji osobie fizycznej w miejscu zamieszkania. Brak własnoręcznego podpisu osoby upoważnionej (odbierającej pismo) wraz ze wskazaniem daty doręczenia. Organ I instancji nie spełnił wymagań określonych w § 31 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji. Duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru nie posiada cech dokumentu urzędowego. Nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia faktycznej daty doręczenia. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa). Zaniechanie zgromadzenia dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy (karta doręczeń, oświadczenie listonosza). Naruszenie zasady zaufania stron do organów władzy publicznej (art. 8 kpa). Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.
Godne uwagi sformułowania
duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru jest dokumentem urzędowym każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, już stanowi jego uchybienie brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Kremer
sędzia
Agnieszka Miernik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie statusu prawnego duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru jako dokumentu urzędowego oraz konsekwencji uchybienia terminu do wniesienia odwołania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia pisma procesowego przez operatora pocztowego i interpretacji przepisów k.p.a. dotyczących dokumentów urzędowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii skuteczności doręczeń w postępowaniu administracyjnym i statusu prawnego dokumentów pocztowych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy duplikat potwierdzenia odbioru to dowód nie do podważenia? NSA rozstrzyga kluczową kwestię doręczeń w administracji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1099/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-05-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Elżbieta Kremer
Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2274/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2015-11-30
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 134, art. 76 par. 1 i 2, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant asystent sędziego Katarzyna Czuduk po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. S., A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2274/15 w sprawie ze skargi F. S., A. S. na postanowienie Ministra [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2274/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę F.S. i A.S. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] października 2014 r. [nr [...]; dalej decyzja z [...] października 2014 r.] Wojewoda [...] (dalej Wojewoda) na podstawie art. 156 § 1 w związku z art. 158 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1985 r. [znak [...], dalej decyzja z [...] marca 1985 r.] zezwalającej Zakładowi Energetycznemu w [...] na zajęcie na czas niezbędny do wykonania robót związanych z modernizacją linii energetycznej 110 kV [...] działek nr [...] położonych w [...] (obręb [...]) stanowiących własność F.S.
Pismem z 28 października 2014 r. A.S. i F.S., reprezentowani przez P.S., wnieśli odwołanie od decyzji z [...] października 2014 r.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. [nr [...]; dalej postanowienie z [...] maja 2015 r.] Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej Minister), na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Minister wskazał, że decyzja z [...] października 2014 r. zawierała prawidłowe pouczenie o dopuszczalności wniesienia od niej odwołania; o terminie i sposobie jego wniesienia. Z duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi A.S. i F.S. - P.S. (dalej pełnomocnik) dnia 14 października 2014 r. i czternastodniowy termin do wniesienia odwołania określony w art. 129 § 2 kpa upłynął w dniu 28 października 2014 r. Tymczasem pełnomocnik wniósł odwołanie osobiście w Punkcie Obsługi Klienta [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] w dniu 29 października 2014 r. Tym samym skarżący uchybili terminowi do wniesienia odwołania, co skutkuje wydaniem przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w trybie art. 134 kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A.S. i F.S. reprezentowani przez P.S., zarzucili postanowieniu z [...] maja 2015 r. naruszenie:
1. art. 39 kpa przez nieuwzględnienie, że organ I instancji nie doręczył decyzji za pokwitowaniem odbioru;
2. art. 40 § 2 kpa polegające na nieustaleniu przez organy obu instancji czy przesyłka zawierająca decyzję została prawidłowo doręczona ustanowionemu przez strony pełnomocnikowi;
- art. 42 § 1 kpa w wyniku braku w aktach sprawy dokumentu potwierdzającego fakt doręczenia decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania osobie fizycznej w miejscu jej zamieszkania;
- art. 46 § 1 kpa przez istnienie braku własnoręcznego podpisu osoby upoważnionej (odbierającej pismo) wraz ze wskazaniem daty doręczenia pisma;
- § 31 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. 2013. 545) polegające na tym, że doręczając decyzję, o której mowa, nie spełniono wymagań określonych tym przepisem;
- art. 76 § 1 kpa przejawiające się w niespełnieniu przez duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru cech dokumentu urzędowego tj. zawierające dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone;
- art. 134 kpa polegające na uznaniu, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia;
- art. 77 § 1 kpa przez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia faktycznej daty doręczenia decyzji będącej przedmiotem odwołania;
- art. 7 kpa w wyniku nieustalenia prawdy obiektywnej, co jest konsekwencją wadliwego zastosowania art. 77 § 1 kpa i zbyt swobodnej analizy materiału dowodowego;
- art. 80 kpa przejawiające się w zaniechaniu zgromadzenia dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy takich jak karta doręczeń, oświadczenie listonosza o przekazaniu przesyłki poleconej itp.;
- art. 8 kpa wskutek prowadzenia postępowania w sposób ewidentnie nie budzący zaufania stron do organów władzy publicznej.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W skardze wniesiono o zwrócenie się do Poczty Polskiej S.A. (Centrum Poczty Oddział Rejonowy w [...]) o: przedstawienie karty doręczeń (albo dokumentu określonego jako zbiorowy dowód odbioru), z którego to dokumentu wynikać powinno kiedy przesyłka listowa zawierająca decyzję została doręczona oraz kto ją odebrał jak również wyjaśnienie dlaczego brak jest oryginalnego egzemplarza zwrotnego potwierdzenia odbioru; zobowiązanie do złożenia przez listonosza mającego doręczyć przesyłkę zawierającą decyzję oświadczenia w przedmiocie czynności mających na celu doręczenie przesyłki, w szczególności kto i kiedy ją odebrał.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację podniesionych zarzutów. Dodatkowo zwrócono uwagę, że postępowanie przed organami obu instancji prowadzono w terminie przekraczającym kilkukrotnie ustawowy termin do załatwienia sprawy, bez zawiadamiania o powodach jego przedłużania.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, a tylko pod tym względem podlega ono kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r., poz. 1647 ze zm., dalej pusa). Stosownie do art. 1 ust. 1 pusa, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1985 r. zezwalającej Zakładowi Energetycznemu w [...] na zajęcie na czas niezbędny do wykonania robót związanych z modernizacją linii energetycznej 110 kV [...] działek nr [...] położonych w [...].
Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia zauważyć należało, że orzeczenie to zostało wydane w oparciu o art. 134 kpa, nakazujący organowi odwoławczemu stwierdzenie w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to ma charakter ostateczny. Norma wynikająca z przywołanego przepisu ma charakter bezwzględnie obowiązujący, z jej dyspozycji wynika bowiem, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 kpa). Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, już stanowi jego uchybienie.
Według ustaleń Ministra poczynionych w niniejszej sprawie, decyzję z [...] października 2014 r. doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 14 października 2014 r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki listowej. Odwołanie od tej decyzji zostało złożone w Punkcie Obsługi Klienta [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] w dniu 29 października 2014 r., a zatem z jednodniowym uchybieniem terminu do wniesienia odwołania
W skardze zakwestionowano ustalenia organu dotyczące daty doręczenia decyzji pierwszej instancji pełnomocnikowi skarżących podnosząc, że duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki listowej nie może być uznany za dokument urzędowy, ponieważ nie zawiera podpisu osoby, której przesyłkę doręczono.
W ocenie Sądu znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru stanowi dokument urzędowy. Zgodnie z jego treścią Poczta Polska – Urząd Pocztowy [...] potwierdziła z urzędu, że 14 października 2014 r. przesyłkę nadaną 13 października 2013 r. w UP [...] odebrał P.S. Wskazany został numer przesyłki, określony został rodzaj pisma (decyzja), który zawierała przesyłka. Duplikat zawiera podpis kontrolera wskazanego z imienia i nazwiska, jak również podpis doręczającego, a także został opatrzony pieczęcią Urzędu Pocztowego [...]. Brak przesłanek do uznania, że dokument ten nie stanowi dowodu potwierdzenia odbioru w dniu 14 października 2014 r. przedmiotowej przesyłki przez P.S. W sytuacji sporządzenia duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki dokument ten podpisuje osoba w imieniu podmiotu wystawiającego duplikat na podstawie posiadanych dokumentów potwierdzających dokonanie doręczenia przesyłki. Błędne jest stanowisko pełnomocnika skarżących, że podpis na duplikacie winien zostać złożony przez osobę upoważnioną do odbioru pisma.
Zdaniem Sądu I instancji, Minister prawidłowo ocenił sporny duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję pierwszej instancji i w oparciu o jego treść dokonał ustalenia daty doręczenia decyzji pierwszej instancji.
Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Oznaczałoby bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która uzyskała przymiot trwałości (art. 16 § 1 kpa). W tym stanie rzeczy przyjdzie stwierdzić, że decyzja z [...] października 2014 r. w dacie wniesienia odwołania przez skarżących miała już walor ostateczności.
Skargę kasacyjną wywiedli F.S. i A.S., reprezentowani przez r. pr. M.O., którzy zaskarżyli wyrok IV SA/Wa 2274/15 w całości, zarzucając naruszenie:
I. na mocy art. 174 pkt 1 ppsa przepisów prawa proceduralnego w toku postępowania administracyjnego, przez to, że Sąd I instancji dokonał błędnej oceny kontroli zastosowania przepisów prawa przez organ administracji publicznej:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 39 kpa w wyniku uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że postąpiono właściwie zaniechając doręczenia przez organ I instancji pisma (decyzji) za pokwitowaniem i niezwrócenie na ten fakt uwagi przez organ II instancji;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 40 § 2 zd. 1 kpa przez przyjęcie przez Sąd I instancji, że właściwe było w postępowaniu administracyjnym działanie polegające na nieustaleni przez organ I i II instancji czy przesyłka zawierająca decyzję została doręczona ustanowionemu przez skarżących pełnomocnikowi;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 42 § 1 kpa polegające na uznaniu przez
Sąd I instancji, że brak w aktach niniejszej sprawy dokumentu jednoznacznie potwierdzającego fakt doręczenia decyzji będącej przedmiotem skargi osobie fizycznej w miejscu jej zamieszkania nie jest uchybieniem;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 46 § 1 kpa przez przyjęcie przez Sąd I instancji, że istnienie braku własnoręcznego podpisu osoby upoważnionej (odbierające pismo) wraz ze wskazaniem daty pisma nie jest naruszeniem prawa;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z § 31 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. 2013. 545, dalej rozporządzenie) polegające na tym, że Sąd I instancji nie zwrócił uwagi, że organ administracji publicznej I instancji doręczając decyzję, nie spełnił wymagań określonych tym przepisem, zaś organ II instancji nie doszukał się uchybienia;
6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 76 § 1 kpa przejawiające się w uznaniu przez Sąd I instancji, że duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru posiada cechy dokumentu urzędowego tj. zawierające dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone; a w konsekwencji naruszenie:
7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 134 zd. 1 kpa polegające na uznaniu przez Sąd I instancji, że istnieją wystarczające przesłanki by przyjąć, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, a co za tym idzie możliwe było wydanie postanowienia przez organ administracji publicznej w II instancji w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania;
8. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 77 § 1 kpa w wyniku niezwrócenia uwagi przez Sąd I instancji na nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia faktycznej daty doręczenia decyzji będącej przedmiotem odwołania przez organy administracji publicznej;
9. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 7 kpa w wyniku przyjęcia przez Sąd I instancji, że w toku postępowania administracyjnego skutkującego wydaniem postanowienia w trybie art. 134 kpa udało się osiągnąć prawdę obiektywną, co jest konsekwencją wadliwego zastosowania art. 77 § 1 kpa, przy tym nastąpiła zbyt swobodna analiza materiału dowodowego;
10. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 80 kpa przejawiające się w zaniechaniu przyjęcia przez Sąd I instancji, że nastąpiło przez organ II instancji zgromadzenie dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy oraz uznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że nie było konieczne uzyskanie takich dokumentów jak karta doręczeń, oświadczenie listonosza o przekazaniu przesyłki poleconej itp.;
11. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 8 kpa w skutek uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że prowadzenie postępowania przed organem administracji publicznej w II instancji hołdowało zasadzie zaufania stron do organów władzy publicznej;
12. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 15 kpa oraz art. 78 Konstytucji przez zaniechanie uznania przez Sąd I instancji, że na skutek wydania przez organ administracji publicznej II Instancji postanowienia bez wnikliwej analizy materiału dowodowego narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Zatem nie zwrócono uwagi na to, że zaskarżone skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie narusza przepisy procesowe w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
II. na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy:
1. art. 141 § 4 ppsa polegające na tym, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie wskazał wszelkich okoliczności przemawiających za oddaleniem skargi;
2. art. 151 ppsa w wyniku nieuwzględnienia skargi przez Sąd I instancji, a w konsekwencji jej oddalenie, mimo że istnieją przesłanki do uchylenia zaskarżonego skargą postanowienia organu administracji publicznej, a zatem błędnie zinterpretowano treść powołanego przepisu;
3. art. 106 § 3 ppsa przez zaniechanie przeprowadzenia zawnioskowanych przez strony dowodów albo dopuszczenie określonych dowodów z urzędu, w szczególności że nie wpłynęłoby to na przedłużenie postępowania, a było niezbędne do pełnego wyjaśnienia sprawy;
4. art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 250 § 1 zd. 2 kpc przejawiające się w zaniechaniu zwrócenia się do instytucji zajmującej się wystawianiem dokumentów urzędowych w zakresie doręczania pism w postępowaniu administracyjnym celem uzyskania dokumentu w przypadku gdy skarżący uzyskać go nie mogą.
Skarżący kasacyjnie wnieśli o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów reprezentacji wg norm przepisanych.
Uczestnik postępowania "A" S.A., reprezentowana przez r. pr. P.M. wniosła o oddalenie skargi w całości i zasądzenie kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego wg norm przepisanych (k. 89-90, 115 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na sposób ich sformułowania. W doktrynie trafnie wskazuje się, że art. 174 ppsa stauuje dwie odrębne podstawy wniesienia skargi kasacyjnej. Nie jest dopuszczalne przemienne (bez zachowania koniecznej odrębności obu podstaw skargi kasacyjnej) przytaczanie ich na poparcie argumentacji pomijającej rozdzielność tych podstaw (wyrok NSA z 21.2.2005 r., GSK 1310/04, akceptowany przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 736, nb 5, 6). Autor skargi kasacyjnej podnosi zarzuty "na mocy art. 174 pkt 1 ppsa" ["1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie"], jednak formułując zarzuty w pkt I. 1 do 12 (s. 2-4 akapit 1 skargi kasacyjnej) wskazuje w istocie wyłacznie na naruszenie przepisów prawa procesowego. Wskazuje na to dodatkowo, podsumowując tę cześć zarzutów słowami "Zatem nie zwrócono uwagi na to, że zaskarżone skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie narusza przepisy procesowe w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy" (s. 4 akapit 2 skargi kasacyjnej), co przemawia za przyjęciem, że zarzuty te winny być podniesione w ramach drugiej (art. 174 pkt 2 ppsa) podstawy kasacyjnej. Mimo że w każdym z tych 12 zarzutów wskazano jako normy odniesienia "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa", to w żadnym z nich nie wskazano norm prawa materialnego jako norm dopełnienia, a było to konieczne przy wskazywaniu litery a punktu 1 § 1 art. 145 ppsa.
We wszystkich dwunastu zarzutach (w pkt I. 1 do 12) z drugiej postawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 ppsa) skarżący kasacyjnie wskazał te same wzorce kontroli w zakresie norm odniesienia, błędnie przywołując literę a punktu 1 § 1 artykułu 145 ppsa. W tym stanie rzeczy należało rozpoznać wszystkie 12 zarzutów innych naruszeń przepisów postępowania, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy, wyciągając normę dopełnienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa) przed nawias.
Istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 76 § 1 kpa, bowiem skarżący kasacyjnie kwestionują, że duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru posiada cechy dokumentu urzędowego. Ten kluczowy dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej zarzut okazał się niezasadny. W orzecznictwie Sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru jest dokumentem urzędowym (przykładowo – prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7.9.2015 r. IV SA/Wa 1776/16, na które to postanowienie zażalenie oddalił Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 25.10.2016 r.; postanowienie NSA z: 11.4.2011 r. II FSK 2174/09; 9.3.2016 r. I FZ 6/16; 25.10.2016 r. II OZ 1217/16, cbosa). Zarówno pismo Poczty Polskiej S.A. w postępowaniu reklamacyjnym, jak i duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru mają charakter dokumentu urzędowego, bowiem stanowią wynik rozpatrzenia reklamacji pocztowej w sposób przewidziany prawem i w zakresie działania podmiotu, który wyjaśnień udzielił, poświadczając tym samym zaistnienie określonych faktów. W związku z tym dokumenty te stanowią dowody stwierdzające w sposób wystarczający i jednoznaczny doręczenie przesyłki adresatowi w konkretnym dniu (art. 76 § 1 kpa). Duplikat nadesłany w wyniku reklamacji przez Urząd Pocztowy [...], opatrzony jest pieczęcią podłużną tego Urzędu; numerem przesyłki poleconej, oznaczeniem rodzaju pisma: "Decyzja"; numer pisma: "[...]"; z dnia: "[...].10.2014 r."; wskazaniem imienia, nazwiska i adresu adresata ("P.S., ul. [...]"); zakreśleniem informacji "1. Wymienioną wyżej przesyłkę doręczyłem(Am): a) adresatowi osobiście"; datą "14.10.14" i podpisem doręczyciela "dor. W.". Na duplikacie Kontroler K.B. umieściła własnoręcznie informację "14.10.14 odebrał P.S. – potwierdza się z urzędu", opatrzyła datą potwierdzenia 24.11.14 i opatrzyła swą imienną pieczęcią z podaniem stanowiska. Wszystkie te cechy decydują o mocy dowodowej dokumentu urzędowego. Organ administracji publicznej nie może dowolnie odrzucić, bez przeprowadzenia przeciwdowodu, istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Nieznanie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym stanowi naruszenie prawa procesowego (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2016, s. 406, nb 6).
Organ odwoławczy nie miał obowiązku prowadzić dowodu z karty doręczeń ani oświadczenia listonosza o przekazaniu przesyłki poleconej. Oświadczenie listonosza zawarte jest wprost w duplikacie. Nietrafnie autor skargi kasacyjnej podnosi, że skarżący nie mieli możliwości uzyskania karty doręczeń. Obowiązkiem skarżących było zwrócić się z reklamacją do właściwego pocztowego urzędu oddawczego, skoro uważali, że adresat nie otrzymał przesyłki. Brak prawnych przeszkód, by Urząd Pocztowy nie udostępnił skarżącym uwierzytelnionego odpisu karty doręczeń, zgodnie z powszechnie przyjętą praktyką, anonimizując dane innych adresatów. Przeszkodą po temu nie był § 31 rozporządzenia. Skarżący znali także numer przesyłki poleconej, mogli zatem bez trudu uzyskać wydruk ze strony "Śledzenie przesyłek..." Poczty Polskiej. Skoro skarżący nie przedłożyli żadnego dowodu, prowadzącego do obalenia domniemania prawdziwości duplikatu, Minister nie miał obowiązku poszukiwać dalszych dowodów potwierdzających fakt doręczenia przesyłki adresatowi w miejscu jego zamieszkania, skutecznie udowodniony duplikatem. Czyni to zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 39, 40 § 1 i 2 zd. 1, art. 46 § 1, At. 7 i 77 § 1, art. 80 kpa i § 31 rozporządzenia. W sprawie nie doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 8 kpa), ani zasady dwuinstancyjności (art. 15 kpa w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483, sprost. z 2001 r. nr 28, poz. 319, zm. z 2006 r. nr 200, poz. 1471, z 2009 r. nr 114, poz. 946), skoro to błąd pełnomocnika pozbawił skarżących możliwości skutecznego wniesienia odwołania.
Zaskarżony wyrok nie narusza art. 106 § 3 ani art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 250 § 1 zd. 2 kpc. Sąd I instancji nie miał obowiązku prowadzić dowodów wnioskowanych przez skarżących, skoro domniemanie prawdziwości duplikatu nie zostało skutecznie podważone. Dla uniknięcia zbędnych powtórzeń należy odwołać się do wyżej przedstawionych rozważań co do niezaistnienia sytuacji, w której "strona sama nie może go [dokumentu] uzyskać".
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi art. 141 § 4 ppsa i poddaje się kontroli stron i kontroli instancyjnej.
Art. 151 ppsa zawiera normę wynikową. Skoro skarga nie zasługiwała na uwzględnienie w całości, Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 151 ppsa.
Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.
Przepisy art. 203 i nast. ppsa nie dają podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI