I OSK 1096/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że zwolnienie żołnierza ze służby wojskowej wymagało formalnego zwolnienia ze zajmowanego stanowiska, a nie tylko likwidacji etatu i odmowy przyjęcia nowej propozycji.
Skarżący, M. D., został zwolniony z zawodowej służby wojskowej po likwidacji jego stanowiska i odmowie przyjęcia innej propozycji. Sąd I instancji uznał zwolnienie za zasadne. NSA uchylił jednak wyrok WSA, stwierdzając, że kluczowe było formalne zwolnienie żołnierza z zajmowanego stanowiska, czego zabrakło w postępowaniu administracyjnym. Bez tego formalnego kroku, odmowa przyjęcia nowej propozycji nie mogła stanowić podstawy do zwolnienia ze służby na podstawie art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. D. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Podstawą zwolnienia był art. 111 pkt 7 ustawy o zawodowej służbie wojskowej, który przewiduje zwolnienie w przypadku odmowy pełnienia służby na równorzędnym lub wyższym stanowisku, gdy żołnierz został zwolniony z zajmowanego stanowiska. Sąd I instancji uznał, że stanowisko skarżącego zostało zlikwidowane w wyniku zmian organizacyjnych, a jego odmowa przyjęcia proponowanego stanowiska była podstawą do zwolnienia. NSA uchylił jednak wyrok WSA. Sąd kasacyjny wskazał, że kluczowym błędem było niezastosowanie art. 45 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy pragmatycznej, które wymagają formalnego zwolnienia żołnierza z zajmowanego stanowiska przed podjęciem dalszych kroków. W tej sprawie, mimo likwidacji stanowiska skarżonego z dniem 1 listopada 2003 r., brak było dokumentu potwierdzającego formalne zwolnienie go z tego stanowiska. Dopiero po takim zwolnieniu odmowa przyjęcia nowej propozycji mogłaby stanowić podstawę do zwolnienia ze służby. NSA uznał, że WSA błędnie przyjął, iż sama likwidacja etatu i odmowa przyjęcia nowej propozycji wystarczą do zwolnienia ze służby, pomijając wymóg formalnego zwolnienia z dotychczasowego stanowiska.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, likwidacja stanowiska i odmowa przyjęcia nowej propozycji nie są wystarczające. Konieczne jest formalne zwolnienie żołnierza z zajmowanego stanowiska, zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej, w powiązaniu z art. 45 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, wymaga wieloetapowego postępowania, w tym wydania decyzji o zwolnieniu żołnierza z zajmowanego stanowiska. Brak takiego dokumentu w aktach sprawy uniemożliwiał zastosowanie przepisu o zwolnieniu ze służby z powodu odmowy przyjęcia innego stanowiska.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa pragmatyczna art. 111 § pkt 7
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o zawodowej służbie wojskowej
Wymaga formalnego zwolnienia z zajmowanego stanowiska jako przesłanki do zwolnienia ze służby w przypadku odmowy przyjęcia innego stanowiska.
ustawa pragmatyczna art. 45 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o zawodowej służbie wojskowej
Określa likwidację stanowiska jako podstawę do zwolnienia żołnierza z zajmowanego stanowiska.
ustawa pragmatyczna art. 45 § ust. 3
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o zawodowej służbie wojskowej
Określa, że żołnierz zwolniony ze stanowiska lub pozostający w rezerwie kadrowej jest zwalniany ze służby w przypadku odmowy pełnienia służby na innym równorzędnym lub wyższym stanowisku.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1 zd. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa pragmatyczna art. 169
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o zawodowej służbie wojskowej
ustawa pragmatyczna art. 115 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o zawodowej służbie wojskowej
ustawa pragmatyczna art. 115 § ust. 4
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o zawodowej służbie wojskowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej, ponieważ nie wydano formalnej decyzji o zwolnieniu skarżonego z zajmowanego stanowiska służbowego, co jest warunkiem koniecznym do zastosowania tego przepisu. Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji, w tym dowolność ustaleń faktycznych i nieprawidłowe ustalenie daty wszczęcia postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumenty Sądu I instancji dotyczące zasadności zwolnienia ze służby na podstawie likwidacji stanowiska i odmowy przyjęcia nowej propozycji, bez uwzględnienia wymogu formalnego zwolnienia z dotychczasowego stanowiska.
Godne uwagi sformułowania
Skoro w aktach sprawy nie ma dokumentu potwierdzającego formalne zwolnienie skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego, to organ administracji publicznej nie miał prawa zastosować w prowadzonym postępowaniu administracyjnym art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej, gdyż nie zostały spełnione wszystkie warunki w nim określone. W myśl art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy pragmatycznej żołnierza zawodowego zwalnia się z zajmowanego stanowiska służbowego, gdy zlikwidowano zajmowane przez niego stanowisko służbowe. Z art. 45 ust. 3 cytowanej ustawy wynika natomiast, że żołnierza zawodowego zwolnionego ze stanowiska służbowego [...] zwalnia się z zawodowej służby wojskowej, gdy odmówi pełnienia służby na innym równorzędnym lub wyższym stanowisku. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2005 r. była decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...], którą organ administracji utrzymał częściowo w mocy rozkaz Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...], dotyczący zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej na podstawie art.111 pkt 7 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy pragmatycznej.
Skład orzekający
Irena Kamińska
sprawozdawca
Joanna Runge - Lissowska
członek
Jolanta Rajewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi formalne przy zwalnianiu żołnierzy zawodowych ze służby w przypadku likwidacji stanowiska i odmowy przyjęcia nowej propozycji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i przepisów ustawy o zawodowej służbie wojskowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne procedury w prawie administracyjnym, nawet w kontekście wojskowym. Pokazuje, że 'duch prawa' musi iść w parze z 'literą prawa'.
“Wojsko musi przestrzegać procedur: nawet likwidacja etatu nie usprawiedliwia zwolnienia bez formalnego kroku.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1096/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-05-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-07-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Irena Kamińska /sprawozdawca/ Joanna Runge -Lissowska Jolanta Rajewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 185 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Irena Kamińska (spr.) Joanna Runge - Lissowska Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1517/05 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Ministra Oborny Narodowej na rzecz M. D. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 23 marca 2006r., wydanym w sprawie o sygn. akt II S.A./Wa 1517/05, oddalił skargę M. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...]., Nr [...], w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 111 pkt 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o zawodowej służbie wojskowej (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), nazywanej dalej ustawą pragmatyczną. Zgodnie z jego brzmieniem, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej w przypadku odmowy pełnienia służby na równorzędnym lub wyższym stanowisku służbowym, w razie zwolnienia z zajmowanego stanowiska, z powodu likwidacji zajmowanego przez niego stanowiska służbowego. Definicję stanowiska służbowego określa art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy pragmatycznej. Wedle jego brzmienia stanowisko służbowe, to usytuowanie żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej, z określonymi dla tego stanowiska: a) nazwą, b) stopniem etatowym, c) wymaganiami kwalifikacyjnymi, d) opisem stanowiska, e) grupą uposażenia, f) korpusem osobowym, g) grupą osobową. Tak więc, podane w przepisie elementy wskazują, jakie stanowisko służbowe pełnił oficer. Z akt sprawy wynika, iż ostatnio [...] M. D., nazywany dalej skarżącym zajmował stanowisko służbowe starszego oficera [...] ([...]). Świadczą o tym dokumenty z przebiegu służby skarżącego znajdujące się w aktach osobowych. Skarżący pełnił na tym stanowisko służbę od chwili wejścia w życie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...], nr [...], wyznaczającej oficera na nowe stanowisko służbowe w strukturach wojskowych i do czasu likwidacji stanowiska na mocy rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia 26 lipca 2002 r., nr [...], w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w wojskowych komendach uzupełnień. Skarżący nie kwestionował miejsca swojego usytuowania w hierarchii służbowej. W tej sytuacji Sąd I instancji przyjął, iż stanowiskiem służbowym zajmowanym przez oficera było stanowisko zajmowane w [...]. Stanowisko to uległo likwidacji w związku z rozformowaniem jednostki wojskowej, w której pełnił on służbę. Ustawodawca nie określił definicji rozformowania jednostki wojskowej. Zdaniem orzecznictwa sądów administracyjnych rozformowanie oznacza reorganizację jednostki wojskowej (wyrok NSA o sygn. akt II SA 1854/99 i wyroki WSA w Warszawie sygnatury akt II SA/Wa 1972/04 i II SA/Wa 2512/04). Z akt sprawy wynika, że rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia 26 lipca 2002 r. jednostka wojskowa uległa rozformowaniu. W związku z tym Sąd I instancji uznał za zasadne zbadać czy istotnie stanowisko zajmowane przez skarżącego uległo likwidacji. Odwołując się do dokumentów przesłanych przez organ, Sąd I instancji stwierdził, że przed reorganizacją [...], w której pełnił służbę oficer, składała się z trzech sekcji i kancelarii tajnej, w tym [...], w której na stanowisku starszego oficera pełnił służbę skarżący. Po rozformowaniu [...] składał się tylko z dwóch wydziałów, przy czym zadania dwóch sekcji: [...] i [...] przejął [...]. W nowej strukturze jednostki nie przewidziano w ogóle stanowiska starszego oficera. Wobec powyższego Sąd I instancji przyjął, iż stanowisko służbowe zajmowane przez skarżącego uległo likwidacji. Organ miał więc prawo do tego, aby zaproponować mu równorzędne stanowisko służbowe, a wobec odmowy wyrażenia zgody objęcia takiego stanowiska, złożonej w oświadczeniu z dnia 01 lutego 2005 r., zwolnić skarżącego ze służby. Odnosząc się do zarzutu zastosowania wobec skarżącego przepisów niewłaściwej ustawy, Sąd I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 169 ustawy pragmatycznej do spraw rozpoczętych po dniu 01 lipca 2004 r. stosuje się tylko przepisy tej ustawy. Sprawa zwolnienia skarżącego ze służby rozpoczęła się z chwilą przeprowadzenia rozmowy, podczas której zaproponowano mu objęcie równorzędnego stanowiska służbowego [...] w [...]. Rozmowa ta została przeprowadzona w dniu 01 lutego 2005 r., a więc siedem miesięcy po terminie wyznaczonym przez przepis art. 169 ustawy pragmatycznej. Dodatkowo Sąd I instancji wskazał, iż zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych, datą rozpoczęcia postępowania z urzędu, a taki charakter miało postępowania o zwolnienie oficera ze służby, jest data pierwszej czynności w sprawie, o której powiadomiono stronę (por. M. Jaśkowska, A Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Zakamycze 2002 s. 388). Sąd I instancji uznał, że w rozpatrywanej sprawie była to rozmowa przeprowadzona ze skarżącym w dniu 01 lutego 2005 r. Tak więc, zarzut zastosowania niewłaściwej ustawy wobec skarżącego był bezzasadny. Pismem z dnia 15 czerwca 2006 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.): art. 111 pkt 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o zawodowej służbie wojskowej (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) w związku z art. 45 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 powyższej ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Skarżący podał, że organ uprawniony nie wydał i nie doręczył skarżącemu decyzji o zwolnieniu go z zajmowanego stanowiska służbowego. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania ujętych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a oraz w związku z art. 133 § zd. 1 w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a oraz w związku z art. 233 § 1 K.p.c., co miało wpływ na wynik sprawy z powodu dowolności dokonanych w sprawie ustaleń, które przekroczyły dopuszczalne granice swobody oceny materiału dowodowego przez orzekający Sąd. Wadliwość wyroku z powodu naruszenia przytoczonych przepisów postępowania, była zdaniem skarżącego, konsekwencją nie dostrzeżenia przez Sąd I instancji, że - z chwilą faktycznej likwidacji stanowiska służbowego skarżącego - dnia 01 listopada 2003r., organ z urzędu postępowanie o usytuowanie skarżącego na nowym stanowisku służbowym kontynuował. Badał możliwości wyznaczenia skarżącego na inne odpowiednie stanowisko służbowe. Realnym wyrazem podjętego działania była, przedstawiona skarżącemu w dniu 01 lutego 2005 r., propozycja objęcia stanowiska równorzędnego, - sprawa usytuowania skarżącego na stanowisku służbowym i/lub zwolnienie go ze służby wobec braku stanowisk nie rozpoczęła się dopiero po dniu 01 lipca 2004 r., lecz zaczęła się i trwała najpóźniej od dnia 29 listopada 2003 r. (bowiem bez wątpienia od tego dnia skarżący pozostawał - de facto, chociaż nie de iure - poza stanowiskiem służbowym, nie będąc w tym okresie w dyspozycji), - Sąd I instancji nie ustalił bezstronnie daty pierwszej czynności w sprawie usytuowania skarżącego na stanowisku służbowym i/lub zwolnienia go wobec braku stanowisk ze służby wojskowej, gdyż data 01 lutego 2005 r. nie była pierwszą czynnością podjętą przez organ w sprawie skarżącego, który uprzednio przyjął składaną pozorną propozycję objęcia innego stanowiska służbowego. Nawiązując do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego skarżący podkreślił, że w sprawie nie zaistniały warunki do zastosowania przepisu art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej, ponieważ przepis ten dla jego zastosowania wymaga uprzedniego zwolnienia żołnierza zawodowego z zajmowanego stanowiska służbowego. Przyczyny zwolnienia ze stanowiska służbowego zostały wyszczególnione w art. 45 ust. 1 - 3 cytowanej ustawy. W art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy pragmatycznej wskazano przypadek "zlikwidowania zajmowanego przez żołnierza stanowiska służbowego". Zgodnie z art. 45 ust. 3 tejże ustawy "żołnierza zawodowego zwolnionego ze stanowiska służbowego w przypadkach wymienionych w ust. 1 i 2 oraz żołnierza zawodowego pozostającego w rezerwie kadrowej zwalnia się z zawodowej służby wojskowej, gdy odmówi pełnienia służby na innym równorzędnym lub wyższym stanowisku". Skarżącemu nigdy nie doręczono decyzji o zwolnieniu go ze stanowiska służbowego. Skarżący zwrócił uwagę na doręczoną mu decyzję dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z dnia [...], Nr [...], stanowią wypowiedzenie stosunku służbowego. W tej decyzji powiadomiono skarżącego, że jednostka wojskowa, w której pełnił służbę podlega, na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia 26 lipca 2002 r., Nr [...], przeformowaniu. W tym czasie skarżący nie otrzymał decyzji o zwolnieniu ze stanowiska służbowego. Stanowisko pozostawało nadal w [...] do dnia 01 listopada 2003 r., ponadto Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...], Nr [...], uchylił wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej decyzją z dnia [...], Nr [...], i umorzył postępowanie. Po tej dacie skarżący nie otrzymał decyzji o zwolnieniu go z zajmowanego stanowiska służbowego. Mając na uwadze stan faktyczny sprawy, skarżący podkreślił, że skuteczne zastosowanie w sprawie art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej wymaga uprzedniego wydania decyzji o zwolnieniu żołnierza ze stanowiska służbowego. W przedmiotowej sprawie zajmowane przez skarżącego stanowisko uległo likwidacji w dniu 01 listopada 2003 r. Po tej dacie skarżący powinien otrzymać decyzję o zwolnieniu go z zajmowanego stanowiska służbowego. Opisana sytuacja w połączeniu z odmową przyjęcia stanowiska służbowego w [...] byłaby podstawą do przyjęcia, że w sprawie zostały spełnione ustawowe warunki do obligatoryjnego zwolnienia skarżącego ze służby. Skarżący podkreślił, że Sąd I instancji, rozstrzygając sprawę, pomylił rozformowanie jednostki wojskowej (likwidację wszystkich etatów) z jej przeformowaniem (likwidację części etatów dotąd w tej jednostce występujących). Skarżący wskazał, że stanowisko służbowe zajmowane przez skarżącego uległo co prawda likwidacji, jednak nie nastąpiło formalne zwolnienie skarżącego z zajmowanego stanowiska. To stwierdzenie pozwoliło skarżącemu uznać za nietrafne stanowisko stanowisku Sądu I instancji, który w swoim uzasadnieniu przyjął, że "wobec odmowy wyrażenia zgody objęcia takiego stanowiska złożonej w oświadczeniu z dnia 01 lutego 2005 r. organ mógł zwolnić oficera ze służby" na podstawie art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej. Przedstawione powyżej zarzuty wobec wyroku Sądu I instancji były w ocenie skarżącego aktualne także przy założeniu, że w sprawie skarżącego nie miał zastosowania przepis art. 169 ustawy pragmatycznej. Tego rodzaju stanowisko sądu może wydawać się dyskusyjne, gdyż z chwilą faktycznej likwidacji stanowiska skarżącego (dnia 01 listopada 2003 r.), po uchyleniu wypowiedzenia i umorzeniu postępowania w sprawie rozwiązania wypowiedzeniem stosunku służbowego z powodu likwidacji stanowiska służbowego skarżącego (dnia 28 listopada 2003 r.), organ z urzędu postępowanie o usytuowanie skarżącego na nowym stanowisku służbowym najprawdopodobniej kontynuował, nieśpiesznie badając możliwości jego wyznaczenia na inne odpowiednie stanowisko. Realnym wyrazem tych starań była dopiero propozycja stanowiska równorzędnego, przedstawiona skarżącemu w dniu 01 lutego 2005 r. Sprawa usytuowania skarżącego na stanowisku służbowym i/lub zwolnienia go wobec braku stanowisk ze służby nie rozpoczęła się dopiero po dniu 01 lipca 2004 r., lecz zaczęła się od dnia 29 listopada 2003 r., gdyż od tego dnia skarżący pozostawał poza stanowiskiem służbowym, nie pozostając w dyspozycji. Zdaniem skarżącego Sąd I instancji nie ustalił prawidłowo daty pierwszej czynności w sprawie usytuowania na stanowisku służbowym i/lub zwolnienia go ze stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę kasacyjną należy uznać za zasadną. Skarżący skargę kasacyjną oparł na obydwu podstawach prawnych wymienionych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), nazywanej dalej p.p.s.a. Podał, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. oraz art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego oraz z naruszeniem prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. przepisów art. 111 pkt 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o zawodowej służbie wojskowej (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) w związku z art. 45 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 tejże ustawy. Ponieważ skarżący swoją skargę kasacyjną oparł na obydwu podstawach kasacyjnych, rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego. Zgodnie z treścią art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawę skargi kasacyjnej stanowić może zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z literatury przedmiotu oparcie skargi kasacyjnej na powyższej podstawie kasacyjnej jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny, przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. W rozpatrywanej sprawie skarżący zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. czyli postawił zarzut uchybienia przepisom postępowania sądowoadministracyjnego przez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przepisów przez organ w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Skarżący, stawiając taki zarzut, jako normę odniesienia powinien podać stosowny przepis Kodeksu postępowania administracyjnego, który, w jego ocenie, został naruszony w postępowaniu przed organami administracji publicznej. (Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006 r., str. 371) W związku z tym, że w rozpatrywanej skardze kasacyjnej skarżący nie wskazał uchybień organu administracji publicznej które zostały pominięte lub niezauważone przez Sąd I instancji, a które mogły zaważyć na treści wydanego rozstrzygnięcia, Naczelny Sąd Administracyjny nie może przychylić się do sformułowanego zarzutu naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego: art. 141 § 4 p.p.s.a w związku z art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. Sąd I instancji zastosował się do obowiązku nałożonego na niego przez przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i w uzasadnieniu wydanego orzeczenia przedstawił stan sprawy ustalony na podstawie zebranego w trakcie postępowania administracyjnego materiału dowodowego. Kompletności akt sprawy skarżący nie kwestionował. Ponadto Sąd I instancji przedstawił zarzuty podniesione w skardze, stanowiska stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jednocześnie należy podkreślić, że oparty na tych przepisach zarzut błędnej oceny materiału dowodowego, w wyniku której Sąd I instancji przyjął, że art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej mógł być podstawą zwolnienia skarżącego ze służby, został niewłaściwie wskazany jako podstawa naruszenia przepisów postępowania. W rzeczywistości odnosi się on do naruszenia przepisów prawa materialnego. Oddzielnego potraktowania wymaga podane przez skarżącego uzasadnienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Jego przedmiotem skarżący objął jedynie tę część orzeczenia, w której Sąd I instancji podał, iż nie stwierdził naruszenia przez organ administracji art. 169 ustawy pragmatycznej. Naczelny Sąd Administracyjny przychyla się do tego rozstrzygnięcia. W myśl art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z wszczęciem postępowania administracyjnego z urzędu, które następuje wskutek podjęcia pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ administracji publicznej, który według swej oceny jest właściwy do jej załatwienia w drodze decyzji administracyjnej, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę. (por. postanowienie Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 04 marca 1981 r., S.A. 654/81,ONSA 1981, nr 1, poz. 15). Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2005 r. była decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...], którą organ administracji utrzymał częściowo w mocy rozkaz Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...], dotyczący zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej na podstawie art.111 pkt 7 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy pragmatycznej. Czynnością poprzedzającą zwolnienie skarżącego ze służby wojskowej była przeprowadzona z nim rozmowa w dniu 01 lutego 2005 r., w czasie której zaproponowano skarżącemu objęcie równorzędnego stanowiska służbowego. Brak zgody skarżącego był przyczyną skierowania przez Dowódcę Wojsk Lądowych w dniu 14 lutego 2005 r. wniosku do Szefa Sztabu Generalnego WP o jego zwolnienie. W dniu [...] rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Daty podejmowanych czynności wykluczają zastosowanie w sprawie przepisu art. 169 ustawy pragmatycznej, który stanowi, że sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem 01 lipca 2004 r., prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych. Powołanie się przez skarżącego na treść art. 174 pkt 1 p.p.s.a., oznacza zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym zrozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2001 r., sygn. akt I CKN 102/99) W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji błędnie przyjął, że likwidacja zajmowanego przez skarżącego stanowiska służbowego oraz niewyrażenie przez niego zgody na objęcie zaproponowanego mu stanowiska służbowego wystarczyły do uznania, że w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej. Przyjęcie takiej tezy było konsekwencją pominięcia treści przepisów art. 45 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy pragmatycznej. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżący zawodową służbę wojskową pełnił ostatnio na stanowisku służbowym: Starszy Oficer - [...]. W związku z wprowadzeniem zmian organizacyjno - etatowych w wojskowych komendach uzupełnień, [...] rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia 26 lipca 2002 r. uległa przeformowaniu w nową strukturę organizacyjno - etatową. Stanowisko służbowe zajmowane przez skarżącego zlikwidowano z dniem 01 listopada 2003 r. W dniu 01 lutego 2005 r. przeprowadzono ze skarżącym rozmowę służbową, w trakcie której zaproponowano mu objęcie równorzędnego stanowiska służbowego: Szef [...] w [...]. W związku z odmową skarżącego pełnienia służby na wymienionym stanowisku służbowym Dowódca Wojsk Lądowych w dniu 14 lutego 2005 r. wystąpił do Szefa Sztabu Generalnego WP z wnioskiem w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Szef Sztabu Generalnego WP uwzględniając powyższy wniosek, rozkazem z dnia 07 marca 2005 r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 111 pkt 7 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy pragmatycznej zwolnił skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek odmowy pełnienia służby na równorzędnym stanowisku służbowym. Zgodnie z art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy pełnienia służby na równorzędnym lub wyższym stanowisku służbowym, w razie zwolnienia z zajmowanego stanowiska, w przypadkach, o których mowa w art. 45 ust. 1 -3 tejże ustawy. W myśl art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy pragmatycznej żołnierza zawodowego zwalnia się z zajmowanego stanowiska służbowego, gdy zlikwidowano zajmowane przez niego stanowisko służbowe. Z art. 45 ust. 3 cytowanej ustawy wynika natomiast, że żołnierza zawodowego zwolnionego ze stanowiska służbowego w przypadkach wymienionych w ust. 1 i 2 oraz żołnierza zawodowego pozostającego w rezerwie kadrowej zwalnia się z zawodowej służby wojskowej, gdy odmówi pełnienia służby na innym równorzędnym lub wyższym stanowisku. Ze wskazanych przepisów wynika, że postępowanie w sprawie ewentualnego zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej jest postępowaniem wieloetapowym. Jego wszczęcie może wymusić, jak w rozpatrywanej sprawie, likwidacja zajmowanego przez żołnierza zawodowego stanowiska służbowego. W konsekwencji właściwy organ wojskowy zostaje zobligowany do wydania decyzji, którą żołnierz zostaje zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego. Wykonanie tej czynności pozwala organowi na podjęcie kolejnych działań, których celem jest wyznaczenie żołnierza na inne stanowisko służbowe, stosownie do posiadanych przez niego kwalifikacji i doświadczenia zawodowego. Odmowa przyjęcia zaproponowanego stanowiska może być podstawą do zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że zajmowane przez skarżącego stanowisko służbowe uległo likwidacji z dniem 01 listopada 2003 r. Odmowa przez skarżącego wyrażenia zgody na wyznaczenie go na wskazane stanowisko nastąpiła w dniu 01 lutego 2005 r. W okresie pomiędzy tymi datami brak jest dokumentu potwierdzającego dokonanie przez organ wojskowy formalnego zwolnienia skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego. A skoro tak to w myśl art. 111 pkt 7 w związku z art. 45 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy pragmatycznej nie było podstaw do przeprowadzenia rozmowy, której przedmiotem była propozycja pełnienia służby na równorzędnym lub wyższym stanowisku służbowym, gdyż skarżący de facto nadal pozostawał na swoim stanowisku służbowym. Skoro w aktach sprawy nie ma dokumentu potwierdzającego formalne zwolnienie skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego, to organ administracji publicznej nie miał prawa zastosować w prowadzonym postępowaniu administracyjnym art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej, gdyż nie zostały spełnione wszystkie warunki w nim określone. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny nie może podzielić stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia przyjął, że w związku z likwidacją zajmowanego przez skarżącego stanowiska i brakiem jego zgody na objęcie zaproponowanego nowego stanowiska, organ administracji publicznej miał prawo zwolnić skarżącego ze służby. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji. Odnośnie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI