I OSK 1095/21

I OSK 1095/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/
Jolanta Rudnicka /przewodniczący/
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 99/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-12-02
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Dominik Więckowski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 99/20 w sprawie ze skargi D. R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2020 r., I SA/Wa 99/20 oddalił skargę D. R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła D. R., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego tj.:
a) art. 129 ust. 5 pkt. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2018.2204 ze zm.), dalej jako "u.g.n.", przez błędną wykładnię polegającą na błędnym przyjęciu, iż odszkodowanie, o którym mowa w tym przepisie, jest odszkodowaniem należnym tylko podmiotowi wywłaszczonemu, podczas gdy z treści tego przepisu takie ograniczenie podmiotowe nie wynika;
b) art. 37 ust. 10 "ustawy z dnia 24 kwietnia 2012 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym" przez zaakceptowanie jego błędnej wykładni dokonanej przez organ polegającej na przyjęciu, że spór w sprawie będącej przedmiotem decyzji winien rozstrzygnąć sąd powszechny, podczas gdy roszczenie skarżącej powinno być rozstrzygnięte w postępowaniu administracyjnym w związku z art. 84 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, na który powołał się organ pierwszej instancji w swojej decyzji stwierdzając, iż przepisem właściwym do dochodzenia roszczeń właścicieli nieruchomości związanych z ograniczeniem prawa własności w okolicznościach wskazanych przez skarżącą, tj. przymusowego zalesienia, jest art. 8 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 84 ust 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, w brzmieniu od dnia 1 stycznia 1999 r., którą to decyzję Sąd I instancji zaakceptował uznając, że nie narusza prawa;
2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 134 § 1 p.p.s.a. przez zawężenie rozstrzygnięcia do powołanej w skardze podstawy prawnej, tj. art. 129 ust. 5 pkt. 3 u.g.n., podczas gdy Sąd I instancji nie jest związany powołaną w skardze podstawą prawną i powinien dostrzec, że podstawę prawną zgłaszania roszczenia cywilnoprawnego w okolicznościach wskazanych przez skarżącą, tj. przymusowego zalesienia, jest także art. 84 ust 1 i 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska;
b) art. 28 k.p.a. przez uznanie, iż skarżąca kasacyjnie nie ma interesu prawnego w zgłoszeniu żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości wskazanej w uzasadnieniu skarżonego wyroku, w związku z art. 129 ust. 5 pkt. 3 u.g.n., w sytuacji gdy Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni tego przepisu, a pomiędzy sytuacją prawną skarżącej, a przedmiotem postępowania istnieje – uzasadnione treścią normy prawa materialnego, art. 129 ust. 5 pkt. 3 u.g.n. jak i art. 84 ust 1 i 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska – realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące ją zainteresowaną tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnioną do udziału w nim w charakterze strony;
c) art. 105 § 1 k.p.a. przez zaakceptowanie zastosowania przez organy administracji tego przepisu – umorzenia przez organ I instancji postępowania jako bezprzedmiotowego i utrzymanie przez organ odwoławczy w mocy decyzji umarzającej postępowanie, w sytuacji gdy w sprawie będącej przedmiotem skarżonego wyroku, a wcześniej decyzji organu I i II instancji występują wszystkie elementy materialnego stosunku prawa umożliwiające wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez jej rozstrzygnięcie;
d) art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie w sytuacji, kiedy w rozpoznawanej sprawie występują przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt a) i c) p.p.s.a. uzasadniające uchylenie decyzji w całości.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Powyższe zarzuty zostały szerzej umotywowane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Rekapitulując stan sprawy należy wskazać, iż skarżąca w niniejszej sprawie wystąpiła o ustalenie i wypłatę odszkodowania za uszczerbek w jej majątku wywołany ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości położonej w W. przy ul. Z., stanowiącej aktualnie działkę nr [...], obręb [...], dla której urządzona została księga wieczysta KW nr [...]. Działka ta w latach 40-tych XX wieku została zalesiona w związku z obowiązującymi wówczas na tym terenie postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gromady P. w gminie W. Przez co ograniczono możliwe sposoby jej dalszego wykorzystywania, w szczególności uniemożliwiając jej zabudowanie. Skarżąca nabyła przedmiotową nieruchomość 27 lipca 2005 r. od J. B., zaś 13 czerwca 2014 r. nabyła roszczenia majątkowe wchodzące w skład spadku po B. i B. B., którzy nabyli tę nieruchomość 6 września 1940 r. Skarżąca wskazała, że domaga się odszkodowania w związku z objęciem nieruchomości ochroną środowiskową, przez co nastąpiło "małe wywłaszczenie". Wysokość odszkodowania – według skarżącej – miała stanowić równowartość straty powstałej na skutek pozbawienia charakteru budowlanego ww. nieruchomości w wyniku wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla gruntu gromady P. w gminie W. Organy obu instancji rozpoznające niniejszą sprawę doszły do przekonania, że powyższy wniosek odszkodowawczy jest bezprzedmiotowy w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., a wszczęte w tej sprawie postępowanie administracyjne winno zostać umorzone. W tym zakresie wskazano m.in., iż brak jest podstaw materialnoprawnych do podejmowania przez organy administracji rozstrzygnięcia w sprawie przyznania odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, także dlatego, że zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2018.1945 ze zm.), dalej jako "u.p.z.p.", roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę wskutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy złożyć do gminy, a w wypadku braku porozumienia w tym zakresie – stosownie do art. 37 ust. 10 u.p.z.p. – spory w sprawach, o których mowa w art. 36 ust. 1-3 i ust. 5 p.p.z.p., rozstrzygają sądy powszechne. Jednoczenie organy wskazały, iż w niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie została pozbawiona prawa do nieruchomości, ta bowiem pozostaje przedmiotem jej własności, co potwierdza treść księgi wieczystej urządzonej dal tej nieruchomości, a tym samym sytuacja ta nie odpowiada treści art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., bowiem przepis ten przewiduje wydanie odrębnej decyzji o odszkodowaniu w sytuacji gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2020 r. oddalił skargę, potwierdzając poprawność podjętej w sprawie decyzji ale modyfikując argumentację przemawiającą za bezprzedmiotowością postępowania. Sąd wskazał, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie do stanów przeszłych jednak jedynie w stosunku do podmiotu, który został wywłaszczony. Skoro z okoliczności sprawy wynika, że zalesienie działki miało miejsce 80 lat temu, a skarżąca nabyła sporną nieruchomość w 2005 r., zaś ogół praw do spadku po jej właścicielach w 2014 r., to wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania w trybie art. 129 ust. 5 pkt. 3 u.g.n. nie może być uwzględniony, bowiem skarżąca nie ma interesu prawnego w zgłoszeniu żądania odszkodowawczego w powyższym trybie. Organ winien zatem odmówić wszczęcia wnioskowanego postępowania na podstawie art. 61a k.p.a., a jeśli je wszczął i prowadził, umorzyć je na podstawie art.105 k.p.a. Sąd I instancji wskazał także, że Istota rozstrzygnięcia w sprawie sprowadza się do tego, że uprawnienie do odszkodowania, o którym mowa w art.129 ust. 5 pkt. 3 u.g.n. nie przechodzi na inne osoby, a roszczenie o zapłatę odszkodowania przysługuje temu podmiotowi, który był właścicielem nieruchomości w dacie wywłaszczenia. Ponadto odszkodowanie ustalane na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie ma charakteru cywilnoprawnego i nie wchodzi w skład spadku. Aby mogło przejść na inne podmioty konieczne jest istnienie szczególnego przepisu ustawowego, który takie przejście umożliwiałby. Skoro przepisu takiego nie ma, to odszkodowanie, o którym mowa w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. jest należne tylko podmiotowi wywłaszczonemu.
Ocenę zarzutów kasacyjnych wypada rozpocząć od wskazania, iż szkody wyrządzone właścicielowi gruntu wskutek m.in. uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub wprowadzenia innego rodzaju ochrony środowiskowej, wynikające chociażby z uniemożliwienia, ograniczenia lub utrudnienia dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości, nie stanowią wywłaszczenia w rozumieniu art. 112 ust. 2 u.g.n. Nie stanowią także ograniczenia prawa własności, w rozumieniu art. 112 ust. 2 w związku z art. 124 – 126 u.g.n. Postanowienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego ustanawiające określone warunki ochrony środowiskowej nie powodują bowiem utraty tytułu prawnego do gruntu. Mogą one natomiast ograniczać prawo własności ale nie w sposób charakterystyczny dla wywłaszczenia, a więc tak jak aktualnie stanowią przepisy art. 124 – 126 u.g.n., lecz w zakresie planistycznym, limitując dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości lub ograniczając możliwość określonego zagospodarowania w przyszłości. Kwestia rozłączności ochrony prawnej w sytuacji wystąpienia powyższych rodzajów ograniczenia prawa własności wybrzmiała w sposób wyraźny w art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U.1980.3.6 ze zm.), dając właścicielowi nieruchomości, która znalazła się w strefie chronionej z uwagi na środowisko, możliwość żądania wykupu lub zamiany nieruchomości na inną, jeżeli korzystanie z niej w sposób dotychczasowy byłoby związane z istotnymi ograniczeniami lub utrudnieniami. Regulacja art. 84 ust. 1 i 2 ww. ustawy, jakkolwiek sprawie wykupu lub zamiany nieruchomości nadawała charakter administracyjny, w której rozstrzygały organy administracji, to wyraźnie wskazywała na wprowadzenie innego rodzaju ochrony praw właścicielskich niż ten dotychczas przewidziany dla wywłaszczenia nieruchomości. Sama konstrukcja żądań pochodzących od właściciela nieruchomości, a także posłużenie się pojęciami: żądanie wykupu czy cena wykupu, jednoznacznie wskazują, iż w razie zgłoszenia żądania wykupu nieruchomości nie przysługiwało właścicielowi odszkodowanie, nawet jeśli cena wykupu była ustalana i wypłacana według zasad określonych w przepisach o wywłaszczeniu (art. 84 ust. 2 ww. ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska).
W okolicznościach badanej sprawy wypada także zauważyć, iż ww. przepis art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska przestał obowiązywać w związku z derogacją ww. ustawy, ale przewidziana nim ochrona została przedłużona mocą art. 8 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.2001.100.1085 ze zm.). Przepis ten stanowił, że do roszczeń związanych z ograniczeniami sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną zasobów środowiska, powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przy czym roszczenia te przedawniają się z dniem 30 czerwca 2004 r. Regulacja ta wprowadzona została do ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, w celu umożliwienia dochodzenia roszczeń, które powstały w okresie obowiązywania ww. ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, jak również roszczeń wynikających z wcześniejszych regulacji prawnych, które nie zawierały przepisów umożliwiających ich dochodzenie. Powyższa regulacja prawna nie miała zatem charakteru odszkodowawczego, charakterystycznego dla przepisów wywłaszczeniowych, a właściciel ograniczony w sposobie korzystania z nieruchomości mógł żądać wykupu albo zamiany nieruchomości.
Z powyższych uwag wynikają dwie doniosłe konstatacje, istotne na gruncie okoliczności niniejszej sprawy. Pierwszą jest to, że roszczenia związane z ograniczeniami sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną środowiska, powstałe przed wejściem w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, przedawniły się 30 czerwca 2004 r. Przedawnienie roszczeń o wykup lub zamianę nieruchomości w związku z zalesieniem przedmiotowej nieruchomości w latach 40-tych XX wieku, nastąpiło zatem przed nabyciem tej nieruchomości przez skarżącą. Przedawnienie roszczenia, które mogło być dochodzone w sprawie administracyjnej, uzasadnia bezprzedmiotowość postępowania w tej sprawie w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Jakkolwiek powyższe kwestie nie były przedmiotem wypowiedzi Sądu I instancji, to nie sposób uznać, iż powyższe pominięcie mogło doprowadzić do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., skoro przepis art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska został derogowany, a dodatkowo roszczenie wskazane w tym przepisie nie będąc zgłoszone, przedawniło się 30 czerwca 2004 r. Powyższe kwestie nie mają zatem istotnego znaczenia w badanej sprawie, a ich pominięcie nie może być postrzegane jako naruszenie przepisów postępowania, o którym stanowi art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zatem nawet gdyby uznać, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. jako norma blankietowa miałby zastosowanie w niniejszej sprawie, jego dopełnieniem w przeszłości nie mógłby być ww. przepis art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Nie statuuje on bowiem regulacji odszkodowawczej w związku z wywłaszczeniem nieruchomości, a nadto roszczenie przysługujące w oparciu o ten przepis nie było zgłoszone w zakreślonym terminie i przedawniło się. Nietrafne są zatem zarzuty kasacji tyczące naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. i art. 84 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.
Drugą konstatacją jest to, że w okolicznościach badanej sprawy nie doszło do wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, w tym także ograniczenia prawa własności nieruchomości w sposób, który aktualnie opisują przepisy art. 124 – 126 u.g.n. to zaś oznacza, że podstawy roszczenia odszkodowawczego nie można upatrywać w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Celem powyższego przepisu jest bowiem umożliwienie otrzymania odszkodowania w przypadku pozbawienia prawa do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, gdy obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Przepis ten stwarza zatem możliwość zrealizowania obowiązku wypłaty odszkodowania, gdy przewidziane przez akt normatywny, będący podstawą wywłaszczenia, odszkodowanie nie zostało ustalone, a mamy do czynienia z wywłaszczeniem w rozumieniu obecnej Konstytucji RP oraz aktualnie obowiązujących przepisów o wywłaszczaniu (vide: wyrok NSA z dnia 21 lipca 2020 r., I OSK 3326/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Przepis ten uzależnia zatem ustalenie odszkodowania od łącznego spełnienia dwóch wymienionych w nim przesłanek – pozbawienia praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania oraz istnienia obowiązujących przepisów przewidujących ustalenie odszkodowania za tego rodzaju pozbawienie praw do nieruchomości. Obowiązek ustalenia odszkodowania winien zatem wynikać z przepisów obowiązujących w dacie pozbawienia praw do nieruchomości a nadto również z przepisów, które obecnie obowiązują (vide: wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2022 r., I OSK 1516/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Trafnie zatem organy administracji wskazywały, iż brak wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, tak w rozumieniu obecnej Konstytucji RP jak i w rozumieniu przepisów u.g.n. nie pozwala upatrywać w przepisie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. podstawy prawnej do przyznania skarżącej odszkodowania w związku z zalesieniem przedmiotowej nieruchomości na podstawie postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższa konstatacja przesądza o prawidłowości umorzenia postępowania w tej sprawie z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania. Nietrafny jest zatem zarzut kasacyjny naruszenia art. 105 § 1 k.p.a.
Jedynie na marginesie wypada zauważyć – o czym była już mowa powyżej – iż przepisy prawa nie przewidywały odszkodowania w związku z dokonaniem zalesienia przedmiotowej nieruchomości w latach 40-tych XX wieku, nie traktując tegoż zdarzenia za wywłaszczenie. Przewidywały natomiast możliwość żądania wykupu lub zamiany nieruchomości, przy czym roszczenia w tym zakresie przedawniły się. Aktualnie obowiązujące przepisy – co trafnie zauważyły organy administracji – również nie uznają za wywłaszczenie, tak w rozumieniu obecnej Konstytucji RP jak i w rozumieniu przepisów u.g.n., uniemożliwienia lub ograniczenia korzystania z nieruchomości w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą. W takiej sytuacji właściciel nieruchomości może żądać odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę, wykupienia nieruchomości lub jej części (art. 36 ust. 1 p.p.z.p.) bądź przyznania nieruchomości zamiennej (art. 36 ust. 2 u.p.z.p.), a spory w powyższych sprawach rozstrzyganą sądy powszechne (art. 37 ust. 10 u.p.z.p.), a zatem sprawy w tym zakresie nie są sprawami administracyjnymi.
Na gruncie tych uwag nie można potwierdzić trafności zarzutu naruszenia art. 37 ust. 10 u.p.z.p. Skarżąca nie wystąpiła w niniejszej sprawie z roszczeniem odszkodowawczym opartym na przepisach u.p.z.p. w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym zarzut postawiony w tym zakresie jest oderwany od okoliczności niniejszej sprawy, w której niekwestionowaną podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, przywoływaną konsekwentnie w toku postępowania, stanowi zdarzenie z lat 40-tych XX wieku, postrzegane przez skarżącą jako rodzaj wywłaszczenia. Istota sporu dotyczy zatem oceny, czy zalesienie dokonane na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi wywłaszczenie nieruchomości, czy też inny rodzaj ograniczenia możliwości korzystania z prawa własności, które nie stanowi jednak wywłaszczenia. Odpowiedź udzielona w tej kwestii w postępowaniu administracyjnym jest prawidłowa, a w konsekwencji skutki dokonanego zalesienia nie mogą być rozpatrywane na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Tym samym dopełnienia powyższej normy blankietowej nie mogą stanowić ww. przepisy art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz art. 8 ustawy o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw. Jednocześnie roszczenie skarżącej nie może być rozstrzygane na podstawie powyższych regulacji prawnych bowiem pozostaje ono przedawnione, o czym była już mowa powyżej.
Podkreślić należy, iż istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do uznania, że ograniczenie możliwości korzystania z prawa własności nieruchomości dokonane na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi wywłaszczenie nieruchomości, a w konsekwencji art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie może stanowić podstawy prawnej do ustalenia aktualnie odszkodowania w związku z tym zdarzeniem prawnym. Brak podstawy prawnej w materialnym prawie administracyjnym do dokonania aktualnie ustalenia odszkodowania w związku z powyższym zdarzeniem prawnym, czyni sprawę bezprzedmiotową w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Nietrafnie natomiast Sąd I instancji owej bezprzedmiotowości dopatrzył się w tym, że skarżącej brak przymiotu strony postępowania odszkodowawczego, z uwagi na to, że nie jest podmiotem wywłaszczonym lecz następcą prawnym tegoż podmiotu. Powyższy sposób argumentowania zakłada, że doszło w niniejszej sprawie do wywłaszczenia wskutek zalesienia przedmiotowej nieruchomości, a w światle tego co zostało powyżej powiedziane, założenie to jest błędne, bowiem ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości dokonane w miejscowy planie nie stanowiło w przeszłości i nie stanowi aktualnie wywłaszczenia, tak w rozumieniu przepisów Konstytucji RP jak i przepisów u.g.n. Brak było zatem podstawy do rozważania przez Sąd I instancji kwestii następstwa prawnego w dochodzeniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, skoro w badanej sprawie w ogóle nie doszło do jej wywłaszczenia.
Trafnie zatem w skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty naruszenia art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. oraz art. 28 k.p.a., odwołujące się do podmiotowych aspektów prawa do odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Skoro w materialnym prawie administracyjnym brak jest aktualnie podstawy prawnej do ustalenia odszkodowania za zalesienie nieruchomości dokonane w latach 40-tych XX wieku, a podstawy takiej nie stanowi w szczególności art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., to mamy do czynienia z pierwotną bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego o charakterze przedmiotowym. Zbędne jest w takiej sytuacji badanie na gruncie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., a więc przepisu, który nie może stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy, kwestii następstwa prawnego w domaganiu się odszkodowania, jako podmiotowej podstawy bezprzedmiotowości. Zasadność powyższych zarzutów kasacyjnych pozostaje jednak bez wpływu na wynik postępowania, skoro postępowanie pozostaje bezprzedmiotowe z przyczyn przedmiotowych, tj. z uwagi na brak podstawy prawnej do załatwienia wniosku skarżącej w drodze decyzji administracyjnej.
Z kolei zarzut naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. został nieprawidłowo sformułowany. Powyższe przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej, chcąc powołać się na zarzut naruszenia ww. przepisów wynikowych na gruncie postępowania sądowego, jest zobowiązany bezpośrednio powiązać zarzut ich naruszenia z naruszeniem innych konkretnych przepisów, którym – jego zdaniem – uchybił sąd I instancji (vide: wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., II OSK 2077/10; wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r., I OSK 87/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W przedmiotowej sprawie autor kasacji nie powiązał zarzutu naruszenia ww. przepisów z jakimikolwiek przepisem prawa, co w konsekwencji oznacza nieskuteczność podniesionego zarzutu naruszenia przepisów wynikowych. Jednocześnie należy dostrzec, iż rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji zgodne jest z dyspozycją zastosowanej normy prawnej, tj. art. 151 p.p.s.a.
Z tych względów, uznając, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu mimo częściowo błędnego uzasadnienia, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.