I OSK 1092/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący A. Z. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa. Decyzja ta utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Wojewody, odmawiające potwierdzenia prawa do rekompensaty za część kamienicy ze sklepem, ze względu na złożenie wniosku po terminie określonym w ustawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 365 § 1 k.p.c., wiążąc je mocą prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, który nie uwzględniał sklepu ani nieruchomości budowlanych. Sąd uznał również, że rozszerzenie wniosku o nowe nieruchomości po terminie stanowi nowy wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały termin składania wniosków o rekompensatę, wskazując, że art. 5 ust. 1 ustawy z 2005 r. określa jedynie termin na złożenie wniosku, a nie na wyszczególnienie wszystkich składników mienia. Ponadto, NSA stwierdził, że choć wyrok sądu cywilnego wiąże organy, to nie wyklucza uwzględnienia nowych okoliczności, takich jak odnaleziona umowa kupna-sprzedaży z 1926 r. dotycząca kamienicy ze sklepem. Sąd podkreślił również, że wycena budynku gospodarczego mogła być nierzetelna ze względu na brak precyzyjnych danych, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 12, 77 § 1 k.p.a.). W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu składania wniosków o rekompensatę za mienie pozostawione poza granicami RP, zasada związania prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego w postępowaniu administracyjnym oraz możliwość uwzględniania nowych okoliczności faktycznych.
Dotyczy specyficznej ustawy o rekompensacie za mienie pozostawione poza granicami RP. Interpretacja art. 365 § 1 k.p.c. ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy rozszerzenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty o nowe nieruchomości po upływie terminu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. stanowi nowy wniosek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozszerzenie wniosku o nowe nieruchomości po upływie terminu nie stanowi nowego wniosku, jeśli pierwotny wniosek został złożony w terminie. Ustawa określa jedynie termin na złożenie wniosku, a nie na wyszczególnienie wszystkich składników mienia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy administracji i WSA błędnie zinterpretowały termin składania wniosków. Ustawa z 2005 r. zakreśla jedynie termin na złożenie wniosku, a nie nakłada obowiązku wyszczególnienia wszystkich składników mienia już we wniosku. Ustalenie wszystkich składników mienia następuje w toku dalszego postępowania.
W jakim zakresie prawomocny wyrok sądu cywilnego (art. 365 § 1 k.p.c.) wiąże organy administracji w postępowaniu o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawomocny wyrok sądu cywilnego wiąże organy administracji co do tego, co zostało w nim ustalone. Jednakże, jeśli po wydaniu wyroku pojawią się nowe istotne okoliczności, nie będące przedmiotem ustaleń w sprawie zakończonej wyrokiem, do tych nowych okoliczności nie ma zastosowania zakaz wynikający z art. 365 § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że związanie prawomocnym orzeczeniem oznacza zakaz ponownego sporu co do tych samych okoliczności faktycznych. Jednakże, nowa okoliczność, taka jak odnaleziona umowa kupna-sprzedaży z 1926 r. dotycząca kamienicy ze sklepem, nie będąca przedmiotem ustaleń w wyroku sądu okręgowego, może być uwzględniona w postępowaniu administracyjnym.
Czy wycena budynku gospodarczego była prawidłowa, biorąc pod uwagę sprzeczne dane dotyczące jego parametrów i przeznaczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wycena budynku gospodarczego nie była rzetelna, ponieważ brak było podstawowych parametrów, a opis budynku był znikomy i niespójny, co narusza przepisy postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 7, 8, 12 i 77 § 1 k.p.a. w zakresie wyceny budynku gospodarczego okazały się uzasadnione. W toku ponownego postępowania należy rozważyć, czy zebrany materiał dowodowy pozwoli na precyzyjniejsze określenie parametrów budynku, nie pozostające w sprzeczności z ustaleniami sądu cywilnego.
Czy organy administracji były związane wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie co do charakteru gruntów i ich przeznaczenia, które zostały w tym wyroku wymienione i opisane w jego uzasadnieniu?
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie były związane wyrokiem Sądu Okręgowego co do charakteru gruntów i ich przeznaczenia w takim zakresie, że uniemożliwiało to przyjęcie w postępowaniu administracyjnym wykazanych ponad wszelką wątpliwość okoliczności o pozostawieniu gruntów o charakterze budowlanym.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie w sposób wyraźny określił przeznaczenie gruntów, wskazując jednoznacznie na grunty zabudowane lub pod zabudowę. Jednakże, w kontekście art. 365 § 1 k.p.c. i możliwości uwzględnienia nowych okoliczności, organy nie mogły bezkrytycznie odrzucać dowodów wskazujących na budowlany charakter gruntów, jeśli były one wykazane ponad wszelką wątpliwość.
Przepisy (11)
Główne
u.r.p.r.p.g.RP art. 5 § ust. 1
Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
Potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek złożony nie później niż do 31 grudnia 2008 r. Jest to termin prawa materialnego, zawity i nieprzywracalny.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Wiąże co do tego, co w nim ustalono, ale nie wyklucza uwzględnienia nowych okoliczności.
Pomocnicze
u.r.p.r.p.g.RP art. 6
Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
u.r.p.r.p.g.RP art. 3 § ust. 2
Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
u.r.p.r.p.g.RP art. 8
Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
u.r.p.r.p.g.RP art. 5 § ust. 1, ust. 3 pkt 2
Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane do działania w celu prawdy obiektywnej i należytego załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane do szybkiego i sprawnego załatwiania spraw.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
u.r.p.r.p.g.RP art. 27
Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne przyjęcie przekroczenia terminu do złożenia wniosku o rekompensatę. • Błędne przyjęcie, że rozszerzenie podstawy faktycznej wniosku należy traktować jako nowy wniosek. • Błędne przyjęcie, że wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie wraz z jego uzasadnieniem wiąże organy administracji w takim zakresie, że uniemożliwia przyjęcie w postępowaniu administracyjnym wykazanych okoliczności o pozostawieniu gruntów o charakterze budowlanym oraz części kamienicy przeznaczonej na sklep. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 12, 77 § 1 k.p.a.) przez brak dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w zakresie wartości majątku pozostawionego, w szczególności jego składników w postaci budynku gospodarczego oraz nieruchomości gruntowych.
Odrzucone argumenty
Organy prawidłowo zastosowały art. 365 § 1 k.p.c., wiążąc je mocą prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie. • WSA prawidłowo uznał, że rozszerzenie wniosku o nowe nieruchomości po terminie stanowi nowy wniosek.
Godne uwagi sformułowania
Jest to termin prawa materialnego, zawity i jako taki nieprzywracalny. • Związanie prawomocnym wyrokiem oznacza, że organ obowiązany jest uznać, że kwestia która była przedmiotem oceny Sądu kształtuje się tak, jak to wyraził Sąd w rozstrzygnięciu. • Jeśli natomiast po wydaniu tego wyroku pojawią się nowe istotne okoliczności, to do tych nowych okoliczności nie ma zastosowania zakaz wynikający z art.365 § 1 k.p.c.
Skład orzekający
Monika Nowicka
przewodniczący
Jolanta Rudnicka
sprawozdawca
Janusz Furmanek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu składania wniosków o rekompensatę za mienie pozostawione poza granicami RP, zasada związania prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego w postępowaniu administracyjnym oraz możliwość uwzględniania nowych okoliczności faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o rekompensacie za mienie pozostawione poza granicami RP. Interpretacja art. 365 § 1 k.p.c. ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odzyskiwania mienia pozostawionego poza granicami kraju, co jest tematem o historycznym i społecznym znaczeniu. Interpretacja przepisów proceduralnych i materialnych ma praktyczne implikacje dla podobnych spraw.
“Czy można odzyskać mienie pozostawione za granicą po latach? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.