I OSK 1120/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-04
NSAAdministracyjneWysokansa
zawieszenie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnyskarga kasacyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymisąd administracyjnyorzecznictwoochrona praw stronywznowienie postępowania

Podsumowanie

NSA odmówił zawieszenia postępowania kasacyjnego, mimo wniosku opartego na toczącym się przed TK postępowaniu, wskazując na brak uzasadnienia procesowego i możliwość wznowienia postępowania.

Skarżący wnieśli skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego ich skargę na decyzję o umorzeniu postępowania. W ramach skargi kasacyjnej domagali się zawieszenia postępowania przed NSA do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy dotyczącej zgodności przepisów KPA z Konstytucją. NSA odmówił zawieszenia, argumentując, że nie zachodzi potrzeba procesowa, a możliwość wznowienia postępowania po ewentualnym orzeczeniu TK zabezpiecza prawa strony.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek skarżących o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę skarżących na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii o umorzeniu postępowania. Skarżący domagali się zawieszenia postępowania przed NSA na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy K 2/22, dotyczącej zgodności przepisów KPA z Konstytucją RP. NSA, powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., podkreślił fakultatywny charakter zawieszenia i konieczność zbadania celowości wstrzymania biegu postępowania. Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi, wskazując na brak względem ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości orzecznictwa. Podkreślono również obowiązek sądu do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Dodatkowo, NSA zwrócił uwagę, że w przypadku wydania orzeczenia przez TK na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, skarżący nie zostaną pozbawieni możliwości obrony praw, gdyż art. 272 § 1 p.p.s.a. przewiduje możliwość wznowienia postępowania. Wobec powyższego, NSA odmówił zawieszenia postępowania, powołując się na utrwalone stanowisko w swoim orzecznictwie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny może zawiesić postępowanie, ale nie ma takiego obowiązku. Decyzja o zawieszeniu ma charakter fakultatywny i zależy od oceny sądu, czy zachodzi potrzeba procesowa.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznaje sądowi możliwość zawieszenia postępowania, a nie obowiązek. Ocena celowości zawieszenia powinna uwzględniać zasady ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz konieczność rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Dodatkowo, możliwość wznowienia postępowania po ewentualnym orzeczeniu TK zabezpiecza interesy strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania (np. przed TK). Zastosowanie przepisu ma charakter fakultatywny i zależy od oceny sądu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 272 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewiduje możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek sądu do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.zm.k.p.a. art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis, którego zgodność z Konstytucją była badana przez TK.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak potrzeby procesowej zawieszenia postępowania. Obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Możliwość wznowienia postępowania po orzeczeniu TK zabezpiecza prawa strony. Długotrwałe oczekiwanie na rozstrzygnięcie TK bez wyznaczenia terminu rozprawy.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania zastosowanie ma charakter fakultatywny rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie uznał za zasadne zawieszenie postępowania nie zostanie pozbawiony możliwości obrony swoich praw

Skład orzekający

Piotr Niczyporuk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie zależy od postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, zwłaszcza gdy TK nie wyznaczył terminu rozprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w kontekście postępowania przed TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy relacji między sądem administracyjnym a Trybunałem Konstytucyjnym oraz interpretacji przepisów o zawieszeniu postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy sprawa w NSA musi czekać na wyrok TK? Sąd wyjaśnia, kiedy zawieszenie nie jest konieczne.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OSK 1120/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Niczyporuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2199/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-03-27
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku S. K., A. K. i O. Y. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej S. K., A. K. i O. Y. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 2199/24 w sprawie ze skargi S. K., A. K. i O. Y. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 26 sierpnia 2024 r. nr DP-III.025.1.8.2024.MP/24 w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 2199/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "Sąd I instancji") oddalił skargę S. K., A. K. i O. Y. (dalej: "Skarżący") na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 26 sierpnia 2024 r. nr DP-III.025.1.8.2024.MP/24 w przedmiocie umorzenia postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli Skarżący. W skardze kasacyjnej wnieśli m.in. o zawieszenie postępowania, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") do czasu rozstrzygnięcia przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy o sygn. akt K 2/22 w przedmiocie wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji – przez to, że pozbawia prawnej ochrony prawa do wynagrodzenia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Nadto, wniesiono o nieuwzględnienie wniosku Skarżących o zawieszenie postępowania sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Należy przy tym zauważyć, że z ww. przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena, co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić też należy, że poza wynikającym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 p.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Tymczasem, jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K 2/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22) od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy. Kierując się zatem powołaną we wcześniejszych rozważaniach zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że w przypadku wydania orzeczenia na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, uczestnik postępowania nie zostanie pozbawiony możliwości obrony swoich praw. W art. 272 § 1 p.p.s.a. przewidziano bowiem możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Wobec tego interes strony jest należycie zabezpieczony.
Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone m.in. w postanowieniach tego Sądu z dnia 4 lipca 2025 r., sygn. akt I OSK 853/25, z dnia 5 czerwca 2025 r., syn. akt I OSK 711/25, z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt I OSK 647/25, z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1569/23, z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 3117/23, z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2426/24, z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 2367/22, z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1297/23, czy z dnia 14 września 2023 r., sygn. akt I OSK 1846/23, postanowienia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela natomiast przeciwnego poglądu wyrażonego w postanowieniach tego Sądu z 2 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 86/23, z 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1631/23, z 28 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1543/23 oraz z 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1651/23, źródło CBOSA.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę