Orzeczenie · 2020-04-30

I OSK 1080/19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2020-04-30
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejfinansowanie naukitajemnica przedsiębiorstwaustawa o zasadach finansowania naukiustawa o dostępie do informacji publicznejNSAskarga kasacyjnanaukakonkurs grantowy

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez uczestnika postępowania (podmiot ubiegający się o dofinansowanie) od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wnioskiem z 9 kwietnia 2018 r. domagała się dostępu do treści wniosków dofinansowanych w konkursie "Wsparcie Uniwersytetów Trzeciego Wieku", informacji o punktacji i uzasadnieniach ocen, a także innych dokumentów z procesu oceny. Minister odmówił, powołując się na art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki (u.z.f.n.), który stanowi, że wnioski, recenzje, umowy i raporty z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) w związku z art. 15 ust. 1 u.z.f.n. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko sądów niższych instancji. Sąd podkreślił, że prawo dostępu do informacji publicznej może być ograniczane na podstawie ustaw, w tym w celu ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. Stwierdził, że art. 15 ust. 1 u.z.f.n. kategorycznie wyłącza z dostępu wnioski, recenzje, umowy i raporty, nadając im status tajemnicy przedsiębiorstwa bez potrzeby dalszego badania przesłanek z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. NSA uznał również, że indywidualna ocena wniosku, której wynikiem jest przyznana punktacja, stanowi recenzję i również podlega ochronie jako tajemnica przedsiębiorstwa. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji RP ani przepisów prawa materialnego, oddalając skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie ograniczenia dostępu do informacji publicznej dotyczącej finansowania nauki ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej regulacji zawartej w ustawie o zasadach finansowania nauki.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wnioski, recenzje, umowy i raporty z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa wyłączającą ich udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wnioski, recenzje, umowy i raporty z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i są wyłączone z dostępu do informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 15 ust. 1 u.z.f.n. kategorycznie nadaje dokumentom takim jak wnioski i recenzje status tajemnicy przedsiębiorstwa, co uzasadnia ograniczenie prawa do informacji publicznej zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Nie jest wymagane odrębne badanie przesłanek z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Czy indywidualna ocena punktowa wniosku w konkursie grantowym, stanowiąca wynik recenzji, podlega udostępnieniu jako informacja publiczna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, indywidualna ocena punktowa wniosku, będąca wynikiem recenzji, również stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa i nie podlega udostępnieniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ocena punktowa jest integralną częścią recenzji wniosku i jako taka jest objęta dyspozycją art. 15 ust. 1 u.z.f.n., co wyłącza jej udostępnienie.

Czy ograniczenie prawa do informacji publicznej poprzez uznanie wniosków i ocen za tajemnicę przedsiębiorstwa narusza art. 61 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenie to jest zgodne z Konstytucją, ponieważ ustawodawca wprowadził je w celu ochrony wartości wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, takich jak ochrona praw innych podmiotów.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że ustawodawca, wprowadzając tajemnicę przedsiębiorstwa dla dokumentów związanych z finansowaniem nauki, kierował się konstytucyjnymi przesłankami ograniczenia prawa do informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (12)

Główne

u.z.f.n. art. 15 § ust. 1 i 2

Ustawa o zasadach finansowania nauki

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

u.z.n.k. art. 11 § ust. 4

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Przepisy te określają przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa, ale art. 15 ust. 1 u.z.f.n. zwalnia z obowiązku ich badania.

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1, 2 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 84

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy traktowania ekspertów podobnie do biegłych.

k.k. art. 266 § § 1

Kodeks karny

Wspomniany w kontekście odpowiedzialności za naruszenie tajemnicy.

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

Reguluje zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 174

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

Podstawy kasacji.

p.p.s.a. art. 184

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

Dotyczy przypadków szczególnie uzasadnionych przy kosztach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioski, recenzje, umowy i raporty z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (art. 15 ust. 1 u.z.f.n.). • Ograniczenie dostępu do informacji publicznej w celu ochrony tajemnicy przedsiębiorcy jest zgodne z Konstytucją RP (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). • Ocena punktowa wniosku jest formą recenzji i również podlega ochronie jako tajemnica przedsiębiorstwa.

Odrzucone argumenty

Art. 15 ust. 1 u.z.f.n. jest niezgodny z Konstytucją RP, ponieważ nieproporcjonalnie ogranicza prawo do informacji publicznej. • Informacja o punktacji i lista rekomendowanych wniosków nie są wprost wymienione w art. 15 ust. 1 u.z.f.n. i powinny podlegać udostępnieniu. • Ograniczenie dostępu do informacji o konkursach publicznych finansowanych ze środków publicznych jest nieuzasadnione.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca przesądził w art. 15 ust. 1 u.z.f.n., że tajemnicą przedsiębiorstwa [...] są wnioski, recenzje, umowy i raporty • zwolnił w ten sposób podmioty stosujące prawo od badania przesłanek z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. • ocena indywidualna każdego wniosku, której wynikiem jest przyznana przez zespół punktacja, jest w istocie recenzją tego wniosku

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący

Olga Żurawska - Matusiak

sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie ograniczenia dostępu do informacji publicznej dotyczącej finansowania nauki ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej regulacji zawartej w ustawie o zasadach finansowania nauki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście finansowania nauki i tajemnicy przedsiębiorstwa, co jest istotne dla środowiska naukowego i prawniczego.

Czy wnioski o granty naukowe to tajemnica przedsiębiorstwa? NSA wyjaśnia.

Sektor

nauka i edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst