I OSK 1077/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji, uznając, że popełnienie przestępstwa przez funkcjonariusza nie było oczywiste w rozumieniu ustawy o Policji.
Sprawa dotyczyła zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby z powodu popełnienia przestępstwa, które miało być oczywiste. WSA uchylił decyzję o zwolnieniu, uznając, że organy Policji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości oczywistości popełnienia czynu. Skarga kasacyjna Komendanta Wojewódzkiego Policji została oddalona przez NSA, który podkreślił, że pojęcie oczywistości musi być rozumiane jednolicie w postępowaniu karnym i służbowym, a wątpliwości organu prowadzącego postępowanie karne co do popełnienia przestępstwa wykluczają jego oczywistość w postępowaniu służbowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza Policji ze służby, uznając, że organy Policji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż popełnienie przez niego przestępstwa było oczywiste. Sąd administracyjny stanął na stanowisku, że potoczne rozumienie pojęcia 'oczywiste popełnienie przestępstwa' oznacza czyn niebudzący wątpliwości co do znaczenia, wagi, prawdziwości, bezsporny i pewny. Organy Policji oparły się na pierwotnym przyznaniu się funkcjonariusza do winy, nie odnosząc się do innych dowodów i nie wyjaśniając dokładnie stanu faktycznego. Skarga kasacyjna Komendanta Wojewódzkiego Policji zarzucała błędną wykładnię art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że ustawa nie definiuje pojęcia oczywistości, ale musi ona znajdować potwierdzenie w okolicznościach sprawy. NSA podkreślił, że oczywistość popełnienia przestępstwa nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie służbowe, jeśli organ prowadzący postępowanie karne ma wątpliwości i oczekuje na kluczowy dowód (ekspertyzę fonoskopijną). Oczywistość musi być rozumiana tak samo w postępowaniu służbowym i karnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, popełnienie przestępstwa nie jest "oczywiste", jeśli organ prowadzący postępowanie karne ma wątpliwości co do jego popełnienia, nawet jeśli funkcjonariusz pierwotnie przyznał się do winy, a następnie skorzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że pojęcie "oczywistości popełnienia przestępstwa" musi być rozumiane jednolicie w postępowaniu karnym i służbowym. Wątpliwości organu prowadzącego postępowanie karne, wyrażające się w oczekiwaniu na kluczowy dowód (ekspertyzę fonoskopijną), wykluczają możliwość uznania popełnienia przestępstwa za oczywiste w postępowaniu służbowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.o. Policji art. 41 § ust. 2 pkt 8
Ustawa o Policji
Popełnienie czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawanie w służbie, stanowi podstawę do zwolnienia policjanta ze służby. Pojęcie "oczywistości" musi być rozumiane jednolicie w postępowaniu karnym i służbowym.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla decyzję organu w całości lub w części, o ile przedmiotem skargi jest decyzja, postanowienie lub inne rozstrzygnięcie.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.k. art. 228 § § 1 i 3
Kodeks karny
Przepisy dotyczące korupcji, które były podstawą zarzutu wobec funkcjonariusza.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo uznał, że organy Policji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości oczywistości popełnienia przestępstwa przez funkcjonariusza, ponieważ organ prowadzący postępowanie karne miał wątpliwości i oczekiwał na kluczowy dowód. Pojęcie "oczywistości popełnienia przestępstwa" musi być rozumiane jednolicie w postępowaniu karnym i służbowym. Organ prowadzący postępowanie służbowe nie może poprzestać na pierwotnym przyznaniu się do winy, jeśli istnieją wątpliwości co do popełnienia przestępstwa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Komendanta Wojewódzkiego Policji, że oczywistość popełnienia przestępstwa należy interpretować z uwzględnieniem ratio legis całej regulacji i że samo przyznanie się do winy jest wystarczające. Zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania (art. 7 i 77 k.p.a.) w sytuacji, gdy organy Policji korzystały tylko z dokumentów udostępnionych przez organy prowadzące postępowanie karne.
Godne uwagi sformułowania
oczywiste popełnienie przestępstwa to popełnienie niebudzące wątpliwości co do znaczenia, wagi, prawdziwości, bezsporne i pewne oczywistość popełnienia przestępstwa nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie służbowe, podczas gdy organ prowadzący postępowanie karne nie ma tej pewności oczywistość popełnienia przestępstwa musi być tak samo rozumiana w postępowaniu służbowym i karnym
Skład orzekający
Leszek Włoskiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Barbara Adamiak
członek
Zygmunt Zgierski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"oczywistości popełnienia przestępstwa\" jako przesłanki do zwolnienia funkcjonariusza służby mundurowej, a także zasady prowadzenia postępowań dowodowych w sytuacjach, gdy postępowanie karne nie jest zakończone lub budzi wątpliwości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i przesłanki zwolnienia ze służby, ale zasady interpretacji dowodów i pojęcia "oczywistości" mogą mieć szersze zastosowanie w innych postępowaniach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rygorystyczne przestrzeganie zasad postępowania dowodowego i jednolite rozumienie pojęć prawnych, nawet w kontekście dyscyplinarnym. Podkreśla niezależność sądu administracyjnego od przekonań organów ścigania.
“Czy przyznanie się do winy wystarczy, by stracić pracę w Policji? Sąd NSA wyjaśnia, co oznacza "oczywiste popełnienie przestępstwa".”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1077/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-05-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-07-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Barbara Adamiak Leszek Włoskiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Zygmunt Zgierski Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane IV SA/Wr 115/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2006-03-22 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Leszek Włoskiewicz (spr.) Sędziowie NSA Barbara Adamiak Zygmunt Zgierski Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 115/05 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – uwzględniając skargę R. S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. – wyrokiem z dnia 22 marca 2006 r. IV SA/Wa 115/05 uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] oraz utrzymującą nią w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] nr [...] zwalniającą skarżącego ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), z powodu przestępstwa, którego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia pozostawanie w służbie. Skarżący, któremu przedstawiono zarzut popełnienia czynu z art. 228 § 1 i 3 k.k., najpierw przyznał się do winy, lecz następnie wycofał swoje wyjaśnienia i skorzystał z prawa odmowy składania wyjaśnień, organy Policji uznały zaś popełnienie przestępstwa za oczywiste, gdyż linia obrony przyjęta przez skarżącego w postępowaniu karnym, w postępowaniu służbowym nie pozbawia znaczenia dowodowego uprzedniego przyznania, natomiast Sąd nie podzielił tego stanowiska. Sąd uznał bowiem, że – w potocznym rozumieniu, jakie należy przyjąć – oczywiste popełnienie przestępstwa to popełnienie niebudzące wątpliwości co do znaczenia, wagi, prawdziwości, bezsporne i pewne, podczas gdy organy Policji poprzestały na pierwotnym przyznaniu, i nawet nie odniosły się do dostępnego w aktach protokołu z przesłuchania świadka przestępstwa, nie wyjaśniły zatem dokładnie stanu faktycznego i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, nie wykazały więc w sposób niebudzący wątpliwości, aby popełnienie przestępstwa było oczywiste. Wnoszący skargę kasacyjną komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu jako jej podstawy przytoczył: " 1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.), tj. niewłaściwe odczytanie treści przepisu poprzez odwołanie się do potocznego znaczenia pojęcia "oczywistości czynu", jako niebudzącego wątpliwości co do znaczenia wagi, prawdziwości, bezspornego, pewnego, w sytuacji, gdy należało treść wskazanej normy prawnej odnieść również do innych przepisów ustawy o Policji, wskazujących na ratio legis tego unormowania, a także 2) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 wskazanej ustawy poprzez uwzględnienie skargi – uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że organ naruszył zasady postępowania określone w art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., co miało wpływ na wynik postępowania, w sytuacji, gdy postępowanie nie było dotknięte żadną ze wskazanych wad i nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135." W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono przede wszystkim, że niebudzące wątpliwości popełnienie przestępstwa – w potocznym rozumieniu pojęcia "oczywiste" – zachodzi tylko w przypadku wskazania, stanowiącego odrębną przyczynę zwolnienia ze służby i oczywistość należy interpretować z uwzględnieniem ratio legis całej regulacji, gdyż na etapie postępowania przygotowawczego nigdy nie może być mowy o jakiejkolwiek pewności, jeżeli podejrzany ma prawo do zmiany swoich wyjaśnień, zarazem nie można pozostawiać w służbie policjanta podejrzanego o przestępstwo, do którego się przyznał, ponadto organy Policji nie mogą, w sprawie administracyjnej, prowadzić postępowania dowodowego konkurencyjnego do postępowania karnego, przy czym materiały zebrane w śledztwie są tajne, śledztwo nadal nie jest zakończone z powodu oczekiwania na ekspertyzę fonoskopijną, będącą głównym dowodem w sprawie, o oczywistości świadczy więc wystarczające przyznanie samego skarżącego, zapisy w jego notatniku służbowym oraz zeznania świadka. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono również, że nie można zarzucać organom Policji naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w sytuacji kiedy organy te korzystały tylko z dokumentów udostępnionych przez organy prowadzące postępowanie karne, zarazem niedokonanie oceny dowodu z zeznań świadka nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż o oczywistości popełnienia przestępstwa świadczy przedstawienie skarżącemu zarzutu w postępowaniu karnym, zastosowanie środków zapobiegawczych (zawieszenie w czynnościach służbowych i poręczenie majątkowe oraz zakaz opuszczania kraju), wreszcie samo przyznanie skarżącego, spójne z zapisami w notatniku i zeznaniami świadka, które zostało cofnięte, jednak bez wskazania przyczyn, w ramach przyjętej linii obrony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy. Stosownie do art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawienie w służbie. Ustawa nie definiuje pojęcia oczywistości, gdyż każdorazowo oczywistość musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy i oczywistości może wystarczająco dowodzić samo przyznanie się do winy, chyba że zostało odnotowane, gdyż do prowadzącego postępowanie służbowe organu nie należy już ocena ani przyczyn, ani znaczenia, jakie dla ustalenia popełnienia przestępstwa ma wycofanie przez podejrzanego pierwotnie złożonych wyjaśnień i skorzystanie z prawa odmowy ich składania. Zarazem oczywistość popełnienia przestępstwa nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie służbowe, podczas gdy organ prowadzący postępowanie karne nie ma tej pewności, jeżeli uznaje za konieczny dowód z ekspertyzy fonoskopijnej, i nawet zawiesza postępowanie do czasu uzyskania tego dowodu, co nie nastąpiło do chwili wniesienia skargi kasacyjnej. Oczywistości bowiem nie można pojmować tylko w świetle celów postępowania służbowego, gdyż oczywistość popełnienia przestępstwa musi być tak samo rozumiana w postępowaniu służbowym i karnym. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI