I OSK 1073/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-07-03
NSAAdministracyjneŚredniansa
rekompensatanieruchomościprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneTrybunał KonstytucyjnyKonstytucja RPzawieszenie postępowaniaustawa o rekompensacie

NSA zawiesił postępowanie kasacyjne do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny zgodności przepisów ustawy o rekompensacie za nieruchomości pozostawione poza granicami RP z Konstytucją.

Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie kasacyjne w sprawie dotyczącej prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza granicami Polski. Zawieszenie nastąpiło na wniosek skarżącej, której prawo do rekompensaty zostało odmówione. Podstawą zawieszenia jest toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie dotyczące zgodności przepisów ustawy z Konstytucją RP, które może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowił zawiesić postępowanie kasacyjne w sprawie dotyczącej prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Postępowanie zostało zawieszone na wniosek skarżącej I.K., która kwestionuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, oddalający jej skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty. Podstawą zawieszenia, zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest fakt, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (TK). W TK toczy się postępowanie dotyczące zgodności przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z Konstytucją RP, w szczególności w zakresie uzależnienia prawa do rekompensaty od przesiedlenia się na terytorium Polski. NSA uznał, że istnieje związek między sprawą kasacyjną a postępowaniem przed TK, ponieważ orzeczenie TK może wpłynąć na interpretację przepisów stanowiących podstawę odmowy przyznania rekompensaty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Uzasadnienie

NSA uznał, że toczące się przed TK postępowanie w sprawie zgodności przepisów ustawy o rekompensacie z Konstytucją RP, w szczególności w zakresie warunku przesiedlenia się, ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy kasacyjnej, co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zagadnienie wstępne musi mieć wpływ na wynik danego postępowania.

ustawa art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis ten jest przedmiotem analizy TK w kontekście zgodności z Konstytucją RP.

ustawa art. 2 § pkt 1

Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis ten jest przedmiotem analizy TK w kontekście zgodności z Konstytucją RP.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zależność rozstrzygnięcia sprawy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania zagadnienie wstępne będące przyczyną zawieszenia musi mieć wpływ na wynik danego postępowania

Skład orzekający

Piotr Przybysz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w związku z postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o rekompensacie za nieruchomości pozostawione poza granicami RP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do rekompensaty za utracone mienie i jego zgodnością z Konstytucją, co jest istotne dla osób poszkodowanych oraz prawników zajmujących się tą problematyką.

Postępowanie o rekompensatę za utracone nieruchomości zawieszone. Kluczowa rola Trybunału Konstytucyjnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1073/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-07-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Przybysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Wa 155/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-16
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku I.K. o zawieszenie postępowania kasacyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej I.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 155/23 w sprawie ze skarg I.K. oraz A.G., B.O., T.K., I.M., A.G.1, H.O., M.S. i M.O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2022 r. nr DAP-WOSR-7280-89/2022/MK w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 16 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 155/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi I.K. oraz A.G., B.O., T.K., I.M., A.G.1, H.O., M.S. i M.O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] grudnia 2022 r. nr DAP-WOSR-7280-89/2022/MK w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca I.K., zastępowana przez radcę prawnego, wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny skargi kasacyjnej (powinno być: skargi konstytucyjnej – uwaga Sądu) złożonej w dniu 12 kwietnia 2021 r. w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2020 r., I OSK 3077/19, w której wniesiono o stwierdzenie, że art. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy (ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. Nr 169, poz. 1418, dalej jako: "ustawa" – przypis Sądu) oraz art. 1 ust. 2 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy w zakresie, w jakim uzależniają prawo do rekompensaty właściciela pozostawionych nieruchomości, mających na byłych terenach RP miejsce zamieszkania, od przesiedlenia się (repatriacji) w obecne granice Polski z przyczyn wskazanych w art. 1 ustawy są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 2 Konstytucji RP.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis ten określa przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego, a zagadnienie wstępne będące przyczyną zawieszenia musi mieć wpływ na wynik danego postępowania.
W niniejszej sprawie takim postępowaniem jest toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie w sprawie o sygn. S 64/21 ze skargi konstytucyjnej o zbadanie zgodności m.in. art. 1 w związku z art. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim poszerza katalog przesłanek otrzymania prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej o przesłankę przemieszczenia lub zamieszkania właściciela nieruchomości położonej na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego następcy prawnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w obecnych granicach, z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji, art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji, art. 7 w związku z art. 87 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji.
Należy przy tym nadmienić, że wskazana we wniosku o zawieszenie niniejszego postępowania skarga konstytucyjna, zarejestrowana pod sygn. akt SK 64/21, została wniesiona w dniu 25 lutego 2021 r., a nie 12 kwietnia 2021 r. jak podaje autor skargi kasacyjnej, w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1918/19, a nie w sprawie I OSK 3077/19.
Należy również odnotować, że powołane w niniejszej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą dokonania przez Sąd I instancji rozszerzającej wykładni art. 2 pkt 1 i art. 1 ust. 2 ustawy, polegającej na błędnym – zdaniem skarżącej kasacyjnie – przyjęciu, że koniecznym warunkiem uzyskania rekompensaty było przybycie uprawnionego do rekompensaty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w granicach ustalonych w 1945 r., a także na pominięciu, że właściciel pozostawionej nieruchomości nie mógł ewakuować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn zdrowotnych, a więc od niego niezależnych. Skarżąca kasacyjnie zarzuca również naruszenie przez Sąd I instancji przepisów art. 64 ust. 1 i 2, art. 7, art. 37 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, do którego miało dojść na skutek wydania decyzji opartej nie na przepisach ustawy, lecz na jej rozszerzającej wykładni.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pomiędzy rozpoznawaną sprawą a postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym zachodzi więc związek, o którym mowa w zacytowanym na wstępie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przyjęta do rozpoznania skarga konstytucyjna rozstrzygnie bowiem wątpliwości co do zgodności zaskarżonego przez skarżącą kasacyjnie art. 1 w zw. z art. 2 ustawy w zakresie, w jakim przyjmuje, że dla uzyskania rekompensaty konieczne jest spełnienie warunku przesiedlenia się osoby uprawnionej na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z ww. przepisami Konstytucji.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI