I OSK 1064/07

I OSK 1064/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-07-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łukaszewska - Macioch
Joanna Banasiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Borowiec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Ol 365/07 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2007-04-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7 i 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Protokolant Anna Harwas po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. i C. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 365/07 w sprawie ze skargi B. i C. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1.oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz B. i C. W. solidarnie kwotę 195 (sto dziewięćdziesiąt pięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2007r., sygn. akt II SA/Ol 365/07, po rozpoznaniu skargi B. i C. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie opłaty adiacenckiej, uchylił zaskarżoną decyzję.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...] utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. ustalił opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości należącej do B. i C. W. w kwocie [...] zł., jednakże na skutek wniesienia przez właścicieli nieruchomości skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 28 września 2004r. decyzje organów obu instancji uchylił .
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta O. zlecił wykonanie nowego operatu szacunkowego, a następnie decyzją z dnia [...], znak: [...], ustalił wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału na kwotę [...]zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji B. i C. W. wycenę rzeczoznawcy majątkowego zakwestionowali.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpoznaniu w/w odwołania decyzją z dnia [...] zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W ocenie Kolegium operat szacunkowy jest wiarygodny i został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami regulującymi sposób jego sporządzenia i wycenę nieruchomości. Podane w operacie daty, a mianowicie [...] i [...] to daty w sprawie istotne, gdyż pierwsza z nich to data wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...], na którą uwzględniono stan wycenianej nieruchomości przed podziałem, a druga to data, w której decyzja o podziale stała się ostateczna, i na nią uwzględniono stan nieruchomości po podziale. Natomiast wartość nieruchomości została ustalona na dzień sporządzenia operatu, tj. [...] Kolegium wyjaśniło, iż "trend czasowy", o którym mowa w operacie dotyczy ustalenia, czy w okresie od daty zawarcia transakcji co do obiektów porównawczych do daty wyceny, upływ czasu miał wpływ na zamianę ceny, a biegły przyjął, iż w tym wypadku takiego wpływu nie odnotował, w związku z czym do cen transakcyjnych nie wprowadził poprawek . Odnosząc się do kwestii wydatków na urządzenie drogi wewnętrznej stwierdzono, iż droga taka może być przedmiotem obrotu cywilnoprawnego, a to oznacza, że udziały w drodze mogą być sprzedane nabywcom działek budowlanych. W przypadku zaś pozostawienia sobie własności drogi strony mogą wkalkulować koszty urządzenia drogi w wartość sprzedawanych działek. Przy czym koszty, które mogą być ponoszone w przyszłości nie mogą mieć wpływu na wysokość opłaty adiacenckiej.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi B. i C. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której zakwestionowali dokonaną przez rzeczoznawcę majątkowego wycenę, a ponadto wskazali, że podziału dokonali w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem w ich sprawie winien mieć zastosowanie art. 96 ust. 3 tej ustawy , zaś w takim przypadku opłata adiacencka w ogóle nie powinna być wymierzona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu skargi uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku stwierdził, iż przepis z art. 98 ust. 1 lit. a/ ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) stanowi, że jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela wzrośnie jej wartość, prezydent miasta może ustalić w drodze decyzji opłatę adiacencką, z tego tytułu. Treść tego przepisu przeczy twierdzeniem skarżących, iż tylko wzrost wartości nieruchomości spowodowany budową urządzeń infrastruktury technicznej może stanowić podstawę do ustalenia takiej opłaty. Ponadto, powołując § 41 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r.w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207 poz. 2109) wskazał, że do operatu szacunkowego prawidłowo została przyjęta działka nr [...], gdyż w dniu w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, tj, w dniu [...] należała ona do skarżących. Skarżący oświadczyli bowiem, że została zbyta dopiero w [...]. W ocenie Sądu pierwszej instancji operat został sporządzony zgodnie z wymogami powołanego rozporządzenia. Wyjaśniono przy tym, iż przyjęcie metody porównywania parami, oznacza, iż ustalając wartość nieruchomości rzeczoznawca przyjmuje nieruchomości podobne, a nie identyczne. Przy czym przepisy nie określają na czym ma polegać podobieństwo, pozostawiając biegłemu ocenę w tym zakresie. Zatem wobec braku takich nieruchomości w bliskim otoczeniu nieruchomości wycenianej biegły mógł przyjąć do porównania jedną działkę o innym przeznaczeniu, poza tą cechą posiadała ona bowiem pozostałe odpowiednie parametry. Dotyczy to także przyjęcia do porównania działek częściowo lub w całości uzbrojonych w infrastrukturę techniczną i leżących przy drogach publicznych, gdyż w takim przypadku istnieje możliwość korygowania ceny nieruchomości i takie korekty biegły zastosował. Sąd pierwszej instancji nie podzielił także zarzutu skarżących co do braku wskazania wpływu na wycenę nieruchomości ustanowienia służebności drogowej. Z operatu wynika bowiem, iż w takim wypadku wartość działki była pomniejszana i o ile nie zostało to wyeksponowane w części opisowej operatu, to zostało niewątpliwie uwzględnione w tabelach zawierających wycenę poszczególnych działek. Wskazano także, iż nie można porównywać operatu z dnia [...] z operatem wcześniejszym, sporządzonym w dniu [...] gdyż wydana na jego podstawie decyzja została uchylona z uwagi na uchybienia, jakich Sąd dopatrzył się w tym operacie. Odnosząc się do argumentu skarżących, iż nikt nie zapłaci im za teren zajęty pod drogę wewnętrzną oraz nie zrekompensuje kosztów jej urządzenia, Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Kolegium, iż działka ta może być przedmiotem obrotu cywilnoprawnego.
B. i C. W. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od ww. wyroku zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami i § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, a także naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie, iż zaskarżona decyzja nie narusza powołanych przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w tym zakresie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt IOSK 293/06, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami jest niezasadny, gdyż w świetle tego przepisu wartość nieruchomości ustala się według cen na dzień wydania decyzji ustalającej opłatę adiacencką, tj. w niniejszej sprawie dzień [...]. Jednakże w świetle art. 156 ust. 3 powołanej ustawy operat szacunkowy może być wykorzystany do celu, w jakim został sporządzony przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. Zatem uwzględniając wykładnię systemową, nie można zasadnie twierdzić, iż wskazana w operacie szacunkowym data jego sporządzenia – [...] wyklucza oparcie decyzji, ustalającej opłatę adiacencką, a podjętej w dniu [...], na tym operacie.
Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny za trafny uznał zarzut naruszenia § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz.2109 ze zm.). W myśl bowiem tego przepisu przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom tych cen. Wskazano przy tym, że wprawdzie nieruchomości podobne, to nie identyczne, lecz w przypadku, gdy Sąd pierwszej instancji uchylił wcześniejsze decyzje wskazując na szereg wątpliwości dotyczących prawidłowości pierwszego operatu, to przy rozpoznawaniu sprawy i ocenie drugiego operatu należało wnikliwie rozważyć także i wcześniejsze zastrzeżenia i sposób ich wyeliminowania, ale również zarzuty podnoszone przez skarżących. Wprawdzie Sąd pierwszej instancji nie ocenił tych zarzutów wprost, jako takich, których uwzględnienie doprowadzi do rezultatu korzystnego dla stron, jednak wynika to z charakteru zarzutów. Zatem w sytuacji, gdy wysokość opłaty adiacenckiej ustalona na podstawie pierwszego operatu była znacznie niższa od opłaty ustalonej w oparciu o nowy operat, należało szczególnie wnikliwe ocenić, w świetle zasady podejmowania wszystkich środków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego i zasady pogłębiania zaufania do organów państwa, wszystkie zarzuty zwłaszcza w zakresie podobieństwa nieruchomości i zastosowanych środków korygujących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/0I 365/07, uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...].
W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. nie wyjaśniło wszystkich zgłaszanych przez skarżących wątpliwości dotyczących operatu, ani nie odniosło się do wszystkich podnoszonych przez nich zarzutów ogólnikowo stwierdzając, iż operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego odpowiada wymogom zawartym w przepisach powołanego wyżej rozporządzenia. Zdaniem Sądu pierwszej instancji brak jest na przykład szczegółowego wyjaśnienia podnoszonej przez skarżących kwestii przyjęcia do wyceny nieruchomości przed podziałem działek porównawczych nieprzeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe, a także nieruchomości niepołożonych w pobliżu terenów podlegających wycenie, a w odniesieniu do ustalenia wartości nieruchomości po podziale uwzględnienia działek posiadających już uzbrojenie, a także terenów leżących przy drogach publicznych. Nie odniesiono się także do innych zarzutów podnoszonych przez odwołujących się, ani też nie dokonano oceny prawidłowości sporządzenia operatu mając na względzie uchybienia będące podstawą uchylenia przez Sąd pierwszej instancji poprzedniej decyzji ustalającej opłatę adiacencką. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wyeliminowanie powyższych uchybień wymaga poczynienia dodatkowych ustaleń, a tym samym przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, co leży jedynie w gestii organu administracji i wynika z treści art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zwaną P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. i zaskarżając go w całości zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, –. 145 § 1 pkt 1 lit c/, art. 133 § 1 w zw. art. 141 § 4 i art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych polegające na:
– uchyleniu decyzji Kolegium mimo, iż nie zaistniało naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
– uchyleniu decyzji Kolegium bez rozważenia, czy stwierdzone przez Sąd naruszenia przepisów postępowania (w ocenie Kolegium uchybienia takie w ogóle nie wystąpiły bądź były nieistotne) miały istotny wpływ na wynik sprawy,
– błędnym przyjęciu, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r. o sygnaturze I OSK 293/06 dokonał wykładni prawa (§ 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego), która wiązała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w taki sposób, iż obowiązany był do uchylenia decyzji Kolegium będącej przedmiotem skargi,
– art. 141 § 4 w zw. z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym; poprzez brak w uzasadnieniu wyroku oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania.
Wskazując na powyższą podstawę kasacyjną Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów sądowych.
W motywach skargi kasacyjnej Kolegium podniosło, iż w uzasadnieniu wyroku będącego przedmiotem niniejszej skargi Sąd nie wskazał, jakie konkretnie przepisy postępowania zostały przez Kolegium naruszone i w ogóle nie rozważał możliwości wpływu tych uchybień na wynik sprawy, czym naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit c/ i art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a.
Sąd pierwszej instancji jedynie w sposób ogólny podał, iż Kolegium nie odniosło się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżących i nie wyjaśniło wszystkich zgłaszanych wątpliwości dotyczących operatu. Przykładowo wskazał, na czym te uchybienia miałyby polegać.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej ocena ta jest nietrafna, gdyż w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] odniesiono się do wszystkich okoliczności podnoszonych przez stronę w rozpatrywanym odwołaniu, a mających przemawiać za nierzetelnością operatu. Kolegium wskazało, że rzeczoznawca sporządzając nowy operat szacunkowy uwzględnił przy określaniu wartości nieruchomości lokalizację nieruchomości, powierzchnię działek oraz inne cechy mające wpływ na wartość działki, takie jak obciążenie służebnością i położenie przy drodze wewnętrznej, a w przypadku różnic, przyjmował poprawki dostosowawcze. Okoliczności te w sposób wyraźny wynikają z operatu szacunkowego, a to w ocenie Kolegium nie budziło wątpliwości i nakazywało przyjąć w tym zakresie operat jako wiarygodny dowód . Zarzucono także, iż nie dokonano oceny prawidłowości sporządzenia operatu mając na względzie uchybienia będące podstawą uchylenia przez Sąd poprzedniej decyzji ustalającej opłatę. W wyroku tym wskazano, iż przy szacowaniu nieruchomości (w pierwszym operacie) przyjęto do porównania obiekty porównawcze w różnych wielkościach, bez zastosowania stosownej korekty i wyjaśnienia tej okoliczności, nie uwzględniono faktu, iż wydzielone w wyniku podziału działki mają dostęp do drogi wewnętrznej oraz że działka o nr [...] obciążona jest służebnością, co nie znalazło odzwierciedlenia w operacie rzeczoznawcy. Zdaniem Kolegium nie miało ono obowiązku dokonania takiej oceny w porównaniu z pierwszym operatem. Operat stanowiący podstawę ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł został sporządzony w dniu [...] i stosownie do art. 156 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami mógł być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres dwunastu miesięcy. Zatem w chwili wydawania decyzji przez Kolegium okres "ważności" tego operatu upłynął. Ponadto orzeczeniem Sądu został on jako dowód zdyskwalifikowany, zaś podstawę orzekania w tej sprawie stanowił nowy operat, sporządzony w [...] uwzględniający wszelkie okoliczności wskazane w wyroku Sądu jako uchybienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. przyznało, że wprawdzie w odwołaniu, skarżący zarzucili, iż dokonana korekta nie rekompensuje im wydatków związanych z urządzeniem drogi wewnętrznej, to jednak w uzasadnieniu decyzji wykazano, iż przy ocenie operatu szacunkowego i rozstrzyganiu sprawy, okoliczności tej nie można uwzględnić. Wyjaśniono również zapisy dotyczące dat wskazanych w operacie oraz kwestię związaną z trendem czasowym. Stwierdzono, iż operat szacunkowy stanowi dowód w sprawie podlegający ocenie organu administracji, którego obowiązkiem jest przede wszystkim sprawdzenie, czy odpowiada wymogom formalno-prawnym sformułowanym w obowiązujących w tej mierze przepisach prawnych, zaś analiza operatu szacunkowego sporządzonego w dniu [...] prowadzi do wniosku, że jest on prawidłowy i może stanowić podstawę ustalenia opłaty adiacenckiej. Ponadto, zdaniem Kolegium nie można wymagać od organu, aby w swym uzasadnieniu powtarzał zapisy zawarte w operacie szacunkowym, którego treść stronie jest znana, albowiem niebyło by to celowe. Zatem Kolegium, Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, iż niewyjaśniono wszystkich wątpliwości zgłaszanych przez skarżących. Natomiast, jeżeli Sąd pierwszej instancji uznał, że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa, to winien wskazać konkretnie, jakie przepisy naruszono, na czym to naruszenie dokładnie polegało i jaki był tego skutek dla podjętego rozstrzygnięcia. Należy zatem stwierdzić, iż Sąd pierwszej instancji nie dokonał oceny, czy przy wydawaniu decyzji zostały naruszone przepisy prawa materialnego – a mianowicie ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego bądź też procesowego – Kodeksu postępowania administracyjnego oraz nie wskazał, które ewentualnie z tych przepisów zostały naruszone Nie znajduje to bowiem odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a to narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit c/ i art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Ponadto z treści uzasadnienia wyroku, które ma odzwierciedlać tok rozumowania Sądu, nie wynika, aby rozważał on możliwość istotnego wpływu określonych uchybień na wynik sprawy.
Autor skargi kasacyjnej stwierdził również, iż Sąd pierwszej instancji przywołując argumenty Naczelnego Sądu Administracyjnego jako własne i stanowiące podstawę uchylenia decyzji Kolegium, błędnie zastosował art. 190 ustawy P.p.s.a., bowiem argumentacja Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadniała podzielenie zarzutu naruszenia prawa procesowego i nie miała charakteru wykładni prawa. W ocenie Kolegium argumenty te były skierowane do Sądu pierwszej instancji w ramach dokonywanej kontroli orzeczenia tego Sądu i nie mogą być przenoszone wprost na grunt podjętego przez ten sąd rozstrzygnięcia, albowiem art. 190 ustawy P.p.s.a. nie jest tożsamy z art. 153 ustawy P.p.s.a. Adresatem stwierdzonych przez Naczelny Sąd Administracyjny uchybień nie było Kolegium, zaś Sąd uznając, iż Kolegium naruszyło przepisy skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, winien to wykazać w sposób określony przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
B. i C. W. reprezentowani przez radcę prawnego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnieśli o jej oddalenie, jako bezzasadnej oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zdaniem skarżących zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy P.p.s.a. jest niezasadny, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał przyczynę uchylenia wyroku jaka była konieczność dokonania przez organ odwoławczy dodatkowych ustaleń poprzedzonych postępowaniem dowodowym ze stwierdzeniem, że dotychczas prowadzone postępowanie administracyjne naruszało art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie skarżących Sąd pierwszej instancji nie naruszył także art. 141 § 4 powołanej ustawy, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyraźnie określił zakres postępowania wyjaśniającego, nie był natomiast zobowiązany do wskazania ciągu szczegółowych czynności, które organ powinien przeprowadzić przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 190 ustawy P.p.s.a., uznano za niezasadny albowiem Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy był związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, która obejmowała zarówno prawo materialne, jak i procesowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należało przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami (art. 174 ustawy P.p.s.a.) i wnioskami skargi (art. 176 ustawy P.p.s.a.).
Związanie granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że Sąd drugiej instancji nie jest władny badać, czy sąd administracyjny (pierwszej instancji) naruszył inne jeszcze przepisy niż wskazane w skardze kasacyjnej. Dodać należy, że zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania (art. 183 § 2 ustawy P.p.s.a.), której w niniejszej sprawie nie stwierdza się.
Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy P.p.s.a. w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest nieuzasadniony. Przepis ten stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania w takim stopniu, iż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten normuje powinność wydania oraz treść rozstrzygnięcia Sądu administracyjnego pierwszej instancji, w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania.
Naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 2004, s. 210-211).
Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanie w niej stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego.
Kierując się treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku stwierdzić należy, że podstawę rozstrzygnięcia opartego o omówiony przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy P.p.s.a. stanowiło ustalenie Sądu pierwszej instancji, iż w sprawie nie wyjaśniono i nie odniesiono się do wszystkich zgłaszanych przez skarżących zarzutów dotyczących operatu szacunkowego, przez co naruszono art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnegoa i w konsekwencji uznano, że w tej sprawie niezbędne jest zatem poczynienie dodatkowych ustaleń. Jednocześnie wskazano przykładowo zarzuty skarżących, do których się nie odniesiono. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach tej sprawy taką ocenę należało uznać za trafną i w pełni usprawiedliwioną.
Kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art. 133 § 1 ustawy P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba, że organ nie wykonał obowiązku o którym mowa w art. 54 § 2 ustawy P.p.s.a. Przepis ten wprowadza zasadę orzekania o zgodności z prawem zaskarżonego aktu na podstawie oceny stanu faktycznego i przepisów prawa obowiązujących w chwili jego wydania . Wskazać należy, iż skarżący stawiając Sądowi pierwszej instancji zarzut naruszenia tego przepisu ograniczył się do jego wskazania, lecz zarzutu tego nie uzasadnił (art. 176 ustawy P.p.s.a.). Podkreślić należy, iż wadliwe sformułowanie zarzutu naruszenia przepisu uniemożliwia ocenę jego zasadności, a zarazem zwalnia Naczelny Sąd Administracyjny od podejmowania próby jego sprawdzenia, gdyż Sąd ten nie jest uprawniony do poprawiania i modyfikowania podstawy skargi kasacyjnej .
Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a. w związku z art. 153 ustawy P.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom tego przepisu, a sformułowana w nim ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania są w świetle przedstawionych wyżej rozważań prawidłowe.
Podobnie ocenić należy również zarzut naruszenia art. 190 ustawy P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa, dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zauważyć należy, iż w rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 293/06 zaskarżony wyrok i przekazując sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania w uzasadnieniu wskazał, iż podzielił trafność zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego stwierdzając jednocześnie, iż przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji decyzji naruszył przepisy procesowe albowiem określonych kwestii nie rozważył.
Wbrew zatem stanowisku autora skargi kasacyjnej uznać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przy ponownym rozpoznaniu sprawy, nie naruszył art. 190 P.p.s.a., gdyż dostrzegł naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a więc zaskarżoną decyzję zasadnie uchylił.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.