I OSK 1064/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-10-26
NSAAdministracyjneWysokansa
wyłączenie sędziegorównoważność tytułów naukowychhabilitacjaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymibezstronność sędziegoNSApostępowanie administracyjneuznanie kwalifikacji

NSA wyłączył sędziego od rozpoznawania sprawy dotyczącej odmowy potwierdzenia równoważności węgierskiej habilitacji ze względu na wcześniejszy udział w podobnej sprawie.

Sędzia NSA Janina Antosiewicz wniosła o wyłączenie jej od rozpoznawania sprawy dotyczącej odmowy potwierdzenia równoważności habilitacji uzyskanej na Węgrzech. Powodem był jej wcześniejszy udział w podobnej sprawie, zakończonej niekorzystnym dla strony wyrokiem, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 19 PPSA i wyrok TK, przychylił się do wniosku, uznając ścisły związek między sprawami za wystarczającą przesłankę do wyłączenia.

Sprawa dotyczyła wniosku o wyłączenie sędziego NSA Janiny Antosiewicz od rozpoznawania skargi kasacyjnej E. G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu o odmowie potwierdzenia równoważności tytułu naukowego uzyskanego na Węgrzech. Sędzia Antosiewicz złożyła wniosek o wyłączenie, wskazując na swój wcześniejszy udział w rozpoznaniu innej sprawy dotyczącej odmowy potwierdzenia równoważności habilitacji uzyskanej na Węgrzech, która zakończyła się niekorzystnym dla strony wyrokiem. Sędzia argumentowała, że ścisły związek między sprawami mógłby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do art. 19 PPSA oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r. (SK 53/04), który rozszerzył podstawy wyłączenia sędziego poza stosunki osobiste, uznał wniosek za zasadny. Sąd stwierdził, że zaangażowanie sędziego w ocenę zagadnienia będącego przedmiotem postępowania, nawet jeśli nie wynika z bezpośredniego stosunku osobistego, może stanowić podstawę do wyłączenia. W konsekwencji, NSA postanowił wyłączyć sędziego Janinę Antosiewicz od udziału w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wcześniejszy udział sędziego w rozpoznaniu sprawy o ścisłym związku z obecną sprawą, nawet jeśli nie wynika z bezpośredniego stosunku osobistego, może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego, jeśli może wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 19 PPSA oraz wyroku TK SK 53/04, który rozszerzył przesłanki wyłączenia sędziego o sytuacje, gdy jego zaangażowanie w ocenę zagadnienia może budzić wątpliwości co do bezstronności, nawet bez stosunku osobistego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (2)

Główne

PPSA art. 19

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Trybunał Konstytucyjny rozszerzył tę przesłankę o inne okoliczności mogące wywołać wątpliwości, w tym zaangażowanie sędziego w ocenę zagadnienia będącego przedmiotem postępowania.

Pomocnicze

PPSA art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ścisły związek między rozpoznawaną sprawą a sprawą, w której sędzia brał udział wcześniej, co może budzić wątpliwości co do bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

zaangażowanie sędziego w ocenę, wypracowanie stanowiska w odniesieniu do zagadnienia będącego następnie przedmiotem postępowania sądowego.

Skład orzekający

Małgorzata Borowiec

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Chróścielewski

członek

Anna Łuczaj

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 PPSA w sytuacjach innych niż bezpośredni stosunek osobisty, w szczególności gdy sędzia brał udział w rozpoznaniu podobnej sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia sędziego w postępowaniu administracyjnosądowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie zasad bezstronności sędziego i rozszerzającą interpretację przepisów przez Trybunał Konstytucyjny, co jest istotne dla zrozumienia gwarancji procesowych.

Czy wcześniejszy udział w podobnej sprawie dyskwalifikuje sędziego? NSA wyjaśnia zasady wyłączenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1064/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Borowiec /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Chróścielewski
Anna Łuczaj
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Sygn. powiązane
I SA/Wa 721/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-06-14
Skarżony organ
Minister Edukacji Narodowej i Sportu
Treść wyniku
Wyłączono sędziego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec(spr.) Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 26 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy wyłączenia sędziego NSA Janiny Antosiewicz od rozpoznawania sprawy ze skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 721/04 w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia równoznaczności tytułu uzyskanego w Republice Węgierskiej postanawia wyłączyć sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Janinę Antosiewicz od udziału w sprawie ze skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 721/04 w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia równoznaczności tytułu uzyskanego w Republice Węgierskiej.
Uzasadnienie
Na rozprawie w dniu 13 lipca 2006 r. w sprawie ze skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 721/04 w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia równoznaczności tytułu uzyskanego w Republice Węgierskiej, sędzia NSA Janina Antosiewicz złożyła wniosek o wyłączenie jej od udziału w rozpoznawaniu w/w sprawy.
Dodatkowo w piśmie z dnia 20 września 2006 r. sędzia wyjaśniła, że uczestniczyła w rozpoznaniu sprawy ze skargi E. G. na postanowienie MEN z dnia [...] odmawiające potwierdzenia równoważności habilitacji uzyskanej na Węgrzech ze stopniem doktora habilitowanego w Rzeczypospolitej Polskiej i z jej udziałem zapadł wyrok oddalający skargę, sygn. akt I SA 258/98. Zaskarżone postanowienie dotyczyło odmowy potwierdzenia równoznaczności habilitacji uzyskanej przez stronę w 1997 r. w WRL ze stopniem doktora habilitowanego nadawanego w PRL. W sprawie tej, zakończonej niekorzystnym dla strony wyrokiem został wyrażony pogląd prawny, iż w ówczesnym stanie prawnym, skoro umowa międzynarodowa z dnia 25 kwietnia 1980 r. między Rządem PRL a Rządem WRL nie przewidywała możliwości potwierdzenia równoważności stopnia naukowego doktora nauk (wprowadzonego na Węgrzech w 1993 r. jako jedynego stopnia naukowego) z istniejącym w PRL stopniem doktora habilitowanego to nie było podstaw prawnych do wydania żądanego zaświadczenia.
Sędzia wskazała, że biorąc pod uwagę, iż w sprawie zawisłej obecnie przed NSA strona skarżyła niekorzystne dla niej postanowienie MENiS z dnia [...], odmawiające potwierdzenia równoważności uzyskanej w 1997 r. habilitacji na Węgrzech z tytułem naukowym profesora nadawanym w RP, w ocenie sędziego zachodzi ścisły związek pomiędzy obiema sprawami, co stanowi wystarczającą przesłankę do jej wyłączenia od udziału w sprawie na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Pogląd prawny wyrażony na tle przedstawionego w sprawie stanu faktycznego w wyroku z dnia 30 września 1998 r. I SA 258/98, mógłby bowiem wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Podkreślenia wymaga, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04 (publ. OTK-A 2005/11/134), stwierdził niezgodność art. 19 pkt 1 powołanej ustawy w zakresie, w jakim ogranicza przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego, pomijając inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę bezstronności sędziego, z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że w art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pominięto podstawy wyłączenia sędziego, które umożliwiałyby uwzględnienie i ocenę wszelkich okoliczności, które mogą wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Przykładem takich okoliczności może być, w ocenie Trybunału Konstytucyjnego, zaangażowanie sędziego w ocenę, wypracowanie stanowiska w odniesieniu do zagadnienia będącego następnie przedmiotem postępowania sądowego.
Mając na względzie przedstawione wyżej stanowisko Trybunału Konstytucyjnego oraz treść oświadczenia sędziego, z którego wynika, że zachodzi ścisły związek pomiędzy przedmiotową sprawą, a sprawą ze skargi E. G. na postanowienie MEN z dnia [...] odmawiające potwierdzenia równoważności habilitacji uzyskanej na Węgrzech ze stopniem doktora habilitowanego w Rzeczypospolitej Polskiej, w rozpoznawaniu której brała udział sędzia NSA Janina Antosiewicz, zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 1998 r. r. o sygn. akt I SA 258/98, stwierdzić należy, że spełniona została określona w art. 19 powołanej ustawy przesłanka uzasadniająca wyłączenie sędziego NSA Janiny Antosiewicz od udziału w sprawie ze skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 721/04 w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia równoznaczności tytułu uzyskanego w Replice Węgierskiej.
Z tego względu na podstawie art. 19 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI