I OSK 1064/05

I OSK 1064/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak
Jerzy Stankowski
Jolanta Rajewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Stopnie i tytuły naukowe
Sygn. powiązane
I SA/Wa 721/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-06-14
Skarżony organ
Minister Edukacji Narodowej i Sportu
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie NSA Barbara Adamiak Jerzy Stankowski Protokolant Katarzyna Malinowska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 721/04 w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia równoznaczności tytułu uzyskanego w Republice Węgierskiej 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza na rzecz E. G. od Ministra Nauki Szkolnictwa Wyższego kwotę 802 zł (osiemset dwa) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2005r sygn. akt I SA/Wa 721/04 oddalił skargę E. G. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia równoważności tytułu.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Minister Edukacji Narodowej i Sportu postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił potwierdzenia równoważności tytułu "habilitalt doktorra", uzyskanego przez E. G. w 1997r w Republice Węgierskiej, z tytułem naukowym" profesor" nadawanym w Rzeczpospolitej Polskiej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Edukacji Narodowej i Sportu postanowieniem z dnia [...] powyższe postanowienie utrzymał w mocy. Uzasadniając swoje stanowisko organ podał, że równoważnikiem tytułu naukowego nadawanego w Polsce może być stopień bądź tytuł oficjalnie uznawany za stopień lub tytuł naukowy w państwie, w którym został on nadany. Uzyskany przez E. G. tytuł "habilitalt doktorra" po 1993r nie jest uznawany przez kompetentne władze węgierskie za stopień lub tytuł naukowy. Wynika to z pisma Węgierskiego Biura Ekwiwalencji i Informacji oraz obowiązujących na Węgrzech ustaw o szkolnictwie wyższym oraz rządowej, które znoszą w Republice Węgierskiej stopień naukowy " doktor nauk prawnych" i nie przewidują tytułu naukowego "profesor". O powyższym świadczy też treść otrzymanego przez skarżącą dyplomu. Określono w nim, że dyplom ten ma charakter "venia legendi", co w tradycji akademickiej jest jedynie świadectwem określonych kwalifikacji dydaktycznych (prawo wykładania), a nie stopniem czy tytułem naukowym. Wyraźnie lokuje to omawiany dyplom poniżej wymagań stawianych kandydatom do tytułu naukowego profesora w Rzeczpospolitej Polskiej. Minister podkreślił ponadto, że w polskim systemie prawnym wyraźnie odróżnia się stanowisko profesora nadzwyczajnego czy zwyczajnego od tytułu naukowego profesora. Tytuł naukowy profesora, zgodnie z art. 25 i art.26 ustawy z dnia 14 marca 2003r o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz.595), nadaje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i może go otrzymać tylko osoba, która uzyskała stopień naukowy doktora habilitowanego. Nie występują zatem żadne formalne ani merytoryczne przesłanki do uznania węgierskiego tytułu "habilitalt doktorra" za równoważny z nadawanym w Polsce tytułem naukowym "profesor".
Postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu E. G. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o nakazanie organowi wydania zaświadczenia o żądanej przez nią treści. Podała przy tym, że zgodnie z Konwencją o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzonej w Pradze w dniu 7 czerwca 1972r przy ocenie równoważności tytułów i stopni istotne jest porównanie poziomów kwalifikacyjnych. W związku z tym równoważnikiem tytułu naukowego w jednym państwie może być wyłącznie tytuł naukowy nadawany w innym państwie. Bezpodstawne są zatem twierdzenia organu, że równoważnikiem tytułu naukowego w Polsce może być " stopień bądź tytuł oficjalnie uznawany jako stopień lub tytuł w państwie go nadającym". Przy porównywaniu systemów edukacyjnych, zgodnie z powołaną konwencją, nie ma znaczenia procedura nadawania tytułu naukowego i nazwy tytułów w poszczególnych państwach. Porównywaniu powinny bowiem podlegać wyłącznie poziomy kwalifikacyjne.
Minister Edukacji Narodowej i Sportu błędnie ponadto ocenia charakter tytułu habilitalt doktorra". Obowiązująca na Węgrzech procedura habilitacyjna obejmuje bowiem weryfikację zarówno zdolności wykładania, jak i dorobku naukowego, więc przyznany skarżącej tytuł jest tytułem naukowym. Takie wnioski, zdaniem E. G., bezspornie wynikają także z treści otrzymanego przez nią dyplomu, węgierskiej ustawy o wyższej edukacji i pism radcy Ambasady Republiki Węgierskiej z dnia 16 grudnia 2003r oraz Centrum Informacji w Budapeszcie z 11 lutego 2004r. W tej sytuacji, skoro w każdym z omawianych państw jest tylko jeden tytuł naukowy, to jedyny naukowy tytuł na Węgrzech powinien być uznany za równoważny jedynemu tytułowi naukowemu w Polsce, tym bardziej, że polski tytuł profesora został utworzony przez zrównanie istniejących wcześniej tytułów profesora zwyczajnego i profesora nadzwyczajnego. Skarżąca podniosła także, iż nadany jej na Węgrzech tytuł uprawnia do zatrudnienia na stanowisku profesora wyższej uczelni, do czego w Polsce uprawnia tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego, więc w tym zakresie istnieje pełna równoważność obu tytułów naukowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Warszawie powołanym wyrokiem z dnia 14 czerwca 2005r skargę E. G. oddalił. W uzasadnieniu stwierdził, że wydając zaskarżone postanowienie organ oparł swoje stanowisko na opinii Węgierskiego Centrum Ekwiwalencji i Informacji z dnia 11 lutego 2004 r. Centrum to, zgodnie z pismem Ambasady Republiki Węgierskiej z dnia 16 grudnia 2003 r., jest krajowym ośrodkiem informacji, przewidzianym artykułem IX.2 Konwencji o uznaniu kwalifikacji związanych z uzyskaniem wyższego wykształcenia w Regionie Europejskim sporządzonej w Lizbonie dnia 11 kwietnia 1997 r. (którą Polska ratyfikowała dnia 17 grudnia 2003r). Opinia ta odnosiła się co prawda do kwestii równoważności tytułu "habilitalt doktorra" z istniejącym w Polsce stopniem naukowym doktora habilitowanego, ale obok opisu podstawowych zasad przyznawania omawianego tytułu zawierała także pogląd strony węgierskiej, że tytułu tego nie obejmują zasady wzajemności wynikające z Konwencji praskiej z 1972 r., ani Porozumienia między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o wzajemnym uznawaniu równorzędności dokumentów o wykształceniu i stopniach naukowych, wydawanych w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Węgierskiej Republice Ludowej dnia 25 kwietnia 1980 r.
Wobec takiego stanowiska strony węgierskiej nie było podstaw do zastosowania przepisów konwencji, jak się tego domagała skarżąca, skoro właściwy organ państwa, w którym dyplom "habilitalt doktorra" został wydany, nie uważa go za uznawalny w innych krajach na mocy obowiązujących konwencji międzynarodowych. Mając na uwadze obowiązujące w Polsce zasady przyznawania tytułu naukowego profesora, Minister Edukacji Narodowej i Sportu we własnym zakresie uznał, że tytuł "habilitalt doktor" nie może być uznany za równoważny nadawanemu w Polsce tytułowi naukowemu profesora i odmówił wydania zaświadczenia.
Ponieważ ze zgromadzonych w sprawie materiałów nie wynikało, aby strona węgierska uznawała tytuł "habilitalt doktorra" za równoważny któremukolwiek z poziomów określonych w Konwencji praskiej, ani nie deklarowała wzajemnego uznania któregoś z obowiązujących w Polsce stopni i tytułów naukowych za równoważny z tytułem "habilitalt doktorra" nie można uznać, że wydając zaskarżone postanowienie organ naruszył postanowienia Konwencji praskiej lub wykroczył poza przysługującą mu na mocy art. 80 kpa swobodę oceny materiału dowodowego. Sąd nie jest zaś powołany do oceny, czy w przedmiotowej sprawie postanowienia Konwencji praskiej nie zostały naruszone przez organy Republiki Węgierskiej.
Należy ponadto zwrócić uwagę, że choć w węgierskim systemie edukacji, zreformowanym ustawą z 1993 r. evi LXXX. Torveny a felsooktatasról, nie istnieje tytuł naukowy profesora, to zgodnie z przepisami części 6 rozdział 17, profesora uniwersytetu w państwowej szkole wyższej powinien powoływać Prezydent Republiki na wniosek Ministra Edukacji, w oparciu o prośbę rady uczelni. Poza spełnianiem ogólnych warunków dotyczących zatrudnienia w szkole wyższej, posiadaniem uznanego dorobku naukowego i dydaktycznego, kandydat musi posiadać stopień naukowy doktora i habilitację. Ustawowe wymagania i procedura powołania na stanowisko profesora uniwersytetu na Węgrzech wykazują istotne podobieństwa z wymaganiami i procedurą uzyskania tytułu naukowego profesora w Polsce. Skarżąca nie legitymuje się jednak nominacją na takie stanowisko. Nie ma natomiast takich analogii dotyczących wymagań i procedury uzyskania tytułu "habilitalt doktor", opisanych w rozdziale 25 wspomnianej ustawy, z wymaganiami i procedurą uzyskania tytułu naukowego profesora w Polsce. Zaskarżone postanowienia prawa zatem nie naruszają, a wniesiona na nie skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art.151 ustawy oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(dalej cytowana jako P.p.s.a.).
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. G., reprezentowana przez radcę prawnego. Orzeczenie to zaskarżyła w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz zasadzenie kosztów postępowania. Wyrokowi zarzuciła :
1. naruszenie prawa materialnego poprzez nieprawidłową ocenę legalności zastosowania przez organ administracji publicznej Ministerstwo Edukacji Nauki i Sportu art.24-28 ustawy z dnia 12 września 1990r o tytule naukowym i stopniach naukowych ( Dz.U.Nr 65,poz.386 ze zm.) oraz art.25- 28 ustawy z dnia 14 marca 2003r o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki,
2. naruszenie prawa materialnego poprzez nieprawidłową ocenę legalności niezastosowania przez organ administracji publicznej Ministerstwo Edukacji Nauki i Sportu treści umów międzynarodowych, a mianowicie art.1 ust.3 Konwencji o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych oraz art.26, art.27 i art.42 Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów z dnia 23 maja 1969r (Dz.U.z 1990r, Nr 74, poz.439), art.III.2, art.IV.2, art.IX.1 Konwencji o uznawaniu kwalifikacji związanych z uzyskaniem wyższego wykształcenia w regionie europejskim, podpisanej w Lizbonie w dniu 11 kwietnia 1997r,
3. naruszenie prawa materialnego poprzez nieprawidłową ocenę legalności niezastosowania przez organ administracji publicznej Ministerstwo Edukacji Naukowej i Sportu art.7 art.9 i art.32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
4. naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art.145 § 1 pkt.1 lit.b i c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organ art.7,art.77§ 1, art.80 i art.81 kpa, co w konsekwencji skutkowało mającą wpływ na wynik sprawy obrazą art.151 P.p.s.a,
5. naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art.141§ 4 Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi przez ogólnikowość uzasadnienia, brak odniesienia się do argumentacji strony i jej zarzutów oraz uchylenie się od rozważań prawnych w przedmiocie oceny pozycji zawodowej skarżącej w świetle prawa międzynarodowego i Konstytucji RP,
6. naruszenie prawa procesowego, tj. art.6 Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi przez nieudzielanie skarżącej, występującej bez adwokata i radcy prawnego, wskazówek co do czynności procesowych, co w konsekwencji skutkowało obrazą art.106 § 3 ustawy P.p.s.a poprzez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów innych spraw sądowoadministracyjnych, na które powoływała się skarżąca, a które były niezbędne dla oceny jej wniosku,
7. naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art.1§ 2 i art.3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r (Dz.U.Nr 153, poz.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez wadliwe wykonywanie funkcji kontroli legalności działalności organu administracji publicznej, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem art.87 i 91 ust.2 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł między innymi, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej oceny wniosku skarżącej pod kątem przepisów polskich ustaw. Tymczasem, zgodnie z hierarchicznym systemem źródeł prawa, w sprawie miały przede wszystkim zastosowanie zawarte przez Polskę umowy międzynarodowe, zwłaszcza art.1 ust.3 tzw. Konwencji praskiej z 1972r. Pomięcie przez organ, a potem Sąd I instancji, przepisów umów międzynarodowych stanowiło rażące naruszenie wskazanych wyżej przepisów Konwencji wiedeńskiej i Konwencji lizbońskiej, przez niedotrzymanie przez stronę polską zobowiązań międzynarodowych, a także art.7 i art.9 Konstytucji R.P.
Naruszenie art.32 Konstytucji polegało zaś na niestosowaniu jednolitych kryteriów oceny równoważności tytułów uzyskanych za granicą w różnych sprawach rozpatrywanych przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, natomiast art.87 i art.91 ust.2 na zignorowaniu obowiązku takiego interpretowania prawa krajowego, aby pozostawało ono w spójności i zgodności z umowami międzynarodowymi.
Odnośnie naruszenia art.145§ 1 pkt.1 lit.b i c oraz art. 151 ustawy P.p.s.a, autor skargi kasacyjnej zarzucił, że Sąd I instancji, a poprzednio organ administracji publicznej, oparły swe rozstrzygnięcia na fragmentarycznej wiedzy co do stanu faktycznego i prawnego sprawy Nie poczyniono bowiem prawidłowych ustaleń dotyczących sytuacji prawnej skarżącej w świetle ustawodawstwa węgierskiego. Nie zwrócono się ani do strony węgierskiej do nadesłanie niezbędnych wyjaśnień ani nie zapoznano się z autentycznymi węgierskimi aktami normatywnymi regulującymi problematykę objęta sporem.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, z naruszeniem art.141 § 4 P.p.s.a., nie odzwierciedla rzeczywistych stanowisk stron i zawiera sprzeczności z materiałem dowodowym sprawy. Wskazuje też na niezrozumienie istoty sprawy. Skarżąca domagała się bowiem stwierdzenia równoważności obu omawianych tytułów naukowych a nie dokumentu nadania w Polsce tytułu naukowego profesora.
Zdaniem pełnomocnika E. G. WSA w Warszawie powinien pouczyć skarżącą o możliwości złożenia wniosku o dołączenie do akt niniejszej sprawy akt podobnych spraw. Wskazówek takich skarżącej nie jednak nie udzielono i powyższego dowodu nie przeprowadzono też z urzędu, Taka bierność Sądu, zdaniem skarżącej, na potwierdza zarzut naruszenia art.6 i art.106 § 3 P.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie, powołując się między innymi na stanowisko Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, która w opinii z dnia 12 marca 2003r nr [...]/2003r, stwierdziła, że nadawane na Węgrzech tytuły doktora habilitowanego nie są uznawane w tym kraju za stopnie naukowe lub akademickie. Podobne stanowisko wyraziła też Centralna Komisja do spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych w piśmie z 19 listopada 2003r nr [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, chociaż nie wszystkie jej zarzuty są trafne i zostały prawidłowo sformułowane.
Stosownie do art.183 § 1 ustawy P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu jedynie nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki wymienione w art.183§ 2 P.p.s.a., a zatem niniejsza sprawa mogła być rozpatrywana przez NSA tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami kasacyjnymi wymaga prawidłowego ich określenia oraz uzasadnienia w skardze kasacyjnej. Sąd ten z treści wniesionego środka prawnego nie może sam wyprowadzać czy domniemywać podstaw kasacyjnych oraz ich motywów. Nie jest też uprawniony do jakiegokolwiek ich uzupełniania lub korygowania.
Oznacza to obowiązek wskazania konkretnych przepisów, których naruszenie zarzuca się Sądowi I instancji. Dla profesjonalnych prawników, którym powierzono sporządzenie skargi kasacyjnej, nie powinno ulegać wątpliwości, że chodzi tu najmniejszą jednostkę redakcyjną określonego przepisu, oznaczoną numerem artykułu (paragrafu, ustępu, punktu, czy podpunktu). Wymogów tych nie spełniają zarzuty dotyczące naruszenia dotyczące art.24-28 ustawy z dnia 12 września 1990r o tytule naukowym i stopniach naukowych ( Dz.U.Nr 65,poz.386 ze zm.) oraz art.25-28 ustawy z dnia 14 marca 2003r o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U.Nr 65, poz.595). I tak np.art.26 pierwszej z powołanych ustaw składa się z 5 ustępów, a trzeci z nich ma 3 punkty. Który z tych przepisów miał naruszyć WSA w Warszawie w skardze kasacyjnej nie podano. Nie wskazano też na czym miało polegać naruszenie art.28 tej ustawy, który stanowi, że Centralna Komisja może przekazać swe uprawnienia organowi przedstawicielskiemu wyższego szkolnictwa artystycznego. Brak konkretyzacji lub uzasadnienia tak postawionych zarzutów uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne ich rozpoznanie.
W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie jest zatem możliwe formułowanie zarzutów naruszenia prawa przez ich niezastosowanie, czy też naruszenia prawa materialnego przez nieprawidłową ocenę legalności zastosowania czy niezastosowania przepisu przez organ administracji publicznej.
Niezależnie od tego zauważyć należy, że organem administracji publicznej jest minister. Ministerstwo zaś jest jedynie organem pomocniczym organu administracji publicznej.
Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art.6 i art.106 § 3 ustawy P.p.s.a. Istotą sądowej kontroli administracji publicznej jest badanie legalności zaskarżonych do sądu aktów z przepisami prawa powszechnie obowiązującego oraz według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia. Sąd administracyjny nie przeprowadza – co do zasady - postępowania dowodowego. Orzeka na podstawie akt konkretnej sprawy, a zatem na podstawie materiału dowodowego zebranego w chwili wydania zaskarżonego aktu (art.133 § 1 P.p.s.a). Oceniając legalność zaskarżonych rozstrzygnięć, zgodnie z art.106 § 3 P.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dopuszczalność przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodów uzupełniających z dokumentów ma charakter wyjątkowy, a zatem podlega ścisłej wykładni. Sąd może przeprowadzić uzupełniający dowód z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz nie naruszy przewidzianej w art.7 P.p.s.a. zasady szybkości postępowania sądowego. W związku z powyższym bezzasadny jest zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia sugerowanych przez skarżącą dowodów oraz nieudzielania jej wskazówek o możliwości zgłoszenia takiego dowodu. Akta innych spraw sądowych (także administracyjnych) i wydane w nich wyroki nie stanowią bowiem prawa powszechnie obowiązującego, a tym samym podstawy orzeczeń sądowych ani kontrolowanych przez sądy aktów administracyjnych.
Skarga kasacyjna ma natomiast usprawiedliwione podstawy odnoszące się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania w zakresie pełnego wyjaśnienia i oceny materiału dowodowego sprawy, które to uchybienie miało zasadnicze znaczenie dla kwestii prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Wyjątek w tym zakresie stanowi jedynie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.145§ 1 pkt.1 lit.b P.p.s.a. Wydanie zaskarżonego aktu z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem powołanych przepisów kpa obliguje do uchylenia tego aktu na mocy art.145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy P.p.s.a. a nie art. 145 § 1 pkt.1 lit.b .Ten ostatni przepis odnosi się bowiem wyłącznie do naruszeń prawa będących podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokując w rozpoznawanej sprawie przyjął, że do uzyskanego w 1997r przez E. G. tytułu "habilitalt doktorra" nie mają zastosowania przepisy Konwencji o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzonej w Pradze w dniu 7 czerwca 1972 r. (Dz. U. z 1975 r., Nr 5, poz. 28) zwanej dalej Konwencją praską. Takie założenia Sąd poczynił, przyjmując za miarodajne stanowisko Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, iż omawiany tytuł nie jest na Węgrzech tytułem naukowym, a ponadto że organ wydając zaskarżone postanowienie nie wykroczył poza przysługującą mu z mocy art.80 kpa swobodę oceny materiału dowodowego.
W związku z tym przypomnieć należy, że przepis art.150 obowiązującej w spornym okresie ustawy z 12 września 1990r o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz.365 ze zm.) stanowił, że zasady uznawania dyplomów i tytułów zawodowych uzyskanych za granicą za równorzędne z dyplomem i tytułami zawodowymi nadawanymi w kraju określają umowy międzynarodowe( ust.1); w razie braku takich umów dyplomy te i tytuły mogą być uznawane w drodze nostryfikacji ( ust.2).
Powyższy przepis w kwestii równorzędności dyplomów i tytułów zawodowych odsyłał zatem w pierwszej kolejności do umów międzynarodowych. Zgodnie zaś z art.I ust.3 Konwencji praskiej za równorzędne na terytoriach wszystkich Umawiających się Państw należy uznawać wydane na terytorium każdego z nich przez szkoły wyższe, instytuty naukowo-badawcze, ministerstwa, instytucje i inne organizacje, zgodnie z obowiązującym w danym kraju ustawodawstwem, pracownikom naukowym i naukowo-dydaktycznym dokumenty o nadaniu stopni i tytułów naukowych według wymienionych poziomów kwalifikacyjnych.
Oznacza to konieczność dokonanie w pierwszej kolejności oceny czy określony tytuł jest w państwie go nadającym tytułem naukowym. Dopiero kiedy taka ocena zostanie dokonana, a jej wynik będzie pozytywny, organ zobowiązany jest do zastosowania przepisów Konwencji, a tym samym do porównywania określonych poziomów kwalifikacyjnych.
Takiej oceny odnośnie charakteru wnioskowanego tytułu organ zobowiązany jest dokonać w toku postępowania przewidzianego w art. 217 i nst. Kpa.
W myśl art.217§ 1 pkt.2 kpa organ administracji publicznej winien wydać zaświadczenie, jeżeli osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W tych przypadkach organ obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów, albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu ( art.218 § 1 kpa).Stosownie do art.218 § 2 kpa przed wydaniem zaświadczenia organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
Takiego postępowania przed wydaniem zaskarżonych postanowień właściwie nie przeprowadzono. Postępowanie to ograniczało się do dołączenia do akt sprawy pisma Biura Ekwiwalencji i Informacji z dnia 11 lutego 2004 r., które - zdaniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu a następnie Sądu I instancji - miało dowodzić, że skarżąca nie posiada tytułu naukowego. Tymczasem z pisma tego wynika jedynie, że warunkiem uczestnictwa w procesie habilitacyjnym jest posiadanie stopnia naukowego doktora (PhD lub DLA) oraz że obecnie na Węgrzech nie ma wyższego stopnia naukowego niż stopień doktora. W piśmie tym nie ma natomiast jednoznacznego stwierdzenia, że tytuł "habilitált doktorrá" nie jest tytułem naukowym.
Nie wiadomo zatem na jakiej podstawie organ poczynił tak istotne dla sprawy ustalenia. Do akt nie dołączono żadnych opinii, a zatem powoływanie się na takie dokumenty dopiero w odpowiedzi na skargę kasacyjną jest nie tylko gołosłowne, ale przede wszystkim spóźnione.
W aktach sprawy nie ma też przepisów regulujących na Węgrzech status zawodowy osób, które w tym kraju uzyskały tytuł "habilitált doktorrá". Tego ostatniego wymogu nie spełnia tłumaczenie fragmentów węgierskiej ustawy. Tłumaczenie to dotyczy bowiem tylko niektórych przepisów, nie daje zatem rozeznania odnośnie treści pełnej regulacji spornej kwestii. Ponadto zostało ono wykonane jedynie " z broszury dotyczącej ustawy z roku 1993r w sprawie wyższej edukacji", a nie na podstawie tekstu ustawy. Wartość tego tłumaczenia dla niniejszej sprawy podważa także fakt, iż zamiennie operuje ono pojęciem stopnia i tytułu doktora.
Do zasygnalizowanych kwestii oraz zarzutów w tym zakresie podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania oraz w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Podzielić zatem należy zarzuty skargi kasacyjnej odnośnie mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy P.p.s.a.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 ww. ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielone przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).