I OSK 1059/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-07-06
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościwywłaszczeniezwrot nieruchomościpostępowanie administracyjneterminNSAWSAspadkobiercy

NSA oddalił skargę kasacyjną miasta w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że WSA prawidłowo uchylił decyzje organów niższych instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Sprawa dotyczyła zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. WSA w Warszawie uchylił decyzje organów obu instancji, uznając naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 k.p.a.) przez organy, które umorzyły postępowanie o zwrot nieruchomości z powodu złożenia wniosku po terminie. NSA oddalił skargę kasacyjną miasta, stwierdzając, że WSA nie naruszył prawa materialnego, ponieważ nie rozważał art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a jedynie przepisy proceduralne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów administracji dotyczące umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania (art. 7 i 77 k.p.a.), ponieważ zawiadomienie o możliwości zwrotu nieruchomości skierowane do zmarłego właściciela zostało odebrane przez jego córkę, co nie czyniło go skutecznym wobec niej. W związku z tym, organ powinien był rozważyć wniosek spadkobierców pod kątem zachowania terminu, a nie od razu umarzać postępowanie. Skarga kasacyjna wniesiona przez miasto zarzucała WSA błędną wykładnię art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że WSA nie naruszył prawa materialnego, ponieważ nie rozważał tego przepisu, a jedynie kwestie proceduralne. NSA orzekł na podstawie art. 184 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie zawiadomienia skierowanego do zmarłego właściciela jego córce, która nie była stroną postępowania w momencie doręczenia, nie może być uznane za skuteczne wobec niej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania, ponieważ nie wyjaśniły stanu faktycznego w sposób wyczerpujący. Skoro zawiadomienie było skierowane do osoby zmarłej, a odebrała je inna osoba, nie można przyjąć, że było ono wobec niej skuteczne. Organ powinien był rozważyć wniosek spadkobierców pod kątem zachowania terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

PPSA art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg podania konkretnego przepisu prawa materialnego w skardze kasacyjnej.

u.g.n. art. 136 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Zawiadomienie o zbędności nieruchomości i możliwości jej zwrotu.

u.g.n. art. 136 § ust. 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Termin do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo uchylił decyzje organów niższych instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 7 i 77 k.p.a.). Doręczenie zawiadomienia skierowanego do zmarłego właściciela jego córce nie było skuteczne wobec niej. Skarga kasacyjna nie może skutecznie zarzucać naruszenia prawa materialnego, jeśli sąd niższej instancji nie rozważał tego prawa.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 136 u.g.n.

Godne uwagi sformułowania

nie można przyjąć, że było ono wobec niej skuteczne organ powinien był rozważyć wniosek pod kątem zachowania terminu nie można zaskarżonemu wyrokowi postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego

Skład orzekający

Izabella Kulig - Maciszewska

przewodniczący

Joanna Runge - Lissowska

sprawozdawca

Zbigniew Rausz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście spadkobierców oraz dopuszczalności zarzutów w skardze kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu nieruchomości i doręczeń w kontekście śmierci adresata.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym, jaką jest skuteczne doręczenie pisma w sytuacji śmierci adresata i jego spadkobierców, co ma znaczenie praktyczne dla wielu postępowań.

Czy pismo wysłane do zmarłego może być skuteczne dla jego spadkobierców? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1059/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska /przewodniczący/
Joanna Runge - Lissowska /sprawozdawca/
Zbigniew Rausz
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA 1788/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-12-02
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie NSA Zbigniew Rausz Joanna Runge-Lissowska (spr.) Protokolant Justyna Nawrocka po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA 1788/03 w sprawie ze skarg S. D. S., R. J. Ł., L. W. S. i S. D. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2.12.2004 r., sygn. akt I SA 1788/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skarg S. D. S., R. J. Ł., L. W. S. i S. D. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 24.07.1999 r., stosownie do art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Zarząd Gminy [...] zawiadomił T. S., b. właściciela wywłaszczonej nieruchomości, iż stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia i istnieje możliwość wystąpienia z żądaniem jej zwrotu, jednocześnie informując, że niezłożenie wniosku w terminie 3-ch miesięcy od otrzymania zawiadomienia powoduje wygaśnięcie uprawnienia. Zawiadomienie to odebrała S. S., bowiem T. S. zmarł w 1983 r., zaś wniosek o zwrot nieruchomości, podpisany przez spadkobierców T. S., wymienionych na wstępie, został złożony u Starosty Powiatu [...] dnia 20.07.2001 r., zatem, w uznaniu organów, po terminie, co spowodowało umorzenie postępowania – kontynuował Sąd. Uchylenie decyzji organów obu instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny uzasadnił tym, że w sytuacji gdy zawiadomienie skierowane do nieżyjącego T. S. odebrała jego córka S. nie można przyjąć, że było ono wobec niej skuteczne, natomiast w momencie złożenia wniosku przez wszystkich spadkobierców organ powziął wiadomość, że zawiadomienie przesłane nieżyjącemu było nieskuteczne i wobec tego organ powinien był rozważyć wniosek pod kątem zachowania terminu. Sąd stwierdził, że art. 7 k.p.a. nakazuje dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, zaś art. 77 k.p.a. nakłada obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w tej sprawie organy obu instancji przepisy te naruszyły, co skutkuje uchyleniem decyzji, na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga kasacyjna od tego wyroku została wniesiona przez radcę prawnego, działającego z upoważnienia Prezydenta m. [...]. W skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, polegającą na przyjęciu, że organ administracji nie dopełnił obowiązku zawiadomienia poprzedniego właściciela nieruchomości lub jego spadkobierców o zamiarze zwrotu, bo nie doręczył zawiadomienia adresatowi, domagając się uchylenia wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że S. S., po odebraniu zawiadomienia, nie poinformowała organu o śmierci poprzedniego właściciela, zaś faktem jest, że wniosek o zwrot został złożony po terminie, o którym mowa w art. 136 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wobec tego stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest niesłuszne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.
Przyczyną uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonych, przez S. S., R. Ł., L. S. i S. S., decyzji było uznanie przez ten Sąd, iż organy obu instancji naruszyły zasady postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, naruszając art. 7 i 77 k.p.a., a wobec tego sprawa nie dojrzała jeszcze do rozstrzygnięcia.
Jako podstawę uchylenia decyzji Sąd wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), tj. inne, aniżeli wskazanie pod lit. b – naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozważania Sądu nie dotyczyły natomiast prawa materialnego, oprócz oczywistego odniesienia do art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jednakże tylko w aspekcie wskazanego w ust. 5 terminu do złożenia wniosku. Za istotne w sprawie Sąd uznał naruszenie przez organy przepisów postępowania, tym samym nie miał potrzeby zajmowania się prawem materialnym.
Skarga kasacyjna wyrokowi zarzuciła natomiast naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pomijając już fakt, iż art. 174 pkt 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymaga podania konkretnego przepisu, a art. 136 dzieli się na niższe jednostki redakcyjne, to, jak podniesiono wyżej, przepis ten ani w całości, ani poszczególnego jego ustępy nie był przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nie można zatem zaskarżonemu wyrokowi postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 cyt. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI