I OSK 1057/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę Wojewody na uchwałę Rady Gminy Psary zmieniającą zasady gminnego bonu żłobkowego. Wojewoda zarzucił radzie naruszenie prawa materialnego poprzez zastąpienie konkretnej kwoty świadczenia (500 zł) zapisem 'do 500 zł', co jego zdaniem naruszało delegację ustawową z art. 22b ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i mogło prowadzić do dowolności organu wykonawczego w ustalaniu faktycznej wysokości świadczenia. WSA uznał, że rada działała w granicach upoważnienia, biorąc pod uwagę zróżnicowane opłaty za żłobki. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty Wojewody za zasadne. Sąd podkreślił, że delegacja ustawowa wymaga precyzyjnego określenia wysokości świadczenia, a nie tylko jego górnej granicy. Ustalenie 'do 500 zł' bez dodatkowych kryteriów przyznawania świadczenia stanowiło przekroczenie upoważnienia ustawowego i mogło prowadzić do subdelegacji kompetencji prawotwórczych. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Sąd zwrócił uwagę, że nawet jeśli uchwała została później uchylona przez radę gminy, postępowanie sądowoadministracyjne nie staje się bezprzedmiotowe, ponieważ sąd ma prawo stwierdzić jej nieważność z mocą wsteczną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu upoważnienia ustawowego do stanowienia aktów prawa miejscowego, w szczególności dotyczących ustalania wysokości świadczeń przez rady gmin. Zasady kontroli sądowej uchwał organów samorządu terytorialnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania świadczeń na rzecz rodziny na podstawie art. 22b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Konieczność analizy konkretnego brzmienia delegacji ustawowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rada gminy, ustalając wysokość świadczenia w formie 'do 500 zł miesięcznie', wypełnia delegację ustawową z art. 22b ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która wymaga określenia 'wysokości świadczenia'?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie jedynie górnej granicy świadczenia bez precyzyjnego określenia jego wysokości lub zasad jego ustalania stanowi przekroczenie upoważnienia ustawowego.
Uzasadnienie
Delegacja ustawowa wymaga precyzyjnego określenia wysokości świadczenia, a nie tylko jego maksymalnej kwoty. Ustalenie 'do 500 zł' bez dodatkowych kryteriów przyznawania świadczenia może prowadzić do dowolności organu wykonawczego i stanowi subdelegację kompetencji prawotwórczych.
Czy uchwała rady gminy, która została później uchylona przez tę samą radę, może być przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności lub niezgodności z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchylenie uchwały przez organ samorządu nie czyni postępowania sądowoadministracyjnego bezprzedmiotowym, ponieważ sąd może stwierdzić jej nieważność z mocą wsteczną (ex tunc).
Uzasadnienie
Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd ma skutek od początku (ex tunc), co oznacza, że uchwała jest traktowana tak, jakby nigdy nie została podjęta. Uchylenie uchwały przez organ samorządu przerywa jej skutek prawny od dnia uchylenia (ex nunc), ale nie wyłącza możliwości oceny jej wadliwości przez sąd.
Przepisy (7)
Główne
u.ś.r. art. 22b § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Rada gminy może ustanowić świadczenia inne niż określone w ustawie, a szczegółowe zasady ich przyznawania oraz wysokość określa uchwała rady gminy. Ustalenie jedynie górnej granicy świadczenia ('do 500 zł') bez precyzyjnego określenia jego wysokości lub zasad ustalania stanowi przekroczenie upoważnienia.
P.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżony wyrok i orzeka co do istoty sprawy lub uchyla wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
u.s.g. art. 94
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Akty prawa miejscowego podlegają kontroli sądowej pod kątem zgodności z prawem. Nie stwierdza się nieważności uchwały po upływie roku, chyba że jest to akt prawa miejscowego.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy samorządu terytorialnego podejmują akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych.
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu - organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie przez Radę Gminy wysokości świadczenia w formie 'do 500 zł miesięcznie' stanowi przekroczenie upoważnienia ustawowego z art. 22b ust. 2 u.ś.r., ponieważ delegacja wymaga precyzyjnego określenia wysokości świadczenia, a nie tylko jego górnej granicy. • Brak ustalenia dodatkowych kryteriów przyznawania świadczenia lub jego faktycznej wysokości w uchwale prowadzi do możliwości dowolnego ustalania jej przez organ wykonawczy, co jest niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Argument WSA, że ustalenie 'do 500 zł' było uzasadnione zróżnicowaniem opłat za żłobki i mieściło się w granicach upoważnienia ustawowego.
Godne uwagi sformułowania
uchwała została wydana z naruszeniem prawa • nie wypełnia delegacji ustawowej • nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Sądu • nie jest dopuszczalna subdelegacja kompetencji prawotwórczych • uchwała w zakwestionowanej części nie wykraczała poza zakres upoważnienia ustawowego
Skład orzekający
Mariola Kowalska
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Dybowski
sędzia
Arkadiusz Blewązka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu upoważnienia ustawowego do stanowienia aktów prawa miejscowego, w szczególności dotyczących ustalania wysokości świadczeń przez rady gmin. Zasady kontroli sądowej uchwał organów samorządu terytorialnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania świadczeń na rzecz rodziny na podstawie art. 22b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Konieczność analizy konkretnego brzmienia delegacji ustawowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących świadczeń samorządowych i granic kompetencji rad gmin. Pokazuje, jak sądy kontrolują akty prawa miejscowego.
“Rada gminy nie może ustalać świadczeń 'na chybił trafił' – NSA wyjaśnia granice prawa miejscowego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.