I OSK 1040/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-06-20
NSAnieruchomościWysokansa
nieruchomościużytkowanie wieczysteprawo własnościnabycie nieruchomościnastępstwo prawnesądy administracyjnegospodarka gruntami

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że prawo do nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości przysługuje następcom prawnym użytkowników wieczystych, niezależnie od formy i daty następstwa prawnego.

Sprawa dotyczyła prawa do nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą tego prawa, uznając, że następcy prawni użytkowników wieczystych są uprawnieni, nawet jeśli nabycie użytkowania wieczystego nastąpiło po 26 maja 1990 r. lub w drodze darowizny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że następcy prawni zachowują uprawnienia poprzedników, niezależnie od formy i daty następstwa prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymywała w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą skarżącym nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości. Odmowa wynikała z faktu, że choć dwie skarżące nabyły użytkowanie wieczyste przed 26 maja 1990 r., trzecia skarżąca nabyła je w drodze darowizny w 1996 r., co według organów nie spełniało ustawowych warunków. Sąd pierwszej instancji nie zgodził się z poglądem, że wymagana jest tożsamość użytkowników wieczystych w dwóch kluczowych datach (26 maja 1990 r. i wejście w życie ustawy). Sąd, powołując się na zasady konstytucyjne, uznał, że przepis dotyczy następców prawnych niezależnie od formy i daty następstwa. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przyznał rację WSA. Choć literalne brzmienie przepisu mogło sugerować inne podejście, NSA podkreślił, że możliwość nabycia przez następców prawnych prowadzi do odmiennego wniosku. Sąd uznał, że sytuacja prawna następców jest zależna od uprawnień pierwotnego użytkownika, a następca jest kontynuatorem tych uprawnień, niezależnie od momentu nabycia prawa do gruntu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo to przysługuje następcom prawnym użytkowników wieczystych, niezależnie od formy następstwa prawnego oraz niezależnie od tego, czy nastąpiło ono przed 24 października 2001 r., czy też po tej dacie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że następca prawny jest kontynuatorem uprawnień poprzedniego użytkownika wieczystego, a moment nabycia użytkowania wieczystego przez następcę nie ma wpływu na jego uprawnienie do nabycia własności, jeśli pierwotny użytkownik spełniał warunki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (2)

Główne

u.n.u.w.p.w.n. art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości

Przepis odnosi się do następców prawnych użytkowników wieczystych, niezależnie od formy i daty następstwa prawnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Następcy prawni użytkowników wieczystych zachowują uprawnienia poprzedników, niezależnie od formy i daty następstwa prawnego.

Odrzucone argumenty

Wymagana jest tożsamość użytkownika wieczystego w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy. Następca prawny może nabyć prawo tylko od użytkownika wieczystego spełniającego warunek z art. 1 ust. 1 ustawy.

Godne uwagi sformułowania

następca użytkownika wieczystego jest kontynuatorem wszelkich uprawnień związanych z wykonywaniem użytkownika wieczystego przez swego poprzednika.

Skład orzekający

Leszek Włoskiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Roman Ciąglewicz

członek

Alicja Plucińska- Filipowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nabywania własności nieruchomości przez następców prawnych użytkowników wieczystych, zasada kontynuacji uprawnień."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego związanego z ustawą o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa majątkowego i jego interpretacji przez pryzmat zasad konstytucyjnych, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Następca prawny użytkownika wieczystego: czy zawsze ma prawo do własności?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1040/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-06-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz
Leszek Włoskiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Sygn. powiązane
II SA/Gd 191/04 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2006-03-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Leszek Włoskiewicz (spr.) Sędziowie NSA Roman Ciąglewicz Alicja Plucińska-Filipowicz Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 191/04 w sprawie ze skargi J. H., A. R. i M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – uwzględniając skargę J. H., A. R. i M. W. – wyrokiem z dnia 30 marca 2006 r. Ii SA/Gd 191/04 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] [...], którą – na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) – odmówiono skarżącym nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości pozostającej w ich współużytkowaniu wieczystym dlatego, że – chociaż dwie ze skarżących nabyły użytkowanie wieczyste w drodze dziedziczenia przed dniem 26 maja 1990 r. – M. W. nabyła je w drodze darowizny umową z dnia 16 maja 1996 r., nie zostały więc spełnione ustawowe warunki.
Sąd nie podzielił stanowiska orzekających w sprawie organów aby była wymagana tożsamość osób, które w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy (24 października 2001 r.), pozostawały użytkownikami wieczystymi nieruchomości i aby tylko następcom prawnym osób spełniających ten warunek przysługiwało prawo nabycia własności nieruchomości.
Sąd uznał bowiem, że – powołując się w swej wykładni na konstytucyjne zasady: zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP) oraz równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) – "art. 1 ust. 1 i 2 ustawy odnosi się do następców prawnych, niezależnie od formy następstwa prawnego oraz niezależnie od tego czy nastąpiło ono przed 24 października 2001 r. czy też po tej dacie..."
Wnosząc skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], jako jej podstawę przytoczyło naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 2 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości "poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że zawarte w ust. 1 określenie podmiotu uprawnionego do nabycia własności nieruchomości jako osoby fizycznej będącej w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie powołanej ustawy (tj. w dniu 24 października 2001 r.) użytkownikiem lub współużytkownikiem wieczystym nieruchomości, nie zawiera wymogu zachowania tożsamości użytkownika wieczystego w obydwu tych datach, lecz stosując konstytucyjne zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2) oraz równości wobec prawa (art. 32) należy uznać, że art. 1 ust. 1 powołanej ustawy odnosi się do następców prawnych wskazanych w ust. 2 tegoż artykułu niezależnie od formy następstwa prawnego oraz niezależnie od tego, czy nastąpiło ono przed 24 października 2001 r., czy tez po tej dacie".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że wyraźnie określanie (w art. 1 ust. 1) dwóch dat połączonych spójnikiem "oraz" świadczy bez wątpienia, że chodzi tylko o użytkownika wieczystego, który posiadał ten status w obydwu tych datach, a zatem następcą prawnym – w rozumieniu art. 1 ust. 2 – jest osoba fizyczna, która nabyła użytkowanie wieczyste po dniu 24 października 2001 r. od użytkownika wieczystego spełniającego warunek objęty ust. 1, zwłaszcza, że uprawnienie do nabycia własności nie istniało przed tym dniem, nie mogło więc być przedmiotem obrotu.
Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Wprawdzie literalne brzmienie art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości wydaje się potwierdzać prezentowane w skardze kasacyjnej stanowisko, jednak – jak wyjaśniono w wyroku z dnia 17 listopada 2004 r. OSK 745/04 i w kolejnych orzeczeniach (z dnia 7 lutego 2006 r. I OSK 410/05, z dnia 15 marca 2006 r. I OSK 638/05, czy też z dnia 8 lutego 2007 r. I OSK 467/06) – już okoliczność, że o nabycie mogą się ubiegać następcy prawni prowadzi do odmiennego wniosku.
Nie można bowiem przyjąć, aby sytuacja prawna następców pierwotnego użytkownika wieczystego była zależna od chwili nabycia przez nich prawa do gruntu, gdyż dla każdej osoby fizycznej, będącej użytkownikiem wieczystym w dniu 26 maja 1990 r., z tym dniem rozpoczął się okres prowadzący do nabycia własności, a następca użytkownika wieczystego jest kontynuatorem wszelkich uprawnień związanych z wykonywaniem użytkownika wieczystego przez swego poprzednika.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI