II SA/Wa 1593/23

II SA/Wa 1593/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 2132/24 - Wyrok NSA z 2025-01-15
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Izabela Głowacka- Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Protokolant st. sekr. sądowy Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. L. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji (dalej KGP/organ) rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] (dalej rozkaz personalny z dnia [...] czerwca 2023 r.) z po rozpoznaniu odwołania M. L. (dalej skarżący), od rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji (dalej K[...]P) z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] (dalej rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2023 r.), dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Wnioskiem personalnym z dnia [...] lutego 2023 r. Naczelnik Wydziału [...] K[...]P wystąpił do Komendanta [...] Policji o zwolnienie skarżącego - wówczas specjalisty Sekcji [...] Wydziału [...] K[...]P, ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu stwierdził, że przyczyną tego wystąpienia jest długotrwała nieobecność policjanta w służbie. Wskazał, że w latach 2022-2023 absencja tego policjanta w służbie z powodu przebywania na zwolnieniach lekarskich wyniosła 287 dni. Z uwagi na ciągłą absencję policjant ten, w ocenie wnioskodawcy, nie realizuje podstawowych zadań i obowiązków przewidzianych na jego stanowisku służbowym. Sytuacja ta powoduje, iż zadania stawiane przed komórką organizacyjną, w której wymieniony miał pełnić służbę, zmuszeni są realizować inni policjanci, co negatywnie wpływa na organizację pracy tej komórki.
K[...]P po uwzględnieniu zebranego w postępowaniu materiału dowodowego rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2023 r. zwolnił skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, z dniem [...] kwietnia 2023 r. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z dnia 27 września 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 2000; dalej k.p.a.) decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...] kwietnia 2023 r.
Skarżący złożył w terminie odwołanie kwestionując wartość zebranego w sprawie materiału dowodowego. W jego ocenie, decyzja o zwolnieniu ze służby w Policji zapadła przedwcześnie, bez odniesienia się do całokształtu okoliczności zaistniałych w tej sprawie i bez zebrania całego materiału dowodowego, co miało, jego zdaniem, wpływ na wadliwość podjętej decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji.
Komendant [...] Policji nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia wydanej przez siebie decyzji w trybie samokontroli.
KGP rozpatrując przedmiotową sprawę stwierdził, że w postępowaniu odwoławczym organ II instancji obowiązany jest do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i skontrolowania postępowania oraz decyzji organu I instancji zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości oraz rozstrzygnąć sprawę w postępowaniu odwoławczym.
Stwierdził, że podstawą materialno-prawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. W praktyce, na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Mając na względzie bogactwo możliwych stanów faktycznych, ustalenie treści pojęcia "ważnego interesu służby" ustawodawca pozostawił organowi Policji stosującemu prawo, który przeprowadza w tym zakresie wykładnię przepisów prawnych i w każdym indywidualnym przypadku konkretyzuje je, wskazując okoliczności faktyczne uzasadniające taką ocenę.
Podniósł, że użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a).
Uznał, że rolą organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. W rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny czy w obecnym stanie faktycznym pozostawanie skarżącego w służbie narusza jej ważny interes. Okoliczności faktyczne muszą natomiast odnosić się do art. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej podstawowych zadań należą w szczególności ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra (art. 1 ust. 2 pkt 1), ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania (art. 1 ust. 2 pkt 2).
Wskazał, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący w okresie od dnia [...] maja 2022 r. do dnia [...] kwietnia 2023 r. przedstawił kilkadziesiąt zaświadczeń lekarskich stwierdzających jego niezdolność do pełnienia służby, a jego absencja w służbie w tym okresie wynosiła łącznie 287 dni.
Stwierdził, że rozpoznając przedmiotową sprawę organ bada wpływ zwolnień lekarskich na funkcjonowanie komórek i jednostek organizacyjnych Policji i ich przełożenie na interes służby.
W ocenie organu absencja wymienionego funkcjonariusza w służbie w naturalny sposób zmuszała przełożonych do zapewnienia zastępstwa za nieobecnego policjanta, co z kolei prowadziło do zwiększenia obciążenia pozostałych w służbie policjantów. Charakter służby policjanta służby prewencyjnej zobowiązuje do zapewnienia ciągłości służby. Pełnienie przez skarżącego służby w określonej komórce organizacyjnej jednostki Policji uprawniało jej kierownika do uwzględniania go w sporządzanych przez niego grafikach służb, pomimo tego, że w okresie poprzedzającym okres objęty tym grafikiem policjant był nieobecny w służbie. Jeśli funkcjonariusz, permanentnie jest nieobecny w służbie, bo przedkłada kolejne zwolnienia lekarskie, wymagane jest dokonanie stosownych zmian grafiku służb i wyznaczenie innych policjantów, którzy zobowiązani będą do wykonywania jego obowiązków. Przejęcie tych zadań przez innych funkcjonariuszy nie może być w sposób oczywisty ani skuteczne ani efektywne, bowiem są oni obciążeni dodatkowymi obowiązkami, które muszą wypełnić w trakcie pełnionej służby. Uznał, że zwiększona ilość zadań służbowych, po stronie obecnych w służbie policjantów, wprost przekłada się także na realne obniżenie poziomu efektywności i jakości ich własnych zadań, jak również generuje służbę w wymiarze ponadnormatywnym. Taki stan rzeczy bezspornie sprzeczny jest z interesem społecznym, a tym samym z "ważnym interesem służby", bowiem częste absencje danego funkcjonariusza w służbie, tj. jego pobyty na zwolnieniach lekarskich, mają bezpośredni wpływ na stopień realizowanych przez niego obowiązków.
Uznał, że istotą przedmiotowego zagadnienia nie są przyczyny zwolnień lekarskich skarżącego (których zasadności organ nie badał i nadal nie będzie badał), ale wyłącznie to czy absencja tego policjanta w służbie bezpośrednio oddziałuje na służbę (w kontekście efektywności i skuteczności realizacji zadań funkcjonariusza, którego ta absencja dotyczy, a także innych funkcjonariuszy realizujących jego i własne zadania służbowe). Jak wcześniej bowiem zaznaczono prawidłowa i właściwa realizacja ustawowych zadań Policji zawiera się w pojęciu "ważnego interesu służby".
Stwierdził, że absencja funkcjonariusza w służbie, trwająca 287 dni, w okresie ostatniego roku, utrudnia lub wręcz uniemożliwia prawidłową realizację zadań przewidzianych dla tej formacji, których egzemplifikacja znajduje się w treści art. 1 ustawy o Policji. Zadania, o których mowa, wytyczają cele, do których osiągnięcia zobowiązana jest Policja. Możliwość wcielania w życie określonych założeń wymaga zatem wyznaczenia rzeczywistych wykonawców. Takimi są między innymi funkcjonariusze pełniący służbę w pionie prewencyjnym.
Zdaniem organu to zatrudnienie policjantów ma umożliwić realizację zadań Policji przez jednostki tworzące jej szeregi. Zatem w postępowaniu w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie kwestionowano prawa do korzystania przez stronę z ustawowo zagwarantowanych praw do zabezpieczenia społecznego na wypadek niezdolności do służby ze względu na chorobę, ale wskazano, że zakres ochrony funkcjonariusza przed zwolnieniem jest ograniczony. Granicę trwałości stosunku służbowego wytycza zatem "ważny interes służby", który zobowiązuje do kształtowania kadr tej formacji w taki sposób, aby można było sprawnie i właściwie realizować jej zadania.
W ocenie organu stan faktyczny sprawy opisany w rozkazach personalnych związany z permanentną nieobecnością skarżącego w służbie, w ocenie, słusznie został potraktowany jako sprzeczny z ważnym interesem służby, a tym samym uzasadniający rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Jego zdaniem przytoczone argumenty wypełniają nie tylko pojęcie ważnego interesu służby, ale szerzej - ważnego interesu społecznego.
Uznał, że w tej sytuacji przełożony właściwy w sprawach osobowych jest nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do podjęcia takich działań, by służbę na etacie zajmowanym przez skarżącego pełnił policjant posiadający pełną zdolność do podjęcia czynności służbowych oraz realizujący ustawowe zadania Policji na rzecz społeczeństwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 723/14).
Organ uznał, że zostało dowiedzione, że długotrwała absencja chorobowa dezorganizuje tok służby.
KGP twierdzi, że ocena co do prawidłowości działania jakiejkolwiek komórki organizacyjnej jednostki Policji pozostaje w wyłącznej kompetencji przełożonego, bo tylko on odpowiada za właściwe funkcjonowanie komórek organizacyjnych, a także jednostki Policji, którą kieruje, a tym samym za prawidłowe wykonywanie przypisanych tym komórkom i jednostce zadań. Stąd też, to on również zobowiązany jest do ujawniania wszelkich zagrożeń, które mogą, albo które utrudniają lub wręcz uniemożliwiają wykonywanie ustawowych zadań Policji przez daną komórkę organizacyjną, a w konsekwencji tych, które mogą i stanowią zagrożenie dla dobra służby, które w tym przypadku tożsame jest z pojęciem "ważny interes służby". Nie ma on przy tym obowiązku informowania swojego podwładnego, który notabene jest nieobecny w służbie, o ewentualnie ujawnionych okolicznościach, mających bezpośredni negatywny wpływ na prawidłowe i właściwe funkcjonowanie komórki organizacyjnej lub jednostki Policji, którą kieruje, a w szczególności o konieczności przydzielenia określonych zadań nieobecnego w służbie policjanta innym funkcjonariuszom tej jednostki Policji.
Uznał, że w przedmiotowym postępowaniu nie można badać tego, co było przyczyną absencji policjanta w służbie, a także czy zamierzał on powrócić do pełnienia służby. Przesłanka zawarta w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie ma w tym przypadku odniesienia do osobistych przymiotów policjanta. Odwołuje się wyłącznie do okoliczności, które stricte związane są z ważnym interesem służby. Jeśli określone zdarzenia mają wpływ, bądź naruszają ten interes, konieczne jest podjęcie adekwatnych działań mających na celu usunięcie takiego zagrożenia. Nie świadczy to w żaden sposób o selektywnym i wybiórczym traktowaniu przepisu prawa materialnego, ale o właściwej subsumcji normy zawartej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Wobec podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących mobbingu wskazał, że Policja jest organizacją posiadającą strukturę zhierarchizowaną, co wynika wprost z § 1 pkt 6 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP, poz. 99, z późn. zm.), zgodnie z którym jest to stan wewnętrznego zorganizowania Policji w systemie podporządkowania, a także wzajemnych uprawnień i obowiązków organów Policji oraz policjantów i pracowników Policji. Organizacja hierarchiczna ma na celu zapewnienie jednolitości, sprawności, szybkości, ekonomiczności i efektywności czynności służbowych, zdolności struktur organizacyjnych Policji do działań uporządkowanych, ustalenia odpowiedzialności indywidualnej w przypadku naruszenia prawa, bezczynności pomimo obowiązku działania albo wykonania zadań służbowych w sposób wadliwy (§ 3 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r.). Wskazane cele, realizacji których służyć ma przyjęty kształt struktury tej formacji, wyraźnie eksponują konieczność właściwego i prawidłowego wykonywania zadań nałożonych na tę organizację przez ustawodawcę, o jakich mowa w treści art. 1 ustawy o Policji. Przyjęty model organizacyjny tej formacji wymusza ustanowienie odpowiednich mechanizmów umożliwiających elastyczne kształtowanie stanów kadrowych w poszczególnych jednostkach i komórkach organizacyjnych tych jednostek. Instrumentem służącym sprawnej realizacji tego zadania jest m.in. możliwość zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i mianowanie go na inne stanowisko w innej komórce organizacyjnej, przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych, po to by zagwarantować możliwość realizacji nałożonych zadań na jednostkę Policji w sposób najbardziej efektywny. Policjant taki realizując ustawowe zadania określonej komórki organizacyjnej, wypełnia tym samym zadania jednostki Policji, a w konsekwencji Policji.
Istotną cechą stosunku służbowego jest zwiększona dyspozycyjność i podporządkowanie policjanta w służbie, które zobowiązują go do jej pełnienia w taki sposób w jaki wymaga tego dobro służby. Każdy policjant winien też pamiętać, że ze swej istoty służba w Policji wiąże się z większą dyspozycyjnością i koniecznością podporządkowania poleceniom przełożonego, a także wymaga umiejętności szybkiej adaptacji do nowych warunków, które zostaną mu określone. Dlatego też służba w Policji może dawać poczucie stabilizacji, rozumianej jako większa niż przeciętna gwarancja zatrudnienia, ale z całą pewnością stabilizacja ta nie może być kojarzona z pełnieniem służby w jednej, określonej jednostce lub komórce organizacyjnej, na określonym stanowisku służbowym, czy też na wykonywaniu jednorodzajowych czynności służbowych.
Organ zaakcentował, że policjant jako członek organizacji mającej strukturę zhierarchizowaną i zmilitaryzowaną zobligowany jest do każdorazowego wykonania wydanego w stosunku do niego rozkazu lub polecenia służbowego.
Wobec powyższego organ stwierdził, że K[...]P nie dopuścił się uchybień w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, które uzasadniałyby przeprowadzenie dodatkowego postępowania uzupełniającego albo też uchylenie zaskarżonej decyzji, bowiem przed wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W ocenie organu w momencie, gdy materiał dowodowy w sprawie był kompletny i umożliwiał zakończenie tego postępowania brak było przeszkód aby wydać rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2023 r.
Jego zdaniem w przedmiotowej sprawie nie można przyjąć, że udział strony w prowadzonym postępowaniu, w szczególności w kontekście zarzutów zawartych w odwołaniu, skutkowałby wydaniem innego rozstrzygnięcia, tym bardziej, że strona, podnosząc zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., nie przedstawiła żadnych argumentów, wskazujących, że powyższe ewentualne uchybienie ze strony organu I instancji mogło mieć wpływ (tym bardziej istotny) na wynik sprawy. Wskazywanie na naruszenie przez organ art. 10 § 1 k.p.a., w połączeniu z brakiem powołania zarzutów relewantnych dla przedmiotu sprawy, w kontekście jednolitości i kompletności materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, stanowi podstawę do stwierdzenia, że nawet jeśli doszło do naruszenia normy prawnej zawartej w powołanym przepisie procedury administracyjnej, nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia K[...]P.
Organ uznał, że zebrano cały materiał niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej, a następnie w granicach swobodnej oceny dowodów dokonano jego kompleksowej oceny. Zaznaczył, że sformułowanie "zebrał materiał dowodowy" musi zostać odniesione wyłącznie do materiału niezbędnego do podjęcia decyzji końcowej, a nie wszelkich okoliczności zaistniałych w sprawie. Zbieranie materiału przez organ administracyjny musi być determinowane celem takiego postępowania, jakim jest wydanie decyzji merytorycznej zgodnej z zasadą prawdy materialnej. Działania organu nie mogą jednak stanowić naruszenia innych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości i prostoty postępowania. Organy administracji powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Zgromadzona w sprawie dokumentacja jest bez wątpienia wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie.
Stwierdził, że nie można zgodzić się z twierdzeniem strony, który wyciąga nieuzasadnione wnioski porównując przesłanki warunkujące zwolnienie policjanta ze służby w Policji na różnych podstawach prawnych, tj. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Podkreślił, że postępowania te są w stosunku do siebie niezależne i niekonkurencyjne. Wybór pomiędzy poszczególnymi instrumentami prawnymi zależny jest od różnych czynników, bo różne okoliczności warunkują byt tych postępowań. Postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby ma na celu ustalenie czy zmaterializowała się konkretna przesłanka objęta daną podstawą zwolnieniową. Postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie zmierza zatem do ustalenia innych okoliczności niż ta, że zostało naruszone dobro prawne jakim jest ważny interes służby, a także to, że okoliczności które skutkowały tym naruszeniem związane są z osobą policjanta, którego to zwolnienie dotyczy. Stąd też, niezasadne i nieuprawnione, w kontekście prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, są te twierdzenia skarżącego, które nie odnoszą się stricte do przedmiotu tego postępowania. Należy bowiem podkreślić, że ustawodawca określił odpowiednimi przepisami pragmatyki służbowej odrębne mechanizmy uprawniające albo zobowiązujące przełożonego właściwego w sprawach osobowych oraz przełożonego, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o Policji do określonego działania. Przedmiot postępowania administracyjnego wyznacza granice sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 k.p.a. Obliguje to organ do podejmowania tylko takiego działania w ramach tego postępowania (takich czynności), które są relewantne dla jego przedmiotu. Inne kwestie pozostające poza granicami sprawy administracyjnej dotyczącej zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie mogą być wzięte pod uwagę i stanowić podstawy wydanego rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym. Stąd też ocena w tym postępowaniu okoliczności nieistotnych dla tej sprawy, świadczyłaby o arbitralnym i nieuzasadnionym wykroczeniu poza granice sprawy administracyjnej wytyczone przez podstawę zwolnieniową zamieszczoną w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Organ stwierdził, że materiał zgromadzony w tej sprawie był kompletny i wystarczający do ustalenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę do wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym. Wskazał, że skarżący skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i zapoznał się w dniu [...] marca 2023 r. z aktami sprawy, jak również zajął stanowisko w sprawie, a także zgłosił wniosek o dołączenie do akt wskazanych przez niego dokumentów.
Wobec tego organ orzekł jak w decyzji.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zbyt szerokim zakresie, co narusza zasadę dwuinstancyjności;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego oraz uznanie, iż niezdolność do służby skarżącego z powodu choroby, a także pozostanie skarżącego w służbie narusza ważny interes służby, a zatem uzasadniało zwolnienie go ze służby, w sytuacji, gdy:
a) organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie przyczyn pozostawania skarżącego na zwolnieniach lekarskich, które wynikały bezpośrednio z okoliczności stosowania wobec skarżącego mobbingu w miejscu pełnienia służby, zaś przyczyny te niewątpliwie pozostają w związku z ważnym interesem służby;
b) wszelkie wymagania stawiane skarżącemu jako funkcjonariuszowi były spełniane przez niego na dobrym lub bardzo dobrym poziomie, skarżący był wielokrotnie nagradzany, w tym za wykazany profesjonalizm, zaangażowanie oraz wzorową postawę w związku z podjęciem w dniu wolnym od służby, skutecznej akcji reanimacyjnej wobec nieprzytomnego mężczyzny, jak również skarżący uzyskał opinie służbowe z oceną pozytywną, a także został odznaczony zasłużonym honorowym dawcą krwi, a zatem pozostanie skarżącego w służbie nie narusza ważnego interesu służby, wręcz przeciwnie w pełni realizuję jej cel;
c) mimo przebywania przez skarżącego na zwolnieniach lekarskich, orzeczeniem nr [...] [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2023 r. znak [...] stwierdzono, że skarżący jest zdolny do służby w Policji;
d) po powrocie do służby po zwolnieniu lekarskim skarżący nie przebywał na zwolnieniu chorobowym, a zatem jest to gwarancja, że skarżący będzie pełnił swoją służbę w pełnym wymiarze;
3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a., poprzez brak zawiadomienia skarżącego o możliwości końcowego zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie przed wydaniem decyzji ostatecznej, jak również brak zawiadomienia skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji ostatecznej, co uniemożliwiło skarżącemu zaznajomienie się z całokształtem okoliczności będących podstawą faktyczną rozstrzygnięcia, a tym samym ograniczyło możliwość obrony swoich praw, ponieważ szereg dowodów zostało dopuszczonych z urzędu na etapie postępowania odwoławczego;
4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak rozpatrzenia w sposób wszechstronny i rzetelny całego materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia stanu faktycznego sprawy i uznanie, że stan zdrowia skarżącego nie daje należytej gwarancji trwałego jego powrotu do służby i pełnienia jej w sposób ciągły, w sytuacji gdy materiał zgromadzony w niniejszej sprawie prowadzi do wniosków odmiennych, w szczególności orzeczenie lekarskie nr [...] r. z dnia [...] marca 2023 r., orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] marca 2023 r., orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] marca 2023 r., orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] maja 2023 r., oraz orzeczenie nr [...] z dnia [...] maja 2023 r., potwierdzają zdolność do służby na zajmowanym stanowisku oraz dają gwarancje trwałego jego powrotu do służby i pełnienia jej w sposób ciągły, co doprowadziło do błędnego ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy;
5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak rozpatrzenia w sposób wszechstronny i rzetelny całego materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia stanu faktycznego sprawy i uznanie, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia [...] maja 2022 r. do dnia [...] kwietnia 2023 r., tj. przez okres 287 dni, w sytuacji gdy materiał zgromadzony w niniejszej sprawie prowadzi do wniosków, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] maja 2022 r. do dnia [...] marca 2023 r., tj. przez 277 dni, zaś nieobecność skarżącego w okresie od dnia [...] marca 2023 r. do [...] marca 2023 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] kwietnia 2023 r. wynikała z opieki na jego niepełnosprawnymi dziećmi, nie zaś z powodu choroby skarżącego;
6. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów i nieprawidłowe uznanie, że wykorzystanie przez skarżącego 150 dni zaległego urlopu wypoczynkowego nie przyczyniłoby się do poprawy funkcjonowania komórki organizacyjnej, w której skarżący pełnił służbę, a tym samym nie skutkowałoby w tym okresie usunięciem naruszenia dobra prawnego jakim jest "ważny interes służby", w sytuacji gdy jak sam organ wskazał w zaskarżonym rozkazie, przebywanie policjanta na urlopie wypoczynkowym w wyznaczonym mu w danym roku kalendarzowym okresie nie świadczy w żadnej mierze o ograniczeniu lub wyłączeniu jego dyspozycyjności;
7. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 8 k.p.a. polegające na przekroczeniu granic uznania administracyjnego oraz na nie uwzględnieniu słusznego interesu strony;
8. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 108 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne i bezprawne zastosowanie przez organ I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności w stosunku do wydanej decyzji, która następnie została utrzymana w mocy przez Komendanta Głównego Policji;
9. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rozkazu personalnego nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2023 r., w sytuacji gdy organ II instancji powinien uchylić zaskarżony rozkaz;
10. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (dalej: u.o.p.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że w odniesieniu do skarżącego zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie go ze służby oraz przyjęcie, że długotrwałe przebywanie na zwolnieniu lekarskim stanowi naruszenie ważnego interesu służby, w sytuacji gdy organ pominął istotne fakty, jak nienaganna długoletnia służba skarżącego, odpowiednie przygotowanie merytoryczne oraz organ pominął przyczyny dla których funkcjonariusz przebywał na zwolnieniu, tj. stosowania wobec policjanta mobbingu, który skutkował rozstrojem jego zdrowia;
11. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 u.o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy przesłanka zwolnienia ze służby z uwagi na długotrwałą nieobecność funkcjonariusza została uregulowana w przepisach ustawy o policji (art. 41 ust. 2 pkt 7), a zatem nie było podstaw do zastosowania 41 ust. 2 pkt 5 u.o.p.;
12. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 u.o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że długotrwałe przebywanie na zwolnieniu lekarskim stanowi naruszenie ważnego interesu służby, w sytuacji gdy skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim przez 277 dni z powodu choroby w okresie od dnia [...] maja 2022 r. do dnia [...] marca 2023 r., a tego rodzaju absencja miała charakter incydentalny w odniesieniu do pełnienia służby przez skarżącego nieprzerwanie od 17 lat;
13. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 u.o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i niewykazanie przez organy administracji negatywnych skutków nieobecności Skarżącego związanej z jego chorobą dla organizacji i funkcjonowania jednostki Policji, w której zobowiązany był do pełnienia służby.
Wskazał, że organ przeprowadził postępowanie wyjaśniającego w zbyt szerokim zakresie, co narusza zasadę dwuinstancyjności. Jego zdaniem organ przeprowadził postępowanie wyjaśniającego w zbyt szerokim zakresie, co narusza zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego statuuje obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy). Organ dokonując ustaleń faktycznych brał pod uwagę okoliczności które nie mają związku z przedmiotową sprawą.
Podniósł, iż przedmiotowe postępowanie dotyczy pełnienia służby przez skarżącego w Wydziale [...] Komendy [...] Policji, zaś dokumenty powołane przez organ nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia, nie dotyczą również sytuacji zdrowotnej skarżącego, która stanowiła podstawę do zwolnienia go służby z uwagi na jej ważny interes. Skarżącemu konsekwentnie przedstawiano argumentację, że podstawa wszczęcie wobec niego postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby jest jego absencja wynikająca z długotrwałej choroby. Wykaz akt postępowania w tym zakresie, tj. w przedmiocie zwolnienie ze służby skarżącego, zawierał wyłącznie dokumenty dotyczące absencji chorobowej skarżącego. Skarżący nie miał możliwości zapoznania się z nowymi okoliczności, na które powołuje się organ I i II instancji. W związku z powyższym, organ przeprowadził postępowanie dowodowe w zbyt szerokim zakresie, co skutkuje naruszeniem zasady dwuinstancyjności.
Podkreślił fakt, iż organ w rozkazie odnosił się do braku realizacji zadań przez skarżącego, a także braku dyscypliny z jego strony oraz konflikcie z przełożonym, w sytuacji gdy opinie służbowe skarżącego w żadnym stopniu nie potwierdzają tego stanowiska, wręcz prowadzą do wniosków odmiennych. A to opinie służbowe stanowią podstawę do oceny realizacji zadań oraz kompetencji funkcjonariusza, nie zaś pisma na które powołują się organy. Podkreślił, że akta osobowe skarżącego wykazują, iż jest wysokiej klasy specjalistą. Posiada on ukończone kursy, szkolenia i szeroki zakres umiejętności przydatnych policji. Mając powyższe na uwadze, pozostanie skarżącego w służbie nie narusza ważnego interesu służby, wręcz przeciwnie w pełni realizuję jej cel.
Wskazał, że organ pominął w swoich ustaleniach i decyzji fakt, że mimo przebywania przez skarżącego na zwolnieniach lekarskich, orzeczeniem nr [...] [...]j Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2023 r. znak [...] stwierdzano, że skarżący jest zdolny do służby w Policji.
Stwierdził, że organ naruszył przepisy postępowania, tj. art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a., poprzez brak zawiadomienia skarżącego o możliwości końcowego zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie przed wydaniem decyzji ostatecznej, jak również brak zawiadomienia skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji ostatecznej. Powyższe uniemożliwiło skarżącemu zaznajomienie się z całokształtem okoliczności będących podstawą faktyczną rozstrzygnięcia, a tym samym ograniczyło możliwość obrony swoich praw, ponieważ szereg dowodów zostało dopuszczonych z urzędu na etapie postępowania odwoławczego.
Jego zdaniem organy nie rozpatrzyły w sposób wszechstronny i rzetelny całego materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia stanu faktycznego sprawy i błędnie uznały, że stan zdrowia skarżącego nie daje należytej gwarancji trwałego jego powrotu do służby i pełnienia jej w sposób ciągły, podczas gdy materiał zgromadzony w niniejszej sprawie prowadzi do wniosków odmiennych.
Wskazał, że organ błędnie ustalił okres pozostawania przez skarżącego na zwolnieniu lekarskim. Organ ustalił, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia [...] maja 2022 r. do dnia [...] kwietnia 2023 r., tj. przez okres 287 dni, w sytuacji gdy materiał zgromadzony w niniejszej sprawie prowadzi do wniosków, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] maja 2022 r. do dnia [...] marca 2023 r., tj. przez 277 dni. Podkreślenia wymaga fakt, iż nieobecność skarżącego w okresie od dnia [...] marca 2023 r. do [...] marca 2023 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] kwietnia 2023 r. wynikała z opieki na jego niepełnosprawnymi dziećmi, nie zaś z powodu choroby skarżącego. W związku z tym, okres 10 dni sprawowania opieki nad dziećmi nie może być wliczany w okres pozostawania przez skarżącego na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby.
Uznał, że organy przekroczyły granice uznania administracyjnego oraz nie uwzględniły słusznego interesu strony. Wskazał, że użycie w art. 41 ust. 2 pkt 5 u.o.p. sformułowania "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie ze służby na podstawie tego przepisu ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Takie sformułowanie przepisu stanowi, iż zwolnienie ze służby jest fakultatywne i wymaga wykazanie przez organ w drodze uznania administracyjnego, że zwolnienie policjanta jest rzeczywiście w zaistniałym stanie faktycznym sprawy niezbędne dla dobra służby. Zdaniem skarżącego, organy obu instancji nie wykazały aby w przedmiotowym stanie faktycznym wystąpiły przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącego ze służby w Policji, które to przesłanki stanowiłyby jednocześnie dobro tej służby.
Jego zdaniem nie do zaakceptowania jest takie stanowisko organu, gdzie nie uwzględniono słusznego interesu skarżącego, lub też nie dokonano nawet próby porównania obu interesów. W wyniku zaniechania powyższej analizy przez organ, skarżący został w ten sposób niejako "dodatkowo ukarany", bowiem nie dość, że pełniąc służbę doznał w trakcie niej mobbingu, to jeszcze dodatkowo zwolniono go ze służby w Policji powołując się na przesłankę "ważnego interesu służby".
Jego zdaniem organ dopuścił się naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów i nieprawidłowo uznał, że wykorzystanie przez skarżącego 150 dni zaległego urlopu wypoczynkowego, nie przyczyniłoby się do poprawy funkcjonowania komórki organizacyjnej, w której Skarżący pełnił służbę, a tym samym nie skutkowałoby w tym okresie usunięciem naruszenia dobra prawnego jakim jest "ważny interes służby".
W skardze przedstawił szczegółową argumentację.
Wnosił, o przeprowadzenie dowodów powołanych w skardze, wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu i zasądzenie kosztów postępowania.
W związku z powyższym wnosił uchylenie rozkazu personalnego numer [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2023 r., znak [...] w całości, oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego numer [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2023 r. w całości; uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego rozkazowi personalnemu numer [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2023 r., utrzymanego w mocy przez rozkaz personalny numer [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2023 r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonym rozkazie personalnym. .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest rozkaz personalny organu z dnia [...] czerwca 2023 r. utrzymujący w mocy rozkaz personalny K[...]P z dnia [...] kwietnia 2023 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. z dnia 02 grudnia 2022 r., Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z dnia 17 sierpnia 2023 r., Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 -zwaną dalej P.p.s.a.").
Podstawę zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku gdy wymaga tego ważny interes służby. W przepisie tym ustawodawca posłużył się pojęciem niedookreślonym - "ważny interes służby", wymagającym konkretyzacji w odniesieniu do indywidualnego przypadku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 923/12). Natomiast ocena czy dana osoba powinna nadal pozostawać funkcjonariuszem danej formacji oraz czy możliwe jest wykluczenie osoby z tej formacji, należy do kompetencji organów Policji. Stąd też niezasadne jest badanie innych okoliczności, niż te które materializują przesłankę objętą podstawą zwolnienia, która wytycza granice tej sprawy administracyjnej. Ustawodawca ustanawiając różne podstawy zwolnienia ze służby (obligatoryjne i fakultatywne) i zamieszczając je w odpowiednich przepisach, tj. w art. 41 ust. 1¬3 oraz w art. 38 ust. 4 ustawy o Policji, określił bowiem wyżej wymienionymi przepisami odpowiednie mechanizmy uprawniające albo zobowiązujące przełożonego właściwego w sprawach osobowych do określonego działania. Postępowania administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby na różnych podstawach prawnych nie są wobec siebie konkurencyjne, a ich stosowanie zależne jest od zaistnienia przesłanek wskazanych w konkretnych przepisach prawa stanowiących podstawę ich stosowania. Oczywiście, organ zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji tych okoliczności, które świadczą o zmaterializowaniu się którejkolwiek z przesłanek obligatoryjnego zwolnienia ze służby w Policji, w tym ewentualnego zmaterializowania się przesłanki zawartej w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Jednakże, co wymaga zaakcentowania, w dniu wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie nie zaistniała żadna okoliczność, która wypełniłaby jakąkolwiek przesłankę stanowiącą podstawę do obligatoryjnego zwolnienia ze służby w Policji. Organ nie może natomiast wstrzymać się z wydaniem przedmiotowego rozstrzygnięcia i antycypować, czy w stosunku do strony skarżącej w przyszłości wystąpią ewentualnie takie okoliczności, które skutkować będą koniecznością zastosowania innej (obligatoryjnej) podstawy zwolnienia ze służby w Policji. Zatem ani KSP ani organ nie mogą w tym postępowaniu odnieść się merytorycznie do okoliczności, które nie stanowią przedmiotu tego postępowania.
W rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawanie skarżącego w służbie narusza jej ważny interes.
Utrwalona linia orzecznicza sądów administracyjnych, wskazuje, że przy odczytywaniu jego treści sięgnąć należy przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Niezbędne jest wykazanie realnie istniejącej przyczyny lub szeregu okoliczności, czy zdarzeń świadczących, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie nie jest możliwe. Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych ani innych zachowań zawinionych lub niezgodnych z prawem. Może ono być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta w służbie lub poza nią, o ile takie zachowanie uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 426/99).
Ważny interes służby obejmuje więc przyczyny zarówno obiektywne (wynikające z obiektywnej sytuacji) jak i subiektywne.
Niewątpliwie absencja chorobowa jest ważną przyczyną, o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 358/23).
W sprawie bezsporny był fakt, że w latach 2022-2023 absencja tego policjanta w służbie z powodu przebywania na zwolnieniach lekarskich wyniosła wg twierdzenia organu 287 dni. Skarżący twierdzi, że przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] maja 2022 r. do dnia [...] marca 2023 r., tj. przez 277 dni, zaś nieobecność skarżącego w okresie od dnia [...] marca 2023 r. do [...] marca 2023 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] kwietnia 2023 r. wynikała z opieki na jego niepełnosprawnymi dziećmi, nie zaś z powodu choroby skarżącego.
Organy nie kwestionowały zasadności wystawienia zwolnień lekarskich ani faktu, że przebywanie na zwolnieniach lekarskich jest usprawiedliwioną nieobecnością w służbie.
Organy miały prawo i obowiązek i dokonały oceny m.in. wpływu absencji w służbie na funkcjonowanie komórek i jednostek organizacyjnych Policji i ich przełożenie na interes służby. Uznały, że opisana sytuacja rzutuje ujemnie na ważny interes służby i dezorganizuje jej tok.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że długotrwała nieobecność policjanta w służbie zmusza przełożonych do zapewnienia zastępstw za nieobecnego funkcjonariusza, co zwiększa obciążenia pozostałych policjantów. Zwiększona ilość zadań służbowych obecnych w pracy policjantów, prowadzi do realnego obniżenia poziomu ich efektywności i jakości pracy oraz generuje konieczność ich służby w wymiarze ponadnormatywnym. Rodzi to napięcia i konflikty, skutkuje obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy, przyczynia się do trudności z utrzymaniem dyscypliny służbowej. Dla Sądu jest oczywiste, że z punktu widzenia interesu służby istotne jest, aby osoby ją pełniące w sposób należyty wykonywały przydzielone im obowiązki, absencje chorobowe i innego rodzaju nieobecności policjantów - nawet usprawiedliwione - dezorganizują bowiem pracę jednostki.
Jak trafnie podkreślił organ odwoławczy, użyte w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawie o Policji pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. W praktyce, na jego podstawie zwalnia się funkcjonariuszy, którzy z przyczyn pozamerytorycznych nie powinni pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" jest w każdej indywidualnej sprawie konkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę.
Orzekający w sprawie Sąd nie ma wątpliwości, że podstawę zwolnienia mogą stanowić także zdarzenia niezawinione przez policjanta, niezwiązane z jego nagannym zachowaniem lub powstałe wskutek niefortunnego zbiegu zdarzeń, prowadzące do konieczności usunięcia go ze służby. W sprawie niniejszej nie jest kwestionowana nienaganna służba skarżącego i jego nieposzlakowana opinia, bo stanowiły one warunek sine qua non, umożliwiający jego dalsze pozostawanie w służbie. Niemniej jednak absencja skarżącego była bardzo wysoka i bez wątpienia powodowała dezorganizację pracy jednostki.
Bezsporne było, że nieobecności w służbie były usprawiedliwione, a ich przyczyny, jak też prawidłowość i zasadność wystawienia zwolnień lekarskich, nie mogą być badane w ramach postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, kwestie te nie należą bowiem do kompetencji organów Policji, a w konsekwencji również Sądu orzekającego w sprawie niniejszej.
Jednakże absencje funkcjonariusza w służbie, niezależnie od przyczyn, a w ich konsekwencji zupełny brak dyspozycyjności funkcjonariusza, spowodowały stan sprzeczny z ważnym interesem służby, i uzasadniały rozwiązanie stosunku służbowego w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Przytoczone wyżej argumenty wypełniają nie tylko pojęcie ważnego interesu służby, ale także ważnego interesu społecznego.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że nie doszło do naruszenia przepisów wskazanych tam przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 436/16, wskazał, że ustawa o Policji dopuszcza możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez policjantów, gdy wymaga tego dobro formacji. Osiągnięciu tego celu ma służyć między innymi instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Wyrażenie "ważny interes służby", o jakim mowa w powołanym przepisie, może zatem obejmować różne sytuacje faktyczne, gdy potrzeba ochrony interesu służby (interesu społecznego) - jako interesu nadrzędnego - uzasadnia zwolnienie policjanta ze służby, a nie jest możliwe rozwiązanie z nim stosunku służbowego na innych podstawach ustawowych.
W ocenie Sądu organ zasadnie twierdzi, że kwestionowane rozkazy personalne wydano na właściwej podstawie prawnej. Istotny w spornej sprawie jest fakt nieobecności skarżącego w służbie, a tym samym niewykonywanie przez określony czas obowiązków służbowych.
Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 02 października 2018 r., sygn. akt I OSK 716/17, użycie w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zwrotu "można zwolnić" oznacza, iż rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego na powołanej podstawie ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść poza systemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych.
Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni popiera cytowane wyżej poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Organ, zarówno I, jak i II instancji, nie jest uprawniony (wyposażony przez ustawodawcę w określone kompetencje, czyli mający do tego prawo) do dokonywania ocen przyczyn nieobecności funkcjonariusza w służbie. W tym zakresie, dokonywanie przez organ I i II instancji jakichkolwiek ocen co do przyczyn, na podstawie których wystawiono skarżącemu zwolnienia lekarskie, stanowiłoby przekroczenie przyznanych tym organom kompetencji. Uwzględniając powyższe zarzut wadliwego ustalenia stanu faktycznego w postaci braku oceny przyczyn nieobecności skarżącego w służbie, nie znajduje podstaw.
Wobec powyższego zasadne jest twierdzenie, że bezprzedmiotowe było również badanie dotychczasowego przebiegu służby, czy też przygotowania merytorycznego skarżącego do wykonywania zadań służbowych
W ocenie Sądu zarzut skarżącego, iż jego absencja miała charakter incydentalny i obecnie skarżący jest zdolny do służby, nie może być brany pod uwagę, gdyż organ ocenia dotychczasowy stan faktyczny a nie prognozy na przyszłość.
Zdaniem Sądu organy dostatecznie wykazały, że w przypadku skarżącego uzasadnione było rozwiązanie z nim stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby. Z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie wynika bowiem, że bezpośrednią przyczyną zwolnienia skarżącego były długotrwałe jego absencje w służbie.
W ocenie Sądu, istotą administracyjnego toku instancji jest dwukrotne rozstrzygnięcie tej samej sprawy, nie zaś kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Organowi II instancji przyznano więc kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia tej samej sprawy, czego następstwem może być utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej Rozpatrując niniejszą sprawę Komendant Główny Policji odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego. Tym samym należy uznać, że sformułowane przez skarżącego zarzuty, iż postępowanie zostało przeprowadzone w zbyt szerokim zakresie są niezasadne i tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności.
W ocenie Sądu organ nie naruszył również prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, o którym mowa art. 10 k.p.a. Z analizy akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego z jego udziałem, a także o uprawnieniach przysługujących mu jako stronie postępowania administracyjnego, w tym w szczególności o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, a także prawie do wglądu do akt postępowania administracyjnego.
Skarżący skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i zapoznał się w dniu [...] marca 2023 r. z aktami sprawy, jak również zajął stanowisko w sprawie, a także zgłosił wniosek o dołączenie do akt wskazanych przez niego dokumentów.
Zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 k.p.a. Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić.
Stosownie do ogólnych zasad postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego. W końcu, po trzecie - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Powyższe winno mieć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 594/19). Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny.
Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, organy uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę