I OSK 1030/12

I OSK 1030/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-04-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/
Joanna Banasiewicz
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Sygn. powiązane
II SA/Ol 872/11 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2012-01-31
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 97 poz 674
art. 9b ust. 4 w zw. z art. 9a ust. 3
Ustawa  z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 872/11 w sprawie ze skargi F. B. na decyzję Starosty Nidzickiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 872/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę F. B. na decyzję Starosty Nidzickiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Nidzicy orzekł o nadaniu F. B. stopnia nauczyciela kontraktowego "z dnia 01.09.2003 r." wskazując, iż posiada on wykształcenie wyższe bez przygotowania pedagogicznego. Decyzja ta wydana została w następstwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 472/07, który uchylił wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 101/06, oraz decyzje organów I i II instancji, odmawiające F. B. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. W uzasadnieniu wyroku NSA wyjaśnił, że stosownie do art. 9a ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela nauczyciel legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej uzyskuje z mocy prawa z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego.
W odwołaniu do Starosty Nidzickiego strona zarzuciła organowi I instancji nieprawidłowe sformułowanie odnośnie daty nadania stopnia awansu zawodowego, które winno brzmieć "nadaję z dniem 1 września 2003 r." Nadto odwołujący zarzucił, iż w wydanym akcie nadania stopnia awansu nie wskazano jakiego przedmiotu dotyczy posiadane przez niego wykształcenie wyższe. Skarżący wskazał, iż zdecydowanej zmianie winno ulec uzasadnienie decyzji, z którego powinno wynikać, że jest wieloletnim nauczycielem oraz że przez okres roku nauczał języka angielskiego w szkole średniej w wymiarze 8 godzin tygodniowo.
W związku z przedmiotowym odwołaniem Starosta Nidzicki, pismem z dnia 29 lipca 2008 r., zwrócił się do organu I instancji o dokonanie zmian w akcie poprzez zamianę wyrażenia "nadaję... stopień nauczyciela kontraktowego z dnia 1.09.2003 r." na wyrażenie "nadaję... stopień nauczyciela kontraktowego z dniem 1.09.2003 r.".
W konsekwencji Dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Nidzicy w dniu 11 sierpnia 2008 r. doręczył stronie poprawiony akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], w którym podano prawidłowo: "z dniem 1 września 2003 r.".
W odpowiedzi, pismem z dnia 21 maja 2010 r. skarżący wystąpił do Starosty Nidzickiego o rozpatrzenie jego odwołania z dnia 18 lipca 2008 r. i stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2008 r. jako niezgodnej z prawem i niewykonalnej.
Starosta Nidzicki decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., działając na podstawie art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Nidzicy z dnia [...] czerwca 2008 r. z uwagi na okoliczność, że kwestionowana decyzja nie została zmieniona, lecz poprawiona stylistycznie. Nadto wskazano, iż decyzja ta jest konsekwencją wydanego w dniu 18 marca 2008 r. wyroku NSA (sygn. akt I OSK 472/07). Warmińsko - Mazurski Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...], uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania, wskazując, że w sprawie zostały spełnione warunki formalne do wszczęcia postępowania i Starosta winien takie postępowanie wszcząć, a dopiero po jego przeprowadzeniu orzec co do stwierdzenia nieważności.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Starosta Nidzicki decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. jeszcze raz odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Nidzicy z dnia [...] czerwca 2008 r. Warmińsko - Mazurski Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Nidzickiego z dnia [...] grudnia 2010 r. Wyrokiem z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 209/11, WSA w Olsztynie uchylił powyższe decyzje Starosty Nidzickiego i Kuratora Oświaty, wskazując, że organy nie mogły prowadzić postępowania nadzorczego, gdyż decyzja Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Nidzicy jest nieostateczna, wobec nierozpatrzenia wniesionego od niej odwołania.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Dyrektor wymienionego Zespołu Szkół, na podstawie art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, sprostował w powołanej decyzji - akcie nadania stopnia awansu zawodowego błąd pisarski, poprzez zmianę sformułowania: "z dnia 01.09.2003 r." na "z dniem 01.09.2003 r." W uzasadnieniu organ wskazał, że w akcie nadania użyto błędnej formy wyrazu "dzień" dla określenia daty nadania tegoż awansu. Organ wyjaśnił, że akt ten wydany został dnia [...] czerwca 2008 r., lecz na skutek orzeczenia NSA obowiązywał z mocą wsteczną od dnia 1 września 2003 r. Stąd też należało zmienić sformułowanie "z dnia" na "z dniem" z powodu niezamierzonego, niewłaściwego użycia wyrazu w niepoprawnej formie.
Następnie, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., Starosta Nidzicki decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], działając na podstawie art. 9b ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 ze zm., dalej jako: KN) oraz art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż wyrokiem z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 209/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nakazał rozpatrzenie odwołania skarżącego od decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Zaskarżając powyższą decyzję F. B. zarzucił błędne sformułowania w jej petitum oraz domagał się ich sprostowania przez zastąpienie wyrażenia "nadaję stopień nauczyciela kontraktowego z dnia 1.09.2003 r." wyrażeniem "nadaję stopień nauczyciela kontraktowego z dniem 1 września 2003 r." ; a także zastąpienia zdania o treści "Posiada Pan/Pani wykształcenie wyższe bez przygotowania pedagogicznego doktor inżynier" wyrażeniem "Posiada Pan wykształcenie wyższe - bez przygotowania pedagogicznego do nauczania języka angielskiego". Ponadto skarżący domagał się uzupełnienia uzasadnienia decyzji poprzez zamieszczenie w nim informacji, że był wieloletnim nauczycielem akademickim (25 lat) i przez rok uczył języka angielskiego w szkole średniej w wymiarze 8 godzin tygodniowo. Odnosząc się do powyższych zarzutów Starosta wskazał, że wyrażenie "nadaję stopień nauczyciela kontraktowego z dnia 1.09.2003r." ma charakter błędu pisarskiego, który został naprawiony postanowieniem Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Nidzicy z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie sprostowania aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela. Powoduje to konwalidację tegoż błędu i poprawność decyzji. Ponadto, niezasadny jest zarzut podania w decyzji informacji, że skarżący posiada wyższe wykształcenie bez przygotowania pedagogicznego z tytułem naukowym doktora, bowiem formę decyzji o akcie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela precyzyjnie określał ówczesny załącznik 3 do Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 listopada 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. z 2008 r. nr 214, poz. 1580). Wynika z niego, że, odnośnie kwestionowanego zdania, należy podać poziom wykształcenia oraz informację o posiadanym przygotowaniu pedagogicznym. Także niewłaściwy jest zarzut, iż uzasadnienie aktu nadania stopnia awansu zawodowego wymaga uzupełnienia. Zawiera ono niezbędne stwierdzenia uzasadniające nadanie wymienionemu stopnia nauczyciela kontraktowego. Nie jest zatem konieczne dopisanie, że był on wieloletnim nauczycielem akademickim, a tym bardziej faktu nauki przez jeden rok języka angielskiego w szkole średniej w wymiarze 8 godzin tygodniowo, ponieważ jest to poniżej połowy pensum nauczycielskiego i nie można wliczać go do uzyskiwania jakichkolwiek uprawnień.
Skargę na powyższą decyzję Starosty wniósł do Sądu F. B. zarzucając jej naruszenie art. 6-11, art. 15, art. 77 § 1 i art. 156 k.p.a. oraz art. 9b ust. 4 w zw. z art. 9a ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela wynikające z błędnej interpretacji wyroku NSA z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 472/07, i wyroku WSA w Olsztynie z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 209/11, oraz oczywistej niemożności obiektywnego rozpoznania całokształtu przedmiotowej sprawy przez Starostę Nidzickiego, z którego polecenia wydano niezgodną z prawem decyzję nr [...], aby zapobiec zasądzeniu na jego rzecz od Powiatu Nidzickiego odszkodowania z tytułu uszczerbku na wynagrodzeniu, jako nauczyciela, poniesionego w latach 2004-2008 na skutek niewydania w dniu 1 września 2003 r. aktu nadania stopnia zawodowego nauczyciela w trybie art. 9a ust. 3 KN. Wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz stwierdzenie nieważności utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Nidzicy z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie aktu nadania stopnia awansu zawodowego z przyczyn merytorycznych oraz z uwagi na okoliczność, iż decyzja ta wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 17 maja 2011 r. została uznana za niewykonalną i pozbawiona mocy prawnej, czyli usunięta z obiegu prawnego; 2. stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Nidzicy z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie sprostowania aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., skoro tenże akt nadania został wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 17 maja 2011 r. uznany za niewykonalny i pozbawiony mocy prawnej, czyli usunięty z obiegu prawnego; 3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z akt spraw II SAB/Ol 38/05 i II SA/Ol 101/06, które toczyły się przed WSA w Olsztynie oraz wyroku NSA z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 472/07, na okoliczność, że ze znajdującej się tam dokumentacji co do zatrudnienia i stopnia awansu zawodowego skarżącego jako nauczyciela języka angielskiego w Zespole Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Nidzicy oraz z wyroku NSA z dnia 18 marca 2008 r. wynika niezbicie, iż dyrektor tego zespołu szkół nie dopełnił obowiązku nadania z urzędu, w trybie art. 9a ust. 3 KN, stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z dniem 1 września 2003 r.; 4. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z akt sprawy II SA/Ol 209/11 na okoliczność, że wydanie decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, że miała ona dwie wersje, że niezgodnie z prawdą prezentowano ją w postępowaniach sądowych i administracyjnych jako "ostateczną i prawidłową", że Starosta Nidzicki w 2010 r. uporczywie i bezprawnie odmawiał rozpatrzenia oraz utrudniał rozpoznanie wniosku skarżącego o uznanie jej za nieważną i że WSA w Olsztynie wyrokiem z dnia 17 maja 2011 r. uznał tę decyzję za nieostateczną i niewykonalną oraz pozbawił ją mocy prawnej, nie nakazując jednakże Staroście Nidzickiemu przywrócenia tejże decyzji do obiegu prawnego przez rozpatrzenie odwołania skarżącego od niej z dnia 18 lipca 2008 r.
W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., że postanowienie Dyrektora ZSZiO w Nidzicy z dnia [...] sierpnia 2011 r. nie było w istocie sprostowaniem z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., lecz korektą treści tejże decyzji z przyczyn natury merytorycznej. Dodatkowo podniósł, że w powyższym postanowieniu brak jest wzmianki o tym, iż jego decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. została uznana za niewykonalną i utraciła moc prawną w wyniku prawomocnego wyroku WSA w Olsztynie z dnia 17 maja 2011 r., czyli inaczej mówiąc została usunięta z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy przywracanie bytu prawnego tej decyzji przez prostowanie jej treści wydaje się zabiegiem absurdalnym i niezgodnym z prawem. Dodatkowo wskazał, że w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie II SA/Ol 209/11 Sąd stwierdził, że decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. jest niezgodna z prawem, bo jest niewykonalna pod względem prawnym z tej oczywistej przyczyny, że nie można nauczycielowi w trybie art. 9a ust. 3 KN nadać stopnia zawodowego nauczyciela kontraktowego po wielu latach od momentu, kiedy należało mu ten z stopień przyznać z urzędu, bo z tekstu przywołanego przepisu wynika konieczność wydania takiej decyzji niezwłocznie, czyli z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole z nauczycielem.
W odpowiedzi na skargę starosta wniósł o jej oddalenie. Podał, że decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. jest zgodna z prawem i została wydana w oparciu o treść wyroku NSA z dnia 18 marca 2008 r., sygn. I OSK 427/07, zgodnie z którym skarżącemu przysługiwał status nauczyciela kontraktowego w momencie zatrudnienia na podstawie art. 9a ust. 3 KN. Organ stwierdził, iż nie jest prawdą, że WSA w Olsztynie pozbawił decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. mocy prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd I instancji wyjaśnił, iż przedmiotem rozpoznania nie mogła być kwestia legalności postanowienia Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Nidzicy z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie sprostowania aktu nadania stopnia awansu zawodowego oraz utrzymującego go w mocy rozstrzygnięcia Starosty Nidzickiego z dnia [...] września 2011 r., które to skarżący również zaskarżył do tutejszego Sądu. Dalej Sąd I instancji wyjaśnił, że, wbrew przekonaniu skarżącego sprawy te nie podlegają łącznemu rozpatrzeniu, skoro przedmiotem skargi może być konkretny akt lub czynność organu administracji publicznej. Wniesione skargi dotyczą zaś różnych aktów podlegających odrębnemu zaskarżeniu, choć powiązanych ze sobą i wydanych przez ten sam organ. W związku z obowiązkiem działania w granicach sprawy, której dotyczy skarga, Sąd nie może się wypowiadać na temat podnoszonej przez skarżącego kwestii prawidłowości postanowienia z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie sprostowania aktu nadania stopnia awansu, a tym bardziej stwierdzenia jego nieważności. Ocena bowiem tego zagadnienia wykracza poza przedmiot niniejszego postępowania, którym jest legalność decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2011 r.
WSA w Olsztynie stwierdził zatem, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. o nadaniu skarżącemu stopnia nauczyciela kontraktowego.
W ocenie Sądu I instancji, niezasadne są zarzuty skarżącego dotyczące utraty bytu prawnego przez decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. wskutek wyroku WSA w Olsztynie z dnia 17 maja 2011 r., który w ogóle nie oceniał legalności tej decyzji, a ustalił jedynie, że decyzja ta nie była ostateczna, ponieważ Starosta Nidzicki nie rozpatrzył wniesionego od niej odwołania strony. WSA w Olsztynie uznał, że także i dalsze twierdzenia skarżącego, wedle których to twierdzeń, decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie aktu nadania stopnia awansu zawodowego z przyczyn merytorycznych została uznana przez Sąd w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 209/11 za niezgodna z prawem, z uwagi na jej niewykonalność pod względem prawnym z tej oczywistej przyczyny, że nie można nauczycielowi w trybie art. 9a ust. 3 KN nadać stopnia zawodowego nauczyciela kontraktowego po wielu latach od momentu, kiedy należało mu ten z stopień przyznać z urzędu, nie znajduje jakiegokolwiek potwierdzenia w treści uzasadnienia tego wyroku.
Następnie WSA w Olsztynie zwrócił uwagę, że stosownie do treści art. 9a ust. 3 KN nauczyciele akademiccy legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej lub osoby posiadające co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego. Zdaniem Sądu I instancji, analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że jeżeli nauczyciel akademicki spełnia warunki określone w tym przepisie, to z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskuje z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego. Zatem decyzja o nadaniu mu stopnia nauczyciela kontraktowego ma jedynie charakter potwierdzający fakt uzyskania tego stopnia z mocy samej ustawy z dniem zatrudnienia w szkole (v. wyrok NSA wydany w sprawie I OSK 472/07). Wedle Sądu I instancji, oznacza to, iż niniejsza regulacja wyłącza konieczność realizacji awansu zawodowego w trybie przepisów ogólnych Karty Nauczyciela, zaś nauczyciel akademicki legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej (lub osoba posiadająca co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy) uzyskuje z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego.
Ponadto, jak zauważył Sąd I instancji, w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 101/06, WSA w Olsztynie utrzymując w mocy decyzję odmawiającą F. B. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela wskazał, podzielając w tym zakresie pogląd prawny wyrażony przez organy administracji obu instancji (Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących oraz Starosty), że nie posiadał on odpowiednich kwalifikacji do objęcia stanowiska nauczyciela zgodnie z art. 9 KN. Natomiast NSA w wyroku z dnia 18 marca 2008 r. uchylającym powyższy wyrok Sądu I instancji (sygn. akt I OSK 472/07) stwierdził, iż z akt administracyjnych wynikało, że skarżący był nauczycielem akademickim ponad 25 lat i legitymował się stopniem naukowym doktora. Brak było więc podstaw do uznania, iż był on osobą "niebędącą nauczycielem" i przepis art. 7 ust. 1a i 1b ustawy o systemie oświaty miał do niego zastosowanie. Jednocześnie NSA wskazał, iż dokonana przez Sąd I wykładnia art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela warunkująca możliwość uzyskania przez nauczyciela akademickiego legitymującego się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego od spełnienia wymagań określonych w art. 9 ust. 1 pkt 1, w tym odpowiedniego przygotowania pedagogicznego, była błędna. Zatem NSA w sposób jednoznaczny wskazał, że w stosunku do skarżącego winien mieć zastosowanie art. 9a ust. 3 KN.
WSA w Olsztynie, przypomniał, że w oparciu o przepis art. 190 P.p.s.a. jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przy czym w sprawie nie doszło do takiej zmiany stanu faktycznego, która to zmiana pozwalałaby tak na odstąpienie od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa, jak też wyrażonej w nim, a wiążącej na podstawie art. 153 tejże ustawy, oceny prawnej.
Tym samym przedstawione stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyroku z dnia 18 marca 2008 r. pozostaje wiążące dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzekającego obecnie w tej sprawie. Z kolei uchylenie wyroku WSA w Olsztynie z dnia 29 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 101/06, oraz decyzji organów I i II instancji spowodowało konieczność ponownego rozpoznania sprawy. W tej sytuacji WSA Olsztynie uwzględnił pogląd prawny wyrażony w wyroku NSA i uznał, że organ I instancji w prawidłowy sposób orzekł w decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. o nadaniu F. B. stopnia nauczyciela kontraktowego. W świetle powyższego niezasadny jest zarzut skargi, że decyzja została podjęta z naruszeniem norm procesowych, jak też jest nieważna z przyczyn "merytorycznych".
WSA w Olsztynie uznał także za niezasadny, sformułowany jako przesłanka nieważnościowa, zarzut niewykonalności decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. W tym zakresie Sąd I instancji wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej na tej podstawie wymaga kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek, tzn. niewykonalność decyzji musi istnieć w czasie jej wydania oraz musi mieć charakter trwały. Niewykonalność decyzji obejmuje bowiem zarówno niewykonalność faktyczną jak i prawną, przy czym niewykonalność faktyczna polega na tym, że istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym. Natomiast względy finansowe, czy też ekonomiczne, jak podnosi to skarżący, nie są przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji.
W konsekwencji WSA w Olsztynie stwierdził, że skoro kontrola sprawowana przez sąd polega na ocena zgodności rozstrzygnięcia ze stanem prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji publicznej, a orzekające w sprawie organy były związane wykładnią art. 9a ust. 3 KN dokonaną w wyroku NSA z dnia 18 marca 2008 r., sygn. I OSK 427/07, to nie mogły orzec o odmowie nadania skarżącemu stopnia nauczyciela kontraktowego.
Skargę kasacyjną od powyższe wyroku wniósł F. B., reprezentowany przez radcę prawnego. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wystąpił również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym wg norm przepisanych.
Skarżący kasacyjnie sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 9 b ust. 4 w zw. z art. 9 a ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Postawił także zarzuty naruszenia prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. zarzut naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegający na oddaleniu skargi, a tym samym utrzymaniu w mocy decyzji niezgodnej z prawem, zarzut naruszenia trybu określonego w art. 135 P.p.s.a., wskutek nierozpoznania sprawy w jej całokształcie i nieuwzględnienia w granicach sprawy naruszeń prawa administracyjnego dokonanych przez organy administracji publicznej pierwszej i drugiej instancji, w tym naruszenia art. 6-11, art. 15, art. 77 § 1, art. 128 i art. 156 k.p.a., a także zarzut naruszenia art. 141 § 4 zd. 1 P.p.s.a., przez wybiórcze i niekompletne ustalenie stanu faktycznego sprawy przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Zarzucił również, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 472/07 w świetle powołanych w uzasadnieniu wyroku przepisów art. 153 i art. 190 w zw. z art. 141 § 4 zd. 2 P.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, iż Sąd I instancji obowiązany był zgodnie z art. 135 P.p.s.a. wyjść poza granice skargi i podjąć odpowiednie środki w stosunku do aktów lub czynności wydanych i podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, a nie, tak jak to uczynił, rozstrzygnąć sprawę jedynie w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W tej zaś sytuacji, jak podkreślił autor skargi kasacyjnej, WSA w Olsztynie powinien ocenić wszystkie działania organów odnoszące się do decyzji Dyrektora Zespołu Szkół w Nidzicy.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji przedstawił stan sprawy, w tym wnioski skarżącego, pomijając istotną dla rozstrzygnięcia sprawy ich część w zakresie charakteru sprawy i naruszeń prawa popełnionych przez organ w toku prowadzonych postępowań administracyjnych, m.in. dotyczących usunięcia pisma Starosty zawierającego polecenie wydania Dyrektorowi ZSZiO w Nidzicy wydania decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Doszło zatem do naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., WSA w Olsztynie nie dokonał bowiem oceny tych naruszeń w postępowaniu administracyjnym.
Wedle skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji nie odniósł się także do wskazywanej przez skarżącego okoliczności istnienia aktu nadania stopnia awansu zawodowego w dwóch wersjach redakcyjnych.
Z powyższego skarżący kasacyjnie wywiódł naruszenie przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a., przy czym dodatkowo wskazał, że Sąd I instancji nie ustosunkował się do argumentów podniesionych w skardze. Stanowisko Sądu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest sprzeczne z materiałem zebranym w sprawie i to pomimo, że Sąd nie by związany granicami skargi, lecz tylko granicami sprawy administracyjnej. I tak Sąd I instancji nie odniósł się do kwestii bezczynności Dyrektora ZSZiO w zakresie nadania skarżącemu stopnia awansu zawodowego, wskutek czego między datą zatrudnienia skarżącego w ZSiO w Nidzicy a datą wskazanego wyroku NSA upłynęło 5 lat. Skarżący kasacyjnie podniósł również, że Sąd w żaden sposób nie wyjaśnił też, czy i w jaki sposób decyzja organu I instancji podtrzymana decyzją Starosty Nidzickiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. dokonuje restytucji uprawnień skarżącego z mocą wsteczną, czyli od dnia 1 września 2003 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Sposób sformułowania większości z zarzutów wskazuje na niepełne zrozumienie przez autora skargi kasacyjnej wymagań związanych z poprawnym procesowo konstruowaniem przedmiotowego środka zaskarżenia.
W związku z tym zauważyć przede wszystkim należy, że stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej ustawa P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie zachodzą enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania, Sąd ten związany jest podstawami i wnioskami zawartymi w skardze kasacyjnej.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjna można oprzeć na dwóch podstawach: naruszeniu prawa materialnego (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania (pkt 2). Naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu (pkt 1). Naruszenie przepisów postępowania może mieć taka samą postać jak uchybienie normom prawa materialnego, jednakże stanowi ono podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca uchybienie normom prawa materialnego, czy przepisów postępowania, ewentualnie oba naruszenia łącznie. Koniecznym jest też wskazanie konkretnych przepisów prawa, które zostały złamane zaskarżonym orzeczeniem, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu (lub innych jeszcze jednostek redakcyjnych), a także wyjaśnienie, na czym polegała każda z postaci zarzucanego naruszenia prawa.
W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania.
Wobec powołania się w skardze kasacyjnej na obydwie podstawy wymienione w art.174 P.p.s.a w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W tym zakresie pełnomocnik zarzucił Sądowi I instancji uchybienie art. 3 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż nawet niezasadne oddalenie skargi nie polega samo w sobie na nieprawidłowym zastosowaniu art. 145 lub art. 151 P.p.s.a., lecz na błędzie popełnionym w fazie kontroli decyzji, poprzedzającej etap wydania orzeczenia. Artykuł 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a (podobnie jak pkt 1 lit. a, czy b, a także pkt 2 i pkt 3 § 1 art. 145 P.p.s.a.) nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Może być zatem przedmiotem zarzutu skargi kasacyjnej, określonego w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., ale tylko w powiązaniu z innymi przepisami postępowania i dopiero ewentualne naruszenie tak powiązanych przepisów decyduje o zasadności jego naruszenia. (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2007 r., sygn. akt I FSK 1284/06, a także wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 251/08, CBOSA).
Pełnomocnik powiązał zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. z zarzutem naruszenia art. 3 § 1 tej ustawy. Sąd mógłby naruszyć ten ostatni przepis, gdyby wykroczył poza wyznaczoną nim właściwość rzeczową bądź gdyby odmówił merytorycznego rozpoznania sprawy należącej do jego właściwości. Sąd nie może natomiast uchybić temu przepisowi dokonując kontroli, nawet gdy jej wynik i zastosowany środek nie odpowiadają prawu.
Kwestia, czy ocena legalności zaskarżonej decyzji została przeprowadzona zgodnie z prawem, nie wiąże się z naruszeniem art. 3 § 1 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 283/11, Lex nr 1148553). Okoliczność, że strona nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej nie oznacza też naruszenia omawianego przepisu (tak: NSA w wyroku z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1259/10, Lex nr 1151593). Skoro skarżący kasacyjnie upatruje naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. w błędnym rozstrzygnięciu sprawy (oddaleniu skargi, a nie uchyleniu zaskarżonej decyzji), to tak sformułowany zarzut nie może odnieść zamierzonego skutku.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 6 – 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 128 i art. 156 k.p.a., polegający na nierozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i nieuwzględnieniu w granicach sprawy naruszeń prawa administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż przepis art. 135 P.p.s.a. znajduje zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi (por. wyroki NSA z: 20 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1044/10, Lex nr 1151516; 15 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 55/11, Lex nr 1149388; 28 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1678/11, Lex nr 1218339), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, ponieważ Sąd I instancji skargę oddalił. Przepis ten zawiera bowiem uprawnienie sądu administracyjnego do orzekania w głąb sprawy, pozwalające na usunięcie z obrotu prawnego wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie niezgodnie z prawem. Przyjmuje się zatem, że nieskorzystanie przez sąd z przewidzianych w tym przepisie uprawnień nie może stanowić podstawy do zarzutu naruszenia prawa przez sąd.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 uznać także należy za chybiony. W art. 141 § 4 P.p.s.a. ustawodawca określił niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, do których zaliczył przedstawienie stanu sprawy, zarzutów skargi, stanowisk pozostałych stron, wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Przepis ten stanowi w ostatnim zdaniu, że jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Aczkolwiek uzasadnienie sporządzane jest po wydaniu orzeczenia, sporządzenie go z uchybieniem zasad określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania. Taka sytuacja występuje przede wszystkim wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności skutkiem braku wymaganych przez ustawodawcę elementów konstrukcyjnych i zaniechania odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze (por. wyroki NSA z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1771/06; z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 1185/07; z dnia 17 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 592/08, Lex). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może również stanowić podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1411/12, Lex nr 1221344).
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, stanowisko Sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest sprzeczne z materiałem zebranym w tej sprawie, a stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób wybiórczy i niekompletny. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w uchwale siedmiu sędziów tego Sądu z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 (ONSA/WSA 2010/3/39), że jeżeli uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez sąd przyjęty i dlaczego, to wówczas przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, jaki stan faktyczny został przez ten Sąd przyjęty i dlaczego. W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zupełnie niezrozumiały jest natomiast zarzut błędnej wykładni wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 472/07, w świetle powołanych w uzasadnieniu wyroku przepisów art. 153 i art. 190 w związku z art. 141 § 4 zdanie drugie P.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnia na czym miałoby polegać naruszenie wskazanych przepisów. W tej sytuacji zarzut należy uznać za całkowicie chybiony.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 9 b ust. 4 w związku z art. 9 a ust. 3 ustawy – Karta Nauczyciela, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Przede wszystkim, stawiając w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni, strona obowiązana jest nie tylko wskazać, jak dany przepis prawa powinien być odczytywany, ale również wyjaśnić, dlaczego przyjęta przez Sąd I instancji interpretacja przepisu jest nieprawidłowa (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 24/06, Lex nr 266229). Autor skargi kasacyjnej tego nie uczynił, co uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie tego zarzutu.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.