I OSK 1024/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zmiany decyzji ustalającej wysokość zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje organów administracji, uznając, że organy dowolnie oceniły dowody, opierając się na oświadczeniu skarżącego o dochodzie z prac dorywczych w wysokości 600 zł w maju 2023 r. Sąd I instancji uznał, że nie można wnioskować o stałym dochodzie na tej podstawie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę. NSA podkreślił, że zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z pewnymi wyłączeniami. NSA uznał, że jednorazowy dochód w kwocie przekraczającej 10% kryterium dochodowego (71,90 zł) prawidłowo został uznany za zmianę sytuacji dochodowej, uzasadniającą zmianę wysokości zasiłku stałego. Sąd I instancji błędnie uznał, że organy dopuściły się naruszenia art. 80 k.p.a. NSA orzekł o uchyleniu wyroku WSA i oddaleniu skargi, a także odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego ze względu na szczególną sytuację życiową skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ustalania wysokości zasiłku stałego w przypadku uzyskania jednorazowego dochodu oraz oceny dowodów przez organy administracji.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby samotnie gospodarującej i przepisów ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym w sprawie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy jednorazowy dochód uzyskany z prac dorywczych, który nie ma charakteru cyklicznego, może stanowić podstawę do zmiany wysokości zasiłku stałego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jednorazowy dochód uzyskany w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku lub w miesiącu, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło jego uzyskania, stanowi dochód i może uzasadniać zmianę wysokości zasiłku stałego, jeśli przekracza 10% kryterium dochodowego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ustawa o pomocy społecznej definiuje dochód szeroko, obejmując przychody bez względu na tytuł i źródło, z pewnymi wyłączeniami. Jednorazowy dochód przekraczający 10% kryterium dochodowego jest wystarczającą okolicznością do zmiany wysokości zasiłku stałego.
Czy organ administracji publicznej dokonuje dowolnej oceny dowodów, opierając się na oświadczeniu strony o dochodzie z prac dorywczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oparcie się na oświadczeniu strony w kwestii dochodów nie jest nieuprawnione i nie stanowi podstawy do zarzutu dowolnej oceny dowodów, jeśli jest zgodne z przepisami ustawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że przepisy ustawy o pomocy społecznej dopuszczają oparcie się na oświadczeniu strony w celu weryfikacji sytuacji dochodowej, a organy nie przyjęły, że dochód skarżącego ma charakter cykliczny, lecz odnotowały jego uzyskanie w konkretnym miesiącu.
Przepisy (11)
Główne
u.p.s. art. 37 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
W przypadku osoby samotnie gospodarującej, zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 719 zł miesięcznie i niższa, niż 30 zł miesięcznie.
u.p.s. art. 106 § ust. 5
Ustawa o pomocy społecznej
Zmiana sytuacji dochodowej strony uzasadnia zmianę decyzji ustalającej wysokość zasiłku stałego.
u.p.s. art. 8 § ust. 3
Ustawa o pomocy społecznej
Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o określone obciążenia.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o uchyleniu zaskarżonego wyroku i oddaleniu skargi.
Pomocnicze
u.p.s. art. 106 § ust. 3a
Ustawa o pomocy społecznej
Zmiana dochodu nie wpływa na wysokość świadczenia, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% kryterium dochodowego.
u.p.s. art. 107 § ust. 5 i 5b
Ustawa o pomocy społecznej
Podstawą ustaleń może być oświadczenie strony.
u.p.s. art. 8 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Określa przychody, które nie są wliczane do dochodu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 80
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracji.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że wnioskowanie organów administracji było sprzeczne z zasadami logiki, a ocena dowodów dowolna. • Naruszenie przez WSA prawa materialnego, tj. art. 106 ust. 5 w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zmiana dochodu strony nie uzasadniała zmiany decyzji ustalającej wysokość zasiłku stałego.
Godne uwagi sformułowania
Zasiłek stały nie jest wypłacany osobie uprawnionej w wysokości ryczałtowej. • Uzyskanie przez skarżącego dochodu w kwocie przekraczającej 10% kryterium dochodowego prawidłowo zostało zatem uznane w okolicznościach sprawy za uzyskanie dochodu i zmianę sytuacji dochodowej strony, o jakiej mowa w art. 106 ust. 5 u.p.s. • Oparcie się na oświadczeniu strony w kwestii dochodów nie było zatem nieuprawnione i nie może stanowić podstawy do zarzutu, że ocena dowodów miała charakter dowolny.
Skład orzekający
Iwona Bogucka
sprawozdawca
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący
Maria Grzymisławska-Cybulska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania wysokości zasiłku stałego w przypadku uzyskania jednorazowego dochodu oraz oceny dowodów przez organy administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby samotnie gospodarującej i przepisów ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym w sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozumienie definicji dochodu w kontekście świadczeń socjalnych i jak sądy interpretują zasady oceny dowodów przez organy administracji.
“Jednorazowy dochód z pracy dorywczej może obniżyć zasiłek stały – wyjaśnia NSA.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.