I OSK 1023/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i postanowienie SKO, uznając, że odwołanie od decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w DPS zostało wniesione w terminie, mimo pierwotnego doręczenia na nieaktualny adres.
Sprawa dotyczyła stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej. Pełnomocnik skarżącej otrzymał decyzję na nieaktualny adres, ale korespondencja została odebrana. Następnie organ pierwszej instancji ponownie doręczył decyzję na właściwy adres, a odwołanie wniesiono w terminie od tego doręczenia. SKO stwierdziło uchybienie terminu, licząc go od pierwszego doręczenia. WSA oddalił skargę, uznając pierwsze doręczenie za skuteczne. NSA uchylił wyrok WSA i postanowienie SKO, uznając, że organ pierwszej instancji miał wiedzę o zmianie adresu i ponowne doręczenie na właściwy adres było kluczowe dla biegu terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Łodzi oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Piotrkowie Trybunalskim. Sprawa dotyczyła stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej odpłatność za pobyt matki skarżącej w domu pomocy społecznej. Kluczowym problemem było doręczenie decyzji organu pierwszej instancji na nieaktualny adres kancelarii pełnomocnika skarżącej. Mimo że korespondencja została odebrana, organ pierwszej instancji ponownie doręczył decyzję na właściwy adres, a odwołanie zostało wniesione w terminie od tego drugiego doręczenia. SKO uznało jednak, że termin należy liczyć od pierwszego doręczenia na nieaktualny adres, co skutkowało stwierdzeniem uchybienia terminu. WSA w Łodzi przychylił się do stanowiska SKO, oddalając skargę. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, wskazując na naruszenie przepisów postępowania przez SKO i WSA. Sąd podkreślił, że organ pierwszej instancji miał wiedzę o zmianie adresu kancelarii pełnomocnika, co potwierdzały wcześniejsze doręczenia na nowy adres. Ponowne doręczenie decyzji na właściwy adres było istotne dla biegu terminu do wniesienia odwołania. NSA stwierdził, że stanowisko SKO i WSA było niekonsekwentne i naruszało zasady prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez SKO, które ma ustalić charakter formalnoprawny pisma z 30 stycznia 2023 r. i rozpoznać odwołanie, uznając jego skuteczne złożenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ pierwszej instancji miał wiedzę o zmianie adresu pełnomocnika i dokonał ponownego doręczenia na właściwy adres, od którego należy liczyć termin do wniesienia odwołania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organ pierwszej instancji miał świadomość zmiany adresu kancelarii pełnomocnika, co potwierdzały wcześniejsze doręczenia na nowy adres. Ponowne doręczenie decyzji na właściwy adres było kluczowe dla biegu terminu do wniesienia odwołania. Stanowisko SKO i WSA, które liczyły termin od pierwszego doręczenia na nieaktualny adres, było niekonsekwentne i naruszało zasady postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 129 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się od dnia skutecznego doręczenia decyzji.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia postanowienia organu administracji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 41 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia o zmianie adresu.
P.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ pierwszej instancji miał wiedzę o zmianie adresu kancelarii pełnomocnika. Ponowne doręczenie decyzji na właściwy adres było kluczowe dla biegu terminu do wniesienia odwołania. Stanowisko SKO i WSA było niekonsekwentne i naruszało zasady postępowania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Pierwsze doręczenie decyzji na nieaktualny adres, mimo odbioru korespondencji, było skuteczne i od niego należy liczyć termin do wniesienia odwołania.
Godne uwagi sformułowania
stanowisko to zaakceptował Sąd I instancji wskazując, że w sytuacji, gdy nastąpił prawnoprocesowy skutek doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji stronie nie może być uznane jako ponowne doręczenie. Jakkolwiek pogląd wyrażony w przywołanym wyżej wyroku NSA jest słuszny, to jednak został wyrażony w odniesieniu do odmiennego stanu faktycznego niż ten, z którym mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko zajęte przez Kolegium oraz zaakceptowane przez Sąd I instancji jest nie do pogodzenia z zasadą prawdy obiektywnej, wynikającą z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., oraz z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wynikającą z art. 8 § 1 K.p.a.
Skład orzekający
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący sprawozdawca
Iwona Bogucka
sędzia
Maria Grzymisławska-Cybulska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście zmiany adresu pełnomocnika i skutków ponownego doręczenia dla biegu terminu do wniesienia odwołania."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych ze zmianą adresu kancelarii i sposobem doręczania korespondencji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla praw strony jest prawidłowe doręczanie pism procesowych i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to ważna lekcja dla pełnomocników i organów administracji.
“Błąd w adresie pełnomocnika kosztował stronę prawo do odwołania – NSA wyjaśnia, kiedy ponowne doręczenie ma znaczenie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1023/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-05-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Iwona Bogucka Krzysztof Sobieralski /przewodniczący sprawozdawca/ Maria Grzymisławska-Cybulska Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Łd 788/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2024-01-11 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 7, art. 77 par. 1, art. 129 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 188 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 788/23 w sprawie ze skargi K.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 czerwca 2023 r. znak: KO.440.24.2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 788/23, oddalił skargę K.C., zwanej dalej "skarżącą", na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, zwanego dalej "Kolegium", z dnia 28 czerwca 2023 r., nr KO.440.24.2023, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej. Opisanym wyżej postanowieniem Kolegium, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) stwierdziło uchybienie przez skarżącą terminu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta T., zwanego dalej także "organem pierwszej instancji", z dnia [...] 2022 r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia skarżącej odpłatności za pobyt matki – W.K. w Domu Pomocy Społecznej za okres od dnia 2 sierpnia 2021 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r. w kwocie 1.633,44 zł, od dnia 1 września 2021 r. do dnia 31 stycznia 2022 r. w kwocie 1.687,89 zł miesięcznie, od dnia 1 lutego 2022 r. do dnia 31 marca 2022 r. w kwocie 2.051,85 zł miesięcznie, od dnia 1 kwietnia 2022 r. w kwocie 1.998,77 zł. Odpis decyzji organu pierwszej instancji został doręczony pełnomocnikowi skarżącej na nieaktualny adres kancelarii, to jest adres przy ul. [...], [...] N. Korespondencja została jednak odebrana w dniu 16 stycznia 2023 r. Organ pierwszej instancji ponownie doręczył pełnomocnikowi skarżącej odpis decyzji na adres właściwy, to jest ul. [...], [...] N., w kwietniu 2023 r. Korespondencja została odebrana w dniu 13 kwietnia 2023 r. W dniu 4 maja 2023 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło odwołanie, złożone przez pełnomocnika skarżącej. Pismem z dnia 16 czerwca 2023 r. Kolegium zwróciło się do organu pierwszej instancji o złożenie wyjaśnień, w jakiej formie zaskarżona decyzja została ponownie przesłana pełnomocnikowi strony oraz podanie przyczyny jej powtórnego wysłania, skoro w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie doręczenia decyzji adresatowi w dniu 16 stycznia 2023 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 19 czerwca 2023 r., organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż był obowiązany dostarczyć decyzję na adres wskazany przez skarżącą. Zatem w związku ze zmianą adresu pełnomocnika strony, organ postanowił ponownie doręczyć decyzję na prawidłowy adres korespondencyjny. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania Kolegium wskazało, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżącej - na adres: ul. [...], [...] N. - w dniu 16 stycznia 2023 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji w placówce pocztowej ze wskazaniem daty i osoby odbierającej korespondencję. Decyzja zawiera przy tym prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie prawie do wniesienia odwołania i trybie jego złożenia. Zatem termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 30 stycznia 2023 r. (poniedziałek). Kolegium dalej wyjaśniło, że powtórnie organ pierwszej instancji przesłał decyzję z dnia [...] 2022 r. na adres korespondencyjny: [...], [...] N., której odbiór potwierdziła w siedzibie kancelarii pełnomocnika dnia 13 kwietnia 2023 r. Pani M.M., która odebrała wyżej wymienioną decyzję również w dniu 16 stycznia 2023 r. w placówce pocztowej. Odwołanie zostało wniesione przez pełnomocnika strony za pośrednictwem organu pierwszej instancji w dniu 27 kwietnia 2023 r., co potwierdza koperta z pieczęcią urzędu pocztowego, zawierająca datę nadania przesyłki, a więc po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a. Kolegium wskazało, iż okolicznością bezsporną jest, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została przesłana na nieaktualny adres kancelarii pełnomocnika strony. Jednakże, po jej awizowaniu, została podjęta przez adresata. Kolegium stwierdziło, że w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji brak jest informacji od pełnomocnika o zmianie adresu w toku postępowania. Nowy adres kancelarii adwokackiej pełnomocnika pojawił się po raz pierwszy dopiero w odwołaniu od poprzedniej decyzji organu I instancji w tej sprawie z dnia 8 lutego 2022 r., znak: [...], która została decyzją Kolegium, znak: KO.440.40.2022, z dnia 27 maja 2022 r. uchylona w całości i sprawa przekazana temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Aktualny adres kancelarii (ul. [...], [...] N.) widnieje także na pełnomocnictwie przesłanym Kolegium, w związku ze złożonym przez stronę odwołaniem. Zdaniem Kolegium, zwraca także uwagę, iż pomimo tego, że kancelaria funkcjonowała już pod nowym adresem, organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę, w toku postępowania (od czerwca 2022 r. do października 2022 r.), kierował do pełnomocnika strony pisma na stary adres kancelarii, co nie było przez pełnomocnika kwestionowane, a korespondencja była odbierana przez osoby upoważnione. Zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została - po jej awizowaniu - odebrana w placówce pocztowej w imieniu zawodowego pełnomocnika przez upoważnioną osobę (tę samą, która odebrała ponownie przesłaną ww. decyzję na aktualny adres kancelarii), co świadczy o tym, że pełnomocnik posiadał wiedzę o dokonywanych przez tę osobę w jego imieniu czynnościach odbioru korespondencji. Niewłaściwego doręczenia decyzji, przesłanej pierwotnie na adres ul. [...], [...] N., pełnomocnik nie kwestionuje także w odwołaniu. W skardze do Sądu I instancji zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegający na pominięciu faktu nadania odwołania od decyzji z dnia [...] 2022 r. u operatora pocztowego z zachowaniem wymaganego terminu 14 dniu, to jest w dniu 30 stycznia 2023 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i wyjaśniło, że wbrew twierdzeniu skarżącej z akt sprawy nie wynika, aby złożyła ona w dniu 30 stycznia 2023 r. odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, nadając w tym dniu pismo w placówce pocztowej. Z pewnością, zdaniem Kolegium, nie dowodzi tego załączona do odwołania kserokopia nadania przesyłki do Dyrektora DPS w T. ul. [...], z odbitą pieczęcią z datą 30 stycznia 2023 r. Na jej podstawie nie sposób bowiem ustalić, co konkretnie zawierała przesyłka. Zwraca zaś uwagę, iż nie była ona kierowana na adres Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. (ul. [...], [...] T.), wydającego zaskarżoną decyzję z upoważnienia organu, lecz Domu Pomocy Społecznej, w którym przebywa matka skarżącej. Oddalając skargę Sąd I instancji uznał, że w okolicznościach faktycznych sprawy pełnomocnik skarżącej skutecznie poinformowała organ o zmianie adresu siedziby swojej kancelarii, czym wypełnił dyspozycję art. 41 § 1 K.p.a. Doręczenie odpisu decyzji z dnia [...] 2022 r. na adres w N. przy ul. [...] (poprzedni adres kancelarii pełnomocnika skarżącej) było zatem błędnym działaniem organu pierwszej instancji. Tym bardziej, że nawet w treści decyzji wskazane zostało, iż K.C. reprezentowana jest przez pełnomocnika M.S. z Kancelarii Adwokackiej "[...]", która mieści się przy ul. [...] w N. Dalej Sąd I instancji wyjaśnił, że jak wynika jednak z praktyki funkcjonowania profesjonalnych pełnomocników w obrocie gospodarczym nawet po zmianie siedziby kancelarii korespondencja wysyłana na uprzedni adres jest odbierana, czy to osobiście przez pełnomocników, czy to przez upoważnionych do tego pracowników kancelarii. Taka sytuacja miała miejsce niewątpliwie w kontrolowanej sprawie, na co jednoznacznie wskazuje zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji decyzji z dnia [...] 2022 r. Wynika z niego, że przesyłka została odebrana w dniu 16 stycznia 2023 r. przez M.M. – osobę upoważnioną do odbioru korespondencji kierowanej do adresata. Jak słusznie zauważyło Kolegium, również korespondencja wysłana w kwietniu 2023 r. przez organ I instancji została odebrana przez tę samą osobę. Powyższe prowadzi do wniosku, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] 2022 r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 16 stycznia 2023 r. i od tej daty biegł termin do złożenia przez stronę odwołania. W sytuacji, kiedy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji stronie nie może być uznane jako ponowne doręczenie. Ponadto, co wskazało Kolegium, pełnomocnik skarżącej nie kwestionował skuteczności doręczenia decyzji w dniu 16 stycznia 2023 r. Od wyroku Sądu I instancji skarżąca wniosła skargę kasacyjną. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości podniesiono podstawę kasacyjną przewidzianą w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 133 § 1 P.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w wyniku pominięcia istotnej części akt sprawy, przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 P.p.s.a., oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach Sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., I FSK 497/09); 2. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu drugiej instancji, podczas gdy postanowienie Kolegium wydane zostało z naruszeniem art. 129 § 1 i 2 K.p.a.; wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji Kolegium skutkowałoby uwzględnieniem skargi, jak również pominięcie okoliczność, iż MOPS w T. wydał dwie decyzje, które zostały zaskarżone w terminie przez pełnomocnika (dwie decyzje - obie zaskarżone), w których adresatem odwołania zgodnie z pouczeniem wskazanym w każdej decyzji był Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, co w konsekwencji doprowadziło do nierozpatrzenia całości zgromadzonego materiału dowodowego i dokonania oceny zaistniałych w sprawie okoliczności na podstawie dowolnie wybranych dowodów przy pominięciu tych, które miały istotne znaczenie w sprawie. Skarżąca kasacyjnie, wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy, mając na względzie, iż istota sprawy, pomimo podniesionych uchybień, została dostatecznie wyjaśniona i pozwala na wydanie orzeczenia reformatoryjnego. Ewentualnie wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Równocześnie sformułowano wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Działając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a. skarżąca kasacyjnie wniosła o wydanie postanowienia o wstrzymaniu w całości zaskarżonej decyzji (tj. decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2022 r.), albowiem uiszczenie przez skarżących ustalonej przez organ płatności spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki związane z niemożnością kontynuowania leczenia [...] K.C. jak i niemożnością zaspokojenia jej podstawowych potrzeb. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 czerwca 2024 r. odrzucił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2022 r., nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy był związany granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a więc na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w wyniku pominięcia istotnej części akt sprawy, przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 P.p.s.a. oraz oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach Sądu. Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia Kolegium jedynie w oparciu o akta administracyjne sprawy, tak jak stanowi art. 133 § 1 P.p.s.a. i dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd ten nie przeprowadzał ani na wniosek strony, ani z urzędu żadnego dowodu uzupełniającego z dokumentu. Skoro więc w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu w oparciu o przesłanki przewidziane w art. 106 § 3 P.p.s.a., to przepis ten - jako niestosowany przez Sąd I instancji – nie mógł zostać naruszony. Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. polegający na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu postanowienia Kolegium, podczas gdy to postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 129 § 2 K.p.a. Przy czym niezasadny był zarzut naruszenia art. 129 § 1 K.p.a., bowiem organ pierwszej instancji prawidłowo pouczył stronę skarżącą o trybie zaskarżenia wydanej decyzji. Kolegium, wbrew wymogom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., nie rozpatrzyło w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w kontekście dokonania przez organ pierwszej instancji czynności materialnotechnicznej doręczenia decyzji, a Sąd I instancji błędnie zaakceptował takie działanie organu oddalając skargę. Tylko prawidłowe doręczenie decyzji otwiera bieg terminu procesowego do wniesienia odwołania w rozumieniu art. 129 § 2 K.p.a. W okolicznościach stanu faktycznego sprawy organ pierwszej instancji skierował przesyłkę zawierającą decyzję z dnia [...] 2022 r. na nieaktualny adres kancelarii pełnomocnika skarżącej strony, mimo że w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji dysponował już nowym adresem kancelarii pełnomocnika skarżącej strony. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podkreślił zresztą, że pełnomocnik skarżącej skutecznie poinformował organ o zmianie adresu siedziby swojej kancelarii stosownie do dyspozycji art. 41 § 1 K.p.a. Istotnym jest, że organ pierwszej instancji ponownie wysłał i doręczył decyzję z dnia [...] 2022 r. na nowy adres kancelarii pełnomocnika skarżącej. Nastąpiło to w dniu 13 kwietnia 2023 r. Zgodnie z pouczeniem pełnomocnik skarżącej złożył odwołanie w dniu 4 maja 2023 r. Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że termin do wniesienia odwołania należy liczyć od dnia 16 stycznia 2023 r., to jest od dnia, gdy przesyłkę awizowaną na nieaktualnym adresie kancelarii pełnomocnika skarżącej odebrała pracowniczka kancelarii. Stanowisko to zaakceptował Sąd I instancji wskazując, że w sytuacji, gdy nastąpił prawnoprocesowy skutek doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji stronie nie może być uznane jako ponowne doręczenie. Powołując się na tezę wyrażoną w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 10 lutego 2023 r. (sygn. akt II GSK 1342/19), Sąd I instancji wskazał, że doręczenie pisma w toku postępowania administracyjnego może nastąpić tylko raz. Jakkolwiek pogląd wyrażony w przywołanym wyżej wyroku NSA jest słuszny, to jednak został wyrażony w odniesieniu do odmiennego stanu faktycznego niż ten, z którym mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. W sprawie, w której zapadł wspomniany wyrok NSA przesyłka została dwukrotnie awizowana i przyjęto fikcję doręczenia w trybie art. 44 K.p.a., a następnie ponownie doręczono tę samą decyzję. W sprawie tej nie było wątpliwości co do adresu strony, pod którym miało dojść do doręczenia przesyłki. Natomiast w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy kwestią problematyczną był właśnie adres do doręczeń. W aktach administracyjnych organu pierwszej instancji brak jest odrębnego pisma zawierającego informację pełnomocnika strony skarżącej o zmianie adresu w toku postępowania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że nowy adres kancelarii adwokackiej pełnomocnika skarżącej wystąpił po raz pierwszy w odwołaniu od poprzedniej decyzji organu pierwszej instancji w tej sprawie z dnia 8 lutego 2022 r. Aktualny adres kancelarii (ul. [...], [...] N.) widnieje także na pełnomocnictwie przesłanym Kolegium, w związku ze złożonym przez stronę odwołaniem. Należy także podkreślić, że jeszcze przed wydaniem decyzji w dniu [...] 2022 r. organ pierwszej instancji kierował korespondencję na nowy adres kancelarii pełnomocnika skarżącej (na przykład zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie z dnia 2 listopada 2022 r. czy też pismo z dnia 24 listopada 2022 r.). Organ pierwszej instancji dostrzegł zatem zmianę adresu kancelarii pełnomocnika strony. Dostrzegło to także Kolegium oraz Sąd I instancji. Z tego względu w świetle późniejszego działania organu pierwszej instancji (wysłania decyzji pod prawidłowy adres kancelarii pełnomocnika skarżącej) niezrozumiałym pozostaje stanowisko Kolegium, zaakceptowane przez Sąd I instancji, że fakt odbioru korespondencji zawierającej decyzję z dnia [...] 2022 r. skierowanej pod nieaktualny adres kancelarii, ale odebranej w placówce pocztowej przez pracownika tej kancelarii oznacza prawny skutek doręczenia tej decyzji w dniu 16 stycznia 2023 r. Kolegium w momencie podejmowania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie tylko posiadało wiedzę o nieaktualnym adresie kancelarii pełnomocnika skarżącej w momencie dokonywania czynności doręczenia, ale posiadało również wiedzę, że pełną świadomość co do tej okoliczności w toku prowadzonego postępowania posiadał również organ pierwszej instancji. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że organ pierwszej instancji w toku całego prowadzonego postępowania miał świadomość co do tego jaki jest prawidłowy (nowy) adres kancelarii pełnomocnika skarżącej, gdyż już wcześniej dokonywał pod tym adresem szeregu doręczeń, a fakt wysłania korespondencji zawierającej decyzję z dnia [...] 2022 r. na poprzedni (stary) adres tej kancelarii był w istocie błędem pracownika. Stanowisko Kolegium wyrażone w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2023 r. stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest zatem wyrazem nie tylko istotnej niekonsekwencji, ale ignorowaniem istniejących w sprawie okoliczności faktycznych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko zajęte przez Kolegium oraz zaakceptowane przez Sąd I instancji jest nie do pogodzenia z zasadą prawdy obiektywnej, wynikającą z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., oraz z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wynikającą z art. 8 § 1 K.p.a. Pełnomocnik strony skarżącej miał pełne podstawy uznać, że skoro w postępowaniu pierwszoinstancyjnym korespondencja kierowana była na nowy (prawidłowy) adres kancelarii i na ten adres została w dniu 13 kwietnia 2023 r. doręczona decyzja z dnia [...] 2022 r. z prawidłowym pouczeniem o trybie zaskarżenia, to odwołanie, złożone w terminie liczonym od daty tego doręczenia, wywołało skutek prawny. Co więcej, ani organ pierwszej instancji, ani Kolegium nie podjęli czynności w celu ustalenia charakteru formalnoprawnego pisma skierowanego przez pełnomocnika skarżącej w dniu 30 stycznia 2023 r. do Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w T., którego dowód nadania znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Zaakceptowane przez Sąd I instancji niekonsekwentne stanowisko Kolegium polegające na akceptacji działania organu pierwszej instancji w zakresie wadliwego doręczenia pełnomocnikowi skarżącej decyzji, zamknęło skarżącej prawo do odwołania, a w dalszej kolejności drogę postępowania przed sądem administracyjnym. W tym stanie rzeczy stwierdzając, że skarga kasacyjna jest uzasadniona, zaś istota sprawy dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny miał podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i do rozpoznania skargi w oparciu o art. 188 P.p.s.a., a w następstwie tego do uwzględnienia skargi i uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 czerwca 2023 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, prowadząc ponownie postępowanie w trybie art. 134 K.p.a., w pierwszej kolejności ustali charakter formalnoprawny pisma skierowanego przez pełnomocnika skarżącej w dniu 30 stycznia 2023 r. do Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w T. Jeżeli wskazane pismo nie miało wpływu ani związku ze sprawą odwołania od decyzji z dnia [...] 2022 r., to w dalszej kolejności Kolegium przejdzie do rozpoznania odwołania od decyzji, uznając – stosownie do wyrażonej wyżej oceny – skuteczność jego złożenia w dniu 13 kwietnia 2023 r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI