I OSK 1023/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-12
NSAAdministracyjneWysokansa
dom pomocy społecznejodpłatność za pobytwstrzymanie wykonania decyzjiskarga kasacyjnauchwała NSAtermin do wniesienia odwołaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w DPS, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów NSA, która wyklucza taką możliwość w przypadku skargi na postanowienie o uchybieniu terminu do odwołania.

Skarżąca K.C. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji ustalającej odpłatność za pobyt jej matki w Domu Pomocy Społecznej, argumentując, że jej wykonanie spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki związane z leczeniem onkologicznym. Wniosek został złożony wraz ze skargą kasacyjną od wyroku WSA oddalającego skargę na postanowienie SKO o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na uchwale siedmiu sędziów NSA (II GPS 2/22), odrzucił wniosek, wskazując, że wstrzymanie wykonania decyzji materialnoprawnej nie jest dopuszczalne, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie procesowe o uchybieniu terminu do odwołania.

Sprawa dotyczy wniosku K.C. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta ustalającej odpłatność za pobyt jej matki w Domu Pomocy Społecznej. Skarżąca argumentowała, że wykonanie tej decyzji spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki, w tym niemożność kontynuowania leczenia onkologicznego. Wniosek został złożony w ramach skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Postanowienie SKO stwierdzało uchybienie terminu do wniesienia odwołania od pierwotnej decyzji Prezydenta Miasta. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, odrzucił go, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 13 listopada 2023 r. (sygn. akt II GPS 2/22). Uchwała ta stanowi, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o odmowie przywrócenia terminu lub stwierdzające niedopuszczalność odwołania, nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd wyjaśnił, że w takich przypadkach sprawa ma charakter procesowy, a zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w sensie materialnoprawnym. Wstrzymanie wykonania dotyczy aktu, który stał się przedmiotem skargi, a decyzja organu pierwszej instancji nie mieści się w granicach tej samej sprawy zainicjowanej skargą na postanowienie procesowe. Ponadto, sąd nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji w postępowaniu ze skargi na postanowienie procesowe, co wyklucza możliwość wstrzymania jej wykonania. W związku z tym, wniosek K.C. został uznany za niedopuszczalny i odrzucony na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji w przypadku skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Uzasadnienie

NSA powołał się na uchwałę siedmiu sędziów (II GPS 2/22), zgodnie z którą sprawa ze skargi na postanowienie procesowe ma charakter procesowy, a zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu materialnoprawnemu. Decyzja organu pierwszej instancji nie mieści się w granicach tej samej sprawy zainicjowanej skargą na postanowienie procesowe, a sąd nie może uchylić tej decyzji w ramach rozpoznawania skargi na postanowienie procesowe, co wyklucza możliwość wstrzymania jej wykonania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek podlegający odrzuceniu.

p.p.s.a. art. 64 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie wniosku.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami przeciwko decyzji, sposobem jej sformułowania ani wnioskiem strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie uchwały NSA sygn. akt II GPS 2/22, zgodnie z którą wstrzymanie wykonania decyzji materialnoprawnej nie jest dopuszczalne w przypadku skargi na postanowienie procesowe o uchybieniu terminu do odwołania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej o znaczącej szkodzie i trudnych do odwrócenia skutkach związanych z niemożnością kontynuowania leczenia onkologicznego i zaspokojenia podstawowych potrzeb.

Godne uwagi sformułowania

Wstrzymanie może dotyczyć także wszystkich aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Sprawa zainicjowana skargą na ww. postanowienia ma charakter procesowy, w takim przypadku złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie może być uwzględniony, albowiem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, nie ma bowiem charakteru materialnoprawnego. nie można wydać postanowienia o wstrzymaniu wykonania określonego aktu, jeżeli w wyniku rozpoznania i uwzględnienia skargi – zgodnie z art. 135 p.p.s.a. – sąd nie może uchylić tego aktu.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wszelkie sprawy, w których skarżący domagają się wstrzymania wykonania decyzji materialnoprawnych, podczas gdy przedmiotem skargi jest postanowienie procesowe dotyczące terminu do wniesienia odwołania lub jego dopuszczalności."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie procesowe (uchybienie terminu, odmowa przywrócenia terminu, niedopuszczalność odwołania), a wniosek o wstrzymanie dotyczy decyzji organu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną i często pomijaną przez strony kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności wstrzymania wykonania decyzji w specyficznych sytuacjach procesowych, co ma kluczowe znaczenie praktyczne dla prawników.

Czy można wstrzymać wykonanie decyzji o opłatach za DPS, gdy skarga dotyczy tylko uchybienia terminu do odwołania? NSA odpowiada.

Sektor

opieka społeczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1023/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Łd 788/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2024-01-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 12 czerwca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K.C. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 28 grudnia 2022 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej K.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 788/23 w sprawie ze skargi K.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odrzucić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 28 grudnia 2022 r. nr [...].
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 11 stycznia 2024 r., oddalił skargę K.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 czerwca 2023 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez K. C. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 28 grudnia 2022 r. nr [...] ustającej K.C. odpłatność za pobyt matki
w Domu Pomocy Społecznej.
Od powyższego wyroku skarżąca wniosła skargę kasacyjną, w której zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu wniosku wskazywała, że uiszczenie ustalonej przez organ płatności spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki związane z niemożnością kontynuowania jej leczenia onkologicznego i zaspokojenia podstawowych potrzeb.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie może dotyczyć także wszystkich aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu
13 listopada 2023 r., uchwałę sygn. akt II GPS 2/22, zgodnie z którą: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym skargą na postanowienie: a) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, b) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, c) stwierdzające niedopuszczalność odwołania, - nie jest dopuszczalne, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.".
W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał m.in., że wynikająca z art. 61 § 3 p.p.s.a. sądowa instytucja ochrony tymczasowej dotyczy aktu, który stał się przedmiotem skargi do sądu, jak również może dotyczyć tych aktów, które wydane lub podjęte zostały we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W ocenie NSA w przypadku skargi wniesionej na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, czy też stwierdzające niedopuszczalność odwołania rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie mieści się w pojęciu w granicach danej sprawy. Sprawa zainicjowana skargą na ww. postanowienia ma charakter procesowy, w takim przypadku złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie może być uwzględniony, albowiem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, nie ma bowiem charakteru materialnoprawnego. Natomiast złożony w takich okolicznościach na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, dotyczy decyzji, która nie została podjęta w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy, a więc sprawy zainicjowanej wniesioną skargą. Brak zatem tożsamości pomiędzy sprawą zainicjowaną skargą na ww. postanowienia, która ma charakter procesowy, a decyzją organu pierwszej instancji, która ma charakter materialnoprawny i nie została podjęta w tym samym postępowaniu zainicjowanym skargą, jak również w ramach postępowania zainicjowanego skargą nie może być objęta zakresem zaskarżenia.
Jak podkreślił NSA w uzasadnieniu tej uchwały, nie można wydać postanowienia
o wstrzymaniu wykonania określonego aktu, jeżeli w wyniku rozpoznania i uwzględnienia skargi – zgodnie z art. 135 p.p.s.a. – sąd nie może uchylić tego aktu. Rozpoznając
i uwzględniając skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, czy też stwierdzające niedopuszczalność odwołania, sąd może uchylić zaskarżone postanowienie, co umożliwi rozpoznanie odwołania przez organ drugiej instancji, nie może jednak uchylić decyzji organu pierwszej instancji, a to oznacza, że nie może również wstrzymać wykonania decyzji organu pierwszej instancji.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że ww. uchwała będzie mieć w niej zastosowanie, bowiem skarżąca domaga się wstrzymania wykonania decyzji wydanej w I instancji, niejako przy okazji skargi na postanowienie organu II instancji, stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji.
W związku z tym, uwzględniając treść uchwały sygn. akt II GPS 2/22, uznać należało, iż złożony wniosek jest niedopuszczalny i jako taki - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. - podlegał odrzuceniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI