I OSK 1022/17

Naczelny Sąd Administracyjny2019-02-28
NSAAdministracyjneWysokansa
policjaprzeniesieniestanowisko służboweradca prawnyrównorzędność stanowiskpostępowanie administracyjneNSAWSAKPA

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił równorzędność stanowisk służbowych policjanta, nie badając wszystkich aspektów i nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego.

Sprawa dotyczyła przeniesienia policjanta z funkcji radcy prawnego na stanowisko radcy. WSA uchylił rozkaz personalny, uznając, że organy nie wykazały równorzędności stanowisk i nie zbadały wszystkich istotnych okoliczności, w tym specyfiki pracy radcy prawnego. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił postępowanie organów, nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego i nie zbadał kluczowych kwestii prawnych, w tym dopuszczalności mianowania na inne stanowisko w sytuacji likwidacji poprzedniego.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta z funkcji radcy prawnego i mianowaniu go na równorzędne stanowisko radcy. WSA uznał, że organy nie wykazały równorzędności stanowisk, nie zbadały wszystkich istotnych okoliczności, w tym specyfiki pracy radcy prawnego zgodnie z ustawą o radcach prawnych, oraz naruszyły przepisy KPA dotyczące postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił postępowanie organów. NSA wskazał, że WSA nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego, nie zbadał kluczowych kwestii prawnych, takich jak dopuszczalność mianowania na inne stanowisko w sytuacji likwidacji poprzedniego, oraz nieprawidłowo zastosował przepisy KPA. Sąd drugiej instancji podkreślił, że likwidacja stanowiska radcy prawnego w jednostce mogła uzasadniać przeniesienie policjanta na inne równorzędne stanowisko, a WSA powinien był rozważyć tę kwestię, zamiast skupiać się na braku kart opisu stanowisk czy odmienności obowiązków. NSA zwrócił uwagę, że równorzędność nie oznacza tożsamości stanowisk, a jedynie podobną wartość i poziom. Sąd nakazał ponowne rozpoznanie sprawy przez WSA, który ma ocenić dopuszczalność mianowania na inne stanowisko oraz zbadać równorzędność stanowisk.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił postępowanie organów, nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego i nie zbadał kluczowych kwestii prawnych. NSA wskazał, że w sytuacji likwidacji stanowiska radcy prawnego, dopuszczalne jest mianowanie policjanta na inne równorzędne stanowisko, a WSA powinien był ocenić tę dopuszczalność i równorzędność stanowisk, zamiast uchylać decyzję z powodu braków formalnych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nieprawidłowo ocenił postępowanie organów, nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego i nie zbadał kluczowych kwestii prawnych. Wskazał, że likwidacja stanowiska radcy prawnego mogła uzasadniać przeniesienie na inne równorzędne stanowisko, a WSA powinien był ocenić tę dopuszczalność i równorzędność, zamiast uchylać decyzję z powodu braków formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

u.o. Policji art. 32 § 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Kompetencja przełożonych do mianowania, przenoszenia i zwalniania policjantów ze stanowisk.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia wyroku przez WSA z powodu naruszenia przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd I instancji uchylił decyzję na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sugeruje naruszenie prawa materialnego przez Sąd I instancji.

P.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia NSA.

P.p.s.a. art. 203 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia NSA.

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania w granicach interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

K.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego.

K.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

K.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy rozkazu organu pierwszej instancji.

u.o. Policji art. 34 § 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 36 § 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 36 § 2

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 38 § 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Obligatoryjne przesłanki przeniesienia policjanta na niższe stanowisko.

u.o. Policji art. 38 § 2

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Fakultatywne przesłanki przeniesienia policjanta na niższe stanowisko.

u.o. radcach prawnych art. 9 § 3

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

Możliwość zatrudnienia radcy prawnego w innej komórce organizacyjnej.

u.o. radcach prawnych art. 9 § 4

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

Ograniczenie wykonywania czynności przez radcę prawnego do pomocy prawnej.

u.o. radcach prawnych art. 224 § 2

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

Uprawnienia do dodatkowego wynagrodzenia radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe § § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe § lp. 16 tabeli 2

Stanowisko radcy.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe § lp. 29 tabeli 2

Stanowisko radcy prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd I instancji nieprawidłowo ocenił postępowanie organów, nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego i nie zbadał kluczowych kwestii prawnych. W sytuacji likwidacji stanowiska radcy prawnego, dopuszczalne jest mianowanie policjanta na inne równorzędne stanowisko. WSA powinien był ocenić dopuszczalność mianowania i równorzędność stanowisk, zamiast uchylać decyzję z powodu braków formalnych. Równorzędność stanowiska nie oznacza tożsamości obowiązków, lecz podobną wartość i poziom.

Odrzucone argumenty

Organy nie wykazały równorzędności stanowisk i nie zbadały wszystkich istotnych okoliczności. Nie uwzględniono specyfiki pracy radcy prawnego zgodnie z ustawą o radcach prawnych. Naruszenie przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Równorzędny oznacza mający taką samą wartość, jakość, taki sam pod względem wartości, będący na tym samym poziomie. Nie każde naruszenie przez organ przepisów postępowania może prowadzić do uwzględnienia skargi, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba pamiętać o tym, że skarżący jest przede wszystkim policjantem i przyjęcie koncepcji Sądu i instancji oznaczałoby konieczność zwolnienia policjanta ze służby wobec likwidacji jego stanowiska i braku możliwości mianowania na inne stanowisko.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący sprawozdawca

Maciej Dybowski

sędzia

Arkadiusz Blewązka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'równorzędność stanowisk' w Policji, obowiązki sądu w zakresie kontroli decyzji uznaniowych, wpływ naruszeń proceduralnych na wynik sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w Policji, ale zasady interpretacji pojęć prawnych i kontroli sądowej mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy interpretacji pojęcia 'równorzędności stanowisk' w służbach mundurowych i pokazuje, jak sądy oceniają decyzje uznaniowe organów. Jest to ciekawe dla prawników zajmujących się prawem pracy i administracyjnym.

Czy przeniesienie policjanta na inne stanowisko musi oznaczać to samo? NSA wyjaśnia pojęcie 'równorzędności'.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1022/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-05-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Maciej Dybowski
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Wa 998/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-01-10
I OZ 976/16 - Postanowienie NSA z 2016-09-30
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędzia NSA Maciej Dybowski, Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 998/16 w sprawie ze skargi G.K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i mianowania na równorzędne stanowisko służbowe 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od G.K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 998/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi G.K. (dalej: skarżący) na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i mianowania na równorzędne stanowisko służbowe, uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...].
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Komendant Wojewódzki Policji w [...], na podstawie art. 32 ust. 1, art. 34 ust. 1, art. 37, art. 99 ust. 1, art. 101 ust. 1, art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 355 z poźn. zm.) oraz § 1 ust. 1- 4, § 8 ust. 1-4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1236) i § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe (Dz. U. Nr 123, poz. 857 z późn. zm.), uwzględniając wniosek personalny Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z dnia 13 stycznia 2016 r., w dniu [...] marca 2016 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym skarżącemu – radcy prawnemu Zespołu Prawnego, pełniącemu obowiązki od dnia 1 grudnia 2015 r. na stanowisku [...] Wydziału d/w z Przestępczością Gospodarczą KWP w [...] cofnął powierzenie tych obowiązków z dniem [...] marca 2016 r. i mianował na równorzędne stanowisko służbowe radcy /D11V/ Zespołu Postępowań w Sprawach [...] w 11 grupie uposażenia zasadniczego z mnożnikiem 2,60 kwoty bazowej dla żołnierzy i funkcjonariuszy, z uposażeniem zasadniczym w kwocie 3690 zł miesięcznie z dniem 1 kwietnia 2016 r. oraz przyznał dodatek funkcyjny w III kategorii w kwocie 900 zł z dniem 1 kwietnia 2016 r.
Skarżący wniósł odwołanie od powyższego rozkazu personalnego.
Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 Kpa, w dniu [...] kwietnia 2016 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozkazu personalnego podał, że rozkazem organizacyjnym nr 14/15 Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. z Zespołu Prawnego KWP wyłączono 2 stanowiska etatowe policyjne radcy prawnego oraz jedno stanowisko eksperta, natomiast do Zespołu Dochodzeniowo – Śledczego Wydziału do Walki z Przestępczością Gospodarczą włączono etatowe stanowiska policyjne radcy i eksperta, a do Zespołu Postępowań w Sprawach Cudzoziemców Wydziału Postępowań Administracyjnych etatowe stanowisko policyjne radcy. Rozkaz ten wszedł w życie z dniem 15 stycznia 2016 r.
Organ odwoławczy podniósł, iż stosunek służbowy policjantów jako funkcjonariuszy służb zmilitaryzowanych charakteryzuje się znaczną dyspozycyjnością i zdyscyplinowaniem, bez których służby te tracą nieodzowną w ich funkcjonowaniu operatywność. Obowiązek policjanta podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej wynika wprost z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. W ten sposób przełożony zyskuje znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej pełniącego służbę. Przejawem tej szczególnej podległości służbowej są wynikające z art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Policji uprawnienia właściwego przełożonego do zwolnienia policjanta ze stanowiska, przeniesienia z urzędu do służby w innej miejscowości oraz mianowania na równorzędne stanowisko służbowe.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Wprawdzie przepis ten ma co prawda charakter kompetencyjny, ale w praktyce działania organów Policji, zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych, przyjęte zostało, że stanowi on samodzielną podstawę do podjęcia decyzji o przeniesieniu funkcjonariusza Policji na inne równorzędne stanowisko służbowe. Żaden inny bowiem przepis tej ustawy nie normuje przesłanek: "mianowania na stanowisko" i "zwalniania ze stanowiska". Na podstawie tego przepisu przełożony właściwy w sprawach osobowych jest uprawniony do jednostronnego ustalenia treści stosunku służbowego, w tym mianowania funkcjonariusza na równorzędne stanowisko w tej samej miejscowości bez jego zgody z urzędu i jest to decyzja uznaniowa, przy czym ramy tego uznania wyznacza proceduralna norma art. 7 Kpa
Organ odwoławczy zaakcentował, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie pogorszyło sytuacji policjanta i zostało podjęte z uwzględnieniem obowiązujących regulacji prawnych. Organ pierwszej instancji uwzględnił zarówno interes społeczny tożsamy w tym przypadku z interesem służby, jak i słuszny interes policjanta. Posiadane przez policjanta kwalifikacje zawodowe oraz doświadczenie przyczyni się do poprawy realizacji zadań jednostki organizacyjnej Policji do której został on przeniesiony.
W ocenie organu odwoławczego, rozkaz personalny organu pierwszej instancji nie jest krzywdzący dla policjanta i nie ma negatywnego wpływu na zmianę jego stosunku służbowego. Nadto organ pierwszej instancji wykazał należycie przesłanki zastosowania w przedmiotowej sprawie jako podstawy prawnej art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, zaś przeprowadzone postępowanie administracyjne nie naruszyło treści ww. normy, a także art. 7 , art. 77 § 1 oraz art 107 § 1 i 3 Kpa. Zaskarżony rozkaz personalny spełnia również wymagania określone w art. 108 § 1 Kpa, gdyż w jego uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony.
Skargę na powyższy rozkaz personalny wniósł skarżący.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Sąd I instancji uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że materialnoprawną podstawę zwolnienia i przeniesienia skarżącego na stanowisko równorzędne stanowił art. 32 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Wskazany przepis ma charakter normy kompetencyjnej, ponieważ określa jedynie organ uprawniony do podjęcia takiej decyzji. Nie wskazuje natomiast - jak słusznie podnosi organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego - merytorycznych przesłanek i okoliczności warunkujących podjęcie takiej decyzji. Przepisy tej ustawy nie pozostawiają jednak wątpliwości, iż zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego, połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe, może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Wynika to a contrario z art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, w których wymieniono w sposób wyczerpujący obligatoryjne i fakultatywne przesłanki, uzasadniające przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe.
Sąd I instancji zgodził się zatem z rozważaniami uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego oraz odpowiedzi na skargę w zakresie charakteru stosunku służbowego policjanta i wyłącznej kompetencji organów Policji do decydowania o polityce kadrowej w Policji i przesunięć kadrowych. Celowość, racjonalność i zasadność zmian stanowisk pracy poszczególnych funkcjonariuszy, tj. przeniesienia policjanta na równorzędne stanowisko pozostaje poza zakresem kontroli sądu administracyjnego. Tę ustawodawca pozostawił bowiem właściwym przełożonym służbowym, dając im właśnie poprzez wprowadzenie uznania swobodę w kształtowaniu polityki kadrowej. Uznaniowość decyzji polega na tym, że to do organu należy ostatecznie wybór postępowania w zakresie polityki kadrowej, a sądowa kontrola legalności aktów administracji opartych na uznaniu ma charakter ograniczony. Uznaniowość organów Policji nie może być utożsamiana z pozostawieniem im zupełnej dowolności w tym zakresie. Skoro jest to decyzja uznaniowa, to ramy tego uznania wyznacza art. 7 Kpa, a mianowicie interes społeczny (w tym przypadku interes służby wyrażający się w zagwarantowaniu sprawności działania w realizacji zadań określonych w art. 1 ustawy o Policji, w tym ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego) oraz słuszny interes policjanta. Istotą uznania jest więc rozgraniczenie sprzecznych interesów, a mianowicie interesu policjanta oraz interesu publicznego i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności faktycznych danej sprawy. Stąd też organ zobowiązany jest do należytego oraz wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 Kpa) i musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć oraz ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 Kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 Kpa. Uznaniowy charakter tego rodzaju decyzji nie może więc prowadzić do wydania rozstrzygnięcia dowolnego, tj. bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie oraz bez odniesienia się do wszystkich okoliczności w niej występujących i mogących mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie, a w szczególności do przepisów mających w sprawie zastosowanie. Stąd też na organie wydającym decyzję w tym zakresie spoczywa obowiązek wykazania równorzędności nowego stanowiska służbowego, a także zasadności i celowości przeniesienia na to nowe stanowisko, czemu winien dać wyraz w jej uzasadnieniu. To z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, że organ przeanalizował wszystkie istotne w sprawie kwestie mające wpływ na treść decyzji. Sporządzone z zachowaniem wymogów prawa uzasadnienie decyzji stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sąd administracyjny. Pozwala bowiem na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów i dokonał prawidłowej ich oceny w świetle przepisów prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie.
Zdaniem Sądu I instancji, działania organów w niniejszej sprawie nie spełniają tych wymogów, zwłaszcza w zakresie wykazania równorzędności dotychczasowego i nowego stanowiska służbowego skarżącego.
Przy ocenie równorzędności stanowisk organ oprócz uposażenia, kwalifikacji, wykształcenia stażu pracy, jak i nazwy stanowiska powinien poddać ocenie także warunki służby wynikające z odrębnych przepisów, które są jedną z cech charakterystycznych dla danego, określonego stanowiska służbowego.
Zgodnie z lp. 29 tabeli 2, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 123, poz. 857 z późn. zm.) do stanowiska radcy prawnego stosuje się odrębne przepisy. Tymi odrębnymi przepisami jest ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 507 z późn. zm.)
Dalej Sąd I instancji zauważył, iż organy uznały, że stanowisko służbowe radcy prawnego i radcy, o którym mowa w lp. 16 powyżej określonej tabeli są równorzędne. Z tak rozumianym pojęciem stanowisk równorzędnych nie sposób się w świetle powołanej regulacji prawnej zgodzić. Wszystkie stanowiska "mundurowe" w Policji służą bowiem realizacji zadań ustrojowych Policji. Pojęcia tego nie sposób interpretować tylko przez pryzmat ogólnych zadań Policji, gdyż nie jest to wystarczające dla wykazania czy dane stanowiska są równorzędne. Zaakceptowanie poglądu organu musiałoby natomiast prowadzić do pominięcia w ocenie równorzędności stanowisk regulacji prawnej zawartej w ustawie o radcach prawnych. Tymczasem nie może budzi wątpliwości, iż zakres obowiązków służbowych policjanta zatrudnionego na stanowisku radcy prawnego nie ma nic wspólnego z zakresem obowiązków policjanta pełniącego służbę na stanowisku radcy.
Z uzasadnień wydanych w rozpatrywanej sprawie rozkazów personalnych nie wynika natomiast, aby organy obu instancji poddały ocenie warunki służby na obu stanowiskach służbowych. W rozkazach personalnych brak jest jakichkolwiek rozważań w tym zakresie, zaś w aktach sprawy brak jest kart opisu obu stanowisk pracy, co uniemożliwia ich porównanie, a w konsekwencji stwierdzenie czy są to stanowiska równorzędne. W uzasadnieniach rozkazów personalnych brak jest również rozważań odnoszących się do uprawnień do dodatkowego wynagrodzenia radców prawnych, o którym mowa w art. 224 ust.2 ustawy o radcach prawnych.
Analizując treść zaskarżonych rozkazów personalnych, Sąd I instancji stwierdził, że nie wynika z nich dlaczego organy uznały, iż stanowisko radcy prawnego jest równorzędne ze stanowiskiem radcy. Organy podkreśliły w nich, że skarżący spełnia wymagania w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby na stanowisku radcy. A więc spełnia ogólne warunki, jakim powinien odpowiadać policjant na tym stanowisku. Jednakże nie zwrócono uwagi, że skarżący jest radcą prawnym. W zaskarżonym rozkazie personalnym nie wykazano w sposób przekonywający, dlaczego policjant – radca prawny posiadający również tytuł naukowy, nie może pełnić służby i wykonywać zawodu radcy prawnego, do którego posiada wymagane kwalifikacje. Natomiast kieruje się go na stanowisko, które takich kwalifikacji nie wymaga. Organy w swoich rozważaniach całkowicie pominęły treść art. 9 ust. 3 i 4 ustawy o radcach prawnych, z którego jednoznacznie wynika, że radca prawny może być zatrudniony w innej wyodrębnionej komórce lub jednostce organizacyjnej i podlegać jej kierownikowi, przy czym nie można mu polecać wykonywania czynności wykraczających poza zakres pomocy prawnej.
Reasumując, Sąd stwierdził, że powyżej wskazane uchybienia prowadzą do wniosku, że zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, a uchybienia te należy uznać za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Końcowo Sąd podkreślił, iż ponownie rozpatrując sprawę organy dokonają oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyjaśnią stwierdzone wątpliwości w zakresie relacji pomiędzy przepisami ustawy o Policji a przepisami ustawy o radcach prawnych, a następnie dokonają jego oceny, czemu dadzą wyraz w uzasadnieniu spełniającemu wymogi, o jakich stanowi art. 107 § 3 Kpa. Ponadto organy powinny rozważyć, czy w ogóle jest możliwa ocena stanowiska radcy prawnego z innymi stanowiskami, jako stanowiskami równorzędnymi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji, zaskarżając go w całości, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego tj.
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. art. 7, 77 § 1, 80, art. 107 § 3 kpa i art. 138 § 1 pkt 1 kpa - poprzez uchylenie prawidłowej decyzji organu oraz decyzji ją poprzedzającej w oparciu o błędny pogląd, iż organ naruszył przepisy prawa formalnego w ten sposób, że nie uwzględnił słusznego interesu strony, nie wyjaśnił wszechstronnie sprawy, niewłaściwie ocenił zebrany materiał dowodowy, nie wykazał w sposób rzetelny przesłanek rozstrzygnięcia, w tym nie odniósł się do właściwych przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, a także nie wychwycił uchybień organu I instancji i bezzasadnie utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy, pomimo, że prawidłowa ocena postępowania organu powinna prowadzić do przeciwnej konkluzji;
2) art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. poprzez uchylenie prawidłowej decyzji na skutek przyjęcia, że w niewyjaśnionym dostatecznie stanie sprawy, niewłaściwej ocenie dowodów oraz ułomnym uzasadnieniu organ naruszył przepis prawa materialnego tj. art. 38 ust. 1 i 2 (a contrario) ustawy o Policji nie stosując go, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy;
3) art. 32 ust. 1, w zw. z art. 34 ust. 1 i art. 38 ust. 1 i 2 (odczytywanym a contrario) ustawy o Policji w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że w ustalonym w sprawie stanie faktycznym i przyjętej przez Sąd I Instancji błędnej wykładni art. 38 ust. 1 i 2 (a contrario) ustawy o Policji z uwzględnieniem treści art. 9 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, zwolnienie policjanta ze stanowiska radcy prawnego (lp. 29 tabeli 2 załącznika do rozporządzenia) i mianowanie go na stanowisko radcy (lp. 16 tejże tabeli), należało potraktować jako mianowanie na stanowisko niższe, naruszające art. 38 ust. i 2 (a contrario) ustawy o Policji.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna wniesiona przez Komendanta Głównego Policji zasługiwała na uwzględnienie.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji uwzględnił skargę z dwóch powodów.
Po pierwsze uznał że organy niedostatecznie wyjaśniły, czy nowe stanowisko służbowe na jakie skarżący został mianowany jest równorzędne do poprzednio zajmowanego ( w aktach brak kart opisu stanowisk ).
Po drugie Sąd I instancji poddał w wątpliwość równorzędność obu stanowisk, podkreślił że przypisane są do nich inne obowiązki służbowe, podczas gdy jak stwierdził radcy prawnemu nie można powierzać wykonywania czynności wykraczających poza zakres pomocy prawnej.
Jako podstawę wyroku Sąd I instancji powołał art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. Sąd wskazał jakie przepisy K.p.a. naruszyły organy w toku przeprowadzonego postępowania, nie wskazał jednak, chociaż powołał się na art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a., naruszenie jakich przepisów prawa materialnego stwierdził.
Przypomnieć należy, iż w przypadku, gdy sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. zamierza podważyć ustalenia faktyczne organu oraz ich ocenę, w uzasadnieniu wyroku powinien w sposób precyzyjny wskazać, które przepisy regulujące przebieg postępowania administracyjnego zostały naruszone oraz na czym ono polegało, a także określić prawdopodobieństwo oddziaływania tych naruszeń na wynik postępowania administracyjnego. Nie każde naruszenie przez organ przepisów postępowania może prowadzić do uwzględnienia skargi, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji, stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i uchylając rozkazy personalne organów obu instancji, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ograniczył się do stwierdzenia, że organ naruszył art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Nie wyjaśnił jednak i nie przeprowadził niezbędnej w takim przypadku analizy wpływu stwierdzonych uchybień na wynik sprawy administracyjnej.
Przywołanie w podstawie prawnej zaskarżonego wyroku art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a. sugerowałoby, że Sąd I instancji ocenił, że stanowisko nowe nie jest równorzędne względem zajmowanego wcześniej. W takiej jednak sytuacji uchylenie zaskarżonego rozkazu i zobowiązywanie organu do wykazania równorzędności obu stanowisk byłoby nielogiczne i niecelowe.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w oparciu o uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie sposób jest ustalić jaki stan faktyczny sprawy Sąd I instancji przyjął jako podstawę swego rozstrzygnięcia.
Niezależnie od powyższego uszło uwadze Sądu, że w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] zlikwidowane zostały dwa stanowiska radcy prawnego ( wyciąg z rozkazu organizacyjnego z dnia 16 grudnia 2015r. ). Stanowisk takich już nie ma. Nie sposób zatem zrozumieć wątpliwości Sądu I instancji dlaczego skarżący nie może pełnić dalej służby na stanowisku radcy prawnego.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji winien odpowiedzieć na pytanie, czy w sytuacji gdy w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] nie istnieje stanowisko radcy prawnego, dopuszczalne było mianowanie skarżącego na stanowisko radcy i czy stanowisko to jest równorzędne do poprzednio zajmowanego. Sugerowana przez Sąd I instancji analiza kart opisu obu stanowisk nie jest potrzebna skoro sam Sąd I instancji i organy stwierdzają, że zadania wykonywane na tych stanowiskach są różne. Uchylanie właśnie z tego powodu zaskarżonego rozkazu wydaje się więc być nieuzasadnione. Tak samo nieusprawiedliwiona jest sugestia Sądu co do potrzeby rozważenia przez organ, czy w ogóle możliwe jest porównanie stanowiska radcy prawnego z innymi stanowiskami jako równorzędnymi.
Trzeba pamiętać o tym, że skarżący jest przede wszystkim policjantem i przyjęcie koncepcji Sądu i instancji oznaczałoby konieczność zwolnienia policjanta ze służby wobec likwidacji jego stanowiska i braku możliwości mianowania na inne stanowisko.
W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji uchylił się od odpowiedzi na pytanie jak powinien zachować się organ w sytuacji gdy w jednostce zlikwidowano stanowisko radcy prawnego. Innymi słowy czy dopuszczalne w takim przypadku jest mianowanie policjanta - radcy prawnego na inne równorzędne stanowisko służbowe.
Odpowiedź pozytywna na tak postawione pytanie czyniłaby koniecznym ocenę w zakresie równorzędności obu stanowisk.
Dokonując analizy równorzędności stanowisk uwzględnić należy jak najwięcej elementów pozwalających na ich ocenę, w tym warunki służby, które są jedną z cech charakterystycznych dla danego, określonego stanowiska służbowego. Równorzędność stanowiska służbowego nie oznacza tożsamości ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. "Równorzędny" oznacza mający taką samą wartość, jakość, taki sam pod względem wartości, będący na tym samym poziomie (por. Słownik Języka Polskiego, wyd. PWN, Warszawa 1995 r.). Równorzędne są zatem takie stanowiska, które mają takie same elementy składowe (stopień etatowy, parametry uposażenia), natomiast nie są takie same. Równorzędność nie oznacza zatem takich samych obowiązków, czy też czasu służby.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w oparciu o akta sprawy możliwa jest ocena równorzędności stanowisk radcy prawnego i radcy, przy założeniu że nie są to identyczne stanowiska i zadania z nimi związane też są różne.
Z tych względów uznając zarzuty skargi kasacyjnej za uzasadnione Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. i art. 203 pkt. 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji odpowie na przedstawione wyżej pytania tj. czy dopuszczalne prawnie jest mianowanie policjanta – radcy prawnego na inne równorzędne stanowisko służbowe w sytuacji gdy zlikwidowane zostało stanowisko radcy prawnego. W razie pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie Sąd I instancji oceni oba stanowiska pod kątem ich równorzędności.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI