I OSK 1019/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, podkreślając moc wiążącą prawomocnych orzeczeń sądowych.
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy wcześniejsze decyzje o umorzeniu postępowania odszkodowawczego za działkę przeznaczoną pod drogę. Skarżący J. i H. M. domagali się odszkodowania za nieruchomość, która została częściowo przeznaczona pod drogę prywatną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił ich skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na związanie prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.
Sprawa wywodzi się z wniosku J. i H. M. o odszkodowanie za działkę nr [...] o pow. 0,2175 ha, która została przeznaczona pod drogę prywatną decyzją Burmistrza Gminy Warszawa Wawer z 1996 r. Po serii decyzji administracyjnych i sądowych, w tym umorzeniu postępowania odszkodowawczego i oddaleniu skargi przez WSA, skarżący wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności, powołując się na art. 153 i 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którymi prawomocne orzeczenie sądu wiąże organ administracji. WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra, a NSA w wyroku z 7 listopada 2013 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że prawomocny wyrok oddalający skargę oznacza, iż kontrolowana decyzja nie jest wadliwa, a próba stwierdzenia jej nieważności w trybie administracyjnym stanowiłaby ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu. NSA odrzucił zarzuty naruszenia art. 170 i 171 PPSA, wskazując na moc wiążącą prawomocnego wyroku WSA z 29 kwietnia 2010 r. oraz na fakt, że stwierdzenie nieważności innych decyzji przez Ministra nie miało wpływu na powagę rzeczy osądzonej w tej sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji jest związany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, który ocenił legalność decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji w trybie administracyjnym po prawomocnym wyroku sądu oddalającym skargę stanowiłoby ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże inne organy państwowe. Oddalenie skargi przez sąd administracyjny oznacza, że decyzja nie jest prawnie wadliwa, a organ administracji nie może jej weryfikować w nadzwyczajnym trybie, jeśli miałoby to podważyć ocenę sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
PPSA art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
PPSA art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
PPSA art. 171
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 157 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis został uchylony ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. i nie obowiązywał w dacie wydania decyzji.
k.p.a. art. 158 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
PPSA art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 157 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
PPSA art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji jest związany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego oddalającym skargę na decyzję, co uniemożliwia ponowne badanie legalności tej decyzji w trybie stwierdzenia nieważności. Prawomocny wyrok sądu administracyjnego ma powagę rzeczy osądzonej i stanowi przeszkodę dla organu administracji do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia sądowego.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 170 i 171 PPSA przez przyjęcie, że Minister Infrastruktury nie mógł oceniać legalności decyzji o umorzeniu postępowania, gdyż oceny tej dokonał już sąd administracyjny. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 PPSA przez uznanie zaskarżonej decyzji Ministra za zgodną z prawem, mimo że decyzja, którą utrzymywała w mocy, była decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności.
Godne uwagi sformułowania
"Stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 § 1 K.p.a. decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd, w odniesieniu do której zapadł wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem, stanowiłoby w istocie w stosunku do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu." "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe..." "Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia."
Skład orzekający
Barbara Adamiak
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Borowiec
członek
Dariusz Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych dla organów administracji w postępowaniach o stwierdzenie nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy decyzja była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który oddalił skargę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną dotyczącą mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń sądowych dla organów administracji, co jest kluczowe dla stabilności prawnej.
“Czy organ administracji może zignorować wyrok sądu? NSA wyjaśnia moc prawomocnych orzeczeń.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1019/12 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2013-11-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-04-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/ Dariusz Chaciński Małgorzata Borowiec Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane I SA/Wa 1725/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-01-30 Skarżony organ Minister Infrastruktury Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 158 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2012 poz 270 art. 170, art. 171 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia WSA del. Dariusz Chaciński Protokolant asystent sędziego Jan Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. i H. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1725/11 w spawie ze skargi J. M. i H. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Burmistrz Gminy Warszawa Wawer decyzją z [...] maja 1996 r. nr [...], zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność J. i H. małżonków M., oznaczonej jako działki nr [...] i [...] z obrębu [...] położonej, przy ulicy [...] m.in. na: działkę nr [...] – pow. 0,2175 ha, mającą stanowić dojazd do wydzielonych działek, zajętą pod drogę prywatną nieujętą w planie zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ta stała się ostateczna. Dalej z akt sprawy wynika, iż decyzją z [...] grudnia 2000 r. nr [...], Starosta Powiatu Warszawskiego umorzył postępowanie odszkodowawcze za grunt wydzielony pod budowę ulicy, wskazując, że działka nr [...] nie została wydzielona pod drogę publiczną i pozostaje własnością J. M. oraz H. M., zaś Wojewoda Mazowiecki decyzją z [...] czerwca 2001 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu Warszawskiego z [...] grudnia 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 maja 2003 r. sygn. akt I SA 1687/01 oddalił skargę J. M. i H. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] czerwca 2001 r. nr [...]. Pismem z [...] kwietnia 2005 r. J. M. i H. M. wystąpili do Prezydenta m.st. Warszawy z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], obręb [...], oznaczoną, jako działka nr [...] o pow. 0,2175 ha, w konsekwencji którego Prezydent m.st. Warszawy decyzją z [...] czerwca 2005 r., nr [...] odmówił przyznania odszkodowania za powyższą nieruchomość. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy – Wojewodę Mazowieckiego decyzją z [...] października 2005 r. nr [...]. Pismem z [...] listopada 2008 r. J. M. i H. M. wystąpili ponownie do Prezydenta m.st. Warszawy z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, położoną w Warszawie przy ul. [...], obręb [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,2175 ha. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku Prezydent m.st. Warszawy, decyzją z [...] czerwca 2009 r., nr [...], umorzył postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za powyższą nieruchomość. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] września 2009 r. nr [...]. Na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] września 2009 r. J. M. i H. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 29 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1827/09 oddalił skargę. Następnie, pismem z [...] sierpnia 2010 r., J. M. oraz H. M. wystąpili do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] września 2009 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2009 r., nr [...] orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], obręb [...], oznaczoną, jako działka nr [...] o pow. 0,2175 ha. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r. nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z [...] października 2010 r. nr [...], przekazał według właściwości Ministrowi Infrastruktury ww. wniosek z [...] sierpnia 2010 r. Minister Infrastruktury decyzją z [...] maja 2011 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] września 2009 r., oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2009 r. orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], obręb [...], oznaczoną, jako działka nr [...] o pow. 0,2175 ha. Pismem z [...] maja 2011 r. J. M. i H. M. wystąpili do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z [...] maja 2011 r., wskazując, iż doszło do nadinterpretacji przepisów prawa, gdyż jedynie Wojewoda Mazowiecki jest związany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1827/09. Ponadto wnioskodawcy wskazali, że Minister ma możliwość uchylenia lub zmiany w niezbędnym zakresie każdej decyzji ostatecznej na podstawie art. 161 K.p.a. Minister Infrastruktury, decyzją z [...] sierpnia 2011 r., nr [...], utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie. Organ wskazał, iż w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma okoliczność, iż sprawa umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z 29 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1827/09 oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] września 2009 r., nr [...]. Minister powołał art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ponadto organ odwoławczy odwołał się do przepisu art. 170 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., według którego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W konsekwencji Minister stwierdził, że prawomocny wyrok oddalający skargę oznacza, iż kontrolowana przez sąd decyzja nie jest prawnie wadliwa, a zatem wobec związania tym wyrokiem ograniczona jest możliwość weryfikacji takiej decyzji w nadzwyczajnym trybie postępowania. Dalej organ wskazał, iż wynikająca z art. 170 ww. ustawy unormowania prawomocność materialna zamyka organom administracyjnym i podmiotom posiadającym legitymację do uruchomienia nadzwyczajnego postępowania przed organami administracji możliwość stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 422/2007, Lex PoIonica nr 2075571). Konstatując, organ stwierdził, iż stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 § 1 K.p.a. decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd, w odniesieniu do której zapadł wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem, stanowiłoby w istocie w stosunku do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu. Minister podniósł, iż przedstawione przez skarżących okoliczności były przedmiotem rozpoznania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, zaś odmienna ocena tych okoliczności stanowiłaby polemikę z oceną prawną dokonaną przez sąd. Odnosząc się zaś do zarzutu strony, dotyczącego zmiany lub uchylenia decyzji przez Ministra Infrastruktury w trybie art. 161 K.p.a. organ odwoławczy wskazał, iż jest to odrębny, od trybu określonego w art. 156 § 1 K.p.a., tryb weryfikacji decyzji ostatecznych. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnieśli J. M. i H. M. Wywodzili o wadliwej wykładni art. 153 i art. 171 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1725/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. M. i H. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wywodził, że decyzja Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia 2011 r. nr [...], jak również ją poprzedzająca odpowiadają prawu. Odnosząc się do zarzutu, że Minister Infrastruktury rozpoznający sprawę z wniosku J. M. i H. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] września 2009 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2009 r. nie był związany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1827/09 – co wynika z treści art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, gdyż podstawowe znaczenie miał tutaj przepis art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przywołany przez organy administracji w rozstrzygnięciach obu instancji. Artykuł 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe. Orzeczenie wiąże również inne osoby, ale tylko w wypadkach przewidzianych w ustawie. Ratio legis tego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. W wyroku z 29 kwietnia 2010 r., którym jest związany Minister Infrastruktury, na podstawie art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wskazał, iż organ administracji publicznej rozpoznając wniosek skarżących prawidłowo w pierwszej kolejności zbadał czy istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej decyzją Wojewody Mazowieckiego z [...] października 2005 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2005 r., nr [...] orzekającą o odmowie przyznania odszkodowania na rzecz J. i H. M. za działkę położoną w Warszawie przy ul. [...] obrębie [...] oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 2175 m2 ze sprawą zainicjowaną wnioskiem skarżących z [...] grudnia 2008 r. o odszkodowanie za działkę nr [...] o powierzchni 2175 m2. O tożsamości załatwienia sprawy świadczy zakres praw nabytych z decyzji (odmowa nabycia tych praw) lub ustanowionych nią obowiązków. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, która dotyczy tego samego przedmiotu postępowania i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Zdaniem sądu administracyjnego, rozpoznającego wówczas sprawę organ administracji prawidłowo ustalił, że w sprawie niniejszej zachodzi tożsamość tych postępowań i wobec tego umorzył postępowanie zainicjowane wnioskiem z [...] grudnia 2008 r., z uwagi na to, że wniosek skarżących dotyczył sprawy już wcześniej rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W konsekwencji też, sąd administracyjny nie rozpatrywał wówczas merytorycznych zarzutów odnoszących się w zasadzie do decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] października 2005 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2005 r., nr [...] o odmowie przyznania odszkodowania za działkę położoną w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni 2175 m2. Tego typu zarzuty nie mogły być bowiem przedmiotem kontroli Sądu. Powyższe oznacza, iż Minister Infrastruktury, wobec treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 kwietnia 2010 r., nie mógł oceniać czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania była wydana z naruszeniem prawa, gdyż oceny tej dokonał już sąd administracyjny, wyrażając ją w rozstrzygnięciu oddalającym skargę. Słusznie, więc Minister wskazał, iż stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 K.p.a., podlegającej już ocenie przez sąd administracyjny i co, do której zapadł wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem stanowiłoby w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu. Sąd, aprobował także stanowisko organu, co do braku podstaw zastosowania w postępowaniu art. 161 K.p.a., o co wnioskowali skarżący. Przepis art. 161 ma zastosowanie wówczas, gdy przez wykorzystanie przewidzianych w kodeksie instytucji prawnych zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych albo wznowienia postępowania nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu. Postępowanie to prowadzi się w odrębnym trybie i inne przesłanki podlegają badaniu w tym postępowaniu. Dodatkowo Sąd podniósł, że ww. wniosek skarżących z [...] sierpnia 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczył także decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] października 2005 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2005 r. nr [...] odmawiającej przyznania odszkodowania za działkę położoną w Warszawie przy ul. [...] obrębie [...] oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 2175 m2. Z akt sprawy wynika, iż w zakresie tego wniosku Minister Infrastruktury prowadził odrębne postępowanie, które zakończył decyzją z [...] maja 2011 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] października 2005 r. nr [...], oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2005 r. nr [...]. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie 19 maja 2011 r. Konstatując, w ocenie Sądu, słusznie orzeczono w sentencji zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r. Skoro więc rozstrzygnięcie odpowiada prawu, to Sąd nie mógł skargi uwzględnić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. J. M. i H. M. wnieśli od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skarga kasacyjna oparta została na zarzutach: – naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 170 i art. 171 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na przyjęciu, że "Minister Infrastruktury, wobec treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 kwietnia 2010 r., nie mógł oceniać czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania była wydana z naruszeniem prawa, gdyż oceny tej dokonał już sąd administracyjny, wyrażając ją w rozstrzygnięciu oddalającym skargę" podczas gdy decyzją z [...] maja 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury stwierdził nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] października 2005 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2005 r. nr [...] o odmowie przyznania skarżącym odszkodowania; stwierdzenie nieważności tych decyzji oznacza wyeliminowanie ich z obrotu prawnego, a zatem nie mogą one uzasadniać decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania skarżącym. Druga podstawa została określona w ten sposób, że w razie gdyby nie został podzielony pogląd wywiedziony w pierwszej podstawie, to zarzucono, że zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającym na uznaniu zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] jako odpowiadającej przepisom prawa, mimo że utrzymana w mocy tą decyzją decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], była decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego nr [...] z [...] września 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2009 r. – podczas gdy Minister powinien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w oparciu o art. 157 § 3 k.p.a. Na tych podstawach wnosili o: – uchylenie w całości zaskarżonego wyroku sądu administracyjnego I instancji, – zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, – rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawy w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granic granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Zarzut naruszenia art. 170 i 171 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest zasadny. Według art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby". Zgodnie z art. 171 tej ustawy "Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia". W zaskarżonym wyroku w pełni prawidłowo zastosowano art. 170 i 171 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Decyzja z [...] września 2009 r. nr [...] była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 29 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1827/09 oddalił skargę. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego". Zarówno zatem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jak i postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności podstawą zastosowania sankcji nieważności są rodzaje kwalifikowanego naruszenia prawa, enumernatywie wyliczone w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję w oparciu o kryterium zgodności z prawem, uwzględnia z urzędu ciężkie kwalifikowane naruszenia prawa wyliczone w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oddalenie skargi przez sąd administracyjny powoduje, że organ administracji publicznej właściwy do zastosowania wobec decyzji sankcji nieważności na drodze administracyjnej, związany jest oceną sądu zgodności z prawem. W uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09, stwierdzono: "Żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 K.p.a.". Organ administracji publicznej – Minister Infrastruktury rozpoznał żądanie i stwierdził, że w sprawie, będąc związany prawomocnym wyrokiem, nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. W skardze kasacyjnej nie wyprowadzono tego rodzaju wadliwości, która dawałaby podstawę do stwierdzenia, że jej ustalenie nastąpiło po prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1827/09. Dla tej oceny nie ma znaczenia stwierdzenie nieważności przez Ministra Infrastruktury decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] października 2005 r. nr [...] i decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2005 r. nr [...] o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,2175 ha. Nie ma wpływu na podważenie powagi rzeczy osądzonej. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 ze zm.) został uchylony art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W dniu wydania decyzji z [...] maja 2011 r. nr [...], art. 157 § 3 nie obowiązywał (w tej części w konsekwencji powołana uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego stała się nieaktualna). Ustalenie zasadności żądania stwierdzenia nieważności następuje w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji na podstawie art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samy, Sąd nie naruszył art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI