I OSK 1017/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
zawieszenie postępowaniaskarga kasacyjnaTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania administracyjnegosądy administracyjnezasada szybkości postępowaniaprejudycjalnośćwznowienie postępowania

NSA odmówił zawieszenia postępowania w sprawie skargi kasacyjnej, mimo wniosku opartego na toczącym się postępowaniu przed TK, wskazując na brak potrzeby i obowiązek rozpoznania sprawy bez zwłoki.

Wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie skargi kasacyjnej został złożony w oparciu o toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie dotyczące zgodności z Konstytucją przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia, argumentując, że nie zachodzi potrzeba procesowa ani sprawiedliwościowa, a sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę bez nieuzasadnionej zwłoki. Podkreślono również możliwość wznowienia postępowania w przypadku uznania przepisu za niekonstytucyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie skargi kasacyjnej, który został złożony przez skarżących. Podstawą wniosku było toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie dotyczące zgodności z Konstytucją art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania administracyjnego. Skarżący domagali się zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez TK. Sąd odmówił zawieszenia, powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Podkreślono, że przepis ten wymaga ścisłego związku między sprawą główną a postępowaniem prejudycjalnym, a jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. NSA uznał, że w tej konkretnej sprawie nie zachodzą względy ekonomiki procesowej, sprawiedliwości ani spójności systemu prawnego, które uzasadniałyby zawieszenie. Sąd podkreślił również obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wynikający z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę, że Trybunał Konstytucyjny od długiego czasu nie wyznaczył terminu rozprawy w sprawie K 2/22, co również wpłynęło na decyzję o braku zasadności zawieszenia. NSA zaznaczył, że problematyka zastosowania kwestionowanego przepisu była już wielokrotnie rozpatrywana przez NSA, a sąd w pełni podziela dotychczasowe stanowisko. Wskazano również, że w przypadku uznania przepisu za niekonstytucyjny, strona będzie mogła skorzystać z instytucji wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a., co zapewnia należyte zabezpieczenie jej praw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie musi zawieszać postępowania, jeśli nie zachodzi taka potrzeba procesowa, sprawiedliwościowa lub gdy wymaga tego zasada szybkości postępowania.

Uzasadnienie

Sąd może zawiesić postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, ale ma to charakter fakultatywny. W tej sprawie, biorąc pod uwagę brak wyznaczenia terminu rozprawy przez TK, długi czas oczekiwania oraz obowiązek rozpoznania sprawy bez zwłoki, zawieszenie nie zostało uznane za zasadne. Zabezpieczenie praw strony zapewnia możliwość wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania (np. przed TK), ale zastosowanie tego przepisu jest fakultatywne i wymaga oceny celowości.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do sądu, w tym obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

u.zm.k.p.a. art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis, którego zgodność z Konstytucją była badana przez TK.

p.p.s.a. art. 272 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewiduje możliwość wznowienia postępowania, jeśli orzeczenie zostało wydane na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak potrzeby zawieszenia postępowania ze względu na brak wyznaczenia terminu rozprawy przez TK. Obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Możliwość wznowienia postępowania w przypadku uznania przepisu za niekonstytucyjny.

Odrzucone argumenty

Wniosek o zawieszenie postępowania w oparciu o toczące się postępowanie przed TK.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna) zastosowanie ma charakter fakultatywny Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zasada ekonomiki procesowej interes strony jest należycie zabezpieczony

Skład orzekający

Karol Kiczka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w kontekście postępowań przed TK i obowiązku rozpoznania sprawy bez zwłoki."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy TK nie wyznaczył terminu rozprawy i gdy sąd oceni, że zawieszenie nie jest celowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty zawieszania postępowań sądowoadministracyjnych w oczekiwaniu na rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy postępowanie przed TK zawsze oznacza zawieszenie sprawy w sądzie administracyjnym? NSA odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1017/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Karol Kiczka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2274/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-04-02
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...], [...] i [...] o zawieszenie postępowania w sprawie skargi kasacyjnej [...], [...] i [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2274/24 w sprawie ze skargi [...], [...] i [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 2 września 2024 r. nr DP-III.025.1.9.2024.MP/24 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego z mocy prawa postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2274/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...], [...] i [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 2 września 2024 r. nr DP-III.025.1.9.2024.MP/24 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego z mocy prawa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący. W skardze kasacyjnej wnieśli m.in. o zawieszenie postępowania, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu rozstrzygnięcia przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy o sygn. akt K 2/22 dotyczącej zgodności z Konstytucją art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Należy przy tym zauważyć, że z ww. przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomiki procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić też należy, że poza wynikającym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 p.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Tymczasem, jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K 2/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22) od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy. Kierując się zatem powołaną we wcześniejszych rozważaniach zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie.
Problematyka zastosowania art. 2 ust 2 ustawy nowelizującej k.p.a. wielokrotnie była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyrokach z dnia: 26 czerwca 2024 r. I OSK 152/23, 21 lutego 2024 r. I OSK 2074/22, 5 marca 2024 r. I OSK 2214/22, 24 kwietnia 2024 r. I OSK 2298/22, 16 maja 2024 r. sygn. I OSK 57/23, 9 lipca 2024 r. sygn. I OSK 416/23, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko w nich wyrażone Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że w przypadku wydania orzeczenia na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, uczestnik postępowania nie zostanie pozbawiony możliwości obrony swoich praw. W art. 272 § 1 p.p.s.a. przewidziano bowiem możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdyby Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Wobec tego interes strony jest należycie zabezpieczony (por. postanowienia NSA: z dnia 19 lipca 2023 r., I OSK 1297/23; z dnia 13 kwietnia 2023 r. I OSK 461/23, z dnia 22 lutego 2023 r., I OSK 2367/22; dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI