I OSK 1017/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-03-09
NSAAdministracyjneŚredniansa
świadczenia rodzinnepomoc społecznazwrot świadczeńsamotne wychowywanieobowiązek informacyjnynienależnie pobrane świadczeniaprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, potwierdzając prawidłowość decyzji organów niższych instancji.

Sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie pobranego dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Skarżąca M.K. kwestionowała decyzje organów administracji, twierdząc, że poinformowała o zawarciu związku małżeńskiego. Sąd administracyjny pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżąca nie dopełniła obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu o zmianie swojej sytuacji życiowej, co skutkowało uznaniem wypłaconych świadczeń za nienależnie pobrane.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I OSK 1017/06 dotyczył skargi kasacyjnej M.K. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sprawa wywodziła się z decyzji Kierownika MOPS o uchyleniu decyzji przyznającej dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i ustaleniu, że kwota 1314,70 zł wraz z odsetkami (łącznie 1493,40 zł) była świadczeniem nienależnie pobranym. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym dotyczące wznowienia postępowania oraz błędnego zastosowania i wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 30 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 25 ust. 1. Kwestionowała również ustalenia faktyczne i ocenę dowodów przez sądy niższych instancji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżąca nie dopełniła obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu o zawarciu związku małżeńskiego, co skutkowało utratą przesłanki do pobierania dodatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Sąd podkreślił, że matka skarżącej nie była umocowana do działania w jej imieniu, a prawidłowe zawiadomienie nastąpiło dopiero po długim czasie. Sąd uznał, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych zostały prawidłowo zastosowane, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., nie znalazły uzasadnienia, ponieważ nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą pełnomocnictwa Burmistrza do Kierownika MOPS, wskazując, że skarżąca miała obowiązek samodzielnego powiadomienia organu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, świadczenie takie jest nienależnie pobrane, jeśli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach rodzinnych definiuje nienależnie pobrane świadczenie jako świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa, jeżeli osoba była pouczona o braku prawa do pobierania. Kluczowe jest niezwłoczne powiadomienie organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.r. art. 30 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 25 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.r. art. 11a § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.ś.r. art. 20 § ust. 3

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy administracji przepisów prawa materialnego (art. 30 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 25 ust. 1 u.ś.r.) poprzez błędne uznanie świadczenia za nienależnie pobrane. Naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.) poprzez niezastosowanie przepisu skutkującego uchyleniem decyzji. Nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych przez Sąd, np. dotyczących powiadomienia USC o celu przedłożenia odpisu aktu małżeństwa lub udzielenia pełnomocnictwa Kierownikowi MOPS. Błędna ocena materiału dowodowego przez Sąd, prowadząca do ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna nie posiadała usprawiedliwionych podstaw. Przepisy art. 30 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 25 ust. 1 u.ś.r. zostały prawidłowo zastosowane przez organy administracji. Nie zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Argumentacja dotycząca pełnomocnictwa Burmistrza była chybiona, gdyż skarżąca miała obowiązek samodzielnego powiadomienia organu. Nie stwierdzono naruszenia art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. Nie stwierdzono naruszenia art. 145 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

koncepcja i konstrukcja prawna nienależnie pobranego świadczenia, opiera się na założeniu realizacji przez beneficjentów świadczeń nałożonego obowiązku z art. 25 ust. 1 cyt. ustawy, czyli niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenia o zmianie w liczbie członków rodziny lub innych zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. matka skarżącej nie była umocowana do działania w imieniu strony, a prawidłowego zawiadomienia właściwego organu wypłacającego świadczenia rodzinne o wystąpieniu zmian wpływających na prawo do świadczeń rodzinnych, skarżąca dokonała dopiero w dniu 12 stycznia 2005 r.

Skład orzekający

Anna Łuczaj

członek

Janina Antosiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Borowiec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku informacyjnego beneficjentów świadczeń rodzinnych oraz definicji nienależnie pobranych świadczeń, a także kwestii skuteczności zawiadomienia organu przez osoby trzecie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka i zawarciem związku małżeńskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące obowiązku informacyjnego beneficjentów świadczeń i konsekwencji jego niedopełnienia, co jest istotne dla szerokiego grona odbiorców korzystających ze wsparcia publicznego.

Czy zapomniałeś poinformować o zmianie stanu cywilnego? Grozi Ci zwrot świadczeń!

Dane finansowe

WPS: 1493,4 PLN

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1017/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj
Janina Antosiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Lu 146/06 - Wyrok WSA w Lublinie z 2006-03-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Anna Łuczaj Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 marca 2006r. sygn. akt II SA/Lu 146/06 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Lu 146/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu Sąd powołał treść decyzji organu I instancji, z której wynikało, iż Kierownik MOPS orzekł o uchyleniu z dniem [...] decyzji z dnia [...] w części dotyczącej dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka przyznanego na E. N. i D. N.; a nadto o ustaleniu, że kwota dodatku wypłacona w okresie od 5 września 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. w łącznej wysokości 1314,70 zł była świadczeniem nienależnie pobranym; o kwocie nienależnie pobranych świadczeń podlegającej zwrotowi; o kwocie odsetek ustawowych w wysokości 178,70 zł podlegającej zwrotowi oraz o łącznej kwocie nienależnie pobranych świadczeń wynoszącej 1493,40 zł.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż M. K. wniosła w skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Podniosła ona, że skarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego, tj. art. 8, art. 75 § 1 i art. 77 i 80 kpa. Ponadto zdaniem skarżącej, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 kpa wystąpiły w tej sprawie przesłanki do wznowienia postępowania. Z tego też powodu skarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), co też uzasadnia rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 1 tej ustawy.
Sąd rozpoznając sprawę uznał, że wbrew zarzutom skargi został prawidłowo ustalony stan faktyczny zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 i 80 kpa w zakresie subsumpcji dyspozycji art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), który zobowiązuje osobę, która pobrała nienależne świadczenie rodzinne do jego zwrotu. Zdaniem Sądu ustawodawca za tego rodzaju nienależnie pobrane świadczenie rodzinne, uznał świadczenie rodzinne wypłacone pomimo wystąpienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania (art. 30 ust. 2 pkt 1 tejże ustawy). Oznacza to, że koncepcja i konstrukcja prawna nienależnie pobranego świadczenia, opiera się na założeniu realizacji przez beneficjentów świadczeń nałożonego obowiązku z art. 25 ust. 1 cyt. ustawy, czyli niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenia o zmianie w liczbie członków rodziny lub innych zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. W przedmiotowej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że organ I instancji decyzją z dnia 6 lipca 2004 r. przyznał skarżącej świadczenia rodzinne, w tym dodatek z tytułu samotnego wychowywania dzieci. Jednocześnie, właściwy organ zgodnie z art. 25 ust. 1 cyt. ustawy, pouczył skarżącą o obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczeń i poinformował ją o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Sąd stwierdził, iż treść tego pouczenia jak i możliwość utraty przez nią świadczeń w wyniku zawarcia związku małżeńskiego były jej znane, co wynikało z zeznań złożonych przez osoby przesłuchiwane jako świadkowie w sprawie. Zdaniem Sądu I instancji chybiony jest zarzut w przedmiocie braku odniesienia się w zaskarżonej decyzji co do świadomości strony o braku prawa do pobierania świadczeń. Nie może to więc stanowić o naruszeniu zasady zaufania, w rozumieniu art. 8 kpa.
Ponadto Sąd uznał, iż nie budzi żadnych wątpliwości, że zawarcie związku małżeńskiego przez skarżącą w dniu [...], skutkowało ustaniem jednej z dwóch przesłanek koniecznych do uznania jej za osobę samotnie wychowującą dzieci i nakładało obowiązek poinformowania o tym fakcie organ wypłacający świadczenie rodzinne. Natomiast spornym pozostał termin zawiadomienia organu o zawarciu związku małżeńskiego. Zdaniem skarżącej powiadomienia w jej imieniu dokonała matka skarżącej, A. R. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia za udowodnione twierdzeń skarżącej, dotyczących poinformowania organu I instancji o wystąpieniu okoliczności skutkującej utratą statusu osoby samotnie wychowującej dzieci. Sąd uznał, za prawidłową ocenę organu II instancji dowodów zgromadzonych w sprawie wskazujących, iż A. R. mogła zasięgać informacji w MOPS w przedmiocie świadczeń rodzinnych, jednak analiza jej zeznań pozwala stwierdzić, że skutecznie nie powiadomiła organu I instancji o zmianach wpływających na prawo do świadczeń rodzinnych. Ponadto Sąd podkreślił, iż matka skarżącej nie była umocowana do działania w imieniu strony, a prawidłowego zawiadomienia właściwego organu wypłacającego świadczenia rodzinne o wystąpieniu zmian wpływających na prawo do świadczeń rodzinnych, skarżąca dokonała dopiero w dniu 12 stycznia 2005 r. przedkładając m.in. skrócony odpis aktu małżeństwa zawartego w dniu [...]. Sąd za niezasadne uznał także zarzuty podpisania decyzji organu instancji przez osobę podlegającą wyłączeniu od udziału w postępowaniu na mocy art. 24 § 1 pkt 4 kpa oraz oparcia rozstrzygnięcia na nieistniejących dowodach.
Sąd podkreślił, że w tej sprawie, kiedy brak było skutecznego zawiadomienia organu wypłacającego świadczenia rodzinne o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych i to pomimo zawartego w decyzji z dnia 6 lipca 2004 r., znanego i zrozumiałego dla skarżącej pouczenia, prawidłowo organ orzekł, że dodatek z tytułu samotnego wychowania dzieci wypłacony w okresie od 5 września 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. stanowił świadczenie nienależnie pobrane, zaś zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W skardze kasacyjnej wniesionej od tego wyroku M. K. , reprezentowana przez tego samego radcę prawnego, wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania, opierając skargę o obie przesłanki z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono błędne zastosowanie art. 30 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) w zw. z art. 25 ust. 1 tej ustawy, polegające na przyjęciu, że dokonanie wobec organu czynności powodującej utratę prawa do świadczeń rodzinnych pozwala, pomimo takiego zawiadomienia, uznać wypłacone świadczenie rodzinne za nienależne i podlegające zwrotowi, co spowodowało utrzymanie w mocy decyzji ustalającej po stronie skarżącej obowiązek zwrotu pobranego świadczenia rodzinnego oraz błędną wykładnię art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych polegającą na przyjęciu, że błędne pouczenie osoby o możliwości pobierania świadczenia pomimo wystąpienia okoliczności, o której mowa w art. 25 ust. 1 tej ustawy. nie uniemożliwia uznania pobranego świadczenia za nienależne, co przy przyjęciu, że takie błędne pouczenie zostało Skarżącej udzielone, spowodowało uznanie za nienależne świadczenia pobieranego przez skarżącą w okresie od września do grudnia 2004r.. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, czyli art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. poprzez jego niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż zastosowanie tego przepisu skutkowałoby uchyleniem niekorzystnej dla strony decyzji organów I i II instancji, a także art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), poprzez:
- nieustalenie istotnej dla sprawy okoliczności, czy występując o wydanie lub odbierając skrócony odpis aktu zawarcia małżeństwa M. K. lub osoba działająca w jej imieniu nie poinformowały pracowników Urzędu Stanu Cywilnego w [...] o tym, że odpis ten ma zostać przedłożony w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] w związku z pobieranym świadczeniem rodzinnym, co spowodowało uznanie za nienależne świadczenia pobieranego przez skarżącą w okresie od września do grudnia 2004r.,
- nieustalenie istotnej dla sprawy okoliczności, czy w dniu ponownego zawarcia
małżeństwa we wrześniu 2004 r. przez skarżącą Burmistrz Miasta [...] udzielił Kierownikowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 20 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustalenie, iż fakt ten nie miał miejsca oznaczałby, zdaniem pełnomocnika strony, że skarżąca zawierając małżeństwo wobec organu wypłacającego świadczenia rodzinne tym samym jednocześnie poinformowała o tym zdarzeniu ten organ w rozumieniu art. 25 ust. 1 tej ustawy, co wykluczałoby uznanie za nienależne świadczenia pobieranego przez skarżącą w okresie od września do grudnia 2004 r.
Zarzucono także naruszenie art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na przyjęciu, że bez dokumentu formalnego pełnomocnictwa matka skarżącej nie mogła w jej imieniu skutecznie zawiadomić organu I instancji o zawarciu przez skarżącą związku małżeńskiego, co skutkowało uznaniem, że skarżąca nie zawiadomiła organu I instancji o tej okoliczności.
Ponadto skarżąca zarzuciła Sądowi błędną ocenę materiału dowodowego, co doprowadziło do ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej w szerokim wywodzie odniósł się do całości postępowania przed organami administracji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna, jako nie posiadająca usprawiedliwionych podstaw, nie zasługuje na uwzględnienie.
Art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) stanowi, iż osoba, która pobrała nienależne świadczenia rodzinne jest zobowiązana do ich zwrotu. Zgodnie z ust. 2 pkt 1 wskazanego przepisu za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. M. K., w swojej skardze kasacyjnej postawiła zarzut dokonania błędnej wykładni powyższego przepisu, w związku z art. 25 ust. 1 wskazanej ustawy, który stanowi, że w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba uprawniona do pobierania świadczeń jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne.
W przedmiotowej sprawie M. K. pobierała, za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] dodatek z tytułu samotnego wychowania dziecka przyznany na E. N. i D. N. Zgodnie z art. 11a ust 1 tej ustawy dodatek taki przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu albo prawnemu dziecka jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ drugi z rodziców nie żyje, bądź też ojciec dziecka jest nieznany. Z treści tego przepisu wynika, iż dodatek taki przysługuje jedynie osobie samotnie wychowującej dziecko, zatem jakakolwiek zmiana okoliczności w tym zakresie winna być niezwłocznie zgłoszona organowi wypłacającemu świadczenie, jako mogąca mieć wpływ na prawo do otrzymywania świadczenia. Skarżąca w dniu [...] zawarła ponowny związek małżeński i z tym dniem wygasła przesłanka dla wypłacania jej dodatku, bowiem przestała ona być osobą samotnie wychowującą dziecko, co wskazane zostało przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. M. K. winna więc poinformować o tym fakcie organ wypłacający jej świadczenie, którym był Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...]. Sąd I instancji stwierdził, iż zgodnie z ustaleniami dokonanymi przez organy administracji zawiadomienie organu nastąpiło z uchybieniem wymogów zawartych we wskazanym przepisie. Zdaniem skarżącej powiadomienia w jej imieniu dokonała matka, jednakże zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia za udowodnione twierdzeń skarżącej, dotyczących poinformowania organu I instancji o wystąpieniu okoliczności skutkującej utratą statusu osoby samotnie wychowującej dzieci. Sąd uznał, za prawidłową ocenę organu II instancji dowodów zgromadzonych w sprawie wskazujących, iż matka skarżącej mogła zasięgać informacji w MOPS w przedmiocie świadczeń rodzinnych, jednak analiza jej zeznań pozwalała stwierdzić, że skutecznie nie powiadomiła organu I instancji o zmianach wpływających na prawo do świadczeń rodzinnych. Ponadto Sąd podkreślił, iż matka skarżącej nie była umocowana do działania w imieniu strony, a prawidłowego zawiadomienia właściwego organu wypłacającego świadczenia rodzinne o wystąpieniu zmian wpływających na prawo do świadczeń rodzinnych, skarżąca dokonała dopiero w dniu 12 stycznia 2005 r. przedkładając m.in. skrócony odpis aktu małżeństwa zawartego w dniu [...]. Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należy uznać za zasadne. Szczególnego podkreślenia wymaga fakt, iż matka skarżącej nie posiadała właściwego umocowania do działania w jej imieniu, zatem nie mogła skutecznie dokonać jakiejkolwiek czynności zmierzającej do powiadomienia organu o zmianie okoliczności. Stwierdzić należy, iż postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 i 2 pkt. 1 w zw. z art. 25 ust 1 powołanej ustawy nie znajduje uzasadnienia, albowiem prawidłowo Sąd ocenił, iż przepisy te zostały właściwie zastosowane przez organy administracji. Ponadto nie można stwierdzić, aby zasadnym było także stwierdzenie skarżącej, iż udzielone jej zostało błędne pouczenie co do terminu przysługiwania jej świadczenia, bowiem ustalenia dokonane w postępowaniu administracyjnym pozwalają przyjąć stanowisko, iż pouczenie w tym zakresie odpowiadało regulacji ustawowej.
Niezasadnym jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., poprzez nieustalenie szeregu okoliczności, które miały, zdaniem strony, istotne znaczenie dla sprawy. Przepis ten stanowi, iż Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Nie można stwierdzić aby w sprawie zachodziła którakolwiek z przesłanek dla wznowienia postępowania wymieniona w powyższym katalogu, zatem niezastosowanie przez Sąd I instancji powołanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Za nieuzasadniony uznać trzeba także zarzut nieustalenia ważnej – zdaniem strony – okoliczności jaką było ewentualne udzielenie Kierownikowi MOPS w [...] pełnomocnictwa przez Burmistrza Miasta Biłgoraja do działania w jego imieniu przy załatwianiu spraw z zakresu świadczeń społecznych. Według pełnomocnika skarżącej stwierdzenie, iż pełnomocnictwo takie nie zostało udzielone winno skutkować uznaniem, że organ, przed którym zawarty został ponowny związek małżeński, powiadomiony został o tym poprzez sam fakt zajścia tego zdarzenia. Stanowisko takie uznać należy za całkowicie chybione. Stwierdzić bowiem należy, iż związek małżeński zawarty został przed zupełnie inną jednostką organizacyjną niż ta, która odpowiedzialna jest za sprawy z zakresu świadczeń społecznych, zaś Burmistrz nie miał obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do stwierdzenia zajścia okoliczności mających wpływ na prawo skarżącej do otrzymywania świadczenia. O zaistnieniu tych okoliczności winna była poinformować właściwy organ sama skarżąca, do czego obliguje ją art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Nie znajduje uzasadnienia także zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Zgodnie z tymi przepisami Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość pomiędzy organami samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W przedmiotowej sprawie nie nastąpiło naruszenie tego przepisu, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznając sprawę ze skargi M. K., dopełnił obowiązku skontrolowania zaskarżonych przez nią decyzji pod względem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa.
Pozbawionym podstaw jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 pkt 1 lit. c P.p.s.a., albowiem w sprawie nie nastąpiło inne naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powodowałoby konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji.
Postępowanie przed organami administracji zostało przeprowadzone z zachowaniem przepisów i zasad procedury administracyjnej, a oceniając zebrany materiał organy nie naruszyły przepisów art. 77 § 1 i art. 80 kpa.
Przeprowadzając dowody z zeznań świadków, oświadczeń i wyjaśnień stron organ, zgodnie z art. 80 kpa, działa na zasadzie swobodnej oceny dowodów. Oznacza to, że nie jest on skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych dowodów i może swobodnie, tzn. zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego, ustalać stan faktyczny.
Jeśli więc organ prowadząc w sposób wnikliwy postępowanie dowodowe nie dał wiary wyjaśnieniom strony, lecz oparł się na innych materiałach i przyjął odmienną od zaprezentowanej przez skarżącą wersję oraz właściwie uzasadnił swe stanowisko to nie można Sądowi I instancji przypisać błędu w ocenie legalności tego postępowania i wydanej decyzji.
Odnosząc się zaś do stwierdzenia zawartego w skardze kasacyjnej, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie stwierdzić należy, iż zarzut ten bez powołania się na przepisy ustawy P.p.s.a. nie może podlegać badaniu.
Z powyższych względów uznać należy, iż wszystkie postawione w skardze kasacyjnej zarzuty pozbawione są usprawiedliwionych podstaw, zaskarżony wyrok odpowiada prawu, zaś skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI