I OSK 101/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-06-20
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnyuchwałaorgan nadzoruwojewodarada powiatuterminskarga kasacyjnaprawo administracyjnenieruchomościzbycie

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi Wojewody na uchwałę Rady Powiatu, uznając, że termin do zaskarżenia uchwały przez organ nadzoru nie jest ograniczony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Wojewody na uchwałę Rady Powiatu w sprawie zbycia nieruchomości, uznając ją za wniesioną po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że przepis szczególny (art. 81 ustawy o samorządzie powiatowym) nie określa terminu do wniesienia skargi przez organ nadzoru, a termin z art. 53 p.p.s.a. nie ma zastosowania w tym przypadku. NSA podkreślił, że uchwały organów samorządu terytorialnego mogą być zaskarżane przez organ nadzoru w każdym czasie po upływie terminu na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło skargę Wojewody na uchwałę Rady Powiatu G. w przedmiocie zbycia nieruchomości. WSA uznał, że skarga została złożona po upływie 30-dniowego terminu określonego w art. 53 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd I instancji argumentował, że nawet jeśli ustawa o samorządzie powiatowym nie określa terminu do zaskarżenia uchwały przez organ nadzoru, zastosowanie powinien mieć ogólny termin z p.p.s.a. Wojewoda w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, kwestionując wadliwe obliczenie terminu. Podniesiono, że wykładnia sądu była niedopuszczalna, gdyż termin z art. 53 p.p.s.a. biegnie od doręczenia rozstrzygnięcia, a w tej sytuacji takiego rozstrzygnięcia nie było, a jedynie upływ terminu do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. Ponadto, wskazano na sprzeczność z wykładnią systemową, argumentując, że gdyby ustawodawca chciał ograniczyć termin, uczyniłby to wyraźnie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. NSA stwierdził, że organ nadzoru może wnieść skargę na uchwałę organu samorządu terytorialnego w każdym czasie po upływie trzydziestodniowego terminu na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego, jeżeli sam nie stwierdził nieważności uchwały. Podkreślono, że art. 81 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym jest przepisem szczególnym, który reguluje tę kwestię odmiennie od ogólnych zasad zaskarżania aktów do sądu administracyjnego. Termin z art. 53 p.p.s.a. nie ma zastosowania do zaskarżania uchwał przez organy nadzoru. Odmienna wykładnia byłaby sprzeczna z celem sprawowania nadzoru przez wojewodę. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, termin określony w art. 53 § 1 p.p.s.a. nie ma zastosowania do zaskarżania uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego przez organy nadzoru. Art. 81 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym jest przepisem szczególnym, który nie określa żadnego terminu ograniczającego czasowo możliwość wniesienia skargi.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 81 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym stanowi przepis szczególny, który odmiennie reguluje kwestię zaskarżania uchwał przez organ nadzoru, nie określając terminu. Termin z art. 53 p.p.s.a. dotyczy ogólnego trybu zaskarżania i nie ma zastosowania w tym przypadku. Odmienna wykładnia niweczyłaby cel sprawowania nadzoru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

u.s.p. art. 81 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Przepis szczególny, który nie określa terminu do wniesienia skargi przez organ nadzoru na uchwałę organu powiatu do sądu administracyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 53 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin 30 dni do wniesienia skargi, który nie ma zastosowania do zaskarżania uchwał organów samorządu terytorialnego przez organy nadzoru.

p.p.s.a. art. 58 § par. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi wniesionej po terminie.

p.p.s.a. art. 185 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia przez NSA.

u.s.p. art. 82

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Po upływie roku od podjęcia uchwały, sąd administracyjny może stwierdzić jedynie jej niezgodność z prawem, a nie jej nieważność.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 81 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym jest przepisem szczególnym, który nie określa terminu do zaskarżenia uchwały przez organ nadzoru. Termin z art. 53 § 1 p.p.s.a. nie ma zastosowania do zaskarżania uchwał organów samorządu terytorialnego przez organy nadzoru. Organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę w każdym czasie po upływie terminu na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego.

Odrzucone argumenty

Skarga Wojewody została złożona po upływie terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Określony w art. 53 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie ma bowiem zastosowania do zaskarżania uchwał /zarządzeń/ organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków przez organy nadzoru. Uregulowanie zawarte w art. 81 ust. 1 u.s.p. należy bowiem uznać za przepis szczególny, który reguluje przedmiotową kwestię odmiennie /nie określa żadnego terminu, ograniczającego czasowo wojewodę w możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego/ od podstawowego trybu zaskarżania aktów i czynności do sądu administracyjnego. Odmienna wykładnia niweczyłaby zresztą cel nadzoru sprawowanego przez wojewodę nad samorządem terytorialnym.

Skład orzekający

Jan Paweł Tarno

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie braku terminu do zaskarżania uchwał organów samorządu terytorialnego przez organ nadzoru, interpretacja przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w kontekście nadzoru nad samorządem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaskarżania uchwał przez organ nadzoru (wojewodę) i interpretacji przepisów o samorządzie powiatowym oraz p.p.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie administracyjnym, a mianowicie terminu do zaskarżania uchwał samorządowych przez organy nadzoru, co ma istotne znaczenie praktyczne dla funkcjonowania samorządu i kontroli jego działań.

Czy uchwały samorządowe można zaskarżyć w nieskończoność? NSA wyjaśnia granice kontroli.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 101/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-06-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6402 Skargi organów nadzoru na uchwały rady powiatu w przedmiocie ... (art. 81 ustawy o samorządzie  powiatowym)
Hasła tematyczne
Gospodarka mieniem
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
II SA/Po 846/04 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2004-11-18
Skarżony organ
Rada Powiatu
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1592
art. 81 ust. 1
ustawa z dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie powiatowym - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 53, art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Po 846/04 o odrzuceniu skargi Wojewody L. na uchwałę Rady Powiatu G. z dnia 11 września 2003 r., (...) w przedmiocie zbycia nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 listopada 2004 r., II SA/Po 846/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Wojewody L. na uchwałę Rady Powiatu G. z dnia 11 września 2003 r., (...) w przedmiocie zbycia nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że skarga została złożona po upływie terminu przewidzianego w art. 53 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, czyli po upływie 30 dni i wobec tego na podstawie art. 58 par. 1 pkt 2 te ustawy podlega ona odrzuceniu. Sąd zauważył, że skoro art. 81 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym /Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1592 ze zm./ nie wskazuje terminu, w jakim organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę organu powiatu do sądu administracyjnego, to do zaskarżania uchwał organów powiatu do sądu administracyjnego przez organ nadzoru ma zastosowanie termin określony w art. 53 par. 1 p.p.s.a.
Na powyższe postanowienie WSA w Poznaniu Wojewoda L. złożył skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, polegające na wadliwym obliczeniu terminu do wniesienia skargi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 par. 2 p.p.s.a./ oraz wnosząc o uchylenie całości zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że sąd I instancji błędnie przyjął, że do zaskarżania przez organ nadzoru uchwał organów samorządu powiatowego do sądu administracyjnego ma zastosowanie termin wskazany w art. 53 par. 1 p.p.s.a. Po pierwsze wykładnia taka jest niedopuszczalna, ponieważ termin wskazany w tym ostatnim przepisie biegnie od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie, zaś w omawianej sytuacji nie ma żadnego rozstrzygnięcia, a jedynie upływ terminu do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. Po drugie, przyjęta w zaskarżonym postanowieniu ocena prawna jest sprzeczna z regułami wykładni systemowej. Gdyby ustawodawca chciał ograniczyć terminem możliwość zaskarżania do sądu uchwał organów powiatu przez organ nadzoru, to wyraźnie ustanowiłby termin, tak jak to uczynił w art. 85 u.s.p. Wreszcie Sąd nie wziął pod uwagę faktu, że zgodnie z art. 82 u.s.p. po upływie roku od podjęcia uchwały, co prawda nie można stwierdzić jej nieważności, ale sąd administracyjny może stwierdzić niezgodność z prawem takiej uchwały.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Organ nadzoru może wnieść skargę na uchwałę lub zarządzenie organu samorządu terytorialnego po upływie trzydziestu dni od daty doręczenia mu tej uchwały, jeżeli w tym terminie sam nie stwierdził jej nieważności. Może on to uczynić w każdym czasie obowiązywania uchwały /por. wyr. NSA z 28.02.1991 r. /SA/Gd 65/91/ - ONSA 1991 Nr 2 poz. 38/, z tym że po upływie jednego roku od daty jej podjęcia, można orzec jedynie o niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem. Określony w art. 53 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie ma bowiem zastosowania do zaskarżania uchwał /zarządzeń/ organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków przez organy nadzoru. Uregulowanie zawarte w art. 81 ust. 1 u.s.p. należy bowiem uznać za przepis szczególny, który reguluje przedmiotową kwestię odmiennie /nie określa żadnego terminu, ograniczającego czasowo wojewodę w możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego/ od podstawowego trybu zaskarżania aktów i czynności do sądu administracyjnego. Przyjąć zatem należy, że te uchwały mogą być zaskarżone do sądu w każdym czasie po upływie trzydziestodniowego terminu, jaki organ nadzoru ma na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego w sprawie. Odmienna wykładnia niweczyłaby zresztą cel nadzoru sprawowanego przez wojewodę nad samorządem terytorialnym.
Z powyższych względów działając na podstawie art. 185 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI