I OSK 1007/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że koszty parkowania pojazdu usuniętego z drogi powinny być rozpatrywane w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, a nie administracyjnym.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Sp. z o.o. zwrotu wydatków za parkowanie pojazdu, który został usunięty z drogi i przejęty przez Skarb Państwa. Sąd pierwszej instancji uchylił postanowienia organów, uznając, że koszty te powinny być rozstrzygane w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, mimo błędnego uzasadnienia WSA, oddalił skargę kasacyjną organu, wskazując na konieczność zastosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił postanowienia organów administracji odmawiające Sp. z o.o. zwrotu wydatków za parkowanie pojazdu usuniętego z drogi. Organ pierwszej instancji odmówił zwrotu kosztów, argumentując, że Skarb Państwa stał się właścicielem pojazdu dopiero po upływie 6 miesięcy od jego usunięcia, a skarżąca spółka domagała się zwrotu za okres wcześniejszy. WSA w Krakowie uznał, że koszty te stanowią koszty postępowania administracyjnego i powinny być rozstrzygane w trybie art. 264 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na własną uchwałę (I OPS 1/10), stwierdził, że WSA błędnie zinterpretował przepisy. NSA uznał, że koszty parkowania pojazdu usuniętego z drogi, nawet przed jego przejęciem przez Skarb Państwa, powinny być rozpatrywane na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie art. 264 § 1 k.p.a. Mimo błędnego uzasadnienia WSA, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że uchylenie postanowień organów było zasadne, a sprawa powinna zostać ponownie rozpatrzona z uwzględnieniem stanowiska NSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Koszty parkowania pojazdu usuniętego z drogi, nawet przed jego przejęciem przez Skarb Państwa, powinny być rozpatrywane na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie w trybie art. 264 § 1 k.p.a.
Uzasadnienie
NSA uznał, że czynności związane z usuwaniem pojazdów i ich parkowaniem mają charakter publicznoprawny i administracyjnoprawny, a Skarb Państwa powinien ponosić finansowe następstwa tych działań. Wskazał, że przepisy o postępowaniu egzekucyjnym są właściwe do rozstrzygania o zwrocie kosztów dozoru i parkowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.p.e.a. art. 102 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis ten stanowi podstawę do przyznania zwrotu kosztów dozoru i parkowania pojazdu usuniętego z drogi, gdy pojazd stał się własnością Skarbu Państwa.
prd art. 130a § ust. 1, ust. 10
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Reguluje kwestie usuwania pojazdów z drogi i ich parkowania, a także przejścia pojazdu na własność Skarbu Państwa po upływie 6 miesięcy od usunięcia.
Pomocnicze
rozp. RM § § 3, § 4, § 12
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa rodzaje ruchomości i organy, do których stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości.
k.p.a. art. 264 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy ustalania kosztów postępowania administracyjnego w drodze postanowienia.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje orzekanie przez NSA na podstawie art. 184.
k.c. art. 181
Kodeks cywilny
Dotyczy nabycia własności rzeczy niczyjej przez objęcie jej w posiadanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty parkowania pojazdu usuniętego z drogi powinny być rozpatrywane w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym (art. 102 § 2 u.p.e.a.), a nie Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 264 § 1 k.p.a.). Skarb Państwa powinien ponosić finansowe następstwa działań związanych z usuwaniem pojazdów z drogi i ich parkowaniem, jako zadania publicznoprawnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów, że koszty parkowania obciążają właściciela do momentu przejęcia pojazdu przez Skarb Państwa, a po tym terminie koszty te nie podlegają zwrotowi w trybie egzekucyjnym. Stanowisko WSA, że koszty te stanowią koszty postępowania administracyjnego i powinny być rozstrzygane w trybie art. 264 § 1 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
błędne uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wpływa na zasadność rozstrzygnięcia Skarb Państwa powinien ponosić finansowe następstwa tych działań.
Skład orzekający
Anna Lech
sprawozdawca
Jacek Fronczyk
członek
Monika Nowicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności Skarbu Państwa za koszty parkowania pojazdów usuniętych z drogi oraz właściwego trybu postępowania w takich sprawach."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na wcześniejszej uchwale NSA (I OPS 1/10), co wzmacnia jego znaczenie, ale może być stosowane w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu zwrotu kosztów związanych z usuwaniem i parkowaniem pojazdów, co może być interesujące dla właścicieli pojazdów oraz podmiotów zajmujących się ich usuwaniem i przechowywaniem. Wyjaśnia złożone relacje między przepisami prawa drogowego, administracyjnego i egzekucyjnego.
“Kto płaci za parkowanie usuniętego z drogi auta? NSA rozstrzyga spór między firmą a Skarbem Państwa.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1007/10 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2011-04-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-06-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Lech /sprawozdawca/ Jacek Fronczyk Monika Nowicka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III SA/Kr 780/09 - Wyrok WSA w Krakowie z 2010-02-25 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 110 poz 968 art.102 § 2 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 134 poz 1133 art.130 a ust.1, ust.10 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art.264 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 50 poz 449 § 3, § 4, § 12 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postepownaiu egzekucyjnym w administracji Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia NSA Anna Lech (spr.), Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 780/09 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania należności z tytułu wydatków za parkowanie pojazdu oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 780/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. S. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania należności z tytułu zwrotu wydatków za parkowanie pojazdu. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny sprawy: Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. S. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], na podstawie art. 102 § 4 w związku z art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002r. Nr 110, póz 968 ze zm.), art. 130 a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. 2002 r. Nr 134 poz. 1133 ze zm.) oraz § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002r. w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr.50 poz.449), odmówił [...] Sp. z o.o. w T. przyznania kwoty 2.409,26 zł tytułem zwrotu wydatków za parkowanie pojazdu marki FIAT 126 p nr rej [...], wskazując, że zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. S., kosztów parkowania jest dzień następujący po sześciomiesięcznym okresie liczonym od dnia usunięcia pojazdu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło [...] Sp. z o.o. w T. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, podnosząc, że z art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, iż koszty usunięcia pojazdu i jego parkowania obciążają właściciela. Zgodnie z art. 130 a ust 10 tej ustawy Skarb Państwa staje się z mocy ustawy właścicielem pojazdu po upływie 6 m-cy od dnia usunięcia pojazdu, jeżeli w tym terminie pojazd nie został odebrany przez osobę upoważnioną. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie samochód marki Fiat 126 p Nr rej. [...] został usunięty przez Policję w dniu 21 września 2006 r. i do dnia 21 marca 2007 r. nie został odebrany przez jego właściciela. W związku z tym, Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. S. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. orzekł o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa tego samochodu. Zdaniem organu z powyższego wynika, że Skarb Państwa stał się właścicielem pojazdu w dniu 22 marca 2007 r. i od tej daty mogą go obciążać koszty parkowania, zaś skarżąca Spółka domagała się zwrotu kosztów holowania i parkowania pojazdu za okres od dnia 21 września 2006 r. do dnia 21 marca 2007 r., a więc za okres , gdy Skarb Państwa nie był właścicielem tego pojazdu. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2009r. [...] Sp. z o.o. w T. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucono naruszenie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz § 3 ust 2, § 4 ust.1 pkt 3 w związku z § 4 ust 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez ich niezastosowanie do ustalonego stanu faktycznego sprawy, co miało wpływ na jej wynik. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyrokiem z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 780/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylając postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji uznał, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art.102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podzielił stanowisko organów, że koszty dozoru pojazdów, o których mowa, obciążają Skarb Państwa dopiero od dnia ich przejęcia na własność i orzeka się o nich w ramach postępowania likwidacyjnego i na podstawie przepisów regulujących to postępowanie. Koszty powstałe przed tym dniem związane z usunięciem pojazdu z drogi i jego przechowaniem na parkingu strzeżonym, wbrew zarzutom skargi, nie stanowią kosztów postępowania likwidacyjnego i nie mają do nich zastosowanie przepisy dotyczące postępowania egzekucyjnego w administracji. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, koszty objęte żądaniem skarżącej stanowią koszty postępowania administracyjnego związanego z przejęciem pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, o których należy rozstrzygać w trybie art. 264 § 1 kpa. Przepis ten stanowi, że jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Zdaniem Sądu, nie ma uzasadnionych powodów, aby kwestionować, że koszty związane z usunięciem pojazdu z drogi i jego przechowania do czasu przejścia na własność Skarbu Państwa, stanowią koszty postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o przejęciu takiego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Jest to postępowanie poprzedzające postępowanie egzekucyjne i z tych powodów nie mogą mieć zastosowania przepisy o zwrocie kosztów dozorcy przechowującemu pojazd na podstawie przepisów regulujących postępowanie egzekucyjne. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 262 pkt 1 k.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z jej winy, zaś w rozpatrywanej sprawie koszty usunięcia pojazdu z drogi z uwagi na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a następnie jego przechowywanie na parkingu strzeżonym są kosztami wynikłymi z winy właściciela pojazdu, który jest stroną postępowania i adresatem decyzji o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Wynika to wprost z art.13a a ust.1 i 5c ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę kasacyjną złożył Dyrektor Izby Skarbowej w K., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 262 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez błędne jego zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i przyjęcie, że organ orzekający w sprawie wniosku strony winien swoje rozstrzygnięcie oprzeć na tej właśnie podstawie prawnej oraz art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), poprzez przyjęcie, że nie może on stanowić podstawy rozstrzygania w niniejszej sprawie, 2) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w związku z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 262 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia prawa materialnego, 3) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 153 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 262 § 1 pkt 1 K.p.a. i art.264 § 1 K.p.a., poprzez wskazanie, że przy ponownym rozstrzygnięciu wniosku skarżącej z dnia 26 lutego 2009 r. organ administracyjny powinien zastosować wskazane przepisy, w sytuacji, gdy nie mogą one stanowić podstawy rozstrzygnięcia wniosku strony skarżącej, co w konsekwencji zobliguje organy do wydania postanowień rażąco naruszających przepisy prawa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zgodzono się ze stanowiskiem Sądu, że rozstrzygnięcie sprawy powinno nastąpić w oparciu o art. 264 § 1 k.p.a. w związku z art. 262 §1 pkt 1 k.p.a. Podkreślono, że [...] Sp. z o.o. w T. nie było stroną postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Podniesiono także, iż załatwienie wniosku Spółki w trybie wskazanym przez Sąd oznaczać będzie zamknięcie Spółce drogi do zakwestionowania tego rozstrzygnięcia w drodze zażalenia. Zgodnie bowiem z przepisem art. 264 § 2 k.p.a., na postanowienie w sprawie kosztów postępowania zażalenie może wnieść jedynie osoba obowiązana do ich poniesienia. Zdaniem autora skargi kasacyjnej przyjęcie przez Sąd, iż koszty dotyczące usunięcia z drogi pojazdu i jego przechowania do czasu przejścia na rzecz Skarbu Państwa powinny być ustalone w trybie art. 264 § 1 K.p.a., nie dawało samo w sobie podstawy do uchylenia zaskarżonych postanowień. Postanowienia te bowiem nie zamykają drogi do wydania postanowień w trybie art. 264 § 1 K.p.a., jeżeli by przyjąć, że stanowisko Sądu jest w tej kwestii zasadne. Zaznaczono także, iż koszty usunięcia z drogi pojazdu oraz jego przechowywania dotyczą okresu, kiedy nie upłynął jeszcze 6 – cio miesięczny termin wskazany w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a postępowania prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. S. mogły i były wszczęte dopiero po upływie tego terminu. Sąd nie wyjaśnił na jakiej podstawie koszty powstałe przed wszczęciem postępowania należy zaliczyć do kosztów tegoż postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienia organów pierwszej i drugiej instancji uznając, że nie ma zastosowania art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, lecz art. 264 § 1 k.p.a. Z takim stanowiskiem nie zgadza się skarżący kasacyjnie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok odpowiada prawu pomimo błędnego uzasadnienia. Na wstępie zauważyć należy, że kwestię wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie całkowicie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10. W uchwale tej wskazano, że celem regulacji zawartej w art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, jest ochrona dobra o istotnym publicznie znaczeniu, to jest bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz życia i zdrowia jego uczestników. Sąd podkreślił, że w dotychczasowym orzecznictwie dominował pogląd, iż początkowym terminem ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru za pojazd powinna być data, w której upłynął 6-miesięczny termin, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie bowiem z art. 130a ust. 10 pojazd usunięty w trybie określonym w art. 130a ust. 1 lub 2 ustawy i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się; pojazd ten przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 maja 2009 r, SK 54/08, OTK-A 2009/5/69 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., P 4/06). Naczelny Sąd Administracyjny uzasadniając wskazaną wyżej uchwałę stwierdził, że dla przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór w oparciu o przepis art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, konieczne jest powołanie się na przepisy wydanego na podstawie art. 174 tej ustawy, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazano, że wzajemne relacje § 3 i § 4 rozporządzenia są takie, iż § 3 określa rodzaje ruchomości, do których stosuje się przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a § 4 wskazuje do jakich organów administracji i w przypadku jakich ruchomości stosuje się przepisy tej ustawy dotyczące organów orzekających. Jednak katalog ruchomości wymienionych w § 4, do których przepisy rozporządzenia mogą być stosowane musi być zgodny z katalogiem ruchomości wskazanych w § 3. Nie da się zatem zastosować w sprawie § 12 rozporządzenia, bo dotyczy on ruchomości niestanowiących własności Skarbu Państwa, wymienionych w § 3 ust. 2 rozporządzenia. Po przeprowadzeniu obszernego wywodu Naczelny Sad Administracyjny uznał, że pojazd usunięty z drogi nie jest ruchomością niestanowiącą własności Skarbu Państwa w rozumieniu § 3 ust. 2 rozporządzenia, zatem przepisu tego w związku z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w omawianej sprawie nie można zastosować W omawianej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sadu Najwyższego, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu jest – także w okresie poprzedzającym przejście pojazdu z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa – typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracyjnych. Zdaniem Sądu nie ma bowiem żadnych racjonalnych przesłanek, aby w okresie poprzedzającym przejście pojazdu na rzecz Skarbu Państwa stosunek prawny powstały wskutek umieszczenia pojazdu w trybie administracyjnym na wyznaczonym przez starostę parkingu różnie kwalifikować w zależności od tego czy właściciel odbierze pojazd, czy też go nie odbierze w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia z drogi. Podkreślono, że istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym, które jest wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem jest to zadanie wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki także z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro, na podstawie § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej, to właśnie ten przepis jest podstawą zastosowania art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sytuacji, o której mowa w art. 130a ust, 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Wobec tego w omawianej uchwale o sygn. akt I OPS 1/10 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazano, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r. w sprawie P 4/06 uznał, że nieodebranie pojazdu przez 6 miesięcy oraz nieopłacenie kosztów jego usunięcia i parkowania są niewystarczające do przyjęcia domniemania, że pojazd został porzucony z zamiarem wyzbycia się własności. Przepis art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego utracił moc obowiązującą tylko w zakresie w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu. Nie oznacza to jednak – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie podejmującym omawianą uchwałę – że usunięty z drogi pojazd nie może przejść na rzecz Skarbu Państwa jako rzecz niczyja objęta w posiadanie. Należy tylko wyjaśnić, czy nieodebranie pojazdu przez okres 6 miesięcy oznacza zamiar jego wyzbycia się. W ocenie Sądu jeżeli właściciel pojazdu, pomimo wiedzy gdzie pojazd się znajduje, nie odbiera go z parkingu przez okres 6 miesięcy, a następnie uprzedzony o możliwości utraty prawa własności zgadza się na to lub nie zajmuje stanowiska można zasadnie uznać, że pojazd ten porzucił z zamiarem wyzbycia się własności. Nabycie tego prawa przez Skarb Państwa byłoby wówczas możliwe w oparciu o przepis art. 181 k.c. wskutek objęcia w posiadanie samoistne rzeczy niczyjej. Wtedy organ orzekający na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po ustaleniu, że pojazd stał się własnością Skarbu Państwa na podstawie objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej może przyznać na żądanie nadzorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, przy czym określając wynagrodzenie, o którym mowa w art. 102 § 2 należy uwzględniać zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości (por.wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1999 r., sygn, akt I SA/Wr 2390/97, oraz R. Hauser, Komentarz do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1975 r., II CR 279/75, Postępowanie administracji w świetle orzecznictwa, t. V, Warszawa 1980, s. 150 i n.; W. Grześkiewicz, Egzekucja administracyjna - teoria i praktyka, ABC 2006). W konkluzji, w omawianej uchwale o sygn. akt I OPS 1/10 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie można uznać za prawidłową sytuacji, w której wyznaczony przez starostę podmiot prowadzący parking lub podmiot usuwający pojazd z drogi zostanie pozbawiony należności za dozór pojazdu przez okres 6 miesięcy tylko z tego względu, że pojazd nie został odebrany przez właściciela. Stwierdzono także, iż zasadnie zaznacza się w doktrynie, że wskazane w art. 130a Prawa o ruchu drogowym czynności wiążą się bezpośrednio z zapewnieniem porządku i bezpieczeństwa w ruchu drogowym, ponieważ zadanie to ma charakter publicznoprawny, należy do zadań państwa i to jego organy decydują o podjęciu właściwych działań. Wobec tego Skarb Państwa powinien ponosić finansowe następstwa tych działań. Przenosząc wywody wskazanej wyżej uchwały składu siedmiu sędziów na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku niezasadnie uznał, że nie miał zastosowania art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie jest tym samym uzasadnione stanowisko, że organ egzekucyjny nie jest obowiązany do uregulowania należności z tytułu kosztów usunięcia z drogi pojazdu i jego przechowywania do czasu przejścia na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organy administracyjne orzekając zatem o zwrocie kosztów, o których mowa, powinny zastosować tryb określony w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie w art. 264 § 1 k.p.a. w związku z art. 262 § 1 pkt 1 k.p.a. Jednakże, jak już wspomniano na wstępie niniejszego uzasadnienia, błędne uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wpływa na zasadność rozstrzygnięcia. To zaś oznacza, że stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w niniejszym uzasadnieniu w istocie uwzględnia argumenty podniesione w skardze kasacyjnej. To z kolei oznacza, że prawidłowe uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowień organów obu instancji prowadzi do ponownego rozpatrzenia sprawy przez te organy z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego w niniejszym wyroku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI