I OSK 1007/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą podziału nieruchomości pod budowę autostrady, potwierdzając możliwość podziału niezależnie od planu miejscowego w celu realizacji celu publicznego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez małżonków M. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił ich skargę na decyzję SKO w sprawie podziału nieruchomości pod budowę autostrady A-1. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że podział wymagał istnienia planu miejscowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że art. 95 ustawy dopuszcza podział nieruchomości w celu wydzielenia gruntu pod drogę krajową niezależnie od ustaleń planu miejscowego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną małżonków B. i Z. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sprawa dotyczyła podziału nieruchomości koniecznego dla realizacji celu publicznego, jakim jest budowa autostrady A-1. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który pozwala na dokonanie podziału nieruchomości w celu wydzielenia części objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, niezależnie od ustaleń planu miejscowego. Skarżący kasacyjnie zarzucali naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 93 i 94 ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że istnienie planu miejscowego jest warunkiem podziału, a w razie jego braku postępowanie powinno być zawieszone. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że art. 93 ust. 1 ustawy stanowi generalną zasadę, ale istnieją od niej wyjątki, w tym wskazane w art. 95 ustawy. Sąd podkreślił, że sformułowanie "niezależnie od ustaleń planu miejscowego" w art. 95 oznacza, że podział może nastąpić, gdy plan istnieje, ale niezależnie od jego ustaleń, lub gdy planu nie ma, ale tylko w celach wskazanych w tym przepisie. W niniejszej sprawie celem było wydzielenie gruntu pod autostradę, co stanowiło cel publiczny, uzasadniający zastosowanie art. 95 pkt 6 ustawy. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 7 Konstytucji RP. Wobec powyższego, skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 PPSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, podział nieruchomości w celu wydzielenia gruntu pod drogę krajową (autostradę) może nastąpić niezależnie od ustaleń planu miejscowego, na podstawie art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nawet w sytuacji braku planu miejscowego.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi wyjątek od generalnej zasady podziału nieruchomości zgodnego z planem miejscowym (art. 93 ust. 1). Przepis ten pozwala na dokonanie podziału niezależnie od planu, gdy zaistnieje jedna z sytuacji w nim wskazanych, w tym wydzielenie gruntu pod drogę krajową, co jest celem publicznym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.g.n. art. 95 § pkt 6
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pozwala na dokonanie podziału nieruchomości niezależnie od ustaleń planu miejscowego w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej.
PPSA art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.g.n. art. 93 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 94
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.d.p. art. 2 § pkt 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.g.n. art. 6 § pkt 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podział nieruchomości pod budowę drogi krajowej (autostrady) jest celem publicznym. Art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami dopuszcza podział nieruchomości niezależnie od ustaleń planu miejscowego w celu wydzielenia gruntu pod drogę krajową. W sytuacji braku planu miejscowego, podział nieruchomości pod drogę krajową może nastąpić na podstawie art. 95 pkt 6 u.g.n.
Odrzucone argumenty
Podział nieruchomości wymaga istnienia planu miejscowego, a w razie jego braku postępowanie powinno być zawieszone (interpretacja art. 93 i 94 u.g.n.). Art. 95 pkt 6 u.g.n. ma zastosowanie tylko w przypadku istnienia planu miejscowego. Zaskarżone decyzje naruszyły zasadę działania organów na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP).
Godne uwagi sformułowania
podział nieruchomości może nastąpić, gdy jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi od zasady tej przepisy ustawy przewidują wyjątki sformułowanie "niezależnie od ustaleń planu miejscowego" należy rozumieć dwojako niezwiązanie ustaleniami planu przy podziale nieruchomości może mieć miejsce tylko w celach wskazanych w tym przepisie
Skład orzekający
Joanna Runge-Lissowska
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Lech
sędzia
Marek Gorski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście podziału nieruchomości pod drogi publiczne, zwłaszcza w sytuacji braku planu miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości pod drogi krajowe, gdzie istnieje decyzja o ustaleniu lokalizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomościowego – możliwości podziału gruntu pod inwestycje infrastrukturalne (autostradę) wbrew planom miejscowym, co ma znaczenie praktyczne dla deweloperów i właścicieli gruntów.
“Podział nieruchomości pod autostradę bez planu miejscowego? NSA wyjaśnia wyjątki od reguły.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1007/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-06-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-07-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Lech Joanna Runge - Lissowska /przewodniczący sprawozdawca/ Marek Gorski Symbol z opisem 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości Hasła tematyczne Gospodarka gruntami Sygn. powiązane II SA/Łd 4/06 - Wyrok WSA w Łodzi z 2006-03-27 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie Anna Lech NSA Marek Gorski Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. i Z. małżonków M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 marca 2006r. sygn. akt II SA/Łd 4/06 w sprawie ze skargi B. i Z. małżonków M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 27 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Łd 4/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w pkt 1 oddalił skargę B. i Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...], którą została utrzymana w mocy decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] nr [...] zatwierdzająca z urzędu projekt podziału działki nr 129, który to podział jest konieczny dla realizacji celów publicznych, tj. wydzielenia gruntu pod pas drogowy autostrady A-1, której przebieg określiła ostateczna decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] o ustaleniu lokalizacji tej autostrady, w pkt 2 zarządził zwrot na rzecz skarżących nadpłaconego wpisu sądowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że słusznie organy uznały, iż wydzielenie gruntów pod drogi publiczne jest celem publicznym, o którym mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż droga krajowa, którą m.in. jest autostrada jest drogą publiczną (art. 2 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych), a także, że w sprawie niespornym jest, że dla terenu na którym leży nieruchomość będąca przedmiotem podziału nie został sporządzony plan miejscowy oraz że jest ona objęta wskazaną na wstępie decyzją Ministra Infrastruktury, a wobec tych okoliczności w sprawie nie mają zastosowania art. 93 i art. 94 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd stwierdził, iż organy prawidłowo zastosowały art. 95 pkt 6 tej ustawy, który pozwala na dokonanie podziału nieruchomości w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, niezależnie od ustaleń planu miejscowego, uznając, iż przeciwny pogląd nie jest słuszny. Odpowiadając na zarzuty skargi Sąd wyjaśnił, iż dokonując podziału organ był związany liniami rozgraniczającymi teren, określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady, jak również podkreślił, że organy nie naruszyły zasad postępowania administracyjnego. Skargę kasacyjną od pkt 1 tego wyroku wnieśli B. i Z. M., reprezentowani przez adwokata, domagając się jego uchylenia w tej części i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, względnie o rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonych decyzji. Wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego: – poprzez pominięcie art. 93 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 12, poz. 2603 ze zm.), których brzmienie świadczy o tym, że istnienie planu zagospodarowania jest warunkiem podziału nieruchomości, a w razie braku planu – postępowanie podziałowe powinno być zawieszone, – poprzez błędną wykładnię art. 95 pkt 6 ww. ustawy przez przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy brak jest planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy przepis ten ma zastosowanie jedynie w przypadku istnienia planu, gdyż tylko istniejący plan może zawierać ustalenia, – art. 7 Konstytucji RP poprzez pominięcie, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a zatem zaskarżone decyzje zapadłe w oparciu o normy prawa, błędnie zinterpretowane winny zostać uchylone z urzędu, względnie zostać stwierdzona nieważność decyzji Wójta Gminy N.. W uzasadnieniu podkreślono, że Wojewódzki Sąd przyjął, iż w sprawie nie mają zastosowania art. 93 i 94 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nadto, że art. 95 pkt 6 wymaga istnienia planu, gdyż ustalenia może zawierać wyłącznie plan istniejący. Wskazano też, iż zaskarżone decyzje powinny być uchylone z urzędu jako naruszające zasadę działania organów na podstawie i w granicach prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) zawiera generalną zasadę obowiązującą przy dokonywaniu podziału nieruchomości. Zgodnie z nim podział nieruchomości może nastąpić, gdy jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Zasadą zatem jest, że istnienie planu miejscowego i jego ustalenia przesądzają o podziale nieruchomości. Jednakże od zasady tej przepisy ustawy przewidują wyjątki. Pierwszy wynika już z art. 93 ust. 1 zdanie drugie, gdzie w razie braku planu stosuje się art. 94. Przepis ten wymaga ustalenia czy istnieje obowiązek sporządzenia planu, a jeżeli tak, lub gdy gmina przystąpiła do sporządzenia, to zawieszenia postępowania o podział, a jeżeli nie – dokonania podziału wg zasad przewidzianych w ust. 1 tego przepisu (zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania). Następnym przepisem szczególnym, który stanowi kolejny wyjątek od zasady wymienionej w art. 93 ust. 1 zdanie pierwsze, jest art. 95 ustawy, który wymienia sytuacje powodujące możliwość dokonania podziału nieruchomości niezależnie od ustaleń planu miejscowego. Sformułowanie "niezależnie od ustaleń planu miejscowego" należy rozumieć dwojako. Podziału nieruchomości można dokonać, gdy plan miejscowy istnieje, ale niezależnie od jego ustaleń, a więc inaczej aniżeli stanowi to art. 93 ust. 1 albo, jeżeli planu miejscowego nie ma. Jednak w obu wypadkach podział może nastąpić tylko gdy zaistnieje któraś z sytuacji przewidzianych w art. 95, bowiem niezwiązanie ustaleniami planu przy podziale nieruchomości może mieć miejsce tylko w celach wskazanych w tym przepisie. Nie można zatem zgodzić się z zarzutami skargi kasacyjnej, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi naruszył prawo materialne poprzez niezastosowanie art. 93 ust. 1 w zw. z art. 94 ustawy o gospodarce nieruchomościami i błędną wykładnię art. 95 pkt 6 tej ustawy. Art. 93 ust. 1 i art. 94 nie miały bowiem zastosowania w sprawie w tym sensie, że Sąd nie był zobligowany badać czy istnieje plan miejscowy lub czy podział jest zgodny z nim czy decyzją, o której mowa w art. 94 ust. 1, bowiem art. 95 nie wymaga takiej oceny. Natomiast Sąd miał obowiązek zbadać, czy w sprawie zachodziła któraś z okoliczności wskazanej w art. 95 co też uczynił i czemu dał wyraz w uzasadnieniu, odnosząc się do celu jakim jest lokalizacja autostrady. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie można uznać zarzutu za trafny, gdyż z przyczyn wskazanych wyżej nie było podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji Wobec powyższego skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jako nieposiadająca usprawiedliwionych podstaw.