I OSK 1004/09

Naczelny Sąd Administracyjny2010-01-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
żołnierze zawodowikwatera stałarozwódprzydział mieszkaniaprawo administracyjnepostępowanie sądoweNSAstwierdzenie nieważności

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale kwatery stałej dla byłego małżonka żołnierza po rozwodzie, uznając brak podstaw prawnych do jej wydania w pierwotnym terminie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej N.S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej. Decyzją tą stwierdzono nieważność decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej dla N.S. po rozwodzie z żołnierzem zawodowym. Sąd administracyjny uznał, że w dacie wydania pierwotnej decyzji brak było podstaw prawnych do podziału lub przydziału kwatery stałej dla byłego małżonka żołnierza, który nie był już żołnierzem zawodowym. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu niższej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną N.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Ministra Obrony Narodowej o stwierdzeniu nieważności decyzji Dowódcy Garnizonu Legionowo z 1984 r. dotyczącej przydziału osobnej kwatery stałej dla N.S. po rozwodzie z żołnierzem zawodowym. Pierwotna decyzja z 1978 r. przydzieliła A.S. (żołnierzowi) kwaterę stałą, uwzględniając żonę i dzieci. Po rozwodzie, decyzjami z 1984 r., przydzielono A.S. jedną część kwatery, a N.S. drugą. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził nieważność decyzji z 1984 r. z powodu braku podstawy prawnej. WSA w Warszawie oddalił skargę N.S., a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów § 75 ust. 3 i 4 oraz § 3 ust. 3 zarządzenia MON nr 31/MON, a także art. 8 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, nie były zasadne. Sąd podkreślił, że przepisy te nie miały zastosowania do sytuacji N.S. po rozwodzie, ponieważ prawo do kwatery stałej przysługiwało żołnierzowi zawodowemu lub osobom przez niego wskazanym, a nie byłemu małżonkowi niebędącemu żołnierzem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja taka nie mogła zostać wydana na podstawie przepisów § 75 ust. 3 i 4 oraz § 3 ust. 3 zarządzenia MON nr 31/MON, ani art. 8 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, ponieważ prawo do kwatery stałej przysługiwało żołnierzowi zawodowemu lub osobom przez niego wskazanym, a nie byłemu małżonkowi niebędącemu żołnierzem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy dotyczące podziału kwatery po rozwodzie lub przydziału osobnej kwatery stałej nie miały zastosowania do byłego małżonka żołnierza, który nie był już żołnierzem zawodowym. Prawo do kwatery stałej było związane ze statusem żołnierza zawodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Pomocnicze

u.z.S.Z. art. 8 § ust. 3

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis ten określał, że osobną kwaterą stałą mogła być wyjątkowo część lokalu mieszkalnego, jeżeli obejmowała co najmniej jeden pokój o powierzchni nie mniejszej niż 10 m2. Sąd uznał, że przepis ten nie miał zastosowania do byłego małżonka żołnierza po rozwodzie.

P.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA, który jest związany granicami skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

Zarządzenie MON nr 31/MON art. 75 § ust. 3

Zarządzenie Ministra Obrony Narodowej nr 31/MON z dnia 30 czerwca 1976 r. w sprawie przydzielania, zwalniania i remontów osobnych kwater stałych oraz właściwości organów wojskowych w tych sprawach

Dotyczy rozpatrywania wniosków małżonków o przydział oddzielnej kwatery ze względu na rozwód. Sąd uznał, że nie miało zastosowania do sytuacji skarżącej.

Zarządzenie MON nr 31/MON art. 75 § ust. 4

Zarządzenie Ministra Obrony Narodowej nr 31/MON z dnia 30 czerwca 1976 r. w sprawie przydzielania, zwalniania i remontów osobnych kwater stałych oraz właściwości organów wojskowych w tych sprawach

Dotyczy możliwości podziału dotychczas zajmowanej kwatery na dwie odrębne w przypadku rozwodu. Sąd uznał, że nie miało zastosowania do sytuacji skarżącej.

Zarządzenie MON nr 31/MON art. 3 § ust. 3

Zarządzenie Ministra Obrony Narodowej nr 31/MON z dnia 30 czerwca 1976 r. w sprawie przydzielania, zwalniania i remontów osobnych kwater stałych oraz właściwości organów wojskowych w tych sprawach

Stanowi powtórzenie art. 8 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Sąd uznał, że nie miało zastosowania do sytuacji skarżącej.

u.z.S.Z. art. 13 § ust. 7

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa prawna właściwości Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do stwierdzenia nieważności decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstawy prawnej do wydania decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej dla byłego małżonka żołnierza po rozwodzie. Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących podziału kwatery lub przydziału osobnej kwatery stałej do sytuacji skarżącej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego przez nieuwzględnienie przepisów § 75 ust. 3 i 4 oraz § 3 ust. 3 zarządzenia MON nr 31/MON i art. 8 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Odpowiadające temu przepisowi przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej będzie polegało na wskazaniu konkretnego przepisu, konkretnego aktu prawnego oraz charakteru naruszenia. W dacie wydawania decyzji nr [...] nie był nim rozwiedziony małżonek żołnierza zawodowego.

Skład orzekający

Joanna Runge-Lissowska

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Chróścielewski

członek

Iwona Kosińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przydziału kwater stałych dla żołnierzy zawodowych i ich byłych małżonków po rozwodzie, a także zasady postępowania przed NSA w zakresie skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydawania decyzji (1984 r.) oraz specyfiki przepisów dotyczących zakwaterowania Sił Zbrojnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów przydziału mieszkań dla żołnierzy i ich rodzin, co może być interesujące dla osób związanych z wojskiem lub prawem administracyjnym dotyczącym nieruchomości.

Kwatera po rozwodzie: Czy były małżonek żołnierza ma do niej prawo?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1004/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-07-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Kosińska
Joanna Runge - Lissowska /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Chróścielewski
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
II SA/Wa 341/09 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-05-14
I OSK 341/09 - Wyrok NSA z 2009-12-21
I SA/Wa 752/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-10-03
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
art. 8 ust 3
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Sędzia WSA del. do NSA Iwona Kosińska, Protokolant Piotr Baryga, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej N.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2009r. sygn. akt II SA/Wa 341/09 w sprawie ze skargi N.S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2007r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 341/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N.S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]. Decyzjami tymi stwierdzona została nieważność decyzji Dowódcy Garnizonu Legionowo z dnia [...] grudnia 1984 r. nr [...] o przydziale N.S. osobnej kwatery stałej.
W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] maja 1978 r. nr [...] przydzielono A.S. osobną kwaterę stałą w L. przy ul. Z. [...], uwzględniając przy przydziale żonę N. i dwoje dzieci, zaś po orzeczeniu rozwodu Dowódca Garnizonu Legionowo decyzjami z dnia [...] grudnia 1984 r. nr [...] przydzielił A.S. osobną kwaterę stałą w L. przy ul. Z. [...] składającą się z jednego pokoju oraz używalności kuchni, łazienki, wc i piwnicy, nr [...] przydzielił N.S. osobą kwaterę stałą w Legionowie przy ul. Z. [...], składającą się z 3 pokoi, z używalnością kuchni, łazienki, wc i piwnicy. Nieważność tej decyzji, wywodząc swoją właściwość z art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 20905 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), stwierdził Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. z uwagi na brak podstawy prawnej do jej wydania.
Przechodząc do rozważań, Sąd stwierdził przede wszystkim, iż zasadnie Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wywiódł swoją właściwość w sprawie, a nadto wywiódł:
Obie decyzje z dnia [...] grudnia 1984 r. dokonywały podziału kwatery stałej, nie przydzielały natomiast osobnych kwater, czy też lokalu zamiennego na rzecz rozwiedzionego małżonka żołnierza zawodowego, ani nie dokonywały podziału dotychczasowej kwatery na dwie odrębne, na podstawie § 75 ust. 3 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 31/MON. W takim razie należy w pełni podzielić stanowisko Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, stwierdzające, że w dacie wydawania decyzji nie było przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który upoważniałby dowódcę garnizonu do wydania decyzji w przedmiocie podziału i przydziału osobnej kwatery stałej po orzeczonym rozwodzie żołnierza i jego małżonka, ustalenia sposobu użytkowania kwatery stałej przez rozwiedzionych małżonków, ani przydziału osobnej kwatery stałej rozwiedzionemu małżonkowi, niebędącemu żołnierzem.
Reprezentowana przez adwokata z urzędu, N.S. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania lub, po uchyleniu, rozpoznania skargi i uchylenia decyzji nadzorczych i zarzucając naruszenie prawa materialnego przez nieuwzględnienie przepisów § 75 i § 3 ust. 3 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 31/MON z dnia 30 czerwca 1976 r. oraz art. 8 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych i w konsekwencji błędne uznanie, że w obowiązującym w dacie wydawania decyzji stanie prawnym, nie było przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który upoważniałby dowódcę garnizonu do wydania decyzji w przedmiocie podziału i przydziału osobnej kwatery stałej po orzeczonym rozwodzie żołnierza zawodowego i jego małżonka.
Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Jeżeli zatem w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności postępowania, sprawa może być rozpoznana tylko w takich ramach, jakie zakreślają podstawy skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, a wobec tego należało odnieść się do zarzutów skargi kasacyjnej.
Podstawy skargi kasacyjnej zakreśla art. 174 P.p.s.a., przewidując ich dwie: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Odpowiadające temu przepisowi przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej będzie polegało na wskazaniu konkretnego przepisu, konkretnego aktu prawnego oraz charakteru naruszenia. Pominięcie tych elementów powoduje, że zarzuty skargi są niepełne czego skutkiem jest niemożność zbadania przez Naczelny Sąd sprawy co do meritum, bowiem Sąd ten nie jest upoważniony ani zobligowany do poprawiania, uzupełniania bądź interpretowania skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie został postawiony zarzut naruszenia prawa materialnego przez nieuwzględnienie przepisów w nim wskazanych. Należy podkreślić, iż art. 174 pkt 1 nie przewiduje takiego charakteru naruszenia prawa materialnego, zatem nie wiadomo czy chodzi o błędną wykładnię czy niewłaściwe zastosowanie, przytoczonych w podstawie skargi przepisów. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd przywołał bowiem § 75 ust. 3 zarządzenia 31/MON, natomiast nie odniósł się do jego § 3 ust. 3, ani art. 8 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Nadto samo przytoczenie w skardze przepisów jest również sformułowane niezbyt precyzyjne. Jeśli idzie o zarządzenie, to z jego daty i numeru należy sądzić, że chodzi o zarządzenie w sprawie przydzielania, zwalniania i remontów osobnych kwater stałych oraz właściwości organów wojskowych w tych sprawach. Natomiast jeśli idzie o ustawę, to, biorąc pod uwagę datę decyzji, należy przypuszczać, iż chodzi o ustawę z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Po dokonaniu takiego odczytania przez Naczelny Sąd podstaw skargi kasacyjnej, co było możliwe, mając na uwadze, ich przytoczenie i uzasadnienie, należało się do nich ustosunkować.
§ 75 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 31/MON w sprawie przydzielania, zwalniania i remontów drobnych kwater stałych oraz właściwości organów wojskowych w tych sprawach, dalej "zarządzenie", dzieli się na niższe jednostki redakcyjne - ustępy i wskazanie podstawy prawnej zgodne z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. będzie polegało na podaniu konkretnego przepisu. Z uzasadnienia skargi wynika, że chodzi o § 75 ust. 3 i 4, zatem niezastosowanie tych przepisów zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi.
Stanowią one, że jeżeli wnioskami małżonkowie zwracają się do garnizonowego organu o przydział oddzielnej kwatery (lokalu zamiennego) ze względu na przeprowadzony rozwód - wniosek taki powinien być rozpatrzony w normalnym trybie (ust. 3), a w takim wypadku może być wzięty pod uwagę podział dotychczas zajmowanej kwatery na dwie odrębne, o ile podział taki byłby technicznie możliwy (ust. 4). Zarzut naruszenia tych przepisów mógłby być zasadny, gdy prowadzone było postępowanie, o którym mowa w tych przepisach. Jednak z akt sprawy wynika, iż decyzjami z [...] grudnia 1984 r. nr [...] i nr [...] dokonano przydziałów osobnych kwater stałych. W żadnej decyzji nie podano podstawy prawnej, jednak zatytułowane są "decyzja przydziału osobnej kwatery stałej", a w rozstrzygnięciu przydziela się "osobną kwaterę stałą". Uznając zatem, iż decyzje te nie dokonywały podziału dotychczasowej kwatery na podstawie § 75 ust. 3 zarządzenia, nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi naruszenia tego przepisu.
Natomiast co do § 3 ust. 3 zarządzenia stanowi on, że osobną kwaterą stałą może być wyjątkowo część lokalu mieszkalnego, jeżeli obejmuje co najmniej jeden pokój o powierzchni nie mniejszej niż 10 m2. Przepis ten stanowi powtórzenie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, dalej "ustawa".
Istotny jest art. 8 ust. 3 ustawy, skoro § 3 ust. 3 zarządzenia to jego dokładna kopia. Przepis ten odnosił się do pojęcia osobnej kwatery stałej w znaczeniu przedmiotowym. Art. 8 ustawy określał bowiem jakiemu celowi służyły osobne kwatery stałe i jakie lokale mogły być na nie przeznaczane. Osobne kwatery były przeznaczone na zakwaterowanie stałe żołnierzy zawodowych i ich rodzin (ust. 1), zasadą było, iż były takimi samodzielne lokale mieszkalne (ust. 2), zaś wyjątkowo część lokalu, tj. co najmniej jeden pokój o pow. 10 m2 (ust. 3). Oznaczało to, że uprawnionemu do osobnej kwatery stałej mogła być, wyjątkowo, przydzielona kwatera odpowiadająca przepisowi art. 8 ust. 3 ustawy. Jednak bez względu na to, czy osobną kwaterą mógł być lokal samodzielny czy też jego część, to znaczenie miało to tylko wówczas, gdy można było ją przydzielić podmiotowi spełniającemu prawo do osobnej kwatery stałej. Takie prawo służyło żołnierzowi zawodowemu, o czym stanowił art. 9 ust. 1 tej ustawy lub osobom wskazanym w jej art. 12. W dacie wydawania decyzji nr [...] nie był nim rozwiedziony małżonek żołnierza zawodowego. Nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd, jak zarzuca się w skardze kasacyjnej, tych przepisów, nie stanowiło naruszenia prawa, gdyż nie miały one zastosowania do przypadku N.S..
Z powyższych względów zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za nieusprawiedliwione i skargę oddalić, na podstawie art. 184 P.p.s.a.
O wynagrodzeniu adwokata ustanowionego z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI