I OSK 100/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
zawieszenie postępowaniapodjęcie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnysądy administracyjnepostępowanie kasacyjneprejudycjalnośćekonomika procesowaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA odmówił zawieszenia postępowania kasacyjnego, mimo wniosku o powiązanie z postępowaniem przed TK, uznając brak potrzeby wstrzymania biegu sprawy.

Wniosek o zawieszenie postępowania kasacyjnego, oparty na powiązaniu z postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym (sygn. akt K 2/22), został oddalony przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd uznał, że nie zachodzi potrzeba zawieszenia postępowania, kierując się zasadą ekonomiki procesowej i koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, a także wskazując na możliwość wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek o zawieszenie postępowania kasacyjnego, wniesiony przez skarżących kasacyjnie H.F., T.F., W.F. oraz B.P. Wniosek ten miał na celu zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 2/22, dotyczącej zgodności przepisów z Konstytucją. Sąd, powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), podkreślił, że zawieszenie postępowania jest fakultatywne i wymaga ścisłego związku między sprawami (kwestia prejudycjalna). W ocenie NSA, w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodziła. Sąd wskazał, że nie przemawiają za tym względy ekonomiki procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego ani jednolitości orzecznictwa. Ponadto, podkreślono obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Zauważono, że Trybunał Konstytucyjny od 31 grudnia 2021 r. nie wyznaczył terminu rozprawy w sprawie K 2/22. Wobec powyższego, NSA uznał za zasadne odmówić zawieszenia postępowania. Dodatkowo, sąd wskazał, że w przypadku orzeczenia TK o niezgodności przepisu z Konstytucją, istnieje możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a., co zabezpiecza interesy strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie ma obowiązku zawieszenia postępowania, a jego decyzja w tym zakresie ma charakter fakultatywny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zawieszenie postępowania jest fakultatywne i wymaga ścisłego związku między sprawami. Wskazał na zasadę ekonomiki procesowej i konieczność rozpoznania sprawy bez zwłoki. Podkreślił, że możliwość wznowienia postępowania po orzeczeniu TK zabezpiecza interesy strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania (np. przed TK). Stosowanie tego przepisu ma charakter fakultatywny i zależy od oceny sądu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 272 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewiduje możliwość wznowienia postępowania, gdy orzeczenie zostało wydane na podstawie przepisu uznanego przez TK za niekonstytucyjny.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu, w tym obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak potrzeby zawieszenia postępowania z uwagi na zasadę ekonomiki procesowej i konieczność rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Możliwość wznowienia postępowania po ewentualnym orzeczeniu TK zabezpiecza interesy strony.

Odrzucone argumenty

Wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez TK sprawy K 2/22.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania zastosowanie ma charakter fakultatywny zasada ekonomiki procesowej rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki interes strony jest należycie zabezpieczony

Skład orzekający

Piotr Przybysz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zawieszeniu postępowania w sądach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wyznaczenia terminu rozprawy przez TK i ogólnej oceny sądu co do celowości zawieszenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty stosowania przepisów o zawieszeniu postępowania i relacje między sądami administracyjnymi a Trybunałem Konstytucyjnym, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy sprawa w TK wstrzyma postępowanie? NSA wyjaśnia zasady zawieszenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 100/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Przybysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1303/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-09-05
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku H.F., T.F., W.F. oraz B.P. w sprawie ze skargi kasacyjnej H.F., T.F., W.F. oraz B.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 września 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1303/24 w sprawie ze skargi H.F., T.F., W.F. oraz B.P. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 18 marca 2024 r., nr DO3.7611.46.2021.OC w przedmiocie umorzenia postępowania z mocy prawa postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 5 września 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1303/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H.F., T.F., W.F. oraz B.P. (dalej: skarżących, skarżących kasacyjnie) na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 18 marca 2024 r., nr DO3.7611.46.2021.OC, w przedmiocie umorzenia postępowania z mocy prawa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący. W skardze kasacyjnej wniesiono m.in. o zawieszenie postępowania, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 2/22.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek skarżących nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Należy przy tym zauważyć, że z ww. przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomiki procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić też należy, że poza wynikającym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 p.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy.
Odnosząc się zatem do kwestii rozstrzygnięcia przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy o sygn. akt K 2/22, zauważyć należy, że nawet w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Tymczasem, jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K 2/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22) od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy.
Kierując się zatem powołaną we wcześniejszych rozważaniach zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że w przypadku wydania orzeczenia na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, uczestnik postępowania nie zostanie pozbawiony możliwości obrony swoich praw. W art. 272 § 1 p.p.s.a. przewidziano bowiem możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdyby Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Wobec tego interes strony jest należycie zabezpieczony (por. postanowienia NSA: z 19 lipca 2023 r., I OSK 1297/23; z 13 kwietnia 2023 r. I OSK 461/23, z 22 lutego 2023 r., I OSK 2367/22; dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI