I OPS 1/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2024-04-12
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościwspółwłasnośćprzetargprawo pierwszeństwanajemcysąd administracyjnywłaściwość sąduzarządzenieKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o gospodarce nieruchomościami

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta Łodzi dotyczące przetargu na sprzedaż udziałów we współwłasności nieruchomości, uznając sprawę za niedopuszczalną do kognicji sądu administracyjnego.

Skarżący, najemcy lokali mieszkalnych, wnieśli skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta Łodzi dotyczące przetargu na sprzedaż udziałów miasta we współwłasności nieruchomości, zarzucając naruszenie prawa pierwszeństwa w nabyciu lokali. Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że zarządzenie nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Sąd przychylił się do stanowiska organu, odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uznając, że sprawy dotyczące procedury przetargowej należą do właściwości sądów powszechnych.

Skarżący, będący najemcami lokali mieszkalnych w nieruchomościach stanowiących współwłasność Miasta Łodzi, wnieśli skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta Łodzi dotyczące ogłoszenia i przeprowadzenia ustnego przetargu ograniczonego do współwłaścicieli na sprzedaż udziałów miasta we współwłasności tych nieruchomości. Zarzucili naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności prawa pierwszeństwa w nabyciu lokali przez najemców. Prezydent Miasta Łodzi wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że zaskarżone zarządzenie nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego, a sprawy dotyczące procedury przetargowej należą do właściwości sądów powszechnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podzielił to stanowisko. Sąd uznał, że zarządzenie Prezydenta Miasta Łodzi, dotyczące ogłoszenia przetargu na sprzedaż udziałów we współwłasności nieruchomości, jest przejawem wykonywania uprawnień właścicielskich o charakterze cywilnym, a nie aktem wydawanym w trybie postępowania administracyjnego. W związku z tym, sprawa nie należała do właściwości sądu administracyjnego, a skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarządzenie to nie stanowi aktu lub czynności, które podlegałyby zaskarżeniu do sądu administracyjnego, ponieważ ma charakter cywilnoprawny i jest przejawem wykonywania uprawnień właścicielskich.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zarządzenie Prezydenta Miasta Łodzi dotyczące przetargu na sprzedaż udziałów we współwłasności nieruchomości ma charakter cywilnoprawny i nie wywołuje skutków administracyjnoprawnych, a zatem nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Spory dotyczące prawidłowości procedury przetargowej należą do właściwości sądów powszechnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 58 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 34 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 34 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 34 § ust. 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 37 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.c. art. 199

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżone zarządzenie Prezydenta Miasta Łodzi nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego, a sprawa należy do właściwości sądów powszechnych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 34 ust. 1 pkt 3 i 7 u.g.n. poprzez pominięcie prawa pierwszeństwa najemców w nabyciu lokali. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 34 ust. 4 u.g.n. poprzez niedoręczenie najemcom pisemnego zawiadomienia o przeznaczeniu nieruchomości do zbycia i przysługującym im pierwszeństwie.

Godne uwagi sformułowania

zarządzenie to nie stanowi władczej formy rozstrzygnięcia organu jednostki samorządu terytorialnego Podejmowane w trakcie procedury przetargowej działania organu mają więc charakter cywilny, w przeciwieństwie do charakteru władczego prawidłowość przeprowadzenia procedury przetargowej może być zweryfikowana wyłącznie w postępowaniu wszczętym powództwem do sądu powszechnego nie istnieje również prawna możliwość sprzedaży przez Miasto Łódź lokali mieszkalnych na rzecz ich najemców w sytuacji, gdy nieruchomość stanowi własność Miasta Łodzi i innych podmiotów, ponieważ Miasto nie może dysponować cudzym prawem własności przysługującym do nieruchomości.

Skład orzekający

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących procedur przetargowych dotyczących nieruchomości stanowiących własność lub współwłasność jednostek samorządu terytorialnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której przedmiotem zaskarżenia jest zarządzenie o ogłoszeniu przetargu, a nie decyzja administracyjna lub postanowienie kończące postępowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - właściwości sądu administracyjnego w sporach dotyczących przetargów na nieruchomości, co jest kluczowe dla praktyków prawa nieruchomości i administracyjnego.

Przetarg na nieruchomość: Kiedy sąd administracyjny odrzuci Twoją skargę?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1056/23 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
Art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
Art. 3 § 2 i 3, art. 58 § 1 pkt 1 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 12 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K., J. G., J. C., Ż. T., W. S., J. S., E. Z., I. N., A. P., M. D., S. W., R. W., K. S., M. S., J. K. na zarządzenie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ogłoszenia i przeprowadzenia ustnego przetargu ograniczonego do współwłaścicieli na sprzedaż udziałów we współwłasności nieruchomości postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
E. K., J. G., J. C., Ż.T., W.S., J.S., E.Z., M. Z., I. N., A.P., M.D., S.W., R.W., K.S., M.S. i J. K. na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a.") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta Łodzi z [...] roku nr [...] w sprawie ogłoszenia i przeprowadzenia ustnego przetargu ograniczonego do współwłaścicieli na sprzedaż udziałów Miasta Ł. we współwłasności nieruchomości położonych w Ł. przy ulicach [...] i [...], oznaczonych w obrębie [...] jako działki o nr [...] i [...] o powierzchni 1205 m2 i 232 m2, uregulowane w księgach wieczystych nr [...] i [...] oraz powołania Komisji Przetargowej.
Skarżący zarzucili zaskarżonemu zarządzeniu:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 34 ust. 1 pkt 3) i 7) ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm., dalej również jako: "u.g.n.") polegającego na wydaniu w dniu [...] r. przez Prezydenta Miasta Łodzi Zarządzenia nr [...] i następnie prowadzeniu na jego podstawie przez Urząd Miasta Ł. przetargu na sprzedaż udziałów Miasta Ł. we współwłasności nieruchomości położonych w Ł. przy ulicach [...] i [...], z pominięciem prawa pierwszeństwa w nabyciu lokali przez najemców lokali mieszkalnych położonych w tych dwóch nieruchomościach;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 34 ust. u.g.n. polegającego na niedoręczeniu najemcom lokali znajdujących się przedmiotowych nieruchomościach zawiadomienia w formie pisemnej o przeznaczeniu nieruchomości do zbycia oraz o przysługującym najemcom pierwszeństwa w nabyciu tych lokali.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia oraz prowadzonego na jego podstawie przetargu, wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia oraz prowadzonego na jego podstawie przetargu, a także o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, iż w dniu 13 listopada 2023 r. dowiedzieli się o ogłoszonym przez Prezydenta Miasta Łodzi ustnym przetargu ograniczonym do współwłaścicieli na sprzedaż udziałów Miasta Ł. we współwłasności nieruchomości położonych w Ł. przy ulicach [...] i [...], oznaczonych w obrębie [...] jako działki nr [...] i [...] o powierzchni 1205 metrów kwadratowych i 232 metrów kwadratowych uregulowanych w księgach wieczystych nr [...] i [...]. Skarżący podkreślili, że informację o przetargu otrzymali poprzez pismo włożone w drzwi. Urząd Miasta Ł. nigdy nie poinformował ich inną drogą o ogłoszonym przetargu i przysługującym im prawie pierwszeństwa w nabyciu lokali. Z treści włożonych w drzwi pism wynika, że przedmiotem sprzedaży mają być lokale mieszkalne (w tym te, w których zamieszkują skarżący), a sam przetarg ma zostać rozstrzygnięty pomiędzy współwłaścicielami tej nieruchomości. Co więcej, jedynym podmiotem, który został zakwalifikowanym do przetargu jest O. sp. z o.o., który jest współwłaścicielem przedmiotowych nieruchomości. Przetarg został zaplanowany na 17 listopada 2023 r.
Skarżący wskazali również, że są najemcami lokali w przedmiotowych nieruchomościach, przy czym umowy te są zawarte na czas nieoznaczony, a lokale mają charakter lokali mieszkalnych. Na dowód tego przedłożyli umowy najmu, zawarte z Urzędem Miasta Łodzi.
Następnie skarżący przywołali treść art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n., z którego wynika, że w przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym pierwszeństwo w ich nabyciu, przysługuje osobie, która jest najemcą lokalu mieszkalnego, a najem został nawiązany na czas nieoznaczony. Natomiast punkt 7 tego przepisu stanowi, że zbycie nieruchomości zabudowanej domem wielolokalowym na rzecz innych osób niż wymienione w ust. 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić z pominięciem pierwszeństwa w nabyciu lokali mieszkalnych przysługującego najemcom tych lokali.
Oznacza to, w ocenie skarżących, iż spełniają oni przesłanki do objęcia przepisem art. 34 ust. 1 pkt 3 i 7 u.g.n. W związku z tym Prezydent Miasta Łodzi nie mogła wydać zaskarżonego zarządzenia i prowadzić przetargu, bez przeprowadzenia procedury związanej z prawem pierwszeństwa nabycia lokali przez najemców. Jak bowiem wynika z treści cytowanych przepisów, istota prawa pierwszeństwa sprowadza się do eliminacji innych podmiotów ubiegających się o tę samą rzecz. A zatem to skarżący jako najemcy powinni mieć pierwszeństwo w nabyciu najmowanych lokali przed innymi podmiotami. Tymczasem Urząd Miasta Ł. nie przyznał skarżącym w niniejszej sprawie prawa pierwszeństwa do nabycia lokali, mimo że w przeszłości wielokrotnie ubiegali się oni o sprzedaż wynajmowanych lokali, jednak zawsze spotykali się z odmową Urzędu Miasta Łodzi.
Skarżący podkreślili również, że prawo pierwszeństwa w nabyciu realizowane jest wtedy, gdy publiczny właściciel nieruchomości zdecyduje się zbyć nieruchomość. Ma wówczas obowiązek zawiadomić, zgodnie z art. 34 ust. 4 u.g.n., osoby uprawnione, z mocy omawianego przepisu, o przysługującym im pierwszeństwie w nabyciu nieruchomości i sposobie skorzystania z tego pierwszeństwa. Powiadomienie bezpośrednie - na piśmie - ma zostać doręczone najemcom lokali, zaś pośrednie - przez sporządzenie wykazu nieruchomości i podanie go do publicznej wiadomości - obejmuje pozostałych uprawnionych. Osobom, którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu lokalu mieszkalnego (mającym umowy najmu zawarte na czas nieoznaczony), powinno się, zgodnie z art. 34 ust. 4 u.g.n., doręczyć pisemne zawiadomienie o przeznaczeniu nieruchomości do zbycia oraz o przysługującym im pierwszeństwie w nabyciu tej nieruchomości (lokalu), przy czym do doręczania zawiadomień stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Doręczenie zatem może być dokonane przez pocztę, przez pracowników organu bądź przez inne organy lub osoby upoważnione do doręczania przesyłek. W niniejszej sprawie Urząd Miasta Ł. całkowicie pominął ten przepis i nigdy nie doręczył skarżącym takiego zawiadomienia.
Wreszcie skarżący wskazali, iż większość z nich poczyniła bardzo duże nakłady finansowe na lokale. Czynili to w dobrej wierze ufając, że w lokalach należących do Miasta mogą się czuć bezpiecznie i że w przypadku ich sprzedaży będą mieli prawo pierwszeństwa w ich nabyciu. W ocenie skarżących sprzedaż lokali na ich rzecz powinna w tej konkretnej sytuacji nastąpić zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1 u.g.n. w drodze bezprzetargowej.
Z uwagi na powyższe okoliczności skarżący wnieśli jak w petitum skargi.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezydenta Miasta Łodzi wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. W ocenie organu treść przepisów art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. nie pozwala na zakwalifikowanie zaskarżonego zarządzenia do żadnej z wymienionych tych przepisach kategorii aktów, czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zarządzenie to nie stanowi bowiem władczej formy rozstrzygnięcia organu jednostki samorządu terytorialnego. Nie jest to również niebędący aktem prawa miejscowego akt organu jednostki samorządu terytorialnego podejmowany w sprawie z zakresu administracji publicznej. Nie stanowi również żadnego z zarządzeń, które na mocy przepisów szczególnych podlegałoby kontroli sądu administracyjnego. Zaskarżone zarządzenie nie stanowi także "innego, niż decyzja albo postanowienie, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", które wymienia art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Nie rozstrzyga ono o uprawnieniach lub obowiązkach związanych z nieruchomościami, których dotyczy. Zaskarżone zarządzenie nie stanowi aktu wydawanego w trybie postępowania administracyjnego. Nie obliguje również organu do wydania w przyszłości rozstrzygnięcia, nie może stanowić też przyrzeczenia administracyjnego. Na gruncie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie można przypisać mu charakteru aktu z zakresu administracji publicznej, bowiem nie wywołuje ono żadnych skutków administracyjnoprawnych i tym samym nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Jest to zarządzenie o charakterze technicznym, wydane w celu wykonania zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 24 lutego 2023 r. w sprawie przeznaczenia do sprzedaży udziałów Miasta Ł. we współwłasności nieruchomości położonych w Ł. przy ulicach [...] i [...] oraz ogłoszenia ich wykazu. Uznać tym samym należy, że zaskarżone zarządzenie nie jest objęte właściwością sądów administracyjnych. Wniesiona przez skarżących skarga jako dotycząca zarządzenia Prezydenta Miasta Łodzi jest tym samym niedopuszczalna i winna zostać odrzucona.
Gdyby jednak Sąd nie podzielił powyższej argumentacji, w ocenie organu skarga powinna zostać oddalona. Organ podkreślił, iż z przepisów art. 34 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 u.g.n. odczytywanych łącznie wynika, że ustawodawca przyznał najemcy prawo pierwszeństwa w nabyciu prawa własności zajmowanego lokalu mieszkalnego w przypadku zbycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego tegoż lokalu lub budynku wielolokalowego, w którym lokal ten jest położony. Nie chodzi tu zatem o pierwszeństwo w nabyciu przez najemcę własności nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym lub udziału we współwłasności takiej nieruchomości. W uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 28.11.2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, na mocy której do ustawy o gospodarce nieruchomościami dodany został przytoczony wyżej przepis art. 34 ust. 7, wskazano cyt.: "Ponieważ pierwszeństwo najemcy odnosi się wyłącznie do lokalu zajmowanego na podstawie umowy najmu, w praktyce zdarzały się przypadki sprzedaży całych budynków na rzecz osób trzecich bez poszanowania pierwszeństwa przysługującego najemcom lokali mieszkalnych. Proponowany zapis ma uniemożliwić tego rodzaju praktyki i wzmocnić ochronę sytuacji prawnej najemców lokali mieszkalnych". Taka wykładnia powyższych przepisów jest również przyjęta w orzecznictwie sądowym.
Skorzystanie przez najemcę z prawa pierwszeństwa w nabyciu zajmowanego lokalu mieszkalnego nie jest możliwe w sytuacji, w której nieruchomość zabudowana budynkiem wielolokalowym, w której nie wyodrębniono samodzielnych lokali mieszkalnych, jest przedmiotem współwłasności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz innych osób (fizycznych lub prawnych), a podmiot publiczny zbywa posiadany udział w prawie własności nieruchomości. Wynika to z tego, że ustanowienie odrębnej własności oraz zbycie lokalu na rzecz najemcy wymagałoby współdziałania wszystkich współwłaścicieli nieruchomości (art. 199 k.c.), którzy musieliby wyrazić zgodę na przeniesienie na rzecz najemcy swoich udziałów we współwłasności tegoż lokalu. Innymi słowy, podmiot publiczny, posiadając jedynie udział we współwłasności nieruchomości wielolokalowej, w razie powzięcia zamiaru zbycia tego udziału, nie mógłby zrealizować prawa pierwszeństwa, przysługującego najemcy zgodnie z art. 34 ust. 7 u.g.n., ponieważ w takiej sytuacji niemożliwe jest samodzielne ustanowienie przez ten podmiot i przeniesienie na rzecz najemcy odrębnej własności lokalu mieszkalnego.
W ocenie organu najemcom lokali mieszkalnych w nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności Miasta i innych podmiotów, tak jak ma to miejsce w przypadku nieruchomości położonych w Ł. przy ul. [...] i [...], nie przysługuje prawo pierwszeństwa w nabyciu udziału Miasta Łódź. Nie istnieje również prawna możliwość sprzedaży przez Miasto Łódź lokali mieszkalnych na rzecz ich najemców w sytuacji, gdy nieruchomość stanowi własność Miasta Łodzi i innych podmiotów, ponieważ Miasto nie może dysponować cudzym prawem własności przysługującym do nieruchomości. Na kanwie niniejszej sprawy nie zostały tym samym naruszone przepisy art. 34 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 u.g.n., a na Mieście Łódź nie ciążył wynikający z art. 34 ust. 4 u.g.n. obowiązek zawiadomienia (w formie pisemnej) najemców lokali mieszkalnych o przeznaczeniu nieruchomości do zbycia.
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2024 r. w sprawie o sygn. II SA/Łd 1056/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę M.Z.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres przedmiotowy tej kontroli określa art. 3 § 2 p.p.s.a., który stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 3 § 3 p.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Powołane powyżej przepisy wyznaczają właściwość rzeczową sądów administracyjnych, która dodatkowo poszerzona jest w szeregu przepisów szczególnych o kognicję do rozpoznania przewidzianych przez nie spraw. Analiza akt niniejszej sprawy wskazuje, że przedmiotem skargi jest zarządzenie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] r., nr [...] w sprawie ogłoszenia i przeprowadzenia ustnego przetargu ograniczonego do współwłaścicieli na sprzedaż udziałów Miasta Ł. we współwłasności nieruchomości położonych w Ł. przy ulicach [...] i [...] oraz powołania Komisji Przetargowej. W ocenie Sądu zarządzenie to nie stanowi aktu lub czynności, które podlegałyby zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Jak wskazuje się w judykaturze, czynności związane z przeprowadzeniem przetargu nie stanowią rozstrzygnięcia, wymienionego w art. 3 § 2 p.p.s.a. Brak jest przesłanek, by uznać, że występuje w takim przypadku sytuacja, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Są to bowiem czynności związane z wykonywaniem przez Sarb Państwa czy też jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności nieruchomości. W jego ramach podmiot jest oczywiście uprawniony również do zbycia nieruchomości, czy też udziału w niej. Podejmowane w trakcie procedury przetargowej działania organu mają więc charakter cywilny, w przeciwieństwie do charakteru władczego, za pośrednictwem którego można by wywodzić o rozstrzygnięciu w przedmiocie praw lub obowiązków indywidualnego podmiotu. Jest to oświadczenie w zakresie dotyczącym obrotu nieruchomościami Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, czyli co do zasady jest to oświadczenie, którego skutek określony został w przepisach prawa prywatnego, a jego forma jest determinowana szczególnym trybem postępowania, jakim jest wprowadzenie w ustawie o gospodarce nieruchomościami zasady sprzedawania lub oddawania w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego w drodze przetargu. W judykaturze jednoznacznie przyjmuje się również, że prawidłowość przeprowadzenia procedury przetargowej może być zweryfikowana wyłącznie w postępowaniu wszczętym powództwem do sądu powszechnego. Wprawdzie działalność Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do mienia stanowiącego ich własność nie opiera się wyłącznie na przepisach prawa cywilnego, ale ze względu na publicznoprawny status Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego oraz przysługującego im mienia, obrót ten regulowany jest także przepisami prawa publicznego. Publicznoprawny charakter tych podmiotów oraz przeznaczenie mienia, którym dysponują na zaspokojenie potrzeb wspólnoty, stanowi uzasadnienie wprowadzenia ograniczeń w zakresie swobody dysponowania mieniem i swobody zawierania umów oraz samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Szczególne unormowania ustawy dotyczące obrotu nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego podyktowane są tym, iż mienie to ma służyć przede wszystkim celom publicznym. Jednak ograniczenia te, przybierające postać choćby procedury przetargowej, nie powodują, że spory w tym zakresie tracą cywilnoprawny charakter (zob. uchwała 7 sędziów NSA z 27 lipca 2009 r., sygn. I OPS 1/09; postanowienie NSA z 11 maja 2023 r., sygn. I OSK 747/23; postanowienie WSA w Łodzi z 9 listopada 2023 r., sygn. II SA/Łd 876/23, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl").
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy podzielić stanowisko, zaprezentowane przez Prezydenta Miasta Łodzi w odpowiedzi na skargę. W drodze zaskarżonego zarządzenia organ jedynie ogłosił ustny przetarg ograniczony do współwłaścicieli na sprzedaż udziałów Miasta Ł. we współwłasności nieruchomości położonych w Ł. przy ulicach [...] i [...], oznaczonych w obrębie [...] jako działki nr [...] i [...] o powierzchniach 1205 m2 i 232 m2, uregulowanych w księgach wieczystych nr [...] i [...]. Ponadto organ wskazał, iż celem przetargu jest uzyskanie maksymalnej ceny oraz że w celu jego przeprowadzenia powołuje Komisję Przetargową. Zaskarżone zarządzenie jest przejawem wykonywania uprawnień właścicielskich, związanych z prawem własności wskazanych nieruchomości. Nie stanowi zatem aktu wydawanego w trybie postępowania administracyjnego i nie wywołuje żadnych skutków administracyjnoprawnych. Nie podlega więc kognicji sądu administracyjnego.
Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż skarga na zarządzenie w przedmiocie ogłoszenia i przeprowadzenia ustnego przetargu ograniczonego do współwłaścicieli na sprzedaż udziałów we współwłasności nieruchomości, nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI