I NZP 3/23

Sąd Najwyższy2024-11-28
SNinneinneNiskanajwyższy
naruszenie prawa do rozpoznania sprawyzwłoka w postępowaniuskład sąduCOVID-19specustawaSąd NajwyższySąd Apelacyjnynieważność postępowaniauchylenie postanowieniaumorzenie postępowania

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie zagadnienia prawnego dotyczącego składu sądu w kontekście przepisów covidowych, ponieważ Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie o jego przedstawieniu.

Sąd Apelacyjny w Warszawie przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące nieważności postępowania z powodu sprzeczności składu sądu z przepisami prawa, w szczególności w kontekście przepisów covidowych dotyczących jednoosobowych składów orzekających. Następnie Sąd Apelacyjny uchylił własne postanowienie o przedstawieniu zagadnienia. W związku z tym Sąd Najwyższy, na podstawie art. 355 § 1 k.p.c., umorzył postępowanie, uznając, że wydanie orzeczenia stało się zbędne.

Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów rozpoznał sprawę ze skargi J. C. i A. C. na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Zagadnienie prawne zostało przedstawione przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, a dotyczyło ono kwestii, czy rozpoznanie skargi przez sąd przełożony w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie specustawy covidowej, stanowi przyczynę nieważności postępowania. Dodatkowo, w przypadku odpowiedzi pozytywnej, sąd miał rozstrzygnąć, czy właściwy skład sądu przełożonego powinien być trzyosobowy, czy jednoosobowy. Jednakże, Sąd Apelacyjny w Warszawie, postanowieniem z 20 października 2023 r., uchylił swoje wcześniejsze postanowienie z 15 maja 2023 r. w przedmiocie przedstawienia Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził, że odpadła podstawa do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego i na mocy art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. umorzył postępowanie, uznając, że wydanie wyroku stało się zbędne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
J. C.osoba_fizycznaskarżący
A. C.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (9)

Główne

specustawa covidowa art. 15zzs¹ § ust. 1 pkt 4 zd. 1

Ustawa o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

specustawa covidowa art. 15zzs¹ § ust. 1 pkt 4 zd. 2

Ustawa o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania m.in. wówczas, gdy wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy art. 8 § ust. 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy art. 8 § ust. 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis art. 355 § 1 k.p.c. znajduje odpowiednio zastosowanie w postępowaniu wywołanym przedstawieniem Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego.

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie przez Sąd Apelacyjny postanowienia o przedstawieniu zagadnienia prawnego spowodowało odpadnięcie podstawy do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy.

Godne uwagi sformułowania

odpadła podstawa do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne

Skład orzekający

Joanna Lemańska

przewodniczący

Paweł Księżak

członek

Tomasz Przesławski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania przez Sąd Najwyższy w sytuacji uchylenia przez sąd niższej instancji postanowienia o przedstawieniu zagadnienia prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie zagadnienie prawne przestało być aktualne z powodu działań sądu niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z umorzeniem postępowania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NZP 3/23
POSTANOWIENIE
Dnia 28 listopada 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Joanna Lemańska (przewodniczący)
‎
SSN Paweł Księżak
‎
SSN Tomasz Przesławski (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi J. C. i A. C.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
‎
w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie w sprawie o sygn.
‎
XXVIII C 17538/21,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
‎
w dniu 28 listopada 2024 r.,
w przedmiocie zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Apelacyjny
‎
w Warszawie postanowieniem z 13 maja 2023 r.
;
sygn, I S 139/23:
"1. czy rozpoznanie przez sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się postępowanie, skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. I5zzs' ust. I pkt 4 zd. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-I9. innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kry zysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r.. poz. 2095 ze zm.). stanowi przyczynę nieważności postępowania z powodu sprzeczności składu sądu z przepisami prawa w świetle art. 379 pkt 4 intus k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tj. Dz. U. z 20)8 r.. poz. 75):
w przypadku odpowiedzi pozytywnej:
2. czy wskutek niezastosowania przez sąd powszechny art. I5zzs' ust. I pkt 4 zd. [ustawy z 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.: Dz.U. z 2021 r.. poz. 2095 ze zm.) zgodnym z przepisami prawa - w 4. rozumieniu art. 379 pkt 4 intus a contrario k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tj. Dz. U. z 2018 r„ poz. 75). jest skład trzech sędziów sądu przełożonego, przed którym toczy się postępowanie, ukształtowany na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tj. Dz. U. z 2018 r.. poz. 75). czy też na podstawie art. I5zzs' ust. 1 pkt 4 zd. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r.. poz. 2095 ze zm.)?"
umarza postępowanie.
Paweł Księżak      Joanna Lemańska      Tomasz Przesławski
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 15 maja 2023 r. wydanym w sprawie o sygn. I S 139/23 Sąd Apelacyjny w Warszawie przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne:
„1. czy rozpoznanie przez sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się postępowanie, skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs
1
ust. 1 pkt 4 zd. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), stanowi przyczynę nieważności postępowania z powodu sprzeczności składu sądu z przepisami prawa w świetle art. 379 pkt 4 intus k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 75);
w przypadku odpowiedzi pozytywnej:
2.
czy wskutek niezastosowania przez sąd powszechny art. 15zzs
1
ust. 1 pkt 4 zd. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COV1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.: Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) zgodnym z przepisami prawa - w rozumieniu art. 379 pkt 4
intus a contrario
k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 75), jest skład trzech sędziów sądu przełożonego, przed którym toczy się postępowanie, ukształtowany na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 75), czy też na podstawie art. 15zzs
1
ust. 1 pkt 4 zd. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.)?”.
Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z 20 października 2023 r. uchylił postanowienie z 15 maja 2023 r. w przedmiocie przedstawienia Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W związku z uchyleniem postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 15 maja 2023 r. odpadła podstawa do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy.
Zgodnie z art. 355 § 1 k.p.c. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania m.in. wówczas, gdy wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne. Przepis ten, stosownie do art. 13 § 2 k.p.c., znajduje odpowiednio zastosowanie w postępowaniu wywołanym przedstawieniem Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 października 2011 r., III CZP 57/11).
Wobec powyższego, postępowanie toczące się przed Sądem Najwyższym podlegało umorzeniu.
Paweł Księżak Joanna Lemańska Tomasz Przesławski
ł
.
n
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI