I NZ 7/25

Sąd Najwyższy2025-02-12
SNinneprawo o ustroju sądów i samorząduWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniasąd najwyższyzażaleniejednoinstancyjnośćprawo procesowe

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie o naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, uznając je za niedopuszczalne z uwagi na jednoinstancyjność postępowania.

Pełnomocnik R. S. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego o zawieszeniu postępowania w sprawie ze skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo i stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, uznał postępowanie w przedmiocie skargi na przewlekłość za jednoinstancyjne. W związku z tym zażalenie na postanowienie w tym przedmiocie jest niedopuszczalne i podlega pozostawieniu bez rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wniesione przez pełnomocnika R. S. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2025 r., które zawieszało postępowanie w sprawie ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd Najwyższy stwierdził, że postępowanie prowadzone na podstawie ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki ma charakter jednoinstancyjny. Jest to ugruntowane stanowisko doktryny i judykatury, potwierdzone licznymi orzeczeniami Sądu Najwyższego, w tym uchwałami składu siedmiu sędziów, oraz postanowieniem Trybunału Konstytucyjnego. Jednoinstancyjność wynika ze szczególnego charakteru tego postępowania jako ubocznego i ma na celu zapobieganie nadmiernemu jego przedłużaniu. W związku z tym, że środek zaskarżenia na postanowienie zawieszające postępowanie w sprawie o przewlekłość nie przysługuje, Sąd Najwyższy uznał wniesione zażalenie za oczywiście niedopuszczalne i na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p. pozostawił je bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie ze skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie przysługuje.

Uzasadnienie

Postępowanie w przedmiocie skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki ma charakter jednoinstancyjny, co wynika z jego szczególnego charakteru jako postępowania ubocznego i jest ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Konstytucyjnego. Umożliwienie zaskarżenia rozstrzygnięcia mogłoby prowadzić do niedopuszczalnego długotrwałego, dwuinstancyjnego rozpoznawania skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie zażalenia bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (3)

Główne

u.s.p.p. art. 8 § ust. 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Pomocnicze

k.p.k. art. 430 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w przedmiocie skargi na przewlekłość jest jednoinstancyjne. Zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie o przewlekłość jest niedopuszczalne. Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego potwierdza jednoinstancyjność postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie prowadzone w trybie ustawy [...] ma charakter jednoinstancyjny środek zaskarżenia na postanowienie zawieszające rzeczone postępowanie nie przysługuje procedura rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania nie jest postępowaniem ani pierwszej, ani drugiej instancji, ale sui generis postępowaniem sądowym o charakterze nadzorczym na postanowienie w przedmiocie przewlekłości postępowania [...] zażalenie nie przysługuje postępowanie o stwierdzenie przewlekłości postępowania sądowego ma charakter incydentalny, stąd ustawodawca ukształtował je jako jednoinstancyjne zażalenie jest w sposób oczywisty niedopuszczalne

Skład orzekający

Marek Dobrowolski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie jednoinstancyjności postępowania w przedmiocie skargi na przewlekłość i niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o zawieszeniu w tym postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie specyficznego postępowania o stwierdzenie przewlekłości postępowania sądowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą procedury skargi na przewlekłość, co jest istotne dla praktyków, ale nie wnosi nowych, rewolucyjnych rozwiązań.

Zażalenie na przewlekłość? Sąd Najwyższy przypomina: postępowanie jest jednoinstancyjne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NZ 7/25
POSTANOWIENIE
Dnia 12 lutego 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Dobrowolski
w sprawie ze skargi R. S.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
‎
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn.
‎
II AKa 221/24,
na skutek zażalenia R. S. na postanowienie Sądu Najwyższego
‎
z 16 stycznia 2025 r. wydanego w sprawie I NSP 453/24,
po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
‎
i Spraw Publicznych w dniu 12 lutego 2025 r.,
pozostawia zażalenie bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Dnia 31 stycznia 2025 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego) pełnomocnik
R. S.
wniósł do Sądu Najwyższego zażalenie na
postanowienie Sądu Najwyższego z 16 stycznia 2025 r., I NSP 453/24, którego mocą
zawieszono postępowanie
w sprawie ze skargi R. S. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. II AKa 221/24.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie podlega pozostawieniu bez rozpoznania.
Postępowanie prowadzone w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1725 ze zm., dalej: „u.s.p.p.”) ma charakter jednoinstancyjny – co jest ugruntowanym stanowiskiem doktryny i judykatury. W konsekwencji środek zaskarżenia na postanowienie zawieszające rzeczone postępowanie nie przysługuje.
Teza ta znajduje oparcie w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego. I tak w postanowieniu z 15 grudnia 2005 r., I KZP 44/05, Sąd Najwyższy zauważył, że „[s]tronie nie przysługuje środek odwoławczy od orzeczeń i innych rozstrzygnięć wydanych w toku postępowania prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki” (zob. także: postanowienia Sądu Najwyższego z: 5 czerwca 2005 r., III SO 12/05; 3 października 2005 r., III SO 19/05). Z kolei w uchwale składu siedmiu sędziów z 21 września 2005 r., I KZP 24/05 Sąd Najwyższy podkreślił, iż „procedura rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania nie jest postępowaniem ani pierwszej, ani drugiej instancji, ale
sui generis
postępowaniem sądowym o charakterze nadzorczym”. Wreszcie w innej uchwale składu siedmiu sędziów z 23 marca 2006 r., III SPZP 3/05 (mającej moc zasady prawnej) Sąd Najwyższy przyjął, że: „[n]a postanowienie w przedmiocie przewlekłości postępowania […] zażalenie nie przysługuje”.
Także Trybunał Konstytucyjny uznał jednoinstancyjność postępowania. W postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z 9 listopada 2005 r., Ts 89/05 wskazał on mianowicie, że „[p]ostępowanie o stwierdzenie przewlekłości postępowania sądowego ma charakter incydentalny, stąd ustawodawca ukształtował je jako jednoinstancyjne. Możliwość taką dopuszcza art. 78 Konstytucji”.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że jednoinstancyjność postępowania wywołanego skargą na przewlekłość stanowi jego swoistą cechę i wynika z jego szczególnego charakteru jako postępowania ubocznego, a także ze względów pragmatycznych. Umożliwienie zaskarżenia rozstrzygnięcia wydanego na skutek skargi na przewlekłość postępowania mogłoby prowadzić do niedopuszczalnego długotrwałego, dwuinstancyjnego rozpoznawania skargi, a więc w istocie spowodować efekt całkowicie odmienny od zamierzonego.
W związku z powyższym zażalenie jest w sposób oczywisty niedopuszczalne i podlega pozostawieniu bez rozpoznania (art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p.).
[SOP]
r.g.
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI