I NZ 64/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznał zażalenie M.J. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2025 r. (sygn. I NSP 458/24), które dotyczyło skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (sygn. VII AGa 773/22). Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł zażalenie, a także żądanie wyłączenia sędziów oraz zwolnienia od kosztów sądowych. W kolejnym piśmie pełnomocnik skarżącego domagał się wyłączenia sędziego SSN X.Y. w związku z wyrokiem TSUE dotyczącym osób powołanych z udziałem nielegalnie powołanej KRS. Sąd Najwyższy uznał wniosek o wyłączenie sędziów za niedopuszczalny, wskazując na przepisy k.p.c. oraz orzecznictwo SN i NSA, które podkreślają, że sama okoliczność powołania sędziego na wniosek KRS nie przesądza o jego braku niezależności czy bezstronności, a orzeczenia TSUE nie wiążą SN w danej sprawie. Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone jako zbędne, ponieważ zażalenie podlegało odrzuceniu. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, stwierdzając, że orzeczenia Sądu Najwyższego są ostateczne i nie podlegają zaskarżeniu, a katalog spraw zaskarżalnych zażaleniem do SN jest ściśle limitowany przepisami k.p.c., do których zaskarżone postanowienie nie należało.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNiedopuszczalność zaskarżania orzeczeń Sądu Najwyższego, brak wpływu orzeczeń TSUE na ocenę legalności powołania sędziów w Polsce w sprawach niebędących sprawami prejudycjalnymi, brak domniemania braku niezawisłości sędziego z samego faktu powołania przez KRS.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej (zażalenie na postanowienie SN w sprawie skargi na przewlekłość postępowania) oraz kwestii wyłączenia sędziego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego nie jest dopuszczalne, ponieważ orzeczenia Sądu Najwyższego są ostateczne i nie podlegają zaskarżeniu, a katalog spraw zaskarżalnych zażaleniem do SN jest ściśle limitowany przepisami k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z ustawą o Sądzie Najwyższym, k.p.c. oraz ustawą o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, brak jest przepisu dopuszczającego zaskarżenie postanowienia Sądu Najwyższego. Katalog orzeczeń zaskarżalnych zażaleniem do SN jest ściśle limitowany art. 394^1 § 1 i 1^1 k.p.c., a zaskarżone postanowienie nie należy do tych kategorii.
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu (w tym na podstawie orzecznictwa TSUE dotyczącego nielegalnie powołanej KRS), jest dopuszczalny i uzasadniony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wyłączenie sędziego oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu jest niedopuszczalny lub nie wywołuje skutków prawnych. Orzeczenia TSUE dotyczące powołania sędziów nie wiążą Sądu Najwyższego w rozstrzyganej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 53^1 § 1 pkt 3 i § 2 k.p.c. oraz uchwałę SN I NOZP 1/19, wskazując, że wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny. Ponadto, zgodnie z uchwałą III CZP 44/23, wniosek oparty wyłącznie na okolicznościach powołania sędziego nie wywołuje skutków prawnych. Sąd podkreślił, że orzeczenia TSUE i ETPCz nie wiążą SN w tej sprawie, a Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie stwierdzał, że sędzia powołany na wniosek KRS jest sędzią w rozumieniu prawa polskiego i europejskiego, nawet jeśli procedura powołania mogła być dotknięta wadami.
Czy należy żądać opłaty od pisma, które podlega odrzuceniu?
Odpowiedź sądu
Nie, nie żąda się opłaty od pisma, jeżeli już z jego treści wynika, że podlega ono odrzuceniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 126^2 § 2 k.p.c., stwierdzając, że w związku z odrzuceniem zażalenia, wydanie orzeczenia w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 355 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.J. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (19)
Główne
k.p.c. art. 53 § § 1 pkt 3 i § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny.
k.p.c. art. 394¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 394¹ § § 1¹
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Do postępowania przed Sądem Najwyższym toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zażalenia.
u.SN
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Orzeczenia Sądu Najwyższego nie podlegają zaskarżeniu.
u.SNZ
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Brak przepisu dopuszczającego zaskarżenie postanowienia Sądu Najwyższego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 53 § § 1 pkt 2 i § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Per analogiam, wniosek dotyczący okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego, podniesionych w uprzednio złożonym wniosku, podlega odrzuceniu.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umorzy postępowanie, jeżeli z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne.
k.p.c. art. 126 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nie żąda się opłaty od pisma, jeżeli już z jego treści wynika, że podlega ono odrzuceniu.
k.p.c. art. 394 § § 2 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 395
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 1 i 1¹
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398⁶ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1 zdanie pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹⁶
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹⁷
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
u.KRS
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenia Sądu Najwyższego nie podlegają zaskarżeniu. • Katalog orzeczeń zaskarżalnych zażaleniem do SN jest ściśle limitowany. • Wniosek o wyłączenie sędziego oparty wyłącznie na okolicznościach powołania jest niedopuszczalny. • Orzeczenia TSUE nie wiążą SN w rozstrzyganej sprawie. • Sama okoliczność powołania sędziego na wniosek KRS nie przesądza o braku niezależności czy bezstronności.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego oparta na orzecznictwie TSUE dotyczącego nielegalnie powołanej KRS. • Żądanie wyłączenia sędziego.
Godne uwagi sformułowania
Orzeczenia Sądu Najwyższego nie podlegają zaskarżeniu, są ostateczne i nie przysługują na nie żadne środki zaskarżenia. • Orzeczenia te nie wiążą Sądu Najwyższego w rozstrzyganej sprawie. • Sądowi Najwyższemu znane jest przytoczone w uzasadnieniu wniosku orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jak i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, jednakże pozostaje ono bez wpływu na ocenę zasadności wniosku. • Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że sędzia, powołany na skutek wniosku obecnej (i poprzedniej) Krajowej Rady Sądownictwa, jest sędzią w rozumieniu prawa polskiego i europejskiego i sąd z jego udziałem jest sądem w rozumieniu przepisów unijnych. • Tylko wykazanie konkretnych przesłanek mogących świadczyć o braku niezależności lub bezstronności sędziego może prowadzić do innego wniosku, natomiast sama okoliczność powołania na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. [...] „pozostaje bez znaczenia”.
Skład orzekający
Oktawian Nawrot
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zaskarżania orzeczeń Sądu Najwyższego, brak wpływu orzeczeń TSUE na ocenę legalności powołania sędziów w Polsce w sprawach niebędących sprawami prejudycjalnymi, brak domniemania braku niezawisłości sędziego z samego faktu powołania przez KRS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej (zażalenie na postanowienie SN w sprawie skargi na przewlekłość postępowania) oraz kwestii wyłączenia sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i wpływem orzecznictwa TSUE na polskie prawo, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.
“Sąd Najwyższy: Wyroki TSUE nie wiążą nas w każdej sprawie, a powołanie przez KRS nie dyskwalifikuje sędziego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.