I NZ 44/25

SN
I NZ 44/25
POSTANOWIENIE
Dnia 3 listopada 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie z zażalenia E.  spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w R.
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o wydanie świadectwa pochodzenia dla energii elektrycznej
w przedmiocie zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 czerwca 2025 r. sygn.
‎
VII AGz 843/24
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
‎
3 listopada 2025 r.,
1. oddala zażalenie;
2.
zasądza od E.
spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w R. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia postanowienia obowiązanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 5 czerwca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie w   sprawie o sygn. VII AGz 843/24 odrzucił skargę kasacyjną powoda od   postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 lutego 2025 r. sygn.
VII
AGz 843/24 w przedmiocie oddalenia zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z 24 września 2024 r., sygn. akt XVII Amz 121/23.
Sąd Apelacyjny zważył, że skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu wobec
jej
niedopuszczalności. Sąd Apelacyjny wskazał, że postanowienie Sądu
Apelacyjnego z dnia 28 lutego 2025 r. dotyczy oddalenia zażalenia powodowej spółki na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie - SOKiK z dnia 24 września 2024 r. wydane w sprawie o sygn. akt XVII Amz 121/23, którym sąd pierwszej instancji oddalił zażalenie powoda na postanowienie Prezesa URE odmawiające powodowej spółce wydania świadectwa pochodzenia dla energii elektrycznej.
Sąd Apelacyjny podkreślił, że regulacja art. 398
1
§1 k.p.c. wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej od innych niż enumeratywnie w niej wymienionych prawomocnych postanowień sądu drugiej instancji, chociażby kończyły one postępowanie w sprawie. Wobec powyższego Sąd II instancji uznał, że od wskazanego przez skarżącego postanowienia Sądu Apelacyjnego wydanego w postępowaniu zażaleniowym skarga kasacyjna zatem nie przysługuje i jako taka jest niedopuszczalna.
Od powyższego orzeczenia zażalenie wniósł powód (dalej jako: „skarżący”) zaskarżając je całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie:
1.
art. 398
1
§ 2 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że skarga kasacyjna od postanowienia Sądu Apelacyjnego w przedmiocie oddalenia zażalenia jest niedopuszczalna;
2.
art. 398
4
§ 1 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że skarga kasacyjna nie spełnia wymagań określonych we wskazanym przepisie co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej;
3.
art. 398
6
§ 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji odrzucenie skargi kasacyjnej;
4.
art. 479
56
§ 2 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie skargi kasacyjnej co spowodowało nierozpatrzenie sprawy powoda przez Sąd Najwyższy.
Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie skargi kasacyjnej złożonej przez powoda od  postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie w przedmiocie oddalenia zażalenia.
W odpowiedzi Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, wniósł o oddalenie zażalenia oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie podlegało oddaleniu jako niezasadne.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 398
1
§ 2 k.p.c. wskazać należy, że jest niezrozumiały ponieważ według ww. przepisu wniesienie skargi kasacyjnej przez stronę wyłącza - w zaskarżonym zakresie - wniesienie skargi kasacyjnej przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka, natomiast na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzi taka sytuacja.
W niniejszej sprawie ma natomiast znaczenie art. 398
1
§ 1 k.p.c. zgodnie z
którym, od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku (postanowienia co do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym - art. 519
1
§
1
k.p.c.) lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie strona, Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka może wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Jak zwraca się uwagę w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w konsekwencji takiego ograniczenia katalogu orzeczeń zaskarżalnych skargą kasacyjną, tenże  nadzwyczajny środek jest dopuszczalny tylko w przypadku zaskarżenia prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo   umorzenia postępowania kończących postępowanie, natomiast skarga kasacyjna nie przysługuje od wszelkich innych -
poza wyraźnie wymienionymi w
przywołanym przepisie - postanowień sądu drugiej instancji, nawet, jeśli mają charakter kończących postępowanie w sprawie
(zob. postanowienia Sądu  Najwyższego: z 21 września 2006 r., II PZ 33/06; z 7 lutego 2008 r., II
UK
270/07; z 7 kwietnia 2010 r., II PZ 10/10; z 26 stycznia 2012 r., III PZ 14/11; z
6 marca 2024 r. I NZ 42/23). Również w doktrynie przyjmuje się, że skarga kasacyjna, przysługuje wyłącznie od wydanego przez sąd II instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie (art. 398
1
§ 1 k.p.c.). W
sprawach regulacyjnych oznacza to, że skarga przysługuje przede wszystkim w sprawach, w których wniesione zostało odwołanie (zob. P. Rylski, A. Olaś (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wyd. 3, 2024).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego zwrócono także uwagę, iż użyte przez ustawodawcę sformułowanie zawarte na końcu art. 398
1
§ 1 k.p.c. („chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”) należy interpretować zawężająco. Wyjątki, o
których mowa w przepisie
art. 398
1
§ 1
k.p.c.
in fine
, muszą zostać konkretnie wskazane. Dotyczy to zarówno podmiotów, które wnoszą skargę kasacyjną, jak  i  rodzajów rozstrzygnięć. Nie można przyjąć, że milczenie ustawodawcy w
tym
względzie powinno być odczytywane jako przyzwolenie na dowolne wprowadzanie kolejnych wyjątków. Naruszałoby to bowiem zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Jeżeli ustawodawca zechciałby, aby w sprawach z zakresu regulacji energetyki skarga kasacyjna przysługiwała również w przypadku innych orzeczeń niż prawomocny wyrok lub postanowienie w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie, powinien wskazać takie wyjątki wprost - tak jak to zrobił odnośnie do wartości przedmiotu zaskarżenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2022 r., I NZ 4/21).
Należy ponadto zauważyć, że wprawdzie przywołany przez skarżącego w
skardze kasacyjnej
art. 479
56
§ 2 k.p.c.
stanowi
lex specialis
, jednakże nie
w
stosunku do art. 398
1
§ 1 k.p.c., ale wobec art. 398
2
§ 1 k.p.c. Nie można wobec tego uznać go za wyłączający stosowanie innych norm ogólnych, dotyczących wnoszenia skarg kasacyjnych - w tym również właśnie tych, które dotyczą rodzajów rozstrzygnięć, od których skarga taka może być wniesiona.
W realiach niniejszej sprawy, postanowienie z dnia 10 lutego 2023 r. wydane zostało przez Prezesa URE na podstawie art. 51 w zw. z art. 44 ust 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, natomiast stosownie do art. 46 ust. 11 tej ustawy, do wydawania świadectw pochodzenia stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego o wydawaniu zaświadczeń, natomiast zgodnie z art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Rozstrzygnięcie Prezesa URE zapadło zatem w formie postanowienia i była to forma prawidłowa.
Z kolei zgodnie z art. 479
46
k.p.c. Sąd Okręgowy w Warszawie - sąd ochrony konkurencji i konsumentów jest właściwy w sprawach (1) odwołań od decyzji Prezesa URE oraz (2) zażaleń na postanowienia wydawane przez Prezesa URE, natomiast stosownie do art. 479
55
k.p.c. do zażaleń na postanowienia Prezesa URE stosuje się odpowiednio przepisy art. 479
32
§ 1 i art. 479
47
-479
53
k.p.c. Z powyższej przywołanych przepisów wynika w sposób jednoznaczny, iż ustawodawca rozróżnił odwołanie od decyzji Prezesa URE od zażalenia na postanowienie wydawane przez Prezesa URE.
Sąd Najwyższy podziela pogląd, że właściwą formą rozstrzygania w procesie cywilnym zażaleń, w tym zażaleń na postanowienia organu antymonopolowego lub
organów regulacyjnych, jest forma postanowienia. W przeciwnym razie, wynikające między innymi z art. 479
46
k.p.c. oraz art. 479
32
k.p.c. rozróżnienie między odwołaniem od decyzji Prezesa URE, które jest odpowiednikiem pozwu, a    zażaleniem na jego postanowienie, utraciłoby sens” (zob. uchwała Sądu
Najwyższego z 8 marca 2006 r., III SZP 1/06; postanowienie Sądu
Najwyższego z 9 grudnia 2020 r., I NSZ 38/20). Wobec powyższego, bezzasadny jest podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia
art. 479
56
§ 2 k.p.c.
W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalając zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie nie wydał wyroku a
postanowienie. Zastosowana przez Sąd Apelacyjny w Warszawie forma rozstrzygnięcia była prawidłowa. W świetle przywołanego orzecznictwa, pomimo  tego, że postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 lutego 2024  r. sygn. VII AGz 843/24 oddalające zażalenie powoda na postanowienie Sądu
Okręgowego w Warszawie z 24 września 2024 r. sygn. XVII Amz 121/23 jest  postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, to jednak nie jest z
pewnością postanowieniem w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania, o jakim mowa w art. 398
1
§ 1 k.p.c, a zatem skarga kasacyjna wniesiona przez powoda jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 398
6
§ 2 k.p.c. (
in fine
) w zw. z art. 398
1
§ 1 k.p.c., co znalazło swoje odzwierciedlenie w zaskarżonym postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Warszawie z
5 czerwca 2025 r. VII AGz 843/24.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Sąd Apelacyjny nie oceniał czy skarga kasacyjna powoda spełnia wymogi określone w
art. 398
4
§ 1 i § 2 k.p.c.,
ponieważ uznał jej wniesienie za niedopuszczalne
z innych przyczyn (tj. w związku z treścią art. 398
1
§ 1 k.p.c.)
, co
oznacza, iż niezasadne są także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia
art. 398
4
§ 1 k.p.c. oraz
art. 398
6
§ 1 k.p.c.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, iż zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 czerwca 2025 r. odrzucające skargę kasacyjną powoda jest prawidłowe, a wniesione przez powoda zażalenie nie
zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 398
14
k.p.c. w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 394
1
§ 3 k.p.c. i art. 398
21
k.p.c. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.), jak w punkcie 2 postanowienia.
[a.ł.]
‎